background image

 

 brzmienie od 2009-07-10 

 

Ustawa o gwarancjach wolno

ś

ci sumienia i wyznania

 

z dnia 17 maja 1989 r. (Dz.U.  Nr 29, poz. 155) 

tekst jednolity z dnia 3 marca 2000 r. (Dz.U. Nr 26, poz. 319) 

tekst jednolity z dnia 16 listopada 2005 r. (Dz.U. Nr 231, poz. 1965) 

 Sejm Rzeczypospolitej Polskiej:  -  wykonuj

ą

c postanowienia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej o 

wolno

ś

ci sumienia i wyznania,  

 -  nawi

ą

zuj

ą

c do godnej trwałego szacunku i kontynuacji tradycji tolerancji i wolno

ś

ci religijnej oraz 

potwierdzaj

ą

cej j

ą

 współpracy Polaków ró

Ŝ

nych wyzna

ń

 i 

ś

wiatopogl

ą

dów w rozwoju i 

pomy

ś

lno

ś

ci Ojczyzny,  

 -  uznaj

ą

c historyczny wkład ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych w rozwój kultury narodowej 

oraz krzewienie i umacnianie podstawowych warto

ś

ci moralnych,  

 -  kieruj

ą

c si

ę

 zasadami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Mi

ę

dzynarodowym 

Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych, Akcie Ko

ń

cowym Konferencji Bezpiecze

ń

stwa i 

Współpracy w Europie oraz Deklaracji Organizacji Narodów Zjednoczonych o wyeliminowaniu 
wszelkich form nietolerancji i dyskryminacji z powodów religijnych lub przekona

ń

,  

 -  umacniaj

ą

c warunki do czynnego i równoprawnego uczestnictwa obywateli w 

Ŝ

yciu publicznym i 

społecznym, bez wzgl

ę

du na ich stosunek do religii,  

stanowi, co nast

ę

puje:  

  

Dział I. Wolno

ść

 sumienia i wyznania

 

  

Art.  1.    [Zasada]      1.  Rzeczpospolita  Polska  zapewnia  ka

Ŝ

demu  obywatelowi  wolno

ść

  sumienia  i 

wyznania. 
 2.  Wolno

ść

  sumienia  i  wyznania  obejmuje  swobod

ę

  wyboru  religii  lub  przekona

ń

  oraz  wyra

Ŝ

ania  ich 

indywidualnie i zbiorowo, prywatnie i publicznie.  
 3.  Obywatele  wierz

ą

cy  wszystkich  wyzna

ń

  oraz  niewierz

ą

cy  maj

ą

  równe  prawa  w 

Ŝ

yciu  pa

ń

stwowym, 

politycznym, gospodarczym, społecznym i kulturalnym. 

  

Art. 2.  [Rozwini

ę

cie]  Korzystaj

ą

c z wolno

ś

ci sumienia i wyznania obywatele mog

ą

 w szczególno

ś

ci:  

 1)  tworzy

ć

 wspólnoty religijne, zwane dalej "ko

ś

ciołami i innymi zwi

ą

zkami wyznaniowymi", 

zakładane w celu wyznawania i szerzenia wiary religijnej, posiadaj

ą

ce własny ustrój, doktryn

ę

 i 

obrz

ę

dy kultowe;  

 2)  zgodnie z zasadami swojego wyznania uczestniczy

ć

 w czynno

ś

ciach i obrz

ę

dach religijnych oraz 

wypełnia

ć

 obowi

ą

zki religijne i obchodzi

ć

 

ś

wi

ę

ta religijne;  

 2a)  nale

Ŝ

e

ć

 lub nie nale

Ŝ

e

ć

 do ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych;  

 3)  głosi

ć

 swoj

ą

 religi

ę

 lub przekonania;  

 4)  wychowywa

ć

 dzieci zgodnie ze swoimi przekonaniami w sprawach religii;  

 5)  zachowywa

ć

 milczenie w sprawach swojej religii lub przekona

ń

;  

 6)  utrzymywa

ć

 kontakty ze współwyznawcami, w tym uczestniczy

ć

 w pracach organizacji religijnych 

o zasi

ę

gu mi

ę

dzynarodowym;  

 7)  korzysta

ć

 ze 

ź

ródeł informacji na temat religii;  

 8)  wytwarza

ć

 i nabywa

ć

 przedmioty potrzebne do celów kultu i praktyk religijnych oraz korzysta

ć

 z 

nich;  

 9)  wytwarza

ć

, nabywa

ć

 i posiada

ć

 artykuły potrzebne do przestrzegania reguł religijnych;  

 10)  wybra

ć

 stan duchowny lub zakonny;  

 11)  zrzesza

ć

 si

ę

 w organizacjach 

ś

wieckich w celu realizacji zada

ń

 wynikaj

ą

cych z wyznawanej 

religii b

ą

d

ź

 przekona

ń

 w sprawach religii;  

 12)  otrzyma

ć

 pochówek zgodny z wyznawanymi zasadami religijnymi lub z przekonaniami w 

sprawach religii.  

 

   

Art.  3.    [Ograniczenia,  obowi

ą

zki  publiczne]      1.  Uzewn

ę

trznianie  indywidualnie  lub  zbiorowo  swojej 

background image

religii  lub  przekona

ń

  mo

Ŝ

e  podlega

ć

  jedynie  ograniczeniom  ustawowym  koniecznym  do  ochrony 

bezpiecze

ń

stwa  publicznego,  porz

ą

dku,  zdrowia  lub  moralno

ś

ci  publicznej  albo  podstawowych  praw  i 

wolno

ś

ci innych osób. 

 2.  Korzystanie  z  wolno

ś

ci  sumienia  i  wyznania  nie  mo

Ŝ

e  prowadzi

ć

  do  uchylania  si

ę

  od  wykonywania 

obowi

ą

zków publicznych nało

Ŝ

onych przez ustawy. 

 3. Ze  wzgl

ę

du  na przekonania religijne  lub  wyznawane  zasady  moralne obywatele mog

ą

  wyst

ę

powa

ć

 o 

przeznaczenie  do  słu

Ŝ

by  zast

ę

pczej  na  zasadach  i  w  trybie  okre

ś

lonych  w  ustawie  z  dnia  28  listopada 

2003 r. o słu

Ŝ

bie zast

ę

pczej (Dz.U. Nr 223, poz. 2217 oraz z 2005 r. Nr 180, poz. 1496).  

 

  

Art.  4.    [Uprawnienia]    1.  Prawo  okre

ś

lone  w  art.  2  pkt  2  oraz  prawo  do  posiadania  i  korzystania  z 

przedmiotów potrzebnych do uprawiania kultu i praktyk religijnych przysługuj

ą

 równie

Ŝ

 osobom:  

 1)  pełni

ą

cym słu

Ŝ

b

ę

 wojskow

ą

 lub zasadnicz

ą

 słu

Ŝ

b

ę

 w obronie cywilnej;  

 2)  przebywaj

ą

cym w zakładach słu

Ŝ

by zdrowia

[1]

  i opieki społecznej

[2]

  oraz dzieciom i młodzie

Ŝ

na krajowych koloniach i obozach organizowanych przez instytucje pa

ń

stwowe;  

 3)  przebywaj

ą

cym w zakładach karnych, poprawczych i wychowawczych

[3]

  oraz aresztach 

ś

ledczych, o

ś

rodkach przystosowania społecznego

[4]

  oraz schroniskach dla nieletnich.  

 
 2.  Sposób  realizacji  uprawnie

ń

  okre

ś

lonych  w  ust.  1  reguluj

ą

  odr

ę

bne  ustawy  oraz  przepisy  wydane  na 

ich podstawie. 

  

Art. 5.  [

Ś

wiadczenia]   Obywatele maj

ą

 prawo do swobodnego 

ś

wiadczenia na rzecz ko

ś

ciołów i innych 

zwi

ą

zków wyznaniowych oraz instytucji charytatywno-opieku

ń

czych. 

  

Art.  6.    [Zakaz  dyskryminacji  i  uprzywilejowania]      1.  Nikt  nie  mo

Ŝ

e  by

ć

  dyskryminowany  b

ą

d

ź

 

uprzywilejowany z powodu religii lub przekona

ń

 w sprawach religii. 

 2.  Nie  wolno  zmusza

ć

  obywateli  do  niebrania  udziału  w  czynno

ś

ciach  lub  obrz

ę

dach  religijnych  ani  do 

udziału w nich. 

