background image

 

FORMY PODSTAWOWE 

RODZ. 

ZNACZENIE 

W INNYCH JĘZYKACH 

a (ab) 

abl. 

 

od, przez 

a-, ab-, abs- 

ab-eo 

-ii, -itum, -ire 

 

odchodzę 

 

ablativus 

narzędnik, miejscownik 

 

ab-sum 

-esse, a-fui, a-futurus 

 

jestem nieobecny 

Absentismus 

ac 

   

 

 

ac-cedo (dat.) 

-cessi, -cessum, 3 

 

podchodzę 

akcesja 

ac-cipio 

-cepi, -ceptum, 3 

 

przyjmuję, otrzymuję 

akzeptieren; accept; accepter 

accusativus 

biernik 

Akkusativ 

accuso 

 

oskarŜam 

Akkusativ; accuse 

acer 

cris,e 

m f n 

ostry, bystry 

Essig; acid, acerbity; aigre, vinaigre 

acies 

ei 

szyk bojowy, wzrok, ostrze 

acier 

actio  

onis 

działanie 

Aktion; action 

activus 

m f n 

czynny 

active 

acuo 

acui, acutum, 3 

 

ostrzę 

akupunktura 

acus 

us 

igła 

akupunktura 

ad 

acc. 

 

do, ku, dla 

 

ad-eo 

-ii, -itum, -ire 

 

przychodzę 

 

ad-moveo 

-movi, -motum, 2 

 

przybliŜam 

motor 

adoratio 

onis 

uwielbienie 

adoracja 

ad-oro 

 

uwielbiam 

adoracja 

ad-sum 

-esse, af-fui, af-futurus 

 

jestem obecny, pomagam 

 

advena 

ae 

m  

przybysz 

 

adversarius 

przeciwnik 

adwersarz 

adversator 

oris 

przeciwnik 

adwersarz 

adversus 

acc. 

 

naprzeciw 

adwersarz 

adversus 

m f n 

przeciwny 

adwersarz 

ad-voco 

 

wzywam, przywołuję 

adwokat 

aedificium 

budowla 

 

aedifico 

 

buduję 

 

aegroto 

 

choruję 

 

aegrotus/aeger 

i/gri lub 3/gra,grum 

m f n 

chory 

 

Aegyptus 

Egipt 

 

Aeneas 

ae 

Eneasz 

 

aequor 

oris 

morze 

equality 

aequus 

m f n 

równy, sprawiedliwy, słuszny 

äquivalent; equal; égal 

aër 

aëris 

 

powietrze 

Aerostat; air, aerial 

aes 

aeris 

 

spiŜ, brąz, miedź 

 

aestas 

atis 

lato, upał 

 

aetas 

atis 

wiek 

 

aeterna 

ae 

wieczna 

eternal, eternit 

aeternus 

m f n 

wieczny 

 

af-fero 

at-tuli, al.-latum, -ferre 

 

przynoszę 

 

af-firmo 

 

potwierdzam 

afirmacja 

ager 

gri 

pole 

agrarisch; agriculture 

agmen 

inis 

gromada, zastęp 

 

agna 

ae 

owieczka 

Agnieszka 

agnus 

baranek 

 

ago 

egi, actum, 3 

 

robię, działam, pędzę 

agieren; agency 

agricola 

ae 

rolnik 

 

ait 

 

 

rzecze, 

mówi, 

rzekł, 

powiedział 

 

ala 

ae 

skrzydło 

 

alba 

ae 

biała 

albinos, alba 

albus 

m f n 

biały 

 

alia 

ae 

inna 

 

alienus 

m f n 

cudzy, obcy 

alienacja, alien 

alius 

alia, aliud 

m f n 

inny 

alien, alternation 

alter 

-era, -erum 

m f n 

drugi (z dwóch) 

Alternation; alter 

altus 

m f n 

wysoki, głęboki 

Alt; exalt; altitude 

alvus 

brzuch 

 

amans 

antis 

m f 

kochanek/kochanka 

amant 

background image

 

ambulo 

 

przechadzam się, spaceruję 

 

amica 

ae 

przyjaciółka 

 

amicitia 

ae 

przyjaźń 

amicability 

amicus 

przyjaciel 

amicable, amicability 

amo 

 

kocham 

amatory 

amor 

oris 

miłość (cielesna) 

 

Anchises 

ae 

Anchizes 

 

ancilla 

ae 

słuŜebnica, słuŜebna 

 

angelus 

anioł 

Engel, angel 

Anglia 

ae 

Anglia 

 

angustia 

ae 

ucisk, wąwóz, ciasne miejsce 

 

anima 

ae 

dusza 

animacja 

animal  

alis 

zwierzę 

animalisch; animal 

animus 

duch, serce, charakter 

animusz 

an-nuntio 

 

zwiastuję 

Nunzius; announce; annoncer 

annus 

rok 

Annalen; annual, annals 

ante 

acc. 

 

przed 

ante- 

antiqua 

ae 

staroŜytna, antyczna 

antyczny, antykwa 

antiquus 

m f n 

staroŜytny, antyczny 

 

anulus 

pierścień 

Antiquar, Antiquität; antiquary; antique 

anus 

us 

stara baba 

 

anus 

odbyt 

analny 

aperio 

aperi, apertum, 3 

 

otwieram 

open 

aperta 

ae 

otwarta 

opened 

apertus 

m f n 

otwarty 

 

apostolus 

apostoł 

 

ap-pareo 

apparui, -, 2 

 

pojawiam się 

aparycja 

ap-pello 

 

wołam, nazywam 

Appell; appellation 

ap-propinquo 

 

zbliŜam się 

approach 

apud 

acc. 

 

u, pod 

 

aqua 

ae 

woda 

Aquarium, aqueduct 

aquila 

ae 

orzeł 

eagle 

ara 

ae 

ołtarz 

 

arbor 

oris 

drzewo 

arbor, arbour 

archangelus 

archanioł 

 

archiepiscopus 

arcybiskup 

episkopat 

arcus 

us 

łuk 

 

arduus 

m f n 

stromy 

 

Ariovistus 

Ariowist 

 

arma 

orum  

broń 

Armee; arm 

armatus 

m f n 

uzbrojony 

 

ars  

artis 

sztuka 

Artist; art, artiste 

arx 

arcis 

zamek, twierdza 

 

Ascanius 

Askaniusz 

 

ascendo 

ascendi, ascensum, 3 

 

wchodzę 

to ascend 

Asia 

ae 

Azja 

 

asinus 

osioł 

l’ane 

asper 

-era, -erum 

m f n 

dziki, okrutny, trudny 

 

as-porto 

 

sprowadzać 

aportować 

as-sumo 

-sumpsi, -sumptum, 3 

 

przybieram, przywdziewam 

asumpt 

astrum 

gwiazda, ciało niebieskie 

astralny 

Athenae 

arum 

f pl 

Ateny 

 

atque 

 

 

i, oraz, a takŜe 

 

auctor 

oris 

autor, sprawca 

Autor, autorisieren; author; auteur 

audax 

audacis 

m f n 

ś

miały, odwaŜny 

audacious 

audeo 

ausi, ausum, 2 

 

ś

miem, mam odwagę 

audacious;oser 

audio 

 

słyszę 

Audienz; audible 

au-fero 

abstuli, ablatum, -ferre 

 

zabieram 

 

augustus 

m f n 

pomyślny 

 

aula 

ae 

sala, dwór 

 

aureus 

m f n 

złoty 

Au, aureola 

auris 

is 

ucho 

 

background image

 

aurum 

złoto 

Au, aureola 

aut 

 

 

albo 

 

aut…aut 

 

 

albo…albo 

 

autem 

 

 

zaś 

 

autumnus 

jesień 

autumn; automne 

auxilia 

orum 

wojska pomocnicze 

auxiliary 

auxilium 

pomoc 

auxiliary 

avis 

is 

ptak 

aviary; avion, aviateur 

avus 

dziad 

 

Bacchus 

Bakchus, Dionizos 

 

barba 

ae 

broda 

 

basium 

pocałunek 

bacciare 

beatus 

m f n 

szczęśliwy, błogosławiony 

 

Belga 

ae 

Belg 

 

bellicosus 

m f n 

wojowniczy 

Rebellion; bellicose 

bellum 

wojna 

Rebellion; bellicose 

bellus 

m f n 

piękny 

belle 

bene 

 

 

dobrze 

bien, combien 

bene-dico 

-dixi, -dictum, 3 

 

błogosławię 

 

bestia 

ae 

dzikie zwierzę 

Bestie; beast 

bibo 

bibi, bibiturus, 3 

 

piję 

bibka 

bis 

 

