1.  Znać przykłady ruchów i grup religijnych  

W  Polsce  do  największych  ruchów  odnowy  życia  chrześcijańskiego  w Kościele  katolickim  należą: “Legion 
Maryi”,  “Ruch  Światło  -  Życie”,  “Odnowa  w  Duchu  Świętym”,  “Fokolari  -  Dzieło  Maryi”,  “Droga 
Neokatechumenalna”, “Ruch Rodzin Nazarateńskich”, “Komunia i Wyzwolenie”, “Wiara i Światło”, “Wspólnoty 
Życia  Chrześcijańskiego”,  “Przymierze  Rodzin”,  “Apostolat  Maryi”,  “Ruch  Apostolski  Rodzina  Rodzin”, 
“Pomocnicy Matki Kościoła”, “Wspólnota Krwi Chrystusa”, “Franciszkański Zakon Świeckich” i inne. 

2.  Zagrożenia, przed którymi stoją ruchy  



 

ezoteryczny charakter, tajemnica zakryta dla tych, którzy na drogę dopiero wchodzą lub przyglądają się z 
boku. 



 

Brak wewnętrznej reformowalności, brak komunikacji dół - góra. 



 

Brak teologiczno-katechetycznego szkolenia dla członków wspólnot. 



 

Brak  uznania  przed-neokatechumenalnego  życia  chrześcijańskiego.  Neokatechumenat  utożsamiany  jest  z 
chrześcijaństwem. Odejście od Drogi traktuje się jak odejście od Chrystusa, od Kościoła, od zbawienia. 



 

Przemiana  człowieka  wiązana  jest  z  wydarzeniami  na  drodze,  jakby  one  identyfikowały  się  z  duchową 
przemianą człowieka nie wiązana z jego długotrwałym moralnym wysiłkiem . 



 

Wartości  ludzkie  /praca,  nauka,  rodzina,  przyjaźń/  są  traktowane  jako  przeszkoda  w  realizacji 
chrześcijaństwa neokatechumenalnego. 



 

Rola  prezbitera  sztucznie  ograniczona  do  funkcjonariusza  kultycznego  /Eucharystia,  pokuta/.  Prezbiter  i 
Biskup praktycznie nie mają żadnego wpływu na życie wspólnot neokatechumenalnych. 



 

Wyżsi katechiści wymagają od podwładnych bezwzględnego posłuszeństwa, a swoje decyzje utożsamiają z 
działanie Ducha Świętego. 



 

wypaczająca  interpretacja  niektórych  słusznych  postaw  moralnych,  co  prowadzi  do  przedkładania 
obowiązków  neokatechumenalnych  ponad  obowiązki  wobec najbliższych.  Postuluje  się  publiczną szczerą 
wypowiedź na temat własnych grzechów czy pożądań. Praktykuje się także podobne wypowiedzi o innych. 
Głosi  się  że  Bóg  kocha  nas  wraz  z  naszymi  grzechami,  co  sprowadza  się  do  tolerancji  w  stosunku  do 
własnych grzechów i słabości. 



 

Droga  Neokatechumenalna może  prowadzić  do  swoistego  zniewolenia  człowieka  oddanego  tylko 
fanatycznie neokatechumenatowi, nie akceptującego żadnej jego krytyki.  



 

Najbardziej niebezpieczni w Kościele okazują się charyzmatyczni liderzy, tworzący silne, prężne wspólnoty. 
Należy  zwracać  uwagę  na  to,  czemu  służy  wspólnota  –  źle,  jeśli  odciąga  od  życia  rodzinnego  i  stawia 
kogokolwiek  czy  cokolwiek  innego  ponad  osobę  Chrystusa.  Ważne  jest  również  posłuszeństwo  lidera 
wobec  swoich  przełożonych  oraz  wobec  całej  nauki  Kościoła.Niezwykle  przydatna  okazuje  się  tu 
Ewangeliczna zasada  “Po  owocach  ich  poznacie”  (Mt  7,16)  –  wspólnota  dobrze  spełnia  swą  funkcję,  gdy 
otwiera na innych, wzmacnia, daje radość, pewność siebie.  

3.  Znać autorów podręczników TP w Polsce 



 

Piotr Czapla 



 

Antoni Julian Nowowiejski 



 

Zygmunt Pilch 



 

Andrzej z Kokorzyna 

 

4.  Znać najważniejsze daty dla TP w Polsce (początki, przełomowe chwile) 



 

Myśl  pastoralna  rozwijała  się  początkowo  jeszcze  przed  usamodzielnieniem  się  teologii  pastoralnej  jako 
dziedziny uniwersyteckiej w ramach szeroko pojętej teologii. Reforma studiów teologicznych (1752-1777) 
w monarchii austrowęgierskiej wywarła wpływ na rozwój polskiej teologii pastoralnej 



 

Rok  1777  stanowi  datę  wprowadzenia  teologii  pastoralnej,  w  obrębie  studiów  teologicznych,  na 
uniwersytety monarchii Austrio- węgierskiej.  