  

Art.  7.    [Cudzoziemcy  i  bezpa

ń

stwowcy]      1.  Cudzoziemcy  przebywaj

ą

cy  na  terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej korzystaj

ą

 z wolno

ś

ci sumienia i wyznania na równi z obywatelami polskimi. 

 2. Przepis ust. 1 stosuje si

ę

 odpowiednio do bezpa

ń

stwowców. 

  

Dział II. Stosunek pa

ń

stwa do ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych 

 

  

Rozdział 1. Przepisy ogólne

 

  

Art.  8.    [Status  prawny]      Ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  w  Polsce  działaj

ą

  w  konstytucyjnych 

ramach  ustrojowych  Rzeczypospolitej  Polskiej;  ich  sytuacj

ę

  prawn

ą

  i  maj

ą

tkow

ą

  reguluj

ą

  przepisy  rangi 

ustawowej. 

  

Art. 9.  [Gwarancje]   1. W Rzeczypospolitej Polskiej stosunek pa

ń

stwa do wszystkich ko

ś

ciołów i innych 

zwi

ą

zków wyznaniowych opiera si

ę

 na poszanowaniu wolno

ś

ci sumienia i wyznania. 

2.  Gwarancjami  wolno

ś

ci  sumienia  i  wyznania  w  stosunkach  pa

ń

stwa  z  ko

ś

ciołami  i  innymi  zwi

ą

zkami 

wyznaniowymi s

ą

:  

 1)  oddzielenie ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych od pa

ń

stwa;  

 2)  swoboda wypełniania przez ko

ś

cioły i inne zwi

ą

zki wyznaniowe funkcji religijnych;  

 3)  równouprawnienie wszystkich ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych, bez wzgl

ę

du na 

form

ę

 uregulowania ich sytuacji prawnej.  

 

  

Art. 10.  [

Ś

wiecko

ść

  1. Rzeczpospolita Polska jest pa

ń

stwem 

ś

wieckim, neutralnym w sprawach religii i 

przekona

ń

 2.  Pa

ń

stwo  i  pa

ń

stwowe  jednostki  organizacyjne  nie  dotuj

ą

  i  nie  subwencjonuj

ą

  ko

ś

ciołów  i  innych 

zwi

ą

zków wyznaniowych. Wyj

ą

tki od tej zasady reguluj

ą

 ustawy lub przepisy wydane na ich podstawie. 

  

background image

Art.  11.    [Niezale

Ŝ

no

ść

]      1.  Ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  s

ą

  niezale

Ŝ

ne  od  pa

ń

stwa  przy 

wykonywaniu swoich funkcji religijnych. 
 2.  Ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  oraz  ich  działalno

ść

  podlegaj

ą

  ochronie  prawnej,  w  granicach 

okre

ś

lonych w ustawach. 

 3. Ko

ś

cioły i inne zwi

ą

zki wyznaniowe mog

ą

 składa

ć

 wnioski do Trybunału Konstytucyjnego na zasadach 

i w trybie okre

ś

lonych w przepisach o Trybunale Konstytucyjnym. 

 

  

Art.  12.    [Duchowni,  osoby  zakonne]      1.  Duchowni  oraz  osoby  zakonne  ko

ś

ciołów  i  innych  zwi

ą

zków 

wyznaniowych,  ustanowione  według  przepisów  prawa  wewn

ę

trznego  ko

ś

cioła  lub  innego  zwi

ą

zku 

wyznaniowego, korzystaj

ą

 z praw i podlegaj

ą

 obowi

ą

zkom na równi z innymi obywatelami we wszystkich 

dziedzinach 

Ŝ

ycia  pa

ń

stwowego,  politycznego,  gospodarczego,  społecznego  i  kulturalnego.  S

ą

  oni  w 

ramach  obowi

ą

zuj

ą

cych  przepisów  ustaw  zwolnieni  z  obowi

ą

zków  niemo

Ŝ

liwych  do  pogodzenia  z 

pełnieniem funkcji duchownego lub osoby zakonnej. 
 2. Osoby, o których mowa w ust. 1, maj

ą

 prawo do noszenia stroju duchownego.  

 3. Uprawnienia i obowi

ą

zki osób duchownych w my

ś

l prawa pa

ń

stwowego okre

ś

laj

ą

 odr

ę

bne ustawy. 

  

Art.  13.    [Duchowni,  osoby  zakonne]      1.  Maj

ą

tek  i  przychody  ko

ś

ciołów  i  innych  zwi

ą

zków 

wyznaniowych  podlegaj

ą

  ogólnie  obowi

ą

zuj

ą

cym  przepisom  podatkowym,  z  wyj

ą

tkami  okre

ś

lonymi  w 

odr

ę

bnych ustawach. 

 2.  Osoby  prawne  ko

ś

ciołów  i  innych  zwi

ą

zków  wyznaniowych  s

ą

  zwolnione  od  opodatkowania  z  tytułu 

przychodów  ze  swojej  działalno

ś

ci  niegospodarczej.  W  tym  zakresie  osoby  te  nie  maj

ą

  obowi

ą

zku 

prowadzenia dokumentacji wymaganej przez przepisy podatkowe. 
 3. (uchylony) 
 4. (uchylony) 
 5. Dochody z działalno

ś

ci gospodarczej osób prawnych ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych oraz 

spółek,  których  udziałowcami  s

ą

  wył

ą

cznie  te  osoby,  s

ą

  zwolnione  od  opodatkowania  w  cz

ęś

ci,  w  jakiej 

zostały przeznaczone w roku podatkowym lub w roku po nim nast

ę

puj

ą

cym na cele kultowe, o

ś

wiatowo-

wychowawcze,  naukowe,  kulturalne,  działalno

ść

  charytatywno-opieku

ń

cz

ą

,  punkty  katechetyczne, 

konserwacj

ę

 zabytków oraz na inwestycje sakralne i inwestycje ko

ś

cielne, których przedmiotem s

ą

 punkty 

katechetyczne i zakłady charytatywno-opieku

ń

cze, jak równie

Ŝ

 remonty tych obiektów. 

 6.  Osoby  prawne  ko

ś

ciołów  i  innych  zwi

ą

zków  wyznaniowych  s

ą

  zwolnione  od  opodatkowania  i  od 

ś

wiadcze

ń

  na  fundusz  gminny  i  fundusz  miejski

[5]

  ,  od  nieruchomo

ś

ci  lub  ich  cz

ęś

ci,  stanowi

ą

cych 

własno

ść

 tych osób lub u

Ŝ

ywanych przez nie na podstawie innego tytułu prawnego na cele niemieszkalne, 

z wyj

ą

tkiem cz

ęś

ci zajmowanej na wykonywanie działalno

ś

ci gospodarczej.  

 7.  Zwalnia  si

ę

  z  nale

Ŝ

no

ś

ci  celnych  przywozowych  towary  przeznaczone  na  cele  charytatywno-

opieku

ń

cze i o

ś

wiatowo-wychowawcze oraz towary i charakterze kulturalnym przeznaczone na cele kultu, 

przywo

Ŝ

one dla osób prawnych ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych, w granicach i na warunkach 

okre

ś

lonych  w  rozporz

ą

dzeniu  nr  918/83/EWG  z  dnia  28  marca  1983  r.  ustanawiaj

ą

cym  wspólnotowy 

system  zwolnie

ń

  celnych  (Dz.Urz.  WE  L  105  z  23.4.1983),  ostatnio  zmienionym  aktem  dotycz

ą

cym 

warunków  przyst

ą

pienia  Republiki  Czeskiej,  Republiki  Esto

ń

skiej,  Republiki  Cypryjskiej,  Republiki 

Łotewskiej,  Republiki  Litewskiej,  Republiki  W

ę

gierskiej,  Republiki  Malty,  Rzeczypospolitej  Polskiej, 

Republiki  Słowenii  i  Republiki  Słowackiej  oraz  dostosowa

ń

  w  traktatach  stanowi

ą

cych  podstaw

ę

  Unii 

Europejskiej (Dz.Urz. WE L 236 z 23.9.2003).  