 

dwa razy 

 

Bohemia 

ae 

Czechy 

 

bona 

ae 

dobra 

 

bonifikata 

bonum 

dobro 

Bonität; bonny 

bonus 

m f n 

dobry 

Bonität; bonny 

bos 

bovis 

m f 

wół 

 

brevis 

m f n 

krótki 

Brief; brief 

Britannia 

ae 

Brytania 

 

Brutus 

Brutus 

 

caco 

 

robię kupę 

 

cado 

cecĭdi, casum, 3 

 

upadam 

Kadenz; caducity, accident; chute, chance 

caedo 

cecīdi, caesum, 3 

 

rąbię, biję, ścinam 

suicide, concise, incision 

caelestes 

ium 

m f 

niebianie, bogowie 

ciel 

caelestis 

m f n 

niebiański 

 

caelum 

niebo 

celestial; ciel 

Caesar 

aris 

Cezar 

 

Caia 

ae 

Kaja, Gaja 

 

Caius 

Kajusz, Gajusz 

 

campus 

pole 

Kampf; camp 

candidus 

m f n 

biały, śnieŜnobiały 

kandydat 

canis 

is 

m f 

pies 

canine, canicular days; chien, canaille 

cano 

cecini, cantum, 3 

 

ś

piewam, opiewam 

Kantor; chant, canticle; chanter, chanson 

canonicus 

kanonik 

 

canticum 

pieśń 

kantyczki 

canto 

 

ś

piewam 

Kantor; chant, canticle; chanter, chanson 

capillus 

włos 

kapilary, capillary 

capio 

cepi, captum, 3 

 

chwytam 

kapieren; captive 

captivus 

jeniec 

 

capto 

 

chwytam 

 

caput 

itis 

głowa 

Kapital, Kapitel; chapter, capital 

cara 

ae 

droga 

charity 

caritas 

atis 

miłość (platoniczna) 

charity 

carmen 

inis 

pieśń, wiersz 

charmant; charm 

caro 

carnis 

mięso, ciało 

 

carus 

m f n 

drogi 

charity 

casa 

ae 

chata 

 

Casimirus 

Kazimierz 

 

Cassandra 

ae 

Kasandra 

 

castra 

orum 

obóz wojskowy 

castle, Lancaster, Manchaster 

castus 

m f n 

czysty, bez skazy 

 

casus 

us 

przypadek 

Kasus; case, casual; cas, casuel 

background image

 

Cato 

onis 

Katon 

 

catulus 

szczeniak, szczenię 

 

causa 

ae 

przyczyna, sprawa 

kausal, kosen; cause, because 

cedo 

cessi, cessum, 3 

 

idę, kroczę, odstępuję 

Konzession; cede 

celeber 

bris,e 

m f n 

uczęszczany, sławny 

 

celebro 

 

czczę 

celebrować 

celer 

eris,e 

m f n 

szybki 

celerity; célérité 

centum 

 

 

sto 

Zentner; cent; cent 

cerno 

crevi, cretum, 3 

 

spostrzegam 

 

certus 

m f n 

pewny 

certain, certainly; certain, certes 

cerva 

ae 

łania 

 

cervix 

icis 

kark, szyja 

 

cervus 

jelonek 

 

ceterus 

m f n 

pozostały 

 

chorus 

chór 

 

Christianus 

m f n 

chrześcijański 

 

Christus 

Chrystus 

 

cibus 

poŜywienie 

cibo 

Cicero 

onis 

Cyceron 

 

circa 

acc. 

 

około 

cyrkulacja, circle 

circum 

acc. 

 

wokół 

Zirkel, Bezirk; circle; circonstance 

circum 

acc. 

 

wokół 

 

cito 

 

 

szybko 

 

civis 

is 

obywatel 

zivil, Zivilist; civil, civility 

civitas 

-atis 

państwo 

city 

clamo 

 

wołam, krzyczę 

Proklamation, claim 

clarus 

m f n 

sławny, jasny 

klar; clarity, clear 

classis 

is 

flota, klasa 

klassisch; classic; classe, classique 

claudo 

clausi, clausum, 3 

 

zamykam 

 

clausus 

m f n 

zamknięty 

close, klaustrofobia 

clavis 

is 

 

klucz 

 

clavus 

gwóźdź 

 

coepi 

coepisse 

 

zacząłem 

 

cogito 

 

myślę, rozmyślam 

cogitate 

cog-nosco 

-novi, -nitum, 3 

 

poznaję 

kennen; cognition; connaître 

cogo 

co-egi, co-actum, 3 

 

zmuszam 

Koagulation, coaction, cogent; cailler 

colo 

colui, cultum, 3 

 

uprawiam 

Kult, kultivieren; cult 

comes 

itis 

m f 

towarzysz 

count 

com-mitto 

-misi, -misum, 3 

 

sprowadzić, połączyć, zacząć 

Kommis, Kommiß; commit; commettre 

commodum 

wygoda 

commode 

communis 

m f n 

wspólny 

kommun; common 

comoedia 

ae 

komedia 

 

com-paro 

 

przygotowuję, szykuję 

Komparation; compare; comparer 

conclave 

is 

pokój, komnata 

„z kluczem” 

concordia 

ae 

zgoda 

concord 

con-do 

con-didi, con-ditum, 3 

 

zakładam 

 

con-fero 

-tuli, -latum, -ferre 

 

znosić razem, przynosić 

konferieren; confer; collation 

con-ficio 

-feci, -fectum, 3 

 

załatwiam, kończę, wykonuję 

Konfektion; confection; confire, confiture 

con-glomero 

 

gromadzę 

konglomeracja 

coniugatio 

onis 

koniugacja 

 

con-iungo 

-iunxi, -iunctum, 3 

 

łączę 

kojugieren; conjunction 

con-scendo 

-scendi, -scensum, 3 

 

wstępuję, wsiadam 

 

con-sentio 

-sensi, -sensum, 4 

 

zgadzam się 

konsensus 

consilium 

rada, plan 

Konsilium; counsel 

con-sto 

-stiti, -staturus, 1 

 

składam się, wiadmo Ŝe 

konstatować 

consuetudo 

dinis 

przyzwyczajenie 

 

consul 

ulis 

konsul 

Konsul; consul 

contentus 

m f n 

zadowolony 

kontent 

con-tineo 

-tinui, -tentum, 2 

 

zamykam, trzymam razem 

kontener 

contra 

acc. 

 

przeciw, przeciwko 

kontra, konträr; contra 

contrarius 

m f n 

przeciwny 

 

con-venio 

-veni, -ventum, 4 

 

pasuję, zgadzam się 

Konvention, konvenieren; convention 

background image

 

con-voco 

 

zwołuję 

konwokacja 

copia 

ae 

duŜa ilość, dostatek 

copious 

copiae 

arum 

f pl 

wojsko 

copious 

cor 

cordis 

serce 

kordial; cordial, cordiality; coeur, courage 

cornu 

us 

róg 

Kornett; corner; cornier, cor, corne 

corpus 

oris 

ciało 

Körper, Korpulenz; corps 

cor-rigo 

-rexi, -rectun, 3 

 

poprawiam 

korygować 

cos 

cotis 

krzemień 

 

cotidianus 

m f n 

codzienny 

quotidian 

Cracovia 

ae 

Kraków 

 

cras 

 

 

jutro 

 

crastinus 

m f n 

jutrzejszy 

 

credo 

credidi, creditum, 3 

 

wierzę 

Kredit; credit 

creo 

 

stwarzam 

Kreator; create, creature; créer 

cresco 

crevi, cretum, 3 

 

rosnę 

konkret; crescent; croitre, croissant 

Creta 

ae 

Kreta 

 

cultura 

ae 

uprawa, kultura 

 

cultus 

us 

uprawiony 

kult 

cum 

abl. 

 

z, razem z 

kon-,kom-,ko-; con-, com-, co- 

cum (quum) 

 

 

kiedy, poniewaŜ, chociaŜ 

 

cumulo 

 

gromadzę 

kumolować 

cuncti 

m  f  n 
pl 

wszyscy razem 

 

cunnus 

 

cipa 

 

cupio 

cupivi, cupitum, 3 

 

pragnę, poŜądam 

cupidity 

cur 

 

 

dlaczego 

 

cura 

ae 

troska 

Kur, curious; manicure 

curo 

 

troszczę się, opiekuję się 

kurieren; cure 

curriculum 

bieg 

kursować 

curro 

cucurri, cursum, 3 

 

biegnę 

Kurier 

currus 

us 

wóz, rydwan 

 

custodia 

ae 

straŜ 

 

custodio 

 

strzegę 

kustosz 

custos 

odis 

straŜnik 

 

dativus 

celownik 

Dativ 

de 

abl. 

