Prof. Teresa Kamińska Mikroekonomia
Mgr ElŜbieta Babula
1
Konkurencja niedoskonała
Niedoskonała konkurencja obejmuje dwie struktury rynkowe:
1.
konkurencję monopolistyczną – w branŜy występuje wiele niezaleŜnych firm,
wytwarzających zróŜnicowane produkty zaspokajające te same potrzeby
(restauracje, stacje benzynowe, firmy odzieŜowe, firmy kosmetyczne) i w związku
z tym wykorzystujące szeroko reklamę, posiadających pewną siłę rynkową do
stanowienia cen. Wejście na rynek monopolistyczny nie wymaga pokonania barier.
W rezultacie krzywa popytu na produkt firmy jest funkcją malejącą;
rynek grupy produktowej i nadmiaru mocy wytwórczych
P
P
n
P
1
D
0 Q
1
Q
n
sprzedaŜ
dochodzenie do równowagi w krótkim okresie
MC
P
1
P
2
P
3
d
2
d
1
MR
2
MR
1
d*
0
q
1
q
2
q
3
q
4
q
5
q
x
d
1
i d
2
krzywe (oczekiwanego popytu) planowanej sprzedaŜy pokazują, jak zmienia się
wielkość popytu na produkt danego przedsiębiorstwa wskutek wprowadzonych przez nie
zmian cen przy pozostałych wielkościach ceteris paribus.
Prof. Teresa Kamińska Mikroekonomia
Mgr ElŜbieta Babula
2
d* krzywa (proporcjonalnego popytu) rzeczywistej sprzedaŜy
pokazuje, jak zmienia się
wielkość popytu na produkt danego przedsiębiorstwa, jeśli zmianom cen towarzyszą
dostosowawcze zmiany konkurentów z grupy produktowej mutatis mutandis, czyli
rzeczywistą sprzedaŜ przedsiębiorstwa przy róŜnych poziomach cen, uwzględniając reakcje
dostosowawcze konkurentów. Jest ona jednocześnie krzywą udziału firmy w rynku (ma tę
samą E
dp
, co rynkowa krzywa popytu dla kaŜdego poziomu cen).
2.
oligopol - na rynku znajduje się kilka firm, które stanowią ceny na swoje produkty
biorąc pod uwagę decyzje konkurentów, produkt moŜe być zarówno jednorodny,
jak i zróŜnicowany, istnieją bariery wejścia; firmy w oligopolu mogą tworzyć
porozumienia w celu zdominowania rynku (kartel) lub występować niezaleŜnie. W
pierwszym przypadku ich decyzje przypominają zachowanie monopolu, w drugim
– popyt na swoje wyroby odbierają jako złamaną krzywą popytu.
Modele oligopolu, w których przedsiębiorstwa działają niezaleŜnie:
1.
modele, w których firmy reagują na zmiany wielkości produkcji u
konkurentów:
•
model Cournota
•
model Stackelberga
2.
modele, w których firmy reagują na zmiany ceny u konkurentów:
•
model Bertranda
•
model Sweezy’ego
Modele oligopolu, w których przedsiębiorstwa współpracują w celu maksymalizacji
zysku:
1.
kartele:
•
maksymalizujący wspólny zysk (scentralizowany)
•
dzielący rynek
2.
modele przywództwa cenowego
•
model firmy dominującej
•
model o niskich kosztach
Prof. Teresa Kamińska Mikroekonomia
Mgr ElŜbieta Babula
3
Krzywe jednakowego zysku i krzywe reakcji
q
B
q
B
R
A
q
B
4
ππππ
A
4
q
B
3
ππππ
A
3
q
B
2
ππππ
B
1
ππππ
A
2
ππππ
B
2
q
B
1
ππππ
B
3
ππππ
A
1
ππππ
B
4
R
B
0 q
A
q
A
1
q
A
2
q
A
3
q
A
4
q
A
P
B
P
B
R
B
R
A
ππππ
A
4
p
B
4
ππππ
B
3
ππππ
B
4
p
B
3
ππππ
A
3
ππππ
B
2
p
B
2
ππππ
A
2
ππππ
B
1
ππππ
A
1
p
B
1
P
A
p
A
1
p
A
2
p
A
3
p
A
4
P
A
q
B
Model Cournota
R
A
ππππ
A
ππππ
B
q
B
4
E
q
B
3
q
B
2
q
B
1
q
A
3
R
B
0 q
A
4
q
A
2
q
A
1
q
max
q
A
Prof. Teresa Kamińska Mikroekonomia
Mgr ElŜbieta Babula
4
Krzywa kontraktowa w porozumieniu oligopolistycznym
Q
2
Q
1
Model Stackelberga
Q
2
R
1
Q
2
E
E
S
2
E
S
1
R
2
Q
1
E
Q
1
Wielkość sprzedaŜy lidera, gdy MC=0
b
a
q
2
1
=
b
a
q
4
2
=
b
a
q
q
4
3
2
1
=
+
gdy MC>0
b
c
a
q
2
1
−
=
b
c
a
q
4
2
−
=
Prof. Teresa Kamińska Mikroekonomia
Mgr ElŜbieta Babula
5
Przywódca cenowy
Rynek pewnego dobra jest rynkiem oligopolistycznym i znajduje się w równowadze, gdy
pojawia się na nim lider cenowy.
jp
S =
∑
∑
∑
∑MC
i
P
e
MC
d
P
d
d
MR
D
0 q
m
q
d
q
k
q
X
oligopol ze złamaną krzywą popytu (Hall, Hitch, Sweezy)
jp
MC
P
e
dn
d
f
E
dp
>(-1)
0 Xe MR Qx
TR
jp
0 Xe Qx
Prof. Teresa Kamińska Mikroekonomia
Mgr ElŜbieta Babula
6
Kartel
firma 1
firma 2
rynek
Podział kwot produkcyjnych następuje według formuły:
MR =
ΣΣΣΣ
MC = MC
1
= MC
2