  

Art.  14.    [Jednostki  organizacyjne]        1.  Je

Ŝ

eli  odr

ę

bna  ustawa  lub  ratyfikowana  umowa 

mi

ę

dzynarodowa  nie  stanowi

ą

  inaczej,  ko

ś

ciół  lub  inny  zwi

ą

zek  wyznaniowy  powiadamia  ministra 

wła

ś

ciwego  do  spraw  wyzna

ń

  religijnych

[6]

    i  wojewod

ę

  wła

ś

ciwego  ze  wzgl

ę

du  na  siedzib

ę

  jednostki 

organizacyjnej ko

ś

cioła lub innego zwi

ą

zku wyznaniowego o utworzeniu, zmianie nazwy, siedziby, granic 

lub poł

ą

czeniu, podziale i zniesieniu diecezji (okr

ę

gów i porównywalnych jednostek organizacyjnych) oraz 

parafii (zborów, gmin i porównywalnych jednostek organizacyjnych).  
 2. Je

Ŝ

eli odr

ę

bna ustawa lub ratyfikowana umowa mi

ę

dzynarodowa nie stanowi

ą

 inaczej, ko

ś

ciół lub inny 

zwi

ą

zek wyznaniowy powiadamia w terminie 30 dni ministra wła

ś

ciwego do spraw wyzna

ń

 religijnych

[6]

  i 

wojewod

ę

  wła

ś

ciwego  ze  wzgl

ę

du  na  siedzib

ę

  ko

ś

cioła  lub  innego  zwi

ą

zku  wyznaniowego  o  zmianie 

siedziby oraz o zmianie osób wchodz

ą

cych do kierowniczych organów wykonawczych, podaj

ą

c ich imiona 

i nazwiska, obywatelstwo i miejsce zamieszkania.  

background image

 3. Przepis ust. 2 stosuje si

ę

 odpowiednio do jednostek organizacyjnych, o których mowa w ust. 1. 

 4. Je

Ŝ

eli odr

ę

bna ustawa lub ratyfikowana umowa mi

ę

dzynarodowa nie stanowi

ą

 inaczej, przed obj

ę

ciem 

stanowisk,  o  których  mowa  w  ust.  2  i  3,  przez  cudzoziemca,  władze  ko

ś

cioła  lub  innego  zwi

ą

zku 

wyznaniowego  powinny  si

ę

  upewni

ć

,  czy  minister  wła

ś

ciwy  do  spraw  wyzna

ń

  religijnych

[6]

    nie  wyra

Ŝ

wobec tego zastrze

Ŝ

e

ń

. Niezgłoszenie zastrze

Ŝ

e

ń

 w terminie 60 dni od daty powiadomienia uwa

Ŝ

a si

ę

 za 

wyra

Ŝ

enie zgody.  

  

Art. 15.    (uchylony) 
 

  

Art.  16.    [Współdziałanie]      1.  Pa

ń

stwo  współdziała  z  ko

ś

ciołami  i  innymi  zwi

ą

zkami  wyznaniowymi  w 

zachowaniu pokoju, kształtowaniu warunków rozwoju kraju oraz zwalczaniu patologii społecznych. 
 2.  W  celach,  o  których  mowa  w  ust.  1,  oraz  do  rozpatrywania  problemów  zwi

ą

zanych  z  rozwojem 

stosunków mi

ę

dzy pa

ń

stwem a poszczególnymi ko

ś

ciołami i innymi zwi

ą

zkami wyznaniowymi mog

ą

 by

ć

na zasadach wzajemnego uzgodnienia, tworzone ró

Ŝ

ne, w tym stałe formy współdziałania. Przepis ten nie 

narusza wła

ś

ciwo

ś

ci organów pa

ń

stwowych oraz organów ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych. 

  

Art. 16a.  [Umowy]    1. Dla okre

ś

lenia szczegółowych zasad stosunków, o których mowa w art. 16, mog

ą

 

by

ć

  zawierane  umowy  mi

ę

dzy  wła

ś

ciwymi  rzeczowo  centralnymi  organami  administracji  rz

ą

dowej  a 

władzami poszczególnych ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych. 

 2.  Przepisy  umowy  nie  mog

ą

  narusza

ć

  przepisów  ogólnie  obowi

ą

zuj

ą

cego  prawa,  a  w  szczególno

ś

ci 

zasady równouprawnienia wszystkich ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych. 

 3. Podpisana umowa zostaje opublikowana w dzienniku urz

ę

dowym wła

ś

ciwego ministerstwa. 

  

Art. 17.  [Dziedzictwo kulturowe]   Pa

ń

stwo współdziała z ko

ś

ciołami i innymi zwi

ą

zkami wyznaniowymi 

w  ochronie,  konserwacji,  udost

ę

pnianiu  i  upowszechnianiu  zabytków  architektury,  sztuki  i  literatury 

religijnej, które stanowi

ą

 integraln

ą

 cz

ęść

 dziedzictwa kultury. 

  

Art. 18.  [Zakres stosowania]   1. Przepisy rozdziału 2 i działu III reguluj

ą

 stosunek pa

ń

stwa tylko do tych 

ko

ś

ciołów  i  innych  zwi

ą

zków  wyznaniowych,  których  sytuacja  prawna  i  maj

ą

tkowa  nie  jest  uregulowana 

odr

ę

bnymi ustawami. 

 2.  Przepisy  rozdziału  2  okre

ś

laj

ą

ce  uprawnienia  ko

ś

ciołów  i  innych  zwi

ą

zków  wyznaniowych  maj

ą

 

jednak

Ŝ

e zastosowanie do ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych o ustawowo uregulowanej sytuacji 

wówczas, gdy odr

ę

bne ustawy okre

ś

lone w ust. 1 nie przewiduj

ą

 takich uprawnie

ń

  

Rozdział 2. Działalno

ść

 ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych

 

  

Art.  19.    [Swoboda  działalno

ś

ci]      1.  Ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  korzystaj

ą

  na  zasadach 

równouprawnienia ze swobody pełnienia funkcji religijnych. 
2. Wypełniaj

ą

c funkcje religijne ko

ś

cioły i inne zwi

ą

zki wyznaniowe mog

ą

 w szczególno

ś

ci:  

 1)  okre

ś

la

ć

 doktryn

ę

 religijn

ą

, dogmaty i zasady wiary oraz liturgi

ę

;  

 2)  organizowa

ć

 i publicznie sprawowa

ć

 kult;  

 3)  udziela

ć

 posług religijnych, w tym osobom, o których mowa w art. 4, oraz organizowa

ć

 obrz

ę

dy i 

zgromadzenia religijne;  

 4)  rz

ą

dzi

ć

 si

ę

 w swoich sprawach własnym prawem, swobodnie wykonywa

ć

 władz

ę

 duchown

ą

 oraz 

zarz

ą

dza

ć

 swoimi sprawami;  

 5)  ustanawia

ć

, kształci

ć

 i zatrudnia

ć

 duchownych;  

 6)  realizowa

ć

 inwestycje sakralne i inne inwestycje ko

ś

cielne;  

 7)  nabywa

ć

, posiada

ć

 i zbywa

ć

 maj

ą

tek ruchomy i nieruchomy oraz zarz

ą

dza

ć

 nim;  

 8)  zbiera

ć

 składki i otrzymywa

ć

 darowizny, spadki i inne 

ś

wiadczenia od osób fizycznych i 

prawnych;  

 9)  wytwarza

ć

 i nabywa

ć

 przedmioty i artykuły potrzebne do celów kultu i praktyk religijnych oraz 

korzysta

ć

 z nich;  

 10)  naucza

ć

 religii i głosi

ć

 j

ą

, w tym za pomoc

ą

 prasy, ksi

ąŜ

ek i innych druków oraz filmów i 

ś

rodków audiowizualnych;  

 11)  korzysta

ć

 ze 

ś

rodków masowego przekazywania;  

background image

 12)  prowadzi

ć

 działalno

ść

 o

ś

wiatowo-wychowawcz

ą

;  

 13)  tworzy

ć

 i prowadzi

ć

 zakony oraz diakonaty;  

 14)  tworzy

ć

 organizacje maj

ą

ce na celu działalno

ść

 na rzecz formacji religijnej, kultu publicznego 

oraz przeciwdziałania patologiom społecznym i ich skutkom;  

 15)  prowadzi

ć

 działalno

ść

 charytatywno-opieku

ń

cz

ą

;  

 16)  (uchylony)  
 17)  powoływa

ć

 krajowe organizacje mi

ę

dzyko

ś

cielne;  

 18)  nale

Ŝ

e

ć

 do mi

ę

dzynarodowych organizacji wyznaniowych i mi

ę

dzywyznaniowych oraz 

utrzymywa

ć

 kontakty zagraniczne w sprawach zwi

ą

zanych z realizacj

ą

 swoich funkcji.  