 

o, z, od 

de- 

dea 

ae 

bogini 

Deïsmus; deity, deify; dieu, adieu, deifier 

debeo 

debui, debitum, 2 

 

muszę, powinienem, mam dług  Debet; debt 

de-cedo 

-cessi, -cessum, 3 

 

odpaść, odejść 

decease; décéder 

decimus 

m f n 

dziesiąty 

 

de-claro 

 

ogłaszam, zgłaszam 

Deklaration; declaration; declarer 

defendo 

defendi, defensum, 3 

 

bronię 

Defension; defend 

de-ficio 

-feci, -fectum, 3 

 

umieram, brak mnie 

defekt 

dego 

degi,-, 3 

 

istnieć, Ŝyć, mieć niedostatek 

 

deinde 

 

 

następnie, potem 

 

delecto 

 

zachwycam 

delektować 

deleo 

delevi, deletum, 2 

 

niszczę 

delete, indelible 

deleo 

delevi, deletum, 2 

 

niszczę 

 

Delus 

Delos 

 

Democritus 

Demokryt 

 

dens 

dentis 

ząb 

Dantist; dent 

de-scendo 

-scendi, -scensum, 3 

 

schodzę 

to descend 

desidero 

 

pragnę 

desire; désirer, désir 

de-spondeo 

-spondi, -sponsum, 2 

 

 

 

de-sum 

-esse, -fui, -futurus 

 

brak (mnie) 

 

deus 

bóg 

Deïsmus; deity, deify; dieu, adieu, deifier 

dexter 

tra, trum 

m f n 

prawy 

 

diabolus 

diabeł 

 

Diana 

ae 

Diana 

 

dicata 

ae 

poświęcona 

dedykowany 

dicatus 

m f n 

poświęcony 

 

dico 

dixi, dictum, 3 

 

mówię, wskazuję 

Diktat, dichten; dictionary 

background image

 

dictum 

powiedzenie 

 

dies 

ei 

f /m 

dzień 

day; Tag; di-, -di 

dif-fero 

dis-tuli, di-latum, -ferre 

 

róŜnię się 

Differenz; differ, different 

difficilis 

m f n 

trudny 

difficult 

digitus 

palec 

digital 

dignus 

m f n 

godny 

dygnitarz, dignity 

dilectus 

m f n 

ukochany, wybrany 

delicje 

disciplina 

ae 

nauka, wiedza 

Disziplin; discipline; discipline 

discipula 

ae 

uczennica 

Diszipel; discipilne 

discipulus 

ae 

uczeń 

Diszipel; discipular 

disco 

didici, -, 3 

 

uczę się 

Diszipel; discipilne 

discordia 

ae 

niezgoda 

 

dis-pono 

-posui, -positum, 3 

 

rozstawiam, rozkładam 

dysponować 

dis-puto 

 

rozprawiam 

dysputować 

dissimilis 

m f n 

niepodobny 

 

dis-traho 

-traxi, -tractum, 3 

 

rodzielam się 

 

diu 

 

 

długo, za dnia 

 

diversa 

ae 

m f n 

róŜna, róŜnorodna 

dywersyfikacja 

dives 

itis 

m f n 

bogaty 

 

divido 

divisi, divisum, 3 

 

dzielę, rozdzielam 

Division, Dividend; divide; diviser, devise 

divido, dividere 

divisi, divisum 

 

dzielę 

dywizja, division 

divitiae 

arum 

f pl 

bogactwo 

 

do 

dedi, datum, 1 

 

daję 

detieren; date 

doceo 

docui, doctum, 2 

 

uczę (kogoś) 

Doktrin; docile 

doceo, docere 

docui 

 

uczę  

 

doctus 

m f n 

uczony 

 

dolor 

oris 

ból, cierpienie 

Kondolenz; dolour 

domicilium 

siedziba 

dom 

domina 

ae 

pani 

dame 

dominus 

pan 

dominieren; domination 

domus 

us 

dom 

Dom; dome, domestic; dôme, domicile 

donatus 

m f n 

darowany 

donacja 

donum 

dar 

detieren; date; don, donner, pardon 

dormio 

 

ś

pię 

dormancy, dormitory 

dos 

dotis 

posag, dar 

 

dubito 

 

wątpię, tracę nadzieję 

doubt; douter, doute 

dubius 

m f n 

wątpliwy, niepewny 

dubious 

duco 

duxi, ductum, 3 

 

prowadzę 

Viadukt, Produkt; duct 

dulcis 

m f n 

słodki 

 

dum 

 

 

dopóki, podczas gdy 

 

duodecimus 

m f n 

dwunasty 

duodecyma 

duro 

 

trwam 

dur- 

durus 

m f n 

twardy, okrutny 

 

dux 

ducis 

m f 

wódz 

duce 

e (ex) 

abl. 

 

z, spośród 

eks-trakcja/tradycja 

ecce 

 

 

oto 

 

ecclesia 

ae 

kościół 

iglesia 

e-disco 

-didici, -, 3 

 

uczę się na pamięć 

 

educo 

 

wychowuję 

educate, education; éduquer, éducation 

e-duco 

-duxi, -ductum, 3 

 

wyprowadzam 

 

ego 

 

 

ja 

Egoismus; egoism 

elephantus 

słoń 

elephant 

e-ligo 

-legi, -lectum, 3 

 

wybieram 

elekcja 

en 

 

 

oto 

 

enim 

 

 

bowiem 

 

eo 

ii, itum, -ire 

 

idę 

 

Epirus 

Epir 

 

episcopus 

biskup 

episkopat 

epistula 

ae 

list 

Epistel; epistole 

equitatus 

us 

jazda 

equitation 

equus 

koń 

equitation 

ergo 

 

 

więc 

 

background image

 

erro 

 

błądzę, grzeszę 

irren; err, errant 

et 

 

 

 

etiam 

 

 

takŜe, teŜ 

 

Europa 

ae 

Europa 

 

e-vado 

-vasi, -vasum, 3 

 

wychodzę 

evasion 

evengelista 

ae 

ewangelista 

 

ex-cito 

 

pobudzam, zachęcam 

ekscytować 

exemplar 

aris 

przykład 

 

exemplum 

przykład 

Exempel; exemplify 

ex-eo,exire 

-ii, -itum, -ire 

 

wychodzę 

 

exerceo 

exercui, -, 2 

 

ć

wiczę 

exerzieren; exercise 

exercitium 

ć

wiczenie 

 

exercitus 

us 

wojsko 

to exercise 

exitium 

zguba 

exit 

exorcizo 

 

wypędzam, egzorcyzmuję 

 

explico 

 

wyjaśniam 

eksplikować 

ex-pono 

-posui, -positum, 3 

 

wystawiam, objaśniam 

Exposition, exponieren; expose; exposer 

ex-pugno 

 

zdobywam 

 

ex-specto 

 

oczekuję 

expect 

ex-sulto 

 

podskakiwać, radować się 

 

extemplo 

 

 

natychmiast 

 

fabula 

ae 

opowieść, bajka 

Fabel, fable 

facilis 

m f n 

łatwy 

facile, facility 

facio 

feci, factum, 3 

 

czynię 

fakt 

fallo 

fefelli, falsum, 3 

 

oszukuję, zwodzę, kłamię 

fehlen, falsch; false 

familia 

ae 

rodzina 

familijny, family 

fastus (dies) 

m f n 

zgodny  z  prawem,  sądowy 
(dzień) 

