Ból mi
ęś
niowo-powi
ę
ziowy
Wprowadzenie
Ból mi
ęś
niowo-powi
ę
ziowy to dolegliwo
ś
ci mi
ęś
niowo – szkieletowe charakteryzuj
ą
ce si
ę
miejscowym i
rzutowanym bólem odczuwanym jako gł
ę
boki i t
ę
py oraz obecno
ś
ci
ą
mi
ęś
niowo-powi
ę
ziowych punktów
spustowych w dowolnej cz
ęś
ci ciała.
Epidemiologia
•
W kilku badaniach epidemiologicznych oceniano zachorowalno
ść
lub cz
ę
sto
ść
wyst
ę
powania mi
ęś
niowo-
powi
ę
ziowych punktów spustowych. Jedno z bada
ń
wykazało,
Ŝ
e punkty spustowe stanowiły
ź
ródło bólu
u 30% pacjentów szukaj
ą
cych pomocy u lekarza pierwszego kontaktu z powodu bólu, inne badanie
pokazało,
Ŝ
e punkty spustowe były główn
ą
przyczyn
ą
bólu u 85% pacjentów specjalistycznych klinik
leczenia bólu.
•
Ró
Ŝ
ne badania wykazuj
ą
,
Ŝ
e wyst
ę
powanie mi
ęś
niowo-powi
ę
ziowych punktów spustowych wi
ąŜ
e si
ę
z
wieloma zespołami bólowymi, wł
ą
czaj
ą
c migreny, napi
ę
ciowe bóle głowy, zespół stawu skroniowo-
Ŝ
uchwowego, bóle szyi, bóle ramion, bóle nadkłykci, zespół cie
ś
ni nadgarstka, bóle krzy
Ŝ
a, bóle w
obr
ę
bie miednicy i odgi
ę
ciowy uraz kr
ę
gosłupa szyjnego.
Patofizjologia
Patofizjologia mi
ęś
niowo-powi
ę
ziowych punktów spustowych nie jest w pełni wyja
ś
niona, a bior
ą
w niej udział
liczne zmiany morfologiczne, neurotransmitery, zaburzenia neurosensoryczne, elektrofizjologiczne i motoryczne:
•
Zmiany morfologiczne: W obr
ę
bie włókien mi
ęś
niowo-powi
ę
ziowych punktów spustowych stwierdzono
znaczny wzrost napi
ę
cia.
•
Neurotransmiery: W aktywnych punktach spustowych stwierdzono podwy
Ŝ
szony poziom neuropeptydów
(np. substancji P lub CGRP), katecholamin (np. noradrenaliny) i cytokin prozapalnych (np. TNF
α
, IL 1-
β
,
IL 6 i IL 8).
•
Objawy neurosensoryczne: Rozlewaj
ą
cy si
ę
ból rzutowany, nadwra
Ŝ
liwo
ść
na bod
ź
ce nocyceptywne
(hiperalgezja) i nienocyceptywne (alodynia), wra
Ŝ
liwo
ść
na ból mechaniczny, podtrzymywanie
współczulne sensytyzacji mechanicznej, torowanie (facilitacja) bólu zlokalizowanego i rzutowanego oraz
osłabiona reaktywno
ść
skórnego przepływu krwi.
•
Elektrofizjologia: Niektóre badania wykazały samoistn
ą
aktywno
ść
elektryczn
ą
zwi
ą
zana ze wzrostem
mikropotencjałów postsynaptycznych i nadmiernym uwalnianiem acetylocholiny w mi
ęś
niowo-
powi
ę
ziowych punktach spustowych, jakkolwiek
Ŝ
eby potwierdzi
ć
te obserwacje potrzebne s
ą
dalsze
badania.
•
Zaburzenia motoryczne: Mi
ęś
niowo-powi
ę
ziowe punkty spustowe mog
ą
powodowa
ć
zmiany w
normalnych wzorcach aktywacji mi
ęś
niowej, czego wynikiem mog
ą
by
ć
dysfunkcje ruchowe.
Objawy kliniczne
•
Stymulacja mi
ęś
niowo-powi
ę
ziowych punktów spustowych wywołuje ból rzutowany w charakterystyczny
sposób.
•
Czas trwania bólu rzutowanego jest zmienny (sekundy, godziny, dni).
•
Ból rzutowany jest opisywany jako przenikliwy/gł
ę
boki, t
ę
py i pal
ą
cy, chocia
Ŝ
czasami mo
Ŝ
e by
ć
odczuwany jako powierzchowny.
•
Ból rzutowany mo
Ŝ
e rozprzestrzenia
ć
si
ę
doogonowo lub dogłowowo.
