background image

 

 brzmienie od 2007-12-05 

 

Rozporz

ą

dzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu 

usprawiedliwiania nieobecno

ś

ci w pracy oraz udzielania pracownikom 

zwolnie

ń

 od pracy

 

z dnia 15 maja 1996 r. (Dz.U.  Nr 60, poz. 281) 

Na podstawie art. 298

2

 Kodeksu pracy zarz

ą

dza si

ę

, co nast

ę

puje: 

    

Rozdział 1. Usprawiedliwianie nieobecno

ś

ci w pracy

 

  

§  1.    [Przyczyny  usprawiedliwiaj

ą

ce]      Przyczynami  usprawiedliwiaj

ą

cymi  nieobecno

ść

  pracownika  w 

pracy  s

ą

  zdarzenia  i  okoliczno

ś

ci  okre

ś

lone  przepisami  prawa  pracy,  które  uniemo

Ŝ

liwiaj

ą

  stawienie  si

ę

 

pracownika do pracy i jej 

ś

wiadczenie, a tak

Ŝ

e inne przypadki niemo

Ŝ

no

ś

ci wykonywania pracy wskazane 

przez pracownika i uznane przez pracodawc

ę

 za usprawiedliwiaj

ą

ce nieobecno

ść

 w pracy.  

     

§  2.    [Zawiadomienie  pracodawcy]      1.  Pracownik  powinien  uprzedzi

ć

  pracodawc

ę

  o  przyczynie  i 

przewidywanym okresie nieobecno

ś

ci w pracy, je

Ŝ

eli przyczyna tej nieobecno

ś

ci jest z góry wiadoma lub 

mo

Ŝ

liwa do przewidzenia.  

 2.  W  razie  zaistnienia  przyczyn  uniemo

Ŝ

liwiaj

ą

cych  stawienie  si

ę

  do  pracy,  pracownik  jest  obowi

ą

zany 

niezwłocznie  zawiadomi

ć

  pracodawc

ę

  o  przyczynie  swojej  nieobecno

ś

ci  i  przewidywanym  okresie  jej 

trwania,  nie  pó

ź

niej  jednak  ni

Ŝ

  w  drugim  dniu  nieobecno

ś

ci  w  pracy.  Je

Ŝ

eli  przepisy  prawa  pracy 

obowi

ą

zuj

ą

ce  u  danego  pracodawcy  nie  okre

ś

laj

ą

  sposobu  zawiadomienia  pracodawcy  o  przyczynie 

nieobecno

ś

ci  pracownika  w  pracy,  zawiadomienia  tego  pracownik  dokonuje  osobi

ś

cie  lub  przez  inn

ą

 

osob

ę

,  telefonicznie  lub  za  po

ś

rednictwem  innego 

ś

rodka  ł

ą

czno

ś

ci  albo  drog

ą

  pocztow

ą

,  przy  czym  za 

dat

ę

 zawiadomienia uwa

Ŝ

a si

ę

 wtedy dat

ę

 stempla pocztowego.  

 3.  Niedotrzymanie  terminu  przewidzianego  w  ust.  1  mo

Ŝ

e  by

ć

  usprawiedliwione  szczególnymi 

okoliczno

ś

ciami  uniemo

Ŝ

liwiaj

ą

cymi  terminowe  dopełnienie  przez  pracownika  obowi

ą

zku  okre

ś

lonego  w 

tym przepisie, zwłaszcza jego obło

Ŝ

n

ą

 chorob

ą

 poł

ą

czon

ą

 z brakiem lub nieobecno

ś

ci

ą

 domowników albo 

innym  zdarzeniem  losowym.  Przepis  ust.  2  stosuje  si

ę

  odpowiednio  po  ustaniu  przyczyn 

uniemo

Ŝ

liwiaj

ą

cych  terminowe  zawiadomienie  pracodawcy  o  przyczynie  i  okresie  nieobecno

ś

ci 

pracownika w pracy.  

