background image

Wykonanie oznaczenia stanu gruntu spoistego. (ćw. 6) 

 

Wiadomości wstępne: 

Grunty  spoiste  w  naturze  występują  w  trzech  stanach:  zwartej,  plastycznej  i 

płynnej.  W  obrębie  poszczególnych  stanów  wyróżnia  się  konsystencje  gruntów: 
bardzo  zwarty,  zwarty,  twardoplastyczny,  plastyczny,  miękkoplastyczny,  bardzo 
miękkoplastyczny i płynny. 

 

Wilgotności  graniczne  między  poszczególnymi  stanami  -  konsystencjami  są 

określane jako granice konsystencji zwane również granicami Atterberga.  

Między stanem zwartym i półzwartym znajduje się granica skurczalności w

S

 i jest 

to wilgotność w procentach, przy której pomimo dalszego suszenia próbka gruntu nie 
zmniejsza swojej objętości i zmienia barwę na powierzchni na jaśniejszą. 

Pomiędzy  stanem  półzwartym  i  stanem  twardoplastycznym  znajduje  się  granica 

plastyczności  w

P

  i  określa  się  ją  wilgotność  w  procętach,  jaką  ma  grunt,  gdy  przy 

kolejnym  wałeczkowaniu  wałeczek  pęka,  rozwarstwia  się  lub  rozsypuje  po 
osiągnięciu średnicy 3 mm. 

Granica  płynności    w

L

  występuje  między  stanem  miękkoplastycznym  i  płynnym. 

Wyznacza  ją  wilgotność  w  procentach  pasty  gruntowej  umieszczonej  w  miseczce 
aparatu  Casagrande’a,  w  której  bruzda  wykonana  rylcem  zejdzie  się  na  długości     
10 [mm] i wysokości 1 [mm] przy 25 uderzeniu miseczki o podstawę aparatu. 

 

I. 

Oznaczenie wilgotności naturalnej w

n

 

Sprzęt niezbędny do wykonania badania: 

- waga o dokładności do 0,01 [g] 

- suszarka 

- parowniczka 

 

Przebieg ćwiczenia laboratoryjnego: 

1 -  Zważyć  pusty i wysuszony tygielek (z dokładnością do 0,01 g) – m

t

2 -  W zważonym tygielku umieścić próbkę gruntu i ponownie zważyć – m

mt

grunty spoiste  

 

 

 

– ok. 30 g; 

grunty sypkie: piaski  

 

 

– ok. 50 g; 

grunty gruboziarniste 

 

 

– ok. 500 g, 

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (

http://www.novapdf.com

)

background image

3 -  Tygielek  z  gruntem  wstawić  do  suszarki  i  suszyć  w  temp.105    110  C do  stałej 

masy, 

4 -  Po wysuszeniu wyjąć tygielek z suszarki i ostudzić do temperatury otoczenia; 

5 -  Zważyć tygielek z wysuszonym gruntem – m

st

 

II. 

Oznaczenie granicy płynności w

L

Sprzęt niezbędny do wykonania badania: 

- waga o dokładności do 0,01 [g] 

- suszarka 

- parowniczki ( 5 sztuk) 

- miseczka 

- aparat Casagrande’a z rylcem 

- nóż, łyżeczka 

 

Rys.1. Schemat aparatu Casagrande’a wraz z rylcem 

1 - podstawa 

2 - miseczka na grunt 

3 - korbka 

4 – rylec 

 

Przebieg ćwiczenia laboratoryjnego: 

1 - Z  próbki  gruntu  przeznaczonej  do  badania  usunąć  ziarna  większe  niż  2  [mm],  a 

następnie wymieszać grunt z niewielką ilością wody w celu uzyskania jednorodnej 
pasty gruntowej; 

2 - Zważyć 5 pustych parowniczek - m

t1

, m

t2,

 m

t3, ,

 m

t4, ,

 m

t5

3 - Pastę  gruntową  nakładać  do  miseczki  aparatu  tak  by  miseczka  wraz  z  gruntem 

ważyła  210  ±  1  [g],  a  następnie  grunt  rozprowadzić  w  miseczce  aparatu 
Casagrande’a (Rys.2a) 

4 - W paście gruntowej wykonać bruzdę za pomocą rylca (Rys.2b);  

5 - Miseczkę 

umieścić 

aparacie 

obracać 

korbą 

prędkością                               

ok.  2  obrotów/sekundę  do  momentu  złączenia  się  brzegów  bruzdy  na  długości   
10 [mm] i wysokości 1 [mm] licząc ilość uderzeń miseczki o podstawę aparatu; 

6 - Po  zejściu  się  brzegów  bruzdy  notujemy  ilość  uderzeń,  a  do  zważonej 

parowniczki pobieramy próbkę pasty m

mti

 w celu  określenia  jej wilgotności – w

i

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (

http://www.novapdf.com

)

background image

7 - Punkty  3    6  należy  powtórzyć  co  najmniej  trzykrotnie  dla  pasty  o  różnej 

wilgotności.  (Pasta  gruntowa  powinna  być  tak  przygotowana,  aby  ilość  uderzeń 
mieściła się w przedziale 12  35) 

a.                                                                       b. 