 

Studium  Generale  –  założone  przez  Dominikanów  nie  później  niż  w  1304r.,  prawo  nadawania  stopni 
naukowych 



 

1364- Pierwszy Uniwesytet w Polsce z Wydziałem Prawa, wykładano tam również prawo kościelne 



 

1397-papież Bonifacy IX utworzył Wydział Teologiczny  



 

Przełomowym,  nie  tylko  w  dziejach  kościoła,  lecz  także  w  dziejach  teologii  katolickiej,  okazał  się  sobór 
trydencki (1545-1563). reformacja przyspieszyła rozwój teologii katolickiej, a sobór nadał temu rozwojowi 
nowe kierunki. W Polsce odnowa kościoła i jego działalności pastoralnej znalazła odzwierciedlenie przede 
wszystkim  w  dokumentach  synodów  prowincjalnych  i  diecezjalnych  oraz  w  listach  biskupich.  oficjalne 
przyjęcie uchwał soboru trydenckiego miało miejsce na synodzie piotrkowskim w 1577 roku 



 

Wpływ  na  kształtowanie  się  t.  pastoralnej  w  Polsce  w  okresie  rozbiorów  miał  stan  tej  dyscypliny  na 
Zachodzie   oraz sytuacja polityczna i społeczno-gospodarcza na ziemiach polskich  



 

1802r.-powstanie Katerdy Teologii Pastoralnej  na Wydziale Teologicznym w Krakowie 



 

Po  1850  roku  –  proces  dezintegracji  dyscyplin  szczegółowych  t.  Pastoralnej:  homiletyka,  liturgika  i 
katechetyka,  hodegetyka  (zawężała  duszpasterstwo  do  szfarstwa  sakramentami  i  kierownictwa 
duchowego) 

5.  Znać ośrodki TP w Polsce i najważniejszych wykładowców 



 

Sekcja Teologii Pastoralnej (1958) 



 

Zakład Teologii Pastoralnej (1966), 



 

Instytut Teologii Pastoralnej KUL (1968), 



 

Katedra Dogmatyki Pastoralnej KUL (1970), wcześniej: Katedra Teologii Pastoralnej Ogólnej (1958), 



 

Katedra Organizacji Duszpasterstwa (1975), 



 

Zakład  Teologii  Praktycznej  (1975,  ATK  w  Warszawie),  przekształcony  w  Instytut  Studiów  nad  Rodziną 
(1980), 



 

seminaria  duchowne  i  wydziały  teologiczne  w  Krakowie,  Wrocławiu,  Poznaniu  i  Opolu. 
WYKŁADOWCY: J. Cieplak, F.A.Symon, L.Gawroński, J.Matulewicz i K.Dębiński 

 

6.  Czego dotyczy czujność Kościoła? Która encyklika o niej mówi? 
 
Chrystus wzywał do chrześcijańskiej czujności. Czujność ta dotyczy: 

● spraw ostatecznych, 
● niebezpieczeństw, pokus, złych skłonności. 
Mówi o tym encyklika ECCLESIAM SUAM w numerze 22 

7.  Co należy do obowiązków Kościoła wg. Ecclesiam suam (dalej ES) 

Do obowiązków Kościoła we współczesnych czasach należy dążenie do pełniejszej świadomości siebie samego, 
powierzonej sobie prawdy i zleconego sobie na ziemi zadania. 

 

 

 

8.  Znać znaczenie terminu „misterium” 

Misterium  –  jest  to  prawda  pozateologiczna,  która  winna  uprzedzać  jej  poznanie  naukowe  przez  praktykę. 
Rozpoznawaniem  misterium  ma  zajmować  się  kościół  hierarchiczny,  którego  zadaniem  w  ramach  misterium 
jest  również  wprowadzanie  do  wspólnoty  nowych  chrześcijan,  rodzenia  ich,  wychowywania,  uświęcania  i 
kierowania nimi. Hierarchia ta jest również narzędziem w rękach Jezusa Chrystusa do działania w świecie. 

9.  Kojarzyć encykliki mówiące o podobnych zagadnieniach 

Ecclesiam suam, Mater et Magistra, Pacem in terris. 

10. Znać najważniejsze pojęcia, które wprowadza encyklika ES 

Odnowa - włoski: aggiornamento (dostosowanie się do aktualnych potrzeb, zaktualizowanie). Przystosowanie 
niezmiennego w zasadniczych punktach depozytu wiary do zmieniających się warunków historycznych i 
społecznych, tak, by można było skutecznie głosić naukę Jezusa Chrystusa. Obejmuje m. in. zmiany w 
organizacji kościelnej, liturgii, prawie kanonicznym. Nie chodzi o dostosowywanie się do poglądów i obyczajów 
świata. Drogi i metody, na których opiera się właściwa odnowa życia liturgicznego: duch ubóstwa, duch 
miłości, kult Maryi. 

Dialog - Kościół ma badać, jaki ma być jego stosunek do społeczeństwa i świata, ponieważ w nim funkcjonuje. 
Musi być świadomy swej odrębności (nie oddzielenia czy ucieczki od niego, ale sprzeciwu przeciwko temu, co 
nie  jest  zgodne  z  nauczaniem  Jezusa).  Dialogiem  jest  już  sama  religia,  objawienie,  nakaz  ewangelizacyjny. 
Powinny  go  charakteryzować  (także  kiedy  jest  prowadzony  wewnątrzkościelnie):szacunek,  miłość, 
uszanowanie  wolności  drugiego  człowieka,  dostosowanie  do  warunków  w  których  się  odbywa  i  do  ludzi  z 
którymi się go prowadzi, jasność, brak złośliwości, prawdomówność. Należy go prowadzić z: wszystkimi ludźmi 
dobrej woli, ludzkością (całym światem), wierzącymi w Boga, braciami odłączonymi.