      

§ 3.  [Dowody usprawiedliwiaj

ą

ce nieobecno

ść

 Dowodami usprawiedliwiaj

ą

cymi nieobecno

ść

 w pracy 

s

ą

:  

1)  za

ś

wiadczenie lekarskie o czasowej niezdolno

ś

ci do pracy, wystawione zgodnie z przepisami o 

orzekaniu o czasowej niezdolno

ś

ci do pracy,  

2)  decyzja wła

ś

ciwego pa

ń

stwowego inspektora sanitarnego, wydana zgodnie z przepisami o 

zwalczaniu chorób zaka

ź

nych - w razie odosobnienia pracownika z przyczyn przewidzianych tymi 

przepisami,  

3)  o

ś

wiadczenie pracownika - w razie zaistnienia okoliczno

ś

ci uzasadniaj

ą

cych konieczno

ść

 

sprawowania przez pracownika osobistej opieki nad zdrowym dzieckiem do lat 8 z powodu 
nieprzewidzianego zamkni

ę

cia 

Ŝ

łobka, przedszkola lub szkoły, do której dziecko ucz

ę

szcza,  

4)  imienne wezwanie pracownika do osobistego stawienia si

ę

, wystosowane przez organ wła

ś

ciwy 

w sprawach powszechnego obowi

ą

zku obrony, organ administracji rz

ą

dowej lub samorz

ą

du 

terytorialnego, s

ą

d, prokuratur

ę

, policj

ę

 lub organ prowadz

ą

cy post

ę

powanie w sprawach o 

wykroczenia - w charakterze strony lub 

ś

wiadka w post

ę

powaniu prowadzonym przed tymi 

organami, zawieraj

ą

ce adnotacj

ę

 potwierdzaj

ą

c

ą

 stawienie si

ę

 pracownika na to wezwanie,  

5)  o

ś

wiadczenie pracownika potwierdzaj

ą

ce odbycie podró

Ŝ

y słu

Ŝ

bowej w godzinach nocnych, 

zako

ń

czonej w takim czasie, 

Ŝ

e do rozpocz

ę

cia pracy nie upłyn

ę

ło 8 godzin, w warunkach 

uniemo

Ŝ

liwiaj

ą

cych odpoczynek nocny.  

 

     

Rozdział 2. Zwolnienia od pracy

 

background image

  

§  4.    [Obowi

ą

zek  pracodawcy]      Pracodawca  jest  obowi

ą

zany  zwolni

ć

  pracownika  od  pracy,  je

Ŝ

eli 

obowi

ą

zek  taki  wynika  z  Kodeksu  pracy,  z  przepisów  wykonawczych  do  Kodeksu  pracy  albo  z  innych 

przepisów prawa.  

    

§  5.    [Wezwanie  organu  wła

ś

ciwego  w  zakresie  powszechnego  obowi

ą

zku  obrony]      Pracodawca 

jest  obowi

ą

zany  zwolni

ć

  od  pracy  pracownika  wezwanego  do  osobistego  stawienia  si

ę

  przed  organem 

wła

ś

ciwym  w  zakresie  powszechnego  obowi

ą

zku  obrony  na  czas  niezb

ę

dny  w  celu  załatwienia  sprawy 

b

ę

d

ą

cej przedmiotem wezwania.  

    

§  6.    [Wezwanie  organu  administracji,  s

ą

du,  prokuratury,  policji]      Pracodawca  jest  obowi

ą

zany 

zwolni

ć

  pracownika  od  pracy  na  czas  niezb

ę

dny  do  stawienia  si

ę

  na  wezwanie  organu  administracji 

rz

ą

dowej  lub  samorz

ą

du  terytorialnego,  s

ą

du,  prokuratury,  policji  albo  organu  prowadz

ą

cego 

post

ę

powanie w sprawach o wykroczenia.  

    

§ 7.  [Wezwanie dla biegłego]   Pracodawca jest obowi

ą

zany zwolni

ć

 od pracy pracownika wezwanego 

w  celu  wykonywania  czynno

ś

ci  biegłego  w  post

ę

powaniu  administracyjnym,  karnym  przygotowawczym, 

s

ą

dowym  lub  przed  kolegium  do  spraw  wykrocze

ń

;  ł

ą

czny  wymiar  zwolnie

ń

  z  tego  tytułu  nie  mo

Ŝ

przekracza

ć

 6 dni w ci

ą

gu roku kalendarzowego.  

    

§  8.    [Wezwanie  dla  członka  komisji  pojednawczej]      Pracodawca  jest  obowi

ą

zany  zwolni

ć

  od  pracy 

pracownika  na  czas  niezb

ę

dny  do  wzi

ę

cia  udziału  w  posiedzeniu  komisji  pojednawczej  w  charakterze 

członka  tej  komisji.  Dotyczy  to  tak

Ŝ

e  pracownika  b

ę

d

ą

cego  stron

ą

  lub 

ś

wiadkiem  w  post

ę

powaniu 

pojednawczym.  