 

fatigatus 

m f n 

zmęczony 

sfatygowany 

fatum 

przeznaczenie, los 

Fee, feien; fatal, fairy; feé, féerie 

faustus 

m f n 

pomyślny 

 

fax 

facis 

pochodnia 

 

felix 

icis 

m f n 

szczęśliwy 

felicity 

femina 

ae 

kobieta 

Femininum; feminine 

femininum 

Ŝ

eńskie 

female 

fero 

tuli, latum, ferre 

 

niosę 

relativ, referieren; relative 

ferrum 

Ŝ

elazo 

Fe 

ferus 

m f n 

dziki 

~ fera,ae 

festus 

m f n 

ś

wiąteczny 

festiwal, festyn, fiesta 

fidelis 

m f n 

wierny 

 

fides 

ei 

f sg 

wiara 

konfident, fidelity 

fido 

fisus sum, 3 

 

ufam 

 

fidus 

m f n 

wierny 

 

figo 

fixi, fixum, 3 

 

przymocowuję 

fixate 

figura 

ae 

kształt 

figura 

filia 

ae 

córka 

Filiale, filial 

filius 

syn 

afiliacja 

filum 

nić 

 

finio 

 

kończę 

definieren, Definition; finish, finite 

finis 

is 

m f 

koniec 

fein, Finale; final, fine 

finitimus 

m f n 

sąsiedni, pograniczny 

 

fio 

factus sum, fieri 

 

staję się 

 

firmo 

 

potwierdzam, umacniam 

firma, konfirmacja 

fixus 

m f n 

przytwierdzony, stały 

fixate 

flagellum 

bicz 

 

flamma 

ae 

płomień 

flame 

flavus 

m f n 

płowy, blond 

 

fleo 

flevi, fletum, 2 

 

płaczę 

flet 

fletus 

us 

płacz 

 

flo 

 

dmę, dmucham 

 

floreo 

florui, -, 2 

 

kwitnę 

florieren; florish 

flos 

oris 

kwiat 

Flor; flower 

background image

 

flumen 

inis 

rzeka 

fluent 

fluo 

fluxi, fluctum, 2 

 

płynę 

superflu 

fodio 

fodi, fossum, 4 

 

kopię 

fosa 

fons 

fontis 

ź

ródło 

Fontäne; fountain; fontaine 

forma 

ae 

kształ 

forma 

fors 

fortis 

przypadek 

 

fortis 

m f n 

dzielny, silny 

Fort; fort, fortify 

fortitudo 

dinis 

siła, dzielność, moc 

 

fortuna 

ae 

los 

fortune; fortune 

forum 

rynek 

Forum, Tor; forum, door; foreign 

fossa 

ae 

rów, fosa 

 

foveo 

fovi, fotum, 2 

 

wspieram 

 

Francogallia 

ae 

Francja 

 

frango 

fregi, fractum, 3 

 

łamię, nieszczę, rozbijam 

Fragment, Fraction; refract; frêle, fragile 

frater 

tris 

brat 

Fraternität; fraternity 

frigus 

oris 

zimno 

 

fructus 

us 

owoc 

Frucht; fruit, fructify; fruit, fruitier 

frugifer 

era, erum 

m f n 

urodzajny 

Frucht; fruit, fructify; fruit, fruitier 

frumentum 

 

zboŜe 

frumenty; froment, fromental 

frustra 

 

 

daremnie 

frustracja 

fuga 

ae 

ucieczka 

Fuge; refuge, fugacious; fugue 

fugio 

fugi, fugitum, 3 

 

uciekam 

fugitive, refugee 

fugo 

 

przeganiam, 

zmuszam 

do 

ucieczki 

Fuge; refuge, fugacious; fugue 

fumo 

 

palę, puszczam z dymem 

fume, perfumy 

fumus 

dym 

 

fundamentum 

podstawa 

fundament 

futura 

ae 

przyszła 

futuryzm 

futurus 

m f n 

przyszły 

 

Gallia 

ae 

Galia 

 

gallina 

ae 

kura 

 

gallus 

kogut 

 

Gallus 

Gal 

 

gaudeo 

gavisus sum, 2 

 

cieszę się 

 

gaudium 

radość 

 

gelu 

us 

mróz 

Ŝ

el, gelato 

geminus 

m f n 

bliźniaczy, bliźniak 

to geminate 

gener 

eri 

zięć 

 

genetivus 

dopełniacz 

 

gens 

gentis 

ród, plemię 

Gentilgemeinschaft; gentleman; gent 

genu 

us 

kolano 

genou 

genus 

eris 

rodzaj 

Genus, Generation; generate, general 

Germania 

ae 

Germania, Niemcy 

 

Germanus 

Germanin, Niemiec  

 

germino 

 

kiełkuję, zakwitam 

to geminate 

gero 

gessi, gestum, 3 

 

prowadzić, działać, nosić 

Geste; gesture 

gigno 

genui, genitum, 3 

 

rodzę 

Genitiv; genitive 

gladius 

miecz 

Gladiator; gladiolus; glaive, glaïeul 

gloria 

ae 

chwała 

Glorie; glory; gloire 

gradus 

us 

krok, stopień 

gradieren; gradient; degré 

Graeca 

ae 

grecka 

 

Graecia 

ae 

Grecja 

 

Graecus 

i, 3 

Grek, grecki 

 

grammatica 

ae 

gramatyka 

 

gratia 

ae 

wdzięk, łaska, widzięczność 

Grazie; grace 

grex 

gregis 

trzoda, stado 

 

guberno 

 

zarządzam 

gubernator 

gula 

ae 

gardło 

 

gutta 

ae 

kropla 

 

habeo 

habui, habitum, 2 

 

mam 

haben; have 

habito 

 

mieszkam 

habiter 

habitus 

us 

zachowanie 

 

background image

 

Hannibal 

alis 

Hanibal 

 

hasta 

ae 

włócznia 

 

Hebraeus 

m f n 

hebrajski 

 

Helena 

ae 

Helena 

 

Helenus 

Helenos 

 

Henricus 

Henryk 

 

herba 

ae 

trawa, ziele 

herbata 

heri 

 

 

wczoraj 

 

Herodotus 

Herodot 

 

Hesiodus 

Hezjod 

 

hesternus 

m f n 

wczorajszy 

 

hic 

 

 

tu 

 

hic,haec,hoc 

 

 

ten,ta,to 

 

hiems 

hiemis 

zima 

hibernal; hiver 

Hispania 

ae 

Hiszpania 

 

historia 

ae 

dzieje, historia, opowieść 

 

hodie 

 

 

dziś, dzisiaj 

 

hodiernus 

m f n 

dzisiejszy 

 

Homerus 

Homer 

 

homo 

inis 

człowiek 

homicide 

honor 

oris 

zaszczyt 

Honneur, honoriener; honour 

hora 

ae 

godzina 

Uhr; hour; heure, alors 

horrendus 

m f n 

przeraŜający 

horror 

horridus 

m f n 

przeraŜający, straszny 

 

hortor 

 

zachęcam 

adhortacja 

hortus 

ogród 

 

hospes 

itis 

przyjaciel, gość, obcy 

 

hostia 

ae 

zwierzę ofiarne 

hostia 

hostis 

is 

m f 

wróg 

hostile 

humana 

ae 

ludzka 

human 

humanus 

m f n 

ludzki 

human 

humilio 

 

uniŜam 

 

humilis 

m f n 

uniŜony 

humiliate 

humus 

ziemia 

 

hymnus 

hymn 

 

iaceo 

iacui, -, 2 

 

leŜę 

 

iacio 

ieci, iactum, 3 

 

rzucam 

jet; jeter, jet 

iacto 

 

rzucam 

jet; jeter, jet 

iam 

 

 

juŜ 

déjà, jamais, jadis 

ianua 

ae 

drzwi, brama 

 

ictus 

us 

nacisk, uderzenie 

 

idem,eadem,idem 

 

 

ten sam, ta sama, to samo 

identisch; identical, identify 

Idus 

uum 

f pl 

Idy 

 

ignis 

is 

ogień 

ignite, igneous 

ignorantia 

ae 

nieznajomość 

ignorancja 

ignoro 

 

nie znam 

 

ignotus 

m f n 

nieznanyi 

 

ille,illa,illud 

 

 

ów,owa,owo 

 

Illium 

Ilion 

 

imago 

inis 

wyobraŜenie, obraz 

Imagination; image; image 

imber 

bris 

deszcz 

imbryk 

im-mineo 

-minui, -, 2 

 

zagraŜam, wiszę nad 

 

immortalis 

m f n 

nieśmiertelny 

immortal 

impedimentum 

tabor 

 

imperativus 

tryb rozkazujący 

 

imperator 

oris  

dowódca, imperator 

 

imperfetus 

m f n 

niedoskonały, niedokonany 

 

imperitus (gen.) 

m f n 

niedoświadczony 

 

imperium 

władza 

 

impiger 

gra, grum 

m f n 

nieleniwy 

 

im-pleo 

-plevi, -pletum, 2 

 

napełniam 

implant 

in 

abl. 

 

in-, im- 

background image

 

10 

in 

acc. 

