1
1
PUBLICZNE SŁUŻBY ZATRUDNIENIA
Publiczne służby zatrudnienia w Polsce
Tworzą je organy zatrudnienia wraz z urzędami
pracy, urzędem obsługującym ministra właściwego
do spraw pracy oraz urzędami wojewódzkimi,
realizującymi zadania ustawowe
W skład publicznych służb zatrudnienia wchodzi
16 wojewódzkich urzędów pracy oraz 340 urzędów
powiatowych oraz ich filii
Model zdecentralizowany
Uzupełnienie PSZ – Ochotnicze Hufce Pracy
Podstawowe usługi rynku pracy
PSZ i agencje zatrudnienia
Pośrednictwo pracy
Usługi EURES
Poradnictwo zawodowe i informacja zawodowa
Pomoc w aktywnym poszukiwaniu pracy
Organizacja szkoleń
Ważne: współpraca z pracodawcami
EURES
Od 1 maja 2004 r. polskie PSZ stały się członkiem sieci Europejskich
Służb Zatrudnienia - EURES.
Pojawiła się nowa usługa rynku pracy - usługa EURES, obejmująca
w szczególności pośrednictwo pracy wraz z doradztwem z zakresu
mobilności na rynku pracy RP oraz państw Europejskiego Obszaru
Gospodarczego, w tym m.in.:
inicjowanie i organizowanie kontaktów bezrobotnych i poszukujących pracy
z zagranicznymi pracodawcami,
informowaniu o warunkach życia i pracy oraz sytuacji na rynkach pracy
w kraju i zagranicą,
zwalczaniu przeszkód w mobilności.
5
5
EDUKACJA
Rodzaje edukacji
Nauka w szkołach i szkolenia: koszty jako inwestycja
ponoszona przez osoby albo firmy – oczekiwany
przyszły zwrot z tej inwestycji
Nauka formalna – (zwykle) przed wejściem na rynek
pracy, literatura gł. na temat wyboru „jak długo się
uczyć/ do jakiego poziomu?”
Szkolenia (zwykle) po wejściu na rynek pracy –
literatura gł. na temat „kto ponosi koszty szkolenia?”
Mierniki
Szkolnictwo
Nakłady w relacji do PKB
Przeciętna liczba lat nauki
Wyniki porównywalnych testów, np.. PISA
Szkolenia
Większe zróżnicowanie między krajami, ale…
… brak danych dla wielu krajów
Różnice w zależności, czy informacje od
pracowników czy pracodawców
Szkolnictwo - teoria
Założenia podstawowego modelu kapitału ludzkiego:
•
Więcej lat edukacji daje wyższą produktywność
•
Wyższa produktywność pozwala mieć w przyszłości wyższe
zarobki
Jednostki podejmują decyzje „inwestycyjne”
•
Koszty bezpośrednie i odroczone zarobki
•
Korzyści: wyższe płace i niższe szanse utraty pracy
Żródło: Boeri i van Ours (2008).
Szkolenia - teoria
Teoria kapitału ludzkiego – główna kwestia – kto płaci
za szkolenie?
Tradycyjne podejście: pracownik płaci za szkolenia dające
ogólne umiejętności, a pracodawca za szkolenia dające
umiejętności przydatne w danej firmie
Rynek niekonkurencyjny, gdy np. pracownik jest opłacany
poniżej swojej produktywności
Żródło: Boeri i van Ours (2008).
10
10
INTERAKCJE
MIĘDZY INSTYTUCJAMI
(przykłady, B&O 2008)
Zasiłki dla bezrobotnych i EPL
Obie instytucje chronią pracowników przed nieubezpieczalnym
ryzykiem rynku pracy
Kraje rozwinięte mają oba typy instytucji
Różnice:
EPL chroni osoby pracujące, zasiłki zapewniają ochronę szerzej
– wszystkim aktywnym zawodowo,
a nawet w wieku aktywności zawodowej,
EPL nie zwiększa klina podatkowego, zasiłki są finansowane ze
składki płaconej od wynagrodzeń,
EPL – pracodawca ponosi koszty ochrony pracownika w razie
zwolnienia, zasiłki – dzielenie się ryzykiem uczestników rynku
pracy.
Zasiłki dla bezrobotnych i ALMP
Wpływ zasiłków na zniechęcanie do poszukiwania pracy
i ograniczenie odwrotne działanie ALMP
Dodatnia korelacja między szczodrością zasiłków
a wydatkami na politykę aktywizującą i instytucje nią się
zajmujące (np. PSZ) krótszy okres pozostawania na
bezrobociu
EPL i związki zawodowe
Większa siła przetargowa zz przy negocjacji wynagrodzeń obniża
możliwości obniżek płac realnych i zróżnicowanie między
pracownikami (w tej samej firmie, branży, kraju)
Mniejsza siła pracodawców powodują, że dostosowują się oni do
szoków przez zmiany zatrudnienia (nie zaś płac)
EPL ma chronić pracowników przed szokami podaży pracy ale
pozwala na spadek wynagrodzeń, które powodują, że zatrudnienie
nie spada (albo pracownicy sami odchodzą z relatywnie gorzej
płatnych stanowisk).
Podatki i zasiłki dla bezrobotnych
Wyższe zasiłki to zwykle wyższy klin podatkowy
Dodatnia korelacja między zasiłkami a podatkami:
Wpływ opodatkowania zależny od tego, czy podatki są
postrzegane jako odłożona w czasie konsumpcja/
oszczędności
Mniejszy wpływ przy progresywnym systemie
podatkowym – niższe podatki dla niższych płac to
mniejszy wpływ na LS i LD osób z gorszymi
kwalifikacjami
Edukacja i system emerytalny
Obydwie instytucje opierają się na redystrybucji
międzypokoleniowej
Siła wyborcza osób w różnym wieku może mieć wpływ na kształt
i szczodrość systemów
Ale te dwa rodzaje instytucji powinny się wzajemnie wspierać
Osoby młode „pożyczają” od generacji w średnim wieku, żeby
inwestować w swój kapitał ludzki (edukację) zwracając tę pożyczę
w formie składek emerytalnych kiedy wejdą na rynek pracy