    

§  9.    [Badania  lekarskie,  szczepienia  ochronne]      Pracodawca  jest  obowi

ą

zany  zwolni

ć

  od  pracy 

pracownika  na  czas  niezb

ę

dny  do  przeprowadzenia  obowi

ą

zkowych  bada

ń

  lekarskich  i  szczepie

ń

 

ochronnych  przewidzianych  przepisami  o  zwalczaniu  chorób  zaka

ź

nych,  o  zwalczaniu  gru

ź

licy  oraz  o 

zwalczaniu chorób wenerycznych.  

    

§  10.    [

Ś

wiadek  wezwany  przez  NIK]      Pracodawca  jest  obowi

ą

zany  zwolni

ć

  od  pracy  pracownika 

wezwanego  w  charakterze 

ś

wiadka  w  post

ę

powaniu  kontrolnym  prowadzonym  przez  Najwy

Ŝ

sz

ą

  Izb

ę

 

Kontroli i pracownika powołanego do udziału w tym post

ę

powaniu w charakterze specjalisty.  

    

§ 11.  [Inne przypadki]  1. 

[1]

 Pracodawca jest obowi

ą

zany zwolni

ć

 od pracy pracownika: 

 

 1)  b

ę

d

ą

cego członkiem ochotniczej stra

Ŝ

y po

Ŝ

arnej - na czas niezb

ę

dny do uczestniczenia w 

działaniach ratowniczych i do wypoczynku koniecznego po ich zako

ń

czeniu, a tak

Ŝ

e - w wymiarze 

nie przekraczaj

ą

cym ł

ą

cznie 6 dni w ci

ą

gu roku kalendarzowego - na szkolenie po

Ŝ

arnicze, 

 

 2)  b

ę

d

ą

cego ratownikiem Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego - na czas niezb

ę

dny 

do uczestniczenia w akcji ratowniczej i do wypoczynku koniecznego po jej zako

ń

czeniu, 

 

2a)  b

ę

d

ą

cego członkiem dora

ź

nym Pa

ń

stwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych, uj

ę

tym na 

li

ś

cie ministra wła

ś

ciwego do spraw transportu, na czas wyznaczenia przez przewodnicz

ą

cego 

Pa

ń

stwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych do udziału w post

ę

powaniu, 

 

 3)  na czas wykonywania obowi

ą

zku 

ś

wiadcze

ń

 osobistych, w trybie i na warunkach przewidzianych 

w odr

ę

bnych przepisach. 

 

 
 2.  Zwolnienie  pracownika  od  pracy  w  razie  konieczno

ś

ci  udziału  w  akcji  ratowniczej  nast

ę

puje  w  trybie 

przyj

ę

tym przez słu

Ŝ

b

ę

 ratownicz

ą

 odpowiedni

ą

 do organizowania takich akcji, za

ś

 w celu uczestniczenia 

w  szkoleniu  po

Ŝ

arniczym  -  na  podstawie  wniosku  wła

ś

ciwej  terytorialnie  jednostki  organizacyjnej 

Pa

ń

stwowej  Stra

Ŝ

y  Po

Ŝ

arnej.  Czas  koniecznego  wypoczynku  pracownika  po  zako

ń

czeniu  akcji 

ratowniczej ustala osoba, która kierowała tak

ą

 akcj

ą

.  

    

§  12.    [Honorowy  krwiodawca]      Pracodawca  jest  obowi

ą

zany  zwolni

ć

  od  pracy  pracownika  b

ę

d

ą

cego 

krwiodawc

ą

 na czas oznaczony przez stacj

ę

 krwiodawstwa w celu oddania krwi. Pracodawca jest równie

Ŝ

 

obowi

ą

zany zwolni

ć

 od pracy pracownika b

ę

d

ą

cego krwiodawc

ą

 na czas niezb

ę

dny do przeprowadzenia 

zaleconych przez stacj

ę

 krwiodawstwa okresowych bada

ń

  lekarskich, je

Ŝ

eli nie mog

ą

 one by

ć

 wykonane 

background image

w czasie wolnym od pracy.  

    

§  13.    [Zaj

ę

cia  dydaktyczne]      1.  Pracodawca  jest  obowi

ą

zany  zwolni

ć

  od  pracy  pracownika,  w  celu 

przeprowadzenia zaj

ęć

 dydaktycznych w szkole zawodowej, w szkole wy

Ŝ

szej, w placówce naukowej albo 

w jednostce badawczo-rozwojowej; ł

ą

czny wymiar zwolnie

ń

 z tego tytułu nie mo

Ŝ

e przekracza

ć

 6 godzin 

w tygodniu lub 24 godzin w miesi

ą

cu.  