 

do, ku, na 

 

in-audio 

 

usłyszeć, wysłuchać 

audiencja 

incendium 

poŜar 

to incense 

incertus 

m f n 

niepewny 

 

in-cipio 

-cepi, -ceptum, 3 

 

zaczynam 

incipit 

incito 

 

zagrzewam 

 

incola 

ae 

mieszkaniec 

 

incommodum 

niewygoda, problem 

incommode 

increpo 

crepui, crepitum, 1 

 

ganić 

 

incultus 

m f n 

nieuprawiony 

 

indicativus 

tryb oznajmujący 

 

indigeo 

indigui, -, 2 

 

potrzebować, pragnąć 

 

indoctus 

m f n 

nieuczony 

 

in-duco 

-duxi, -ductum, 3 

 

wprowadzam 

indukcja 

infelix 

icis 

m f n 

nieszczęśliwy 

 

inferi 

orum 

m f 

istoty podziemne, podziemia 

 

infernum, 
infernus 

n, m 

piekło 

 

infinitivus 

bezokolicznik 

 

ingens 

entis 

m f n 

wielki 

 

inimicitia 

ae 

nieprzyjaźń 

 

inimicus 

nieprzyjaciel 

enemy 

initium 

początek 

Initiale; initial 

iniuria 

ae 

krzywda, niesprawiedliwość 

Injurie; injury 

innumerus 

m f n 

nieprzeliczony 

innombrable 

inquit 

 

 

rzecze, 

mówi, 

rzekł, 

powiedział 

 

in-spicio 

-spexi, -spectum, 3 

 

oglądam, badam 

Inspektor, inspizieren; inspect; inspecter 

instrumentum 

narzędzie 

instrument 

in-struo 

-struxi, -structum, 3 

 

układam, pouczam 

Instruktion; instruct, instructive 

insula 

ae 

wyspa, kamienica 

insularity, Insel 

in-sum 

-esse, -fui 

 

jestem w 

 

intelle(i)go 

intellexi, intellectum, 3 

 

rozumiem, spostrzegam, wiem 

intelekt 

intel-ligo 

-legi, -lectum, 3 

 

rozumiem, pojmuję 

Intelligenz, Intellekt; intelligent; intellect 

inter 

acc. 

 

pomiędzy, między 

intern; inter- 

interdum 

 

 

niekiedy, czasem 

 

inter-ficio 

-feci, -fectum, 3 

 

zabijam 

 

interitus 

us 

zagłada 

 

inter-rogo 

 

wypytuję 

interrogate, interrogative; interroger 

inter-sum 

-esse, -fui 

 

uczestniczę 

Interesse; interest, interesting; intéresser 

intro 

 

wchodzę 

enter 

in-vado 

-vasi, -vasum, 3 

 

napadam, najeŜdŜam 

inwazja 

in-venio 

-veni, -ventum, 4 

 

znajduję 

Inventar; invent 

in-video 

-vidi, -visum, 2 

 

zazdroszczę 

envy 

invidia 

ae 

zazdrość 

 

invito 

 

zapraszam 

to invite 

ipse,ipsa,ipsum 

 

 

sam,sama,samo 

 

ira 

ae 

gniew 

irytacja 

iratus 

m f n 

zagniewany 

 

is,ea,id 

 

 

on,ona,ono / ten,ta,to 

 

Israel nieodm. 

 

 

Izrael 

 

Italia 

ae 

Italia, Włochy 

 

Italica 

ae 

włoska 

 

Italicus 

m f n 

włoski 

 

itaque 

 

 

przeto 

 

item 

 

 

takŜe, równieŜ 

 

iter 

itineris 

droga 

itinerate, itinerary 

iterum 

 

 

ponownie, 

znów, 

po 

raz 

kolejny 

 

iubeo 

iussi, iussum, 2 

 

rozkazuję 

 

iudex 

icis 

sędzia 

judge 

iudicium 

sąd 

judgement 

background image

 

11 

Iuppiter 

Iovis 

Jowisz 

 

ius 

iuris 

prawo 

Jurist; jury; juriste, jurisprudence 

iusta 

ae 

sprawiedliwa, słuszna 

justice 

iustitia 

ae 

sprawiedliwość 

Justiz; justice 

iustitia 

ae 

sprawiedliwość 

 

iustus 

m f n 

sprawiedliwy, słuszny 

just; just, justify 

iuvenis 

m f n 

młody 

rejuvenate, juvenile 

iuvenis 

is 

młodzieniec 

 

iuvo 

 

wspieram 

Adjutant; adjuvant; aider 

iuxta 

acc. 

 

w pobliŜu, pod 

 

Kalendae 

arum 

f pl 

Kalendy, 1 dzień miesiąca 

kalendarz 

labor 

oris 

praca 

labour, labourer 

laboro 

 

pracuję 

Laboratorium, laboratory 

lac 

lactis 

mleko 

 

lacus 

us 

jezioro 

Lagune; lake; lac 

laevus 

m f n 

lewy 

 

lana 

ae 

wełna 

elena 

lapsus 

us 

upadek, błąd 

 

lata 

ae 

szeroka 

 

latifundium 

latyfundium 

 

Latina 

ae 

łacińska 

 

Latinus 

m f n 

łaciński 

 

latro 

onis 

łotr, zbój 

 

latus 

m f n 

szeroki 

 

laudo 

 

chwalę 

laud, laudation 

laus 

laudis 

chwała 

laud, laudation 

Lavinium 

Lawinium 

 

lavo 

 

myję 

laver 

lectio 

onis 

lekcja, czytanie 

 

legatus 

poseł 

Legation; legation 

legio 

onis 

legion 

 

lego 

legi, lectum, 3 

 

czytam, zbieram 

Lektion; lection, legible 

leo 

onis 

lew 

Löwe; lion; lion 

lěvis 

m f n 

lekki 

leicht; light, alleviate; léger 

lēvis 

m f n 

gładki 

 

lex 

legis 

prawo 

Legitimation, legal 

liber 

bri 

ksiąŜka 

library 

liber 

era, erum 

m f n 

wolny 

Liberalismus; liberate 

liberi 

orum 

m pl 

dzieci 

 

libero 

 

uwalniam, oswobadzam 

 

libertas 

tatis 

wolność 

liberty 

Libya 

ae 

Libia 

 

licet 

 

 

wolno 

licencja 

ligneus 

m f n 

drewniany 

lignina 

lignum 

drewno 

 

lilium 

lilia 

 

lingua 

ae 

język 

language, Linguist 

littera 

ae 

litera 

Literat; literate 

litterae 

arum 

f pl 

list, literatura, alfabet 

 

litus 

oris 

wybrzeŜe 

 

Livius 

Liwiusz 

 

locus 

miejsce  

Lokal, Lokus; local 

longa 

ae 

długa 

long 

longe 

 

 

daleko, dalece, bardzo 

 

longus 

m f n 

długi 

Prolongation; prolongation 

luceo 

luxi, -, 2 

 

ś

wiecę 

luksus, luxsfera 

ludus 

zabawa 

ludyczny 

lumen 

inis 

ś

wiatło 

luminiscencja 

luna 

ae 

księŜyc 

lunatyk 

lupa 

ae 

wilczyca, dziwka 

 

lupus 

wilk 

 

lux 

lucis 

ś

wiatło 

lucid 

background image

 

12 

magister 

tri 

nauczyciel 

Meister, master 

magistra 

ae 

nauczycielka 

Meister, master 

magnus 

m f n 

duŜy 

Magnat; magnificence 

mala 

ae 

zła 

malice 

malo 

malui, -, malle 

 

wolę 

 

malum 

zło 

malice 

malum 

jabłko 

 

malus 

m f n 

zły 

maliziös; malice 

malus 

jabłoń 

 

mando 

 

polecam się, oddaję się 

mandat 

maneo 

mansi,mansum, 2 

 

pozostaję 

Permanenz; remain 

manus 

us 

ręka 

Manufaktur, Manier; maual; main, manche 

Marathonius 

m f n 

maratoński 

 

Marcus 

Marek 

 

mare 

is 

morze 

*Meer, marin; *moor, marine 

Martius 

m f n 

marzec, marsowy 

 

masculinum 

męskie 

masculine 

mater 

tris 

matka 

Mutter; mother 

matrona 

ae 

matrona 

 

maturo 

 

dojrzewam 

matura 

medicus 

lekarz 

medyk 

medius 

m f n 

ś

rodkowy 

Mediator, medieväl; mediocrity; moyen 

membrum 

członek 

member 

memini 

meminisse 

 

pamiętam 

 

memoria 

ae 

pamięć 

Memorandum; memory 

mendicus 

Ŝ

ebrak 

 

mens 

ntis 

umysł, rozum 

Mentalität; mental; mental 

mensis 

is 

miesiąc 

Semester; Monat, Mond; month; mois 

mentio 

onis 

wzmianka 

mention 

mentula 

ae 

fiut 

 