 
 3.  Za  wypełnianie  funkcji  religijnych,  o  których  mowa  w  ust.  1,  nie  uznaje  si

ę

  oddziaływania  poprzez 

badania i eksperymenty psychologiczne. 

  

Art.  19a.    [Cmentarze  grzebalne]      1.  Ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  maj

ą

  prawo  posiadania, 

zarz

ą

dzania oraz zakładania i poszerzania cmentarzy grzebalnych. 

 2. Przepis ust. 1 nie narusza przepisów dotycz

ą

cych cmentarzy i chowania zmarłych. 

  

Art.  20.    [Nauczanie  religii]      1.  Ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  mog

ą

  naucza

ć

  religii  oraz 

wychowywa

ć

  religijnie  dzieci  i  młodzie

Ŝ

,  zgodnie  z  wyborem  dokonanym  przez  ich  rodziców  lub 

opiekunów prawnych. 
 
 2.  Nauczanie  religii  dzieci  i  młodzie

Ŝ

y  jest  wewn

ę

trzn

ą

  spraw

ą

  ko

ś

ciołów  i  innych  zwi

ą

zków 

wyznaniowych.  Jest  ono  organizowane,  zgodnie  z  programem  ustalonym  przez  władze  ko

ś

cioła  lub 

innego  zwi

ą

zku  wyznaniowego,  w  punktach  katechetycznych  znajduj

ą

cych  si

ę

  w  ko

ś

ciołach,  domach 

modlitw i innych pomieszczeniach udost

ę

pnionych na ten cel  przez osob

ę

 uprawnion

ą

 do dysponowania 

nimi. 
 3.  Nauczanie  religii  uczniów  szkół  publicznych  i  wychowanków  przedszkoli  publicznych  mo

Ŝ

e  odbywa

ć

 

si

ę

 równie

Ŝ

 w szkołach i przedszkolach na zasadach okre

ś

lonych w odr

ę

bnej ustawie. 

  

Art.  21.    [Szkoły  i  inne  placówki]      1.  Ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  maj

ą

  prawo  zakłada

ć

  i 

prowadzi

ć

 szkoły i przedszkola oraz inne  placówki o

ś

wiatowo-wychowawcze i opieku

ń

czo-wychowawcze 

na zasadach okre

ś

lonych w ustawach. 

 2. Szkoły, przedszkola oraz inne placówki, o których mowa  w  ust. 1, b

ę

d

ą

  dotowane przez pa

ń

stwo lub 

organy samorz

ą

du terytorialnego w przypadkach i na zasadach okre

ś

lonych w odr

ę

bnych ustawach.  

  

Art.  21a.    [Zrównanie  praw]      Działalno

ść

  słu

Ŝą

ca  celom  humanitarnym,  charytatywno-opieku

ń

czym, 

naukowym i o

ś

wiatowo-wychowawczym, podejmowana przez osoby prawne ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków 

wyznaniowych,  jest  zrównana  pod  wzgl

ę

dem  prawnym  z  działalno

ś

ci

ą

  słu

Ŝą

c

ą

  analogicznym  celom  i 

prowadzon

ą

 przez instytucje pa

ń

stwowe. 

  

Art. 22.  [Szkoły duchowne i seminaria]   1. Ko

ś

cioły i inne zwi

ą

zki wyznaniowe maj

ą

 prawo zakłada

ć

 i 

prowadzi

ć

, według samodzielnie ustalonych programów, szkoły duchowne i seminaria duchowne. 

 2.  W  zakresie  realizacji  programu  szkół  ogólnokształc

ą

cych  i  uzyskiwania 

ś

wiadectw  dojrzało

ś

ci  szkoły 

duchowne wymienione w ust. 1 podlegaj

ą

 nadzorowi ministra wła

ś

ciwego do spraw o

ś

wiaty i wychowania. 

 3. Tworzenie i prowadzenie przez ko

ś

cioły i inne zwi

ą

zki wyznaniowe szkół wy

Ŝ

szych, zasady udzielania 

im  przez  pa

ń

stwo  pomocy  finansowej  oraz  tryb  i  zakres  uznawania  stopni  i  tytułów  naukowych 

nadawanych  w  tych szkołach reguluj

ą

, na  wniosek  władz ko

ś

ciołów  lub  innych  zwi

ą

zków  wyznaniowych, 

odr

ę

bne ustawy. 

 4.  Ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  maj

ą

  prawo  zakłada

ć

  religijne  instytuty  naukowe  i  naukowo-

dydaktyczne. 
 5.  Status  prawny  wydziałów  teologicznych  na  uniwersytetach  pa

ń

stwowych  reguluj

ą

  odr

ę

bne  umowy 

pomi

ę

dzy  ministrem  wła

ś

ciwym  do  spraw  szkolnictwa  wy

Ŝ

szego  a  władzami  ko

ś

ciołów  lub  innych 

zwi

ą

zków wyznaniowych. 

  

Art. 23.   

[7]

   (uchylony)

 

  

background image

Art.  24.  [

Ś

rodki  finansowe]   1. W celu realizacji  działalno

ś

ci charytatywno-opieku

ń

czej ko

ś

cioły  i inne 

zwi

ą

zki  wyznaniowe  maj

ą

  prawo  zakłada

ć

  i  prowadzi

ć

,  na  zasadach  okre

ś

lonych  w  ustawach, 

odpowiednie  instytucje,  w  tym  zakłady  dla  osób  potrzebuj

ą

cych  opieki,  szpitale  i  inne  zakłady  lecznicze, 

Ŝ

łobki i schroniska dla dzieci. 

2. 

Ś

rodki na realizacj

ę

 działalno

ś

ci charytatywno-opieku

ń

czej pochodz

ą

 w szczególno

ś

ci z:  

 1)  ofiar pieni

ęŜ

nych i w naturze;  

 2)  spadków, zapisów i darowizn krajowych i zagranicznych;  
 3)  dochodów z imprez i zbiórek publicznych;  
 4)  subwencji, dotacji i ofiar pochodz

ą

cych od krajowych instytucji i przedsi

ę

biorstw pa

ń

stwowych, 

społecznych, wyznaniowych i prywatnych;  

 5)  odpłatno

ś

ci za usługi 

ś

wiadczone przez instytucje charytatywno-opieku

ń

cze ko

ś

ciołów i innych 

zwi

ą

zków wyznaniowych;  

 6)  dochodów instytucji ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych.  

 

  

Art.  25.    [Wydawnictwa]      1.  W  celu  realizacji  swoich  funkcji  ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  maj

ą

 

prawo  wydawania  prasy,  ksi

ąŜ

ek,  druków  oraz  zakładania  i  posiadania  wydawnictw  oraz  zakładów 

poligraficznych, z zachowaniem obowi

ą

zuj

ą

cych w tym zakresie przepisów prawa. 

 2.  Ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  mog

ą

  organizowa

ć

  własny  kolporta

Ŝ

  prasy  lub  korzysta

ć

  z 

po

ś

rednictwa innej sieci kolporta

Ŝ

u. 

 3. Dla realizacji postanowie

ń

 ust. 1 ko

ś

cioły i inne zwi

ą

zki wyznaniowe mog

ą

 otrzymywa

ć

 jako darowizny 

z zagranicy maszyny, urz

ą

dzenia, materiały poligraficzne i papier. 

 4. Ko

ś

cioły i inne zwi

ą

zki wyznaniowe maj

ą

 prawo do emitowania w radiu i telewizji programów religijno-

moralnych,  społecznych  i  kulturalnych  w  sposób  okre

ś

lony  w  porozumieniach  mi

ę

dzy  władzami  danego 

ko

ś

cioła lub innego zwi

ą

zku wyznaniowego a jednostkami publicznej radiofonii i telewizji. 

 

  

Art.  26.    [Działalno

ść

  kulturalna  i  artystyczna]      1.  Ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  maj

ą

  prawo 

organizowania  i  prowadzenia  zwi

ą

zanej  z  wypełnianiem  swoich  funkcji  działalno

ś

ci  kulturalnej  i 

artystycznej. 
 2.  Dla  realizacji  prawa,  o  którym  mowa  w  ust.  1,  ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  mog

ą

  zakłada

ć

  i 

prowadzi

ć

 odpowiednie instytucje oraz dystrybucj

ę

 i rozpowszechnianie filmów. 