 

 

 

 

 

 

Rys.2. Aparat Casagrande’a: a – prawidłowe rozprowadzenie pasty gruntowej w miseczce 

                                                                  b – wykonanie bruzdy w paście gruntowej 

 

III. 

Oznaczenie granicy plastyczności w

p

Sprzęt niezbędny do wykonania badania: 

- waga o dokładności do 0,01 [g] 

- suszarka 

- naczynie szklane 

- nóż, szklana płytka 

 

Przebieg ćwiczenia laboratoryjnego: 

1 – Pobrać próbkę gruntu o masie ok. 20 g i umieścić ją na płytce. 

2  –  Pozostawić  grunt  do  przeschnięcia    (do  stanu  plastycznego),  a  następnie  w 
dłoniach wałeczkować grunt, aż na jego powierzchni pojawią się drobne spękania. 

3  –  Próbkę  gruntu  podzielić  na  2  części  –  po  ok.  10g.  Każdą  część  podzielić  na  4 
równe części; 

4  –  Z  każdej  kolejnej  część  gruntu  między  palcami  uformować  kulkę  i  wałeczek  o 
średnicy ok. 6 mm. Następnie wałeczek należy wałeczkowa na płytce palcami jednej 
ręki  5-10  razy.  Jeżeli  wałeczek  nie  spęka  po  osiągnięciu  średnicy  3  mm,  czynności 
powtórzyć; 

5 – Części pokruszonego wałeczka umieścić w  zważonym naczyńku  i oznaczyć  ich 
wilgotność.  

 

 

 

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (

http://www.novapdf.com

)

background image

Niezbędne wzory: 

Wilgotność naturalną gruntu w należy obliczyć według poniższego wzoru: 

 

=


% 

 

gdzie: 

m

mt

 – masa wilgotniej próbki z masą naczynia wagowego [g], 

m

st

  – masa wysuszonej próbki z masą naczynia wagowego [g], 

m

t

   – masa naczynia wagowego [g], 

 

Różnicę  między  granicą  plastyczności  i  granicą  płynności  nazywamy  wskaźnikiem 
plastyczności I

P

.  Jest obliczana według poniższego wzoru: 

 

=

[%] 

 

gdzie: 

w

L

  – granica płynności [%], 

w

P

  – granica plastyczności [%], 

 

 

Tab.1. Podział gruntów na podstawie wskaźnika plastyczności. 

 

Na podstawie tabeli 1 określić rodzaj gruntu spoistego.  

 

Stopień plastyczności I

L

 należy obliczyć według poniższego wzoru: 

 

=


 

 

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (

http://www.novapdf.com

)

background image

gdzie: 

w

n

  – wilgotność naturalna [%], 

w

L

  – granica płynności [%], 

w

P

  – granica plastyczności [%], 

 

Wskaźnik konsystencji I

c

 należy obliczyć według poniższych wzorów i porównać 

wartości: 

 

=


 

 

=

 

gdzie: 

w

n

  – wilgotność naturalna [%], 

w

L

  – granica płynności [%], 

w

P

  – granica plastyczności [%], 

I

   – stopień plastyczności [-], 

 

 

Tab.2. Podział stanu gruntów drobnoziarnistych na podstawie stopnia plastyczności i 

wskaźnika konsystencji. 

 

Na podstawie tabeli 2 określić stan gruntu spoistego.  

 

 

 

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (

http://www.novapdf.com

)

background image

Narysować wykres zależności liczby uderzeń od wilgotności pasty gruntowej dla 

badania w aparacie Casagrande’a i odczytać granicę płynności dla 25 uderzeń. 

(przykład rys.3) 

 

 

Rys.3. Wykres zależności liczby uderzeń od wilgotności. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (

http://www.novapdf.com

)

background image

Formularz do ćwiczenia nr. 6 

Rok; grupa; termin zajęć; data; 

………………………………………………………………………………………………….. 

Skład zespołu: 

    1………………………….. 

2………………………….. 

3………………………….. 

4………………………….. 

Określenie wilgotności naturalnej: 

Dane: 

m

t

=………..      m

mt

=………….      m

st

=…………       

 

Obliczenia: 

w

n

 =……….. 

 

 

Określenie granicy płynności: 

Dane: 

Tabela wyników: 

Liczba 

uderzeń 

nr  

parowniczki 

m

t  

[g]

 

m

mt 

[g] 

m

st 

[g] 

[%] 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (

http://www.novapdf.com

)

background image

Wykonać wykres zależności liczby uderzeń od wilgotności pasty gruntowej i 

określić granicę płynności dla 25 uderzeń: 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Określenie granicy plastyczności: 

Dane: 

m

t

=………..      m

mt

=………….      m

st

=…………       

 

Obliczenia: 

w

P

 =……….. 

 

Obliczenia: 

I

P

 =……….. 

I

L

 =……….. 

I

c

 =……….. 

I

c

 =………..

Wnioski końcowe: 

 

 

Podpis prowadzącego 

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (

http://www.novapdf.com

)