 2.  Przepis  ust.  1  stosuje  si

ę

  odpowiednio  do  pracownika  w  razie  prowadzenia  szkolenia  na  kursie 

zawodowym.  

     

§  14.    [Posiedzenia  rady  nadzorczej]      Pracodawca  jest  obowi

ą

zany  zwolni

ć

  od  pracy  pracownika 

b

ę

d

ą

cego  członkiem  rady  nadzorczej,  działaj

ą

cej  u  zatrudniaj

ą

cego  go  pracodawcy,  na  czas  niezb

ę

dny 

do uczestniczenia w posiedzeniach tej rady.  

    

§  15.    [Okoliczno

ś

ci  osobiste]    Pracodawca  jest  obowi

ą

zany  zwolni

ć

  od  pracy  pracownika  na  czas 

obejmuj

ą

cy:  

1)  2 dni - w razie 

ś

lubu pracownika lub urodzenia si

ę

 jego dziecka albo zgonu i pogrzebu mał

Ŝ

onka 

pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy,  

2)  1 dzie

ń

 - w razie 

ś

lubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, te

ś

ciowej, 

te

ś

cia, babki, dziadka, a tak

Ŝ

e innej osoby pozostaj

ą

cej na utrzymaniu pracownika lub pod jego 

bezpo

ś

redni

ą

 opiek

ą

.  

 

     

§ 16.  [Wynagrodzenie]    1. Za czas zwolnienia od pracy, o którym mowa w § 8 zdanie drugie, § 9, § 11 
ust.  1  pkt  2,  §  12  oraz  §  15,  pracownik  zachowuje  prawo  do  wynagrodzenia  ustalonego  w  sposób 
okre

ś

lony w przepisach wydanych na podstawie art. 297 Kodeksu pracy.  

 2. W razie skorzystania przez pracownika ze zwolnienia od pracy, o którym mowa w § 5-7, 10 oraz w § 
11 ust.  1  pkt 1 i  3, pracodawca  wydaje  za

ś

wiadczenie okre

ś

laj

ą

ce  wysoko

ść

  utraconego  wynagrodzenia 

za  czas  tego  zwolnienia  w  celu  uzyskania  przez  pracownika  od  wła

ś

ciwego  organu  rekompensaty 

pieni

ęŜ

nej z tego tytułu - w wysoko

ś

ci i na warunkach przewidzianych w odr

ę

bnych przepisach, chyba 

Ŝ

obowi

ą

zuj

ą

ce  u  danego  pracodawcy  przepisy  prawa  pracy  przewiduj

ą

  zachowanie  przez  pracownika 

prawa do wynagrodzenia za czas zwolnienia.  

    

Rozdział 3. Przepisy ko

ń

cowe

 

  

§  17.    [Derogacja]      1.  Traci  moc  rozporz

ą

dzenie  Rady  Ministrów  z  dnia  20  grudnia  1974  r.  w  sprawie 

regulaminów  pracy  oraz  zasad  usprawiedliwiania  nieobecno

ś

ci  w  pracy  i  udzielania  zwolnie

ń

  od  pracy 

(Dz.U. Nr 49, poz. 299, z 1975 r. Nr 27, poz. 141, z 1976 r. Nr 35, poz. 209, z 1977 r. Nr 10, poz. 41, z 
1981 r. Nr 22, poz. 110, z 1982 r. Nr 37, poz. 247, z 1983 r. Nr 40, poz. 181, z 1985 r. Nr 1, poz. 1, z 1989 
r. Nr 49, poz. 272 i z 1991 r. Nr 92, poz. 409), z zastrze

Ŝ

eniem ust. 2.  

 2.  Do  pracowników  przebywaj

ą

cych  w  areszcie  tymczasowym  w  dniu  wej

ś

cia  w 

Ŝ

ycie  niniejszego 

rozporz

ą

dzenia stosuje si

ę

 uprawnienia wynikaj

ą

ce z § 11 ust. 2 rozporz

ą

dzenia, o którym mowa w ust. 1 

- do upływu terminu płatno

ś

ci wynagrodzenia przewidzianego w tym przepisie.  

   

§ 18.  [Wej

ś

cie w 

Ŝ

ycie]   Rozporz

ą

dzenie wchodzi w 

Ŝ

ycie z dniem 2 czerwca 1996 r.