 3.  Korzystanie  z  praw,  o  których  mowa  w  ust.  1  i  2,  nast

ę

puje  bez  obowi

ą

zku  uzyskiwania  zezwole

ń

  i 

upowa

Ŝ

nie

ń

,  je

Ŝ

eli  działalno

ść

  ta  prowadzona  jest  na  potrzeby  realizacji  zada

ń

  religijno-moralnych  w 

sferze  kultury.  O  podj

ę

ciu  i  prowadzeniu  tej  działalno

ś

ci  władze  ko

ś

cioła  lub  innego  zwi

ą

zku 

wyznaniowego powiadamiaj

ą

 pa

ń

stwowy organ, wła

ś

ciwy do udzielania takich zezwole

ń

 i upowa

Ŝ

nie

ń

 4.  Dla  realizacji  postanowie

ń

  ust.  1  i  2  ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  mog

ą

  otrzymywa

ć

  jako 

darowizny z zagranicy urz

ą

dzenia i materiały.  

  

Art. 27.  [Ograniczenia]   1. Działalno

ść

 ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych nie mo

Ŝ

e narusza

ć

 

przepisów  ogólnie  obowi

ą

zuj

ą

cych  ustaw  chroni

ą

cych  bezpiecze

ń

stwo  publiczne,  porz

ą

dek,  zdrowie  lub 

moralno

ść

 publiczn

ą

, władz

ę

 rodzicielsk

ą

 albo podstawowe prawa i wolno

ś

ci innych osób. 

 2.  Korzystanie  przez  ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  ze  swobody  działania  odbywa  si

ę

  zgodnie  z 

ogólnie obowi

ą

zuj

ą

cymi przepisami, chyba 

Ŝ

e ustawy stanowi

ą

 inaczej. 

  

Art.  28.    [Reprezentacja]      1.  W  sprawach  maj

ą

tkowych  ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  działaj

ą

 

poprzez swoje osoby prawne. 
 2.  Osoby  prawne  ko

ś

ciołów  i  innych  zwi

ą

zków  wyznaniowych,  ich  organy,  zakres  kompetencji  i  sposób 

powoływania oraz reprezentacji okre

ś

laj

ą

 statuty (prawo wewn

ę

trzne, zwane dalej "statutami".  

  

Art. 29.  [Stosowanie innych ustaw]   1. W stosunku do organizacji tworzonych na podstawie art. 19 pkt 
14,  je

Ŝ

eli  nie  maj

ą

  osobowo

ś

ci  prawnej,  nie  stosuje  si

ę

  Prawa  o  stowarzyszeniach.  Natomiast  przepisy 

ustawy o zgromadzeniach stosuje si

ę

 do nich jedynie w zakresie dotycz

ą

cym zebra

ń

 na drogach i placach 

publicznych oraz w pomieszczeniach u

Ŝ

yteczno

ś

ci publicznej. 

 2. Organizacje, o których mowa w ust. 1, działaj

ą

 w ramach osób prawnych ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków 

wyznaniowych, w których zostały powołane. 

background image

 3. Władze ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych czuwaj

ą

 nad zgodno

ś

ci

ą

 działania tych organizacji 

z ich celami religijnymi i moralnymi. 

  

Dział III. Rejestrowanie ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych

 

  

Art.  30.    [Deklaracja]      Prawo  wpisu  do  rejestru  ko

ś

ciołów  i  innych  zwi

ą

zków  wyznaniowych,  zwanego 

dalej  "rejestrem",  prowadzonego  przez  ministra  wła

ś

ciwego  do  spraw  wyzna

ń

  religijnych

[6]

  ,  jest 

realizowane  przez  zło

Ŝ

enie  temu  ministrowi,  zwanemu  dalej  "organem  rejestrowym",  deklaracji  o 

utworzeniu ko

ś

cioła lub innego zwi

ą

zku wyznaniowego i wniosku o wpis do rejestru.  

  

Art.  31.    [Wniosek  o  wpis  do  rejestru]        1.  Prawo  wniesienia  wniosku,  o  którym  mowa  w  art.  30, 
przysługuje  co  najmniej  100  obywatelom  polskim  posiadaj

ą

cym  pełn

ą

  zdolno

ść

  do  czynno

ś

ci  prawnych, 

zwanych dalej "wnioskodawcami".  
 2.  Wnioskodawcy  składaj

ą

  list

ę

  zawieraj

ą

c

ą

  ich  notarialnie  po

ś

wiadczone  podpisy  potwierdzaj

ą

ce  tre

ść

 

wniosku,  o  którym  mowa  w  ust.  1,  i  deklaracji  o  utworzeniu  ko

ś

cioła  lub  innego  zwi

ą

zku  wyznaniowego, 

imi

ę

 i nazwisko, dat

ę

 urodzenia, miejsce zamieszkania oraz rodzaj, seri

ę

 i numer dokumentu to

Ŝ

samo

ś

ci 

oraz numer PESEL ka

Ŝ

dego z wnioskodawców. 

 3.  Wnioskodawcy  mog

ą

  wybra

ć

  spo

ś

ród  siebie  co  najmniej  pi

ę

cioosobowy  komitet  zało

Ŝ

ycielski 

reprezentuj

ą

cy ich w post

ę

powaniu w sprawie wpisu do rejestru. 

  

Art. 32.  [Tre

ść

 wniosku]  1. Wniosek, o którym mowa w art. 30, powinien zawiera

ć

:  

 1)  list

ę

, o której mowa w art. 31 ust. 2;  

 2)  informacj

ę

 o dotychczasowych formach 

Ŝ

ycia religijnego i metodach działania ko

ś

cioła lub 

innego zwi

ą

zku wyznaniowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;  

 3)  informacj

ę

 o podstawowych celach, 

ź

ródłach i zasadach doktrynalnych, obrz

ę

dach religijnych;  

 4)  adres siedziby ko

ś

cioła lub innego zwi

ą

zku wyznaniowego oraz dane osób wchodz

ą

cych 

do kierowniczych organów wykonawczych:  a)  imiona i nazwisko,  

 b)  dat

ę

 urodzenia,  

 c)  adres zamieszkania,  
 d)  nazw

ę

, seri

ę

 i numer dokumentu to

Ŝ

samo

ś

ci,  

 e)  nr PESEL;  

 
 5)  statut.  

 
1a. W przypadku wybrania komitetu zało

Ŝ

ycielskiego, o którym mowa w art. 31 ust. 3, wniosek o wpis do 

rejestru  powinien  zawiera

ć

  tak

Ŝ

e  podpisany  przez  wnioskodawców  protokół  z  wyboru  tego  komitetu 

okre

ś

laj

ą

cy dat

ę

 i miejsce wyborów oraz nast

ę

puj

ą

ce dane osób wchodz

ą

cych w jego skład:  

 1)  imiona i nazwisko;  
 2)  dat

ę

 urodzenia;  

 3)  adres zamieszkania;  
 4)  rodzaj, seri

ę

 i numer dokumentu to

Ŝ

samo

ś

ci;  

 5)  nr PESEL.  

 
2. Statut powinien okre

ś

la

ć

 w szczególno

ś

ci:  

 1)  nazw

ę

 ko

ś

cioła lub innego zwi

ą

zku wyznaniowego ró

Ŝ

n

ą

 od nazw innych organizacji;  

 2)  teren działania i siedzib

ę

 władz;  

 3)  cele działalno

ś

ci oraz formy i zasady ich realizacji;  

 4)  organy, sposób ich powoływania i odwoływania, zakres kompetencji oraz tryb podejmowania 

decyzji;  

 5)  

ź

ródła finansowania;  

 6)  tryb dokonywania zmian statutu;  
 7)  sposób reprezentowania na zewn

ą

trz oraz zaci

ą

gania zobowi

ą

za

ń

 maj

ą

tkowych;  

 8)  sposób nabywania i utraty członkostwa oraz prawa i obowi

ą

zki członków;  

 9)  sposób powoływania, odwoływania oraz kompetencje osób duchownych, o których mowa w art. 

12 ust. 3, o ile ko

ś

ciół lub inny zwi

ą

zek wyznaniowy przewiduje tworzenie takich stanowisk;  

 10)  sposób rozwi

ą

zania ko

ś

cioła lub innego zwi

ą

zku wyznaniowego i przeznaczenie pozostałego 

background image

maj

ą

tku.  