Mercurius 

Merkury 

 

meretrix 

icis 

nierządnica 

 

meridies 

ei 

południe 

 

metallum 

kopalnia 

metal 

metuo 

metui, -, 3 

 

boję się 

 

metus 

us 

strach 

 

meus 

m f n 

mój 

my; mein 

miles 

itis 

Ŝ

ołnierz 

Miliz 

Minerva 

ae 

Minerwa, Atena 

 

miser 

era, erum 

m f n 

biedny, nieszczęśliwy 

wymizerowany 

miseria 

ae 

bieda, nędza, nieszczęście 

 

misericordia 

ae 

miłosierdzie 

 

mitis 

m f n 

miękki, łagodny 

 

mitto 

misi, misum, 3 

 

posyłam 

Mission; mission 

modus 

sposób 

Modus; mode, mood 

moecha 

ae 

cudzołoŜnica 

 

moles 

is 

cięŜar, bryła 

 

mollio 

 

zmiękczam 

 

mollis 

m f n 

miękki 

 

moneo 

mansi, mansum, 2 

 

upominam 

monieren; monition 

mons 

montis 

góra 

montan; mountain 

monstro 

 

pokazuję 

Monstrum; monster 

monstrum 

potwór 

Monstrum; monster 

montanus 

m f n 

górki 

montan; mountain 

monumentum 

pomnik 

monument 

mora 

ae 

zwłoka 

moratorium 

morbus 

choroba 

morbid 

mordeo 

momordi, morsum, 2 

 

gryzę, dokuczam, dręczę 

morda 

mors 

mortis 

 

ś

mierć 

Mord; mortal, murder 

mortalis 

m f n 

ś

miertelny 

Mord; mortal, mortality 

mortifer 

era, erum 

m f n 

ś

miercionośny 

 

mortuus 

m f n 

martwy 

 

background image

 

13 

mos 

moris 

obyczaj 

Moralität; moral; moral 

motus 

us 

ruch 

motion 

moveo 

movi, motum, 2 

 

ruszam, poruszam 

Motor; move 

mox 

 

 

wkrótce 

 

mulier 

eris 

kobieta 

mujer 

multa 

ae 

liczna 

multiwitamina 

multitudo 

multitudinis 

wielka ilość, mnóstwo 

 

multus 

m f n 

liczny 

multipel; multiple 

mundus 

ś

wiat 

mundane; monde 

munio 

 

obwarowuję, muruję 

Munition; munition; munir 

munitus 

m f n 

obwarowany 

Munition; munition; munir 

munus 

muneris 

obowiązek, dar, pogrzeb 

 

Musa 

ae 

Muza 

 

musca 

ae 

mucha 

 

muto 

 

zmieniam 

mutieren; mutate 

nam 

 

 

albowiem 

 

narro 

 

opowiadam 

narrate 

natio 

nationis 

naród, plemię 

Nation; nation; nation 

natura 

ae 

natura 

Naturalien; naturally 

nauta 

ae 

Ŝ

eglarz 

Nautiker, nautical 

navigium 

okręt, statek 

nawigacja 

navigo 

 

Ŝ

egluję 

Navigation; navigate; nager, naviguer 

navis 

is 

okręt, statek 

Navigation; navigate, navy; naviguer  

ne…quidem 

 

 

nawet…nie 

 

nebula 

ae 

mgła, mgławica 

nebulose 

necessarius 

m f n 

konieczny 

necessary 

necesse est 

 

 

koniecznym jest, trzeba 

 

neco 

 

zabijam 

noyer 

nego 

 

odmawiam, mówię nie 

Negation; nagation 

negotium 

zajęcie 

negotiate 

nemo 

 

 

nikt 

 

Neptunus 

Neptun 

 

Nero 

onis 

Neron 

 

neuter 

tra, trum 

m f n 

Ŝ

aden z dwóch 

Neutrum; neuter 

neutrum 

nijakie 

neutralny 

niger 

gra, grum 

m f n 

czarny 

Negro Spirituals 

nihil 

 

 

nic 

Nihilist; nil, nihilist 

Niobe 

ae 

Niobe 

 

nisi 

 

 

jeśli nie, jeŜeli nie 

 

nix 

nivis 

ś

nieg 

niwy, Nivea 

noceo 

nocui, nocitum, 2 

 

szkodzę 

 

nolo 

nolui, nolle 

 

nie chcę 

 

nomen 

inis 

imię, nazwa, rzeczownik 

Nominative, nominell; name 

nomino 

 

wskazuję, nazywam 

nominować 

non 

 

 

nie 

nein; no, not 

non  solum…sed 
etiam 

 

 

nie tylko…lecz takŜe 

 

nonus 

m f n 

dziewiąty 

nona 

nos 

 

 

my 

uns, unser; us 

noster 

tra, trum 

m f n 

nasz 

unser; our 

nostra 

ae 

nasza 

 

notitia 

ae 

znajomość, świadomość 

notion 

noto 

 

zauwaŜam, odnotowuję 

notieren, note; noter 

notus 

m f n 

znany 

notorisch, notorious; note 

nova 

ae 

nowa 

 

novus 

m f n 

nowy 

Novität; novation, novelet 

nox 

noctis 

noc 

nuit 

nubes 

is 

chmura 

 

nullus 

m f n 

Ŝ

aden 

Null, annulieren; null, nullify 

numero 

 

wyliczam, liczę 

numerieren; number 

numerus 

liczba 

numer 

nummus 

moneta 

numizmatyka 

background image

 

14 

numquam 

 

 

nigdy 

 

nunc 

 

 

teraz 

now; nun 

nuntius 

poseł, zwiastun 

Nunzius 

ob-sum 

-esse, -fui 

 

szkodzę 

 

occido 

occidi, occisum, 3 

 

zabijam 

occidental 

oc-cupo 

 

zajmuję 

okkupieren; occupy; occuper 

octavus 

m f n 

ósmy 

oktawa 

oculus 

oko 

Okular, Okulist; ocular, oculist 

odi 

odisse 

 

nienawidzę 

 

officium 

obowiązek 

Offizier; office, official 

omnes 

ium 

m f 

wszyscy 

Omnibus; omnibus 

omnis 

m f n 

kaŜdy, cały, wszelki 

Omnibus; omnibus 

oportet 

 

 

naleŜy 

opportunity 

oppidum 

miasteczko 

oppidan 

op-pugno 

 

oblegam 

 

ops 

opis 

zasób 

 

opulentus 

m f n 

bogaty 

 

opus 

eris 

dzieło, praca 

operieren; operate 

oratio 

onis 

mowa 

oration 

orbis 

orbis 

ś

wiat, okrąg 

orb, orbed; orbe, orbite 

origo 

originis 

początek 

 

ornamentum 

ozdoba 

ornament 

ornatus 

m f n 

ozdobiony 

 

ornatus 

us 

ozdoba, przystrój 

 

orno 

 

ozdabiam 

ornamentieren; ornate 

oro 

 

modlę się 

Orakel; oracle; orateur 

os 

oris 

usta, twarz, mowa 

oral 

os 

ossis 

kość 

osseous 

otium 

czas wolny, odpoczynek 

 

Ovidius 

Owidiusz 

 

ovis 

is 

owca 

ovine 

ovum 

jajko 

owalny 

pactum 

umowa 

pakt 

pagina 

ae 

strona 

paginacja 

palatinus 

wojewoda 

 

pando 

pandi, passum, 3 

 

rozwijam 

 

pango 

pepegi /panxi, 3 

 

wbijam, spajam 

 

panis 

is 

chleb 

Kompa(g)nie; companion; pain 

papa 

ae 

papierz 

 

parco (dat.) 

peperci, parsum, 3 

 

oszczędzam 

 

parens 

entis 

m f 

rodzic 

parent 

pario 

peperi, partum, 3 

 

rodzę 

 

paro 

 

przygotowuję, gromadzę sobie 

präparieren; prepare; préparer 

pars 

partis 

 

Partikel, Partie; part, party 

parvus 

m f n 

mały 

parweniusz 

passivus 

m f n 

bierny 

pasywny 

passus 

us 

krok 

Paß, passen; pass; pas, passer 

pastor 

oris 

pasterz 

Pastor; pastor; pasteur, pastoral 

pater 

patris 

ojciec 

Pater; paternal 

patria 

ae 

ojczyzna 

Patriotismus; patriot 

patrius 

m f n 

ojcowski 

 

patrona 

ae 

opiekunka 

patron 

patronus 

opiekun 

 

paucus 

m f n 

nieliczny 

 

paulatim 

 

 

powoli, pomału 

 

pauper 

eris,e 

m f n 

ubogi, biedny 

Pauperismus; poor, poverty; pauvre 

pavor 

pavoris 

strach 

 

pax 

pacis 

pokój 

Pazifik; peace 

peccatum 

grzech 

 

pecco 

 

grzeszę 

 

pectus 

oris 

pierś 

pektorał 

pecunia 

ae 

pieniądze 

pekuniär; pecuniary 

background image

 

15 

pecus 

oris 

bydło 

 

peditatus 

us 

piechota 

 

pelagus 

morze 

 

pello 

pepuli, pulsum, 3 

 

odpycham, uderzam, odpieram 

pulsieren; expel 

penna 

ae 

pióro 

 

per 

acc. 