 
 3. Je

Ŝ

eli ko

ś

ciół lub inny zwi

ą

zek wyznaniowy przewiduje tworzenie jednostek organizacyjnych maj

ą

cych 

osobowo

ść

  prawn

ą

,  statut  powinien  okre

ś

la

ć

  ich  nazwy,  teren  działania,  siedziby,  zakres  uprawnie

ń

zasady  tworzenia,  znoszenia  i  przekształcania  tych  jednostek,  ich  organy,  zakres  kompetencji,  tryb 
podejmowania  decyzji,  sposób  powoływania  i  odwoływania  tych  organów,  sposób  reprezentowania  na 
zewn

ą

trz  oraz  zaci

ą

gania  zobowi

ą

za

ń

  maj

ą

tkowych,  a  tak

Ŝ

e  przeznaczenie  maj

ą

tku  pozostałego  po 

zako

ń

czeniu likwidacji osoby prawnej ko

ś

cioła lub innego zwi

ą

zku wyznaniowego. 

 4. Je

Ŝ

eli ko

ś

ciół lub inny zwi

ą

zek wyznaniowy stanowi cz

ęść

 organizacji o zasi

ę

gu mi

ę

dzynarodowym, w 

statucie powinny by

ć

 okre

ś

lone zakres i formy wzajemnych stosunków. 

 5.  Je

Ŝ

eli  ko

ś

ciół  lub  inny  zwi

ą

zek  wyznaniowy  przewiduje  tworzenie  jednostek  organizacyjnych  bez 

osobowo

ś

ci  prawnej,  w  statucie  powinny  by

ć

  okre

ś

lone  nazwy,  zasady  tworzenia,  znoszenia  i 

przekształcania tych jednostek. 

  

Art.  33.    [Uchybienia  we  wniosku]      1.  W  trakcie  post

ę

powania  w  sprawie  wpisu  do  rejestru  organ 

rejestrowy  mo

Ŝ

Ŝą

da

ć

 od  wnioskodawców  wyja

ś

nie

ń

 tre

ś

ci  wniosku w zakresie okre

ś

lonym  w art. 32, a 

tak

Ŝ

e  zwraca

ć

  si

ę

  do  odpowiednich  organów  pa

ń

stwowych  o  sprawdzanie  prawdziwo

ś

ci  zawartych  we 

wniosku danych. 
 2.  Je

Ŝ

eli  organ  rejestrowy  w  trakcie  post

ę

powania  w  sprawie  wpisu  do  rejestru  stwierdzi  braki  lub 

uchybienia  w  tre

ś

ci  wniosku,  w  zakresie  okre

ś

lonym  w  art.  32,  wyznacza  dwumiesi

ę

czny  termin  ich 

uzupełnienia, a po upływie tego terminu wydaje decyzj

ę

 o odmowie wpisu do rejestru. 

 3.  Je

Ŝ

eli  wniosek  zawiera  postanowienia  pozostaj

ą

ce  w  sprzeczno

ś

ci  z  przepisami  ustaw  chroni

ą

cymi 

bezpiecze

ń

stwo  i  porz

ą

dek  publiczny,  zdrowie,  moralno

ść

  publiczn

ą

,  władz

ę

  rodzicielsk

ą

  albo 

podstawowe prawa i wolno

ś

ci innych osób, organ rejestrowy wydaje decyzj

ę

 o odmowie wpisu do rejestru.  

 4. Decyzje,  o  których mowa w  ust. 2 i 3, powinny by

ć

 wydane  w terminie  3  miesi

ę

cy od daty wszcz

ę

cia 

post

ę

powania o wpis do rejestru. Na decyzje te mo

Ŝ

e by

ć

 wniesiona skarga do s

ą

du administracyjnego. 

  

Art.  34.    [Wpis  do  rejestru]      1.  Je

Ŝ

eli  nie  zachodz

ą

  okoliczno

ś

ci  wskazane  w  art.  33  ust.  2  i  3,  organ 

rejestrowy wydaje, w terminie 3 miesi

ę

cy od zgłoszenia deklaracji, decyzj

ę

 o wpisie do rejestru. 

 2.  Z  chwil

ą

  wpisu  do  rejestru  ko

ś

ciół  lub  inny  zwi

ą

zek  wyznaniowy  uzyskuje,  jako  cało

ść

,  osobowo

ść

 

prawn

ą

 oraz korzysta ze wszystkich uprawnie

ń

 i podlega obowi

ą

zkom okre

ś

lonym w ustawach. 

 3. Przepis ust. 2 stosuje si

ę

 odpowiednio do jednostek organizacyjnych, zakonów i diakonatów, o których 

mowa w art. 32 ust. 3. 
 4. Do ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych wpisanych do rejestru stosuje si

ę

 odpowiednio art. 14. 

  

Art.  35.    [Aktualizacja  danych]      1.  Zmiany  statutu  ko

ś

cioła  lub  innego  zwi

ą

zku  wyznaniowego 

wpisanego do rejestru dokonuje si

ę

 w trybie obowi

ą

zuj

ą

cym przy ich rejestrowaniu. 

 
 2. Organ rejestrowy mo

Ŝ

e domaga

ć

 si

ę

 aktualizacji danych warunkuj

ą

cych wpis do rejestru, okre

ś

lonych 

w art. 32 ust. 1 pkt 2-5. 

  

Art. 36.  [Wykre

ś

lenie z rejestru]  1. Wykre

ś

leniu z rejestru podlega:  

 1)  ko

ś

ciół lub inny zwi

ą

zek wyznaniowy, którego sytuacja prawna i maj

ą

tkowa została uregulowana 

w odr

ę

bnej ustawie;  

 2)  ko

ś

ciół lub inny zwi

ą

zek wyznaniowy, który zawiadomił organ rejestrowy o zaprzestaniu swojej 

działalno

ś

ci;  

 3)  ko

ś

ciół lub inny zwi

ą

zek wyznaniowy, który utracił cechy warunkuj

ą

ce uzyskanie wpisu do 

rejestru;  

dotyczy  to  w  szczególno

ś

ci  ko

ś

cioła  lub  innego  zwi

ą

zku  wyznaniowego,  który  w  ci

ą

gu  3  lat  nie 

odpowiedział  na 

Ŝą

danie  organu  rejestrowego  i  nie  zaktualizował  wpisów  do  rejestru  w  zakresie 

okre

ś

lonym w art. 32 ust. 1 pkt 4.  

 2. Wykre

ś

lenie z rejestru nast

ę

puje na podstawie decyzji organu rejestrowego. 

 3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 36a ust. 2, wykre

ś

lenie z rejestru nast

ę

puje 

po przeprowadzeniu likwidacji.  
 4. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, likwidatorami s

ą

 członkowie organu ko

ś

cioła lub innego 

zwi

ą

zku  wyznaniowego  uprawnionego  do  reprezentowania  na  zewn

ą

trz  i  zaci

ą

gania  zobowi

ą

za

ń

 

background image

maj

ą

tkowych,  je

Ŝ

eli  statut  lub,  w  razie  braku  odpowiednich  postanowie

ń

  statutu,  decyzja  wła

ś

ciwego 

organu ko

ś

cioła lub innego zwi

ą

zku wyznaniowego nie stanowi inaczej. 

5. Organ rejestrowy, w drodze decyzji, zarz

ą

dza likwidacj

ę

 i wyznacza likwidatora:  

 1)  w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i art. 36a ust. 2;  
 2)  w razie braku mo

Ŝ

liwo

ś

ci ustalenia likwidatora, o którym mowa w ust. 4.  

 
 6. Przed zniesieniem osoby prawnej, o której mowa w art. 32 ust. 3, ko

ś

ciół lub inny zwi

ą

zek wyznaniowy 

zarz

ą

dza  jej  likwidacj

ę

  i  wyznacza  likwidatora  informuj

ą

c  o  tym  organ  rejestrowy  oraz  okre

ś

la 

przeznaczenie maj

ą

tku pozostałego po zako

ń

czeniu likwidacji. 

 7. Do obowi

ą

zków likwidatora stosuje si

ę

 odpowiednio art. 37 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o 

stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855, z 2003 r. Nr 96, poz. 874 oraz z 2004 r. Nr 102, poz. 
1055). 
 8.  Je

Ŝ

eli  statut  ko

ś

cioła  lub  innego  zwi

ą

zku  wyznaniowego  nie  stanowi  inaczej,  maj

ą

tek  pozostały  po 

zako

ń

czeniu  post

ę

powania  likwidacyjnego  ko

ś

cioła  lub  innego  zwi

ą

zku  wyznaniowego  albo  osób 

prawnych,  o  których  mowa  w  art.  32  ust.  3,  mo

Ŝ

e  by

ć

  przeznaczony  wył

ą

cznie  na  cele  charytatywno-

opieku

ń

cze w drodze decyzji organu rejestrowego. 

  

Art. 36a.  [Post

ę

powanie w razie naruszenia prawa]   1. Organ rejestrowy lub prokurator mo

Ŝ

e wyst

ą

pi

ć

 

do s

ą

du okr

ę

gowego o stwierdzenie niezgodno

ś

ci działania ko

ś

cioła lub innego zwi

ą

zku wyznaniowego z 

przepisami prawa, o których mowa w art. 27 ust. 1, lub ze statutem, o którym mowa w art. 32. 
 2.  W  razie  stwierdzenia  prawomocnym  wyrokiem  s

ą

du, 

Ŝ

e  działalno

ść

  ko

ś

cioła  lub  innego  zwi

ą

zku 

wyznaniowego ra

Ŝą

co narusza prawo  lub  postanowienia statutu, organ  rejestrowy  wykre

ś

li z rejestru ten 

ko

ś

ciół lub inny zwi

ą

zek wyznaniowy. 

  

Art.  37.    [Delegacja]      Minister  wła

ś

ciwy  do  spraw  wyzna

ń

  religijnych

[6]

    okre

ś

la,  w  drodze 

rozporz

ą

dzenia,  zasady  i  sposób  prowadzenia  rejestru,  dane  i  informacje  podlegaj

ą

ce  wpisowi,  sposób, 

form

ę

  i  termin  aktualizacji  wpisów  do  rejestru,  warunki  udost

ę

pniania  rejestru,  wydawania  wyci

ą

gów  z 

rejestru oraz sposób wykre

ś

lania ko

ś

cioła lub innego zwi

ą

zku wyznaniowego z rejestru.  

  

Art.  38.    [Organizacje  mi

ę

dzyko

ś

cielne]      Przepisy  niniejszego  działu  stosuje  si

ę

  odpowiednio  do 

krajowych  organizacji mi

ę

dzyko

ś

cielnych,  je

Ŝ

eli  maj

ą

  one mie

ć

 osobowo

ść

 prawn

ą

. Do  utworzenia takiej 

organizacji  jest  wymagana  deklaracja  podpisana  przez  władze  co  najmniej  dwóch  działaj

ą

cych  w 

Rzeczypospolitej Polskiej ko

ś

ciołów i innych zwi

ą

zków wyznaniowych. 

  

Dział IIIa. Regulacja spraw maj

ą

tkowych niektórych ko

ś

ciołów

 

  

Art.  38a.    [Mi

ę

dzyko

ś

cielna  Komisja  Regulacyjna]    1.  Tworzy  si

ę

  Mi

ę

dzyko

ś

cieln

ą

  Komisj

ę

 

Regulacyjn

ą

,  zwan

ą

  dalej  "Komisj

ą

",  w  celu  ostatecznego  uregulowania  spraw  maj

ą

tkowych  mi

ę

dzy 

Pa

ń

stwem  a  ko

ś

ciołami  i  ich  osobami  prawnymi,  które  zgłosiły  roszczenia  w  trybie  i  na  zasadach 

okre

ś

lonych w:  

 1)  art. 24-26 ustawy z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Pa

ń

stwa do Ko

ś

cioła Ewangelicko-

Reformowanego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 73, poz. 324, z 1998 r. Nr 59, poz. 375 i 
Nr 106, poz. 668 oraz z 2004 r. Nr 68, poz. 623);  

 2)  art. 37 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Pa

ń

stwa do Ko

ś

cioła Ewangelicko-

Metodystycznego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 97, poz. 479, z pó

ź

n. zm.);  

 3)  art. 40-42 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Pa

ń

stwa do Ko

ś

cioła Chrze

ś

cijan 

Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 97, poz. 480, z pó

ź

n. zm.);  

 4)  art. 35 ustawy z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Pa

ń

stwa do Ko

ś

cioła Adwentystów Dnia 

Siódmego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 97, poz. 481, z pó

ź

n. zm.).  

 
 2.  Roszczenia  maj

ą

tkowe  wobec  Pa

ń

stwa  mog

ą

  równie

Ŝ

  zgłasza

ć

  do  Komisji  w  terminie  do  dnia  31 

grudnia 1998 r. ko

ś

cioły i inne zwi

ą

zki wyznaniowe, niewymienione w ust. 1, a tak

Ŝ

e krajowe organizacje 

mi

ę

dzyko

ś

cielne,  je

Ŝ

eli  wska

Ŝą

  we  wniosku, 

Ŝ

e  na  rzecz  Skarbu  Pa

ń

stwa  przej

ę

to  własno

ść

 

nieruchomo

ś

ci  lub  ich  cz

ęś

ci  b

ę

d

ą

cych  uprzednio  własno

ś

ci

ą

  tych  ko

ś

ciołów  i  zwi

ą

zków  wyznaniowych 

oraz krajowych organizacji mi

ę

dzyko

ś

cielnych. 

 3.  Do  oceny  dopuszczalno

ś

ci  post

ę

powania  regulacyjnego  w  sprawach,  o  których  mowa  w  ust.  2,  maj

ą

 

background image

odpowiednie zastosowanie przepisy ustaw wskazanych w ust. 1 pkt 1-4. 
 4.  Je

Ŝ

eli  przywrócenie  ko

ś

cielnej  osobie  prawnej  własno

ś

ci  nieruchomo

ś

ci  nie  jest  mo

Ŝ

liwe  z  uwagi  na 

trudne  do  przezwyci

ęŜ

enia  przeszkody,  przyznaje  si

ę

  jej  nieruchomo

ść

  zamienn

ą

,  a  je

Ŝ

eli  nie  jest  to 

mo

Ŝ

liwe,  osobie  tej  przyznaje  si

ę

  odszkodowanie  ustalone  według  przepisów  o  wywłaszczeniu 

nieruchomo

ś

ci

[8]

 .  

 5.  Rada  Ministrów  okre

ś

li,  w  drodze  rozporz

ą

dzenia,  z  mienia  których  pa

ń

stwowych  jednostek 

organizacyjnych  lub  gmin  mo

Ŝ

e  by

ć

  wył

ą

czona  nieruchomo

ść

  zamienna  lub  na  któr

ą

  pa

ń

stwow

ą

 

jednostk

ę

 organizacyjn

ą

 mo

Ŝ

e by

ć

 nało

Ŝ

ony obowi

ą

zek zapłaty odszkodowania. 

  

Art.  38b.    [Przedmiot  post

ę

powania  regulacyjnego]      1.  Przedmiotem  post

ę

powania  regulacyjnego 

mo

Ŝ

e  by

ć

  równie

Ŝ

  nieodpłatne  przekazanie  na  własno

ść

  nieruchomo

ś

ci  lub  ich  cz

ęś

ci,  które  były 

własno

ś

ci

ą

 ko

ś

cielnych osób prawnych działaj

ą

cych do 1945 r. na Ziemiach Zachodnich i Północnych, w 

celu  przywrócenia  w  nich  sprawowania  kultu  religijnego,  działalno

ś

ci  o

ś

wiatowo-wychowawczej, 

charytatywno-opieku

ń

czej i opieku

ń

czo-wychowawczej. 

 2. W razie niemo

Ŝ

no

ś

ci dokonania regulacji, o której mowa w ust. 1, post

ę

powanie ulega umorzeniu. 

  

Art. 38c.  [Rozwini

ę

cie]   Maj

ą

tek nieruchomy, przekazany na własno

ść

 gminie w trybie ustawy z dnia 10 

maja  1990  r.  -  Przepisy  wprowadzaj

ą

ce  ustaw

ę

  o  samorz

ą

dzie  terytorialnym  i  ustaw

ę

  o  pracownikach 

samorz

ą

dowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191, z pó

ź

n. zm.), podlega post

ę

powaniu, o którym mowa w art. 38a i 

38b. 

  

Art. 38d.  [Przebieg post

ę

powania regulacyjnego]   1. Minister wła

ś

ciwy do spraw wyzna

ń

 religijnych

[6]

  

po  zasi

ę

gni

ę

ciu  opinii  władz  ko

ś

ciołów,  o  których  mowa  w  art.  38a  ust.  1  pkt  1-4,  okre

ś

li,  w  drodze 

rozporz

ą

dzenia,  liczebno

ść

  Komisji,  szczegółowy  tryb  post

ę

powania  regulacyjnego  oraz  wynagrodzenie 

dla  członków  Komisji  i  personelu  pomocniczego,  uwzgl

ę

dniaj

ą

c  w  szczególno

ś

ci  organizacj

ę

  pracy 

Komisji,  zadania  współprzewodnicz

ą

cych  zespołów  orzekaj

ą

cych,  oraz  sposób  prowadzenia  i 

protokołowania rozpraw, orzekania i nadawania klauzul wykonalno

ś

ci orzeczeniom i ugodom.  