 

przez 

per- 

per-eo 

-ii, -itum, -ire 

 

ginę 

 

perfectus 

m f n 

doskonały, dokonany 

perfekcyjny 

periculum 

niebezpieczeństwo 

peril 

peritus (gen.) 

m f n 

doświadczony (w) 

 

pernicies 

ei 

f sg 

zguba 

pernicious 

perniciosus 

m f n 

zgubny 

 

perpaucus 

m f n 

bardzo nieliczny 

 

perpetuus 

m f n 

wiekuisty 

perpetual 

Persa 

ae 

Pers 

 

per-venio 

-veni, -ventum, 4 

 

docieram, przybywam 

 

pes 

pedis 

stopa 

Pedal; pedal 

peto 

petivi, petitum, 3 

 

domagam się, proszę 

Petition; petition 

philosophia 

ae 

filozofia 

 

philosophus 

filozof 

 

pi 

picis 

smoła 

 

pigra 

ae 

leniwa 

 

pila 

ae 

piłka 

 

pingo 

pinxi, pictum, 3 

 

maluję 

Pigment; paint 

pinus 

i/us 

sosna 

 

pirata 

ae 

pirat 

 

pius 

m f n 

poboŜny 

 

placeo 

placui, -, 2 

 

podobam się 

 

plebanus 

pleban 

 

plebs 

plebis 

plebs 

Plebs; plebeian 

plenus 

m f n 

pełny 

Plenum; plenary, plenty; plein 

plurale 

 

mnogie 

pluralizm 

pluralis 

m f n 

mnogi/a 

 

poena 

ae 

kara 

penitent 

Poenus 

Kartagińczyk 

 

poeta 

ae 

poeta 

 

Polonia 

ae 

Polska 

 

Polonus 

Polak, polski 

 

pono 

posui, positum, 3 

 

kładę 

Positur; posit, position; pondre 

pons 

pontis 

most 

Ponton; pontoon; pont, ponton, ponceau 

pontifex 

icis 

kapłan 

pontyfikat 

pontus 

morze 

 

populus 

lud 

populär;  people, population 

populus 

topola 

 

porta 

ae 

brama 

Pforte; portal 

porto 

 

noszę 

portativ; portable, sport; porter, port 

possessio 

onis 

posiadanie 

Possessiv; possession 

pos-sideo 

-sedi, -sessum, 2 

 

posiadam 

 

pos-sum 

potui, posse 

 

mogę 

possible 

post 

acc. 

 

po 

pui, depuis 

postquam 

 

 

po tym jak, później 

 

potentia 

ae 

władza, moc 

Potenz, potency 

potestas 

atis 

moc 

Potenz, potency 

prae 

abl. 

 

przed, ponad coś, nad 

 

praeceptum 

przykazanie, wskazówka 

precept 

praeclarus 

m f n 

przesławny 

 

prae-dico 

-dixi, -dictum, 3 

 

przepowiadam 

prediction 

praedo 

onis 

łupieŜca, korsarz 

 

praemium 

nagroda, zapłata 

Prämie; premium 

praesens 

entis 

m f n 

teraźniejszy 

Präsens; present; présent 

praesidium 

straŜ 

präsidieren; president 

prae-sum 

-esse, -fui 

 

stoję na przedzie 

Präsens, Präsenz; present; présent 

background image

 

16 

praeterea 

 

 

poza tym, ponadto 

 

praeteritus 

m f n 

przeszły, miniomy 

 

Praga 

ae 

Praga 

 

pratum 

łąka 

 

pravus 

m f n 

zły 

 

premo 

pressi, pressum, 3 

 

naciskam, gniotę 

Presse, pressen; press, pressing 

presbyterium 

presbiterium 

 

Priamus 

Priam 

 

prima 

ae 

piewsza 

pryma, prymas, prymat 

primus 

m f n 

pierwszy 

primär; premier; printemps 

principium 

początek 

pryncypał 

priusquam 

 

 

zanim 

 

pro 

abl. 

 

dla, za, w sprawie 

pro- 

proavus 

pradziad, przodek 

 

probus 

m f n 

poboŜny 

 

procella 

ae 

burza 

 

proelium 

bitwa 

 

profugus 

uciekinier 

 

pro-hibeo 

-hibeo, -hibitum, 2 

 

powstrzymuję 

Prohibition; prohibition; prohiber 

pro-mitto 

-misi, -misum, 3 

 

obiecuję 

promise; promettre 

pro-moveo 

-movi, -motum, 2 

 

 

promocja 

promptus 

m f n 

skory, gotowy 

prompt 

pro-nuntio 

 

wypowiadam, wygłaszam 

pronounce 

prope 

acc.  

 

blisko, prawie 

approach, prochain, proche, approcher 

propheta 

ae 

prorok 

 

proprius 

m f n 

własny 

propriety 

propter 

acc. 

 

z powodu, dla 

ravish, rapt; ravir, ravissant 

Proserpina 

ae 

Prozerpina 

 

pro-sum 

-fui, prodesse 

 

pomagam 

 

proximus 

m f n 

najbliŜszy 

approximate; proximité 

Publius 

Publiusz 

 

pudicus 

m f n 

wstydliwy 

 

puella 

ae 

dziewczyna 

pucelle 

puer 

eri 

chłopiec, syn 

puerility 

pugna 

ae 

bitwa 

 

pugno 

 

walczę 

pugnacity 

pulcher 

chra, chrum 

m f n 

piękny 

 

pulchra 

ae 

piękna 

 

pulvis 

pulveris 

proch, pył 

 

punio 

 

karzę 

punishment 

purgatorium 

czyściec 

 

purgo 

 

czyszczę 

 

pus 

puris 

ropa, jad 

 

puto 

 

sądzę 

putative, reputation, repute 

Pythagoras 

ae 

Pitagoras 

 

quaero 

quaesivi, quaesitum, 3 

 

szukam, pytam 

Inquisition; question 

qualis 

m f n 

jaki 

Qualität; quality 

qualis…talis 

 

 

jaki…taki 

 

quam 

 

 

jak, jakŜe 

 

quantus 

m f n 

jaki 

Quantität; quantity; quant à 

quarta 

ae 

czwarta 

kwarta 

quartus 

m f n 

czwarty 

 

-que 

 

 

 

quercus 

us 

dąb 

 

qui,quae,quod 

 

 

który,która,które 

 

quia 

 

 

poniewaŜ 

 

quid? 

 

 

co? 

was? what? 

quies 

etis 

odpoczynek, 

spoczynek, 

spokój 

quiet 

quintus 

m f n 

piąty 

kwinta 

quis? 

 

 

kto? 

wer? who? 

quisque 

quidque 

 

kaŜdy 

 

background image

 

17 

quo? 

 

 

dokąd? 

 

quod 

 

 

poniewaŜ, Ŝe 

 

quoque 

 

 

takŜe, równieŜ 

 

quot…tot 

 

 

ile…tyle 

 

rapio 

rapui, raptum, 3 

 

porywam 

 

rarus 

m f n 

rzadki 

rarytas 

ratio 

onis 

rozum, rachunek 

rational, Ration; rational, ration 

recte 

 

 

słusznie 

korrect, recht; correct; droit 

red-do 

-didi, -ditum, 3 

 

oddaję 

Rente; render 

red-eo 

-ii, -itum, -ire 

 

wracam 

 

reditus 

us 

powrót 

 

re-duco 

-duxi, -ductum, 3 

 

sprowadzam na powrót 

redukcja 

regia 

ae 

królewska 

regalia 

regina 

ae 

królowa 

 

regius 

m f n 

królewski 

 

regno 

 

panuję 

 

regnum 

królestwo, władza królewska 

règne, régner 

rego 

rexi, rectum, 3 

 

kieruję 

regieren; regent; régir 

relinquo 

reliqui, relictum, 3 

 

opuszczam, pozostawiam 

relinquish 

reliquiae 

arum 

f pl 

pozostałości 

relic; relique 

reliquus 

m f n 

pozostały 

relic; relique 

res 

rei 

rzecz, sprawa 

real; réel 

respondeo 

respondi, responsum, 3 

 

odpowiadam 

korrespondieren, respond, répondre 

rex 

regis 

król 

Regel, Regiment; regal 

rideo 

risi, risum, 2 

 

ś

mieję się 

 

risus 

us 

uśmiech 

 

rivus 

rzeka, strumień 

river 

robustus 

m f n 

postawny, krzepki 

 

rogo 

 

pytam, proszę 

rogation 

Roma 

ae 

Rzym 

Rome 

Romana 

ae 

m f n 

rzymska, Rzymianka 

 

Romanus 

rzymski, Rzymianin 

 

ros 

roris 

rosa 

 

rosa 

ae 

róŜa 

rozarium 

rotundus 

m f n 

okrągły 

rotunda 

ruber 

bra, brum 

m f n 

czerwony 

rubryka 

rus 

ruris 

wieś 

rustykalny 

Sabaoth nieodm. 

 

 

zastępów 

 

sacer 

cra, crum 

m f n 

ś

więty 

sakralny 

sacerdos 

dotis 

m f 

kapłan 

 

sacro 

 

poświęcam 

 

saeculum 

wiek, świat 

sekularny 

saepe 

 

 

często 

 

sagino 

 

tuczę 

 

sagitta 

ae 

strzała 

 

sal 

salis 

m i n 

sól 

 

salio 

 

skaczę, tańczę 

salto 

saltus 

us 

skok, wąwóz 

 

salus 

utis 

zbawienie, ocalenie 

Salut; salute 

salveo 

-, -, 2 

 

być pozdrowionym, zdrowym 

salutować 

sanctus 

m f n 

ś

więty 

sanktuarium 

sano 

 

uzdrawiam 

sanitär, Sanität; sane 

sanus 

m f n 

leczę 

sanitär, Sanität; sane 

sapiens 

entis 

m f n 

mądry, mędrzec 

sapient, savant; sage, savoir 

sapientia 

ae 

mądrość 

sapience 

satis 

 

 

dość, dostatecznie 

Satisfaktion; sate, satisfy; assez 

Saturnus 

Saturn 

 

saxum 

kamień, skała 

 

scalae 

arum 

f pl 

schody, drabina 

skala 

schola 

ae 

szkoła 

Schule, school 

scientia 

ae 

wiedza 

science 

scio 

 

wiem 

 

background image

 

18 

Scipio 

Scipionis 

Scypion 

 

scriba 

ae 

pisarz 

skryba 

scribo 

scripsi, scriptum, 3 

 

piszę 

schreiben, Schrift; scribe 

scriptum 

pismo 

schreiben, Schrift; scribe 

scutum 

tarcza 

 

Scytha 

ae 

Scyta 

 

Scythicus 

m f n 

scytyjski 

 

secunda 

ae 

druga, pomyślna 

sekunda 

secundum 

acc. 

 

według 

 

secundus 

m f n 

drugi, pomyślny 

sekundieren; second; seconde 

securus 

m f n 

bezpieczny 

security 

sed 

 

 

lecz 

 

sedeo 

sedi, sessum, 2 

 

siedzę 

Sediment; sediment; session, siège, séance 

semen 

inis 

ziarno 

säen; sow, seed 

semper 

 

 

zawsze 

 

senator 

oris 

senator 

 

senatus 

us 

senat 

 

sensus 

us 

czucie, zmysł 

sensowny, sensual 

sententia 

ae 

zdanie, myśl 

sentencja 

sentio 

sensi, sensum, 4 

 

czuję, myślę 

sentimental, Sensibilität; sense 

separo 

 

oddzielam 

separować 

septimus 

m f n 

siódmy 

septyma 

sepulcrum 

grobowiec, grób 

sepulture 

serva 

ae 

niewolnica 

Servis; service 

servio 

 

słuŜę 

Servis; service 

servo 

 

ocalam 

konserwować 

servus 

niewolnik 

servil; serf 

sextus 

m f n 

szósty 

seksta 

si 

 

 

jeśli, jeŜeli 

 

sic 

 

 

tak 

si, ainsi, aussi 

Sicilia 

ae 

Sycylia 

 

sicut 

 

 

tak jak, jakby 

 

signo 

 

oznaczam 

sygnować, sygnał 

signum 

znak 

Siegel; sign, design; signer 

silentium 

cisza 

silence 

silva 

ae 

las 

silvan 

silvestris 

m f n 

leśny 

 

simia 

ae 

małpa 

 

similis 

m f n 

podobny 

simulieren, Simili; similar 

simplex 

icis 

m f n  

prosty 

simpel; simple, simplicity 

sine 

abl. 

 

bez 

 

singula 

ae 

pojedyncza, poszczególna 

singiel 

singularis 

m f n 

pojedynczy 

 

singulus 

m f n 

pojedynczy, poszczególny 

 

sinister 

tra, trum 

m f n 

lewy 

sinister 

sino 

sivi, situm, 3 

 

pozwalam 

 

socer 

eri 

teść 

 

socius 

sprzymierzeniec 

Sozietät, Socius; society; société 

socrus 

us 

ś

wiekra, teściowa 

 

sol 

solis 

słońce 

Sonne; solar 

soleo 

solitus sum, 2 

 

mam zwyczaj 

 

solum 

ziemia, gleba 

 

solus 

m f n 

sam 

Solo, Solist; solitary 

solveo 

solvi, solutum, 2 

 

rozwiązuję 

 

somnium 

sen 

 

somnus 

sen 

 

soror 

oris 

siostra 

Schwester; sister 

sors 

sortis 

los 

 

spatium 

przestrzeń 

spacja 

spectaculum 

oglądam 

spektakl, spektakularny 

specto 

 

oglądam 

 

spero 

 

mam nadzieję 

despair 

background image

 

19 

spes 

ei 

f sg 

nadzieja 

 

spina 

ae 

cierń 

 

spiritus 

us 

duch, oddech 

spirytyzm 

spiro 

 

oddycham 

spirometr, respirator 

statim 

 

 

natychmiast 

 

statua 

ae 

posąg, rzeźba 

statua 

statuo 

statui, statutum, 3 

 

postanawiam 

Statut; statute; statuer 

status 

us 

stan 

 

stella 

ae 

gwiazda 

Stern, star 

sto 

steti, staturus, 1 

 

stoję 

Station; station 

struo 

struxi structum, 3 

 

buduję 

Konstruktion; structure 

studens 

entis 

m f n 

student 

 

studeo 

studui, -, 2 

 

staram się, studiuję 

studieren; study 

studium 

 

 

stultitia 

ae 

głupota 

 

stultus 

głupi 

 

sub 

abl. 

 

pod 

sub- 

sub-igo 

-egi, -actum, 3 

 

ujarzmiam, podbijam 

subiekt 

subsidia 

orum 

n pl 

wojska pomocnicze 

subsidiary 

sub-sum 

-esse, -fui 

 

jestem pod czymś 

 

Suebi 

orum 

m pl 

Swebowie 

 

sum 

esse, fui 

 

jestem 

essence 

summa 

ae 

ilość 

suma 

summus 

m f n 

najwyŜszy 

Summe, summieren; sum, summit, sommet 

sumo 

sumpsi, sumptum, 3 

 

biorę 

sumpt 

super 

acc. 

 

nad, ponad 

super-;sur, sur-, super- 

supero 

 

pokonuję 

superata 

super-sum 

-esse, -fui 

 

pozostaję  

 

sus,suis 

suis 

m  f 

ś

winia 

 

suus 

m f n 

jego, jej, ich, swój (dla 3 os.) 

sein 

tabernaculum 

namiot 

tabernakulum 

taceo 

tacui, tacitum, 2 

 

milczę 

taciturn 

talis 

m f n 

taki, tego rodzaju 

der, dies; the, that, this 

tamen 

 

 

jednak 

 

tango 

tetigi, tactum, 3 

 

dotykam 

taktvoll; tangible 

tantum 

 

 

tylko 

 

tantus 

m f n 

taki 

tant, autant, pourtant 

taurus 

byk 

toro 

tempestas 

atis 

burza 

tempest 

tempus 

oris 

czas 

Tempo, temporär; tense 

tendo 

tetendi, tensum, 3 

 

dąŜę 

Tendenz; contend; contention 

tenebrae 

arum 

f pl 

ciemność 

 

teneo 

tenui, tentum, 2 

 

trzymam 