 2.  Komisja  rozpatruje  sprawy  w  zespołach  orzekaj

ą

cych,  w  skład  których  wchodzi  po  dwóch  członków 

wyznaczonych  przez  ministra  wła

ś

ciwego  do  spraw  wyzna

ń

  religijnych

[6]

    i  władze  ko

ś

cioła  lub  zwi

ą

zku 

wyznaniowego, którego wniosek dotyczy.  
 3.  Post

ę

powanie  regulacyjne  wszczyna  si

ę

  z  chwil

ą

  zło

Ŝ

enia  wniosku  w  Komisji.  Zespół  orzekaj

ą

cy  po 

otrzymaniu  wniosku  o  wszcz

ę

cie  post

ę

powania  regulacyjnego  bada,  czy  jest  ono  dopuszczalne,  a 

wniosek niedopuszczalny odrzuca.  
 4. Post

ę

powania s

ą

dowe lub administracyjne dotycz

ą

ce nieruchomo

ś

ci, w stosunku do których wszcz

ę

to 

post

ę

powanie  regulacyjne,  ulegaj

ą

  zawieszeniu,  a  s

ą

dy  i  organy  prowadz

ą

ce  post

ę

powania 

administracyjne przekazuj

ą

 ich akta do Komisji. 

 5.  Uczestnikami  post

ę

powania  regulacyjnego  s

ą

,  oprócz  wnioskodawcy,  wszystkie  zainteresowane 

jednostki pa

ń

stwowe, samorz

ą

dowe i ko

ś

cielne. 

 6.  Uczestnicy  post

ę

powania  regulacyjnego  mog

ą

  zawrze

ć

  ugod

ę

  przed  zespołem  orzekaj

ą

cym.  Je

Ŝ

eli 

ugoda nie zostanie zawarta, zespół orzekaj

ą

cy wydaje orzeczenie. 

 7.  Regulacja  nie  mo

Ŝ

e  narusza

ć

  praw  nabytych  przez  niepa

ń

stwowe  osoby  trzecie,  a  w  szczególno

ś

ci 

przez inne ko

ś

cioły i zwi

ą

zki wyznaniowe oraz rolników indywidualnych. 

8.  Ugody  zawarte  przed  zespołem  orzekaj

ą

cym,  jak  i  orzeczenia  uwzgl

ę

dniaj

ą

ce  wniosek,  powinny 

okre

ś

la

ć

:  

 1)  stan prawny nieruchomo

ś

ci;  

 2)  zwi

ą

zane z tym stanem obowi

ą

zki uczestników post

ę

powania, a w szczególno

ś

ci obowi

ą

zek 

wydania nieruchomo

ś

ci w wyznaczonym terminie, je

Ŝ

eli nie znajduje si

ę

 ona we władaniu 

wnioskodawcy;  

 3)  w razie przyznania odszkodowania, obowi

ą

zek i termin zapłaty nale

Ŝ

nej z tego tytułu kwoty.  

 
 9. Od orzeczenia zespołu orzekaj

ą

cego nie przysługuje odwołanie. 

  

Art. 38e.  [Ugody i orzeczenia]   1. Ugody i orzeczenia maj

ą

 moc s

ą

dowych tytułów egzekucyjnych. 

 2. Ugody i orzeczenia stanowi

ą

 podstaw

ę

 do dokonywania wpisów w ksi

ę

gach wieczystych i w ewidencji 

gruntów. 

  

background image

Art. 38f.  [Zwolnienie od opłat]   1. Post

ę

powanie regulacyjne jest wolne od opłat. 

 2.

[9]

    Nabycie  własno

ś

ci  nieruchomo

ś

ci  lub  ich  cz

ęś

ci  na  podstawie  ugody  lub  orzeczenia  jest  wolne  od 

podatków i opłat z tym zwi

ą

zanych.  

  

Art. 38g.  [Zawieszenie i podj

ę

cie post

ę

powania]    1. Je

Ŝ

eli zespół orzekaj

ą

cy nie uzgodni orzeczenia, 

zawiadamia o tym pisemnie uczestników post

ę

powania regulacyjnego. 

 2.  Uczestnicy  post

ę

powania  regulacyjnego  mog

ą

,  w  terminie  sze

ś

ciu  miesi

ę

cy  od  otrzymania 

zawiadomienia,  wyst

ą

pi

ć

  o  podj

ę

cie  zawieszonego  post

ę

powania  s

ą

dowego  lub  administracyjnego,  a 

je

Ŝ

eli  nie  było  ono  wszcz

ę

te  -  wyst

ą

pi

ć

  na  drog

ę

  s

ą

dow

ą

  pod  rygorem  wyga

ś

ni

ę

cia  roszczenia.  Przy 

rozpoznawaniu sprawy s

ą

d stosuje zasady okre

ś

lone w art. 38a i 38b. 

  

Dział IV. Przepisy przej

ś

ciowe i ko

ń

cowe

 

  

Art. 39.    

[10]

   (pomini

ę

ty) 

  

Art.  40.    [Odr

ę

bne  regulacje]      Stosunki  Pa

ń

stwa  z  ko

ś

ciołami  i  innymi  zwi

ą

zkami  wyznaniowymi 

działaj

ą

cymi na podstawie wpisu do rejestru mog

ą

 by

ć

 regulowane w drodze odr

ę

bnej ustawy. 

  

Art.  41.    [Osobowo

ść

  prawna]      Ko

ś

cioły  i  inne  zwi

ą

zki  wyznaniowe  działaj

ą

ce  w  dniu  wej

ś

cia  w 

Ŝ

ycie 

ustawy jako stowarzyszenia zwykłe mog

ą

 naby

ć

 osobowo

ść

 prawn

ą

, je

Ŝ

eli spełni

ą

 wymagania okre

ś

lone 

w art. 30-32. 

  

Art.  42.    [Zwolnienia  od  pracy  i  nauki]      1.  Osoby  nale

Ŝą

ce  do  ko

ś

ciołów  i  innych  zwi

ą

zków 

wyznaniowych,  których 

ś

wi

ę

ta  religijne  nie  s

ą

  dniami  ustawowo  wolnymi  od  pracy,  mog

ą

  na  własn

ą

 

pro

ś

b

ę

  uzyska

ć

  zwolnienie  od  pracy  lub  nauki  na  czas  niezb

ę

dny  do  obchodzenia  tych 

ś

wi

ą

t,  zgodnie  z 

wymogami wyznawanej przez siebie religii. 
 2. Osoby niepełnoletnie mog

ą

 korzysta

ć

 z prawa okre

ś

lonego w ust. 1 na wniosek swych rodziców b

ą

d

ź

 

opiekunów prawnych. 
 3. Zwolnienie  od pracy, o  którym mowa  w ust. 1 i 2, mo

Ŝ

e by

ć

  udzielone  pod  warunkiem  odpracowania 

czasu  zwolnienia, bez prawa  do dodatkowego  wynagrodzenia  za prac

ę

  w  dni  ustawowo  wolne  od  pracy 

lub prac

ę

 w godzinach nadliczbowych. 

 4.  Minister  wła

ś

ciwy  do  spraw  pracy  oraz  minister  wła

ś

ciwy  do  spraw  o

ś

wiaty  i  wychowania,  minister 

wła

ś

ciwy  do  spraw  szkolnictwa  wy

Ŝ

szego,  w  porozumieniu  z  ministrem  wła

ś

ciwym  do  spraw  wyzna

ń

 

religijnych

[6]

  ,  w  drodze  rozporz

ą

dzenia,  okre

ś

laj

ą

  szczegółowe  zasady  udzielania  zwolnie

ń

,  o  których 

mowa w ust. 1 i 2.  

  

Art. 43.    

[10]

   (pomini

ę

ty) 

  

Art. 44.    

[10]

   (pomini

ę

ty) 

  

Art. 45.  [Wej

ś

cie w 

Ŝ

ycie]   Ustawa wchodzi w 

Ŝ

ycie z dniem ogłoszenia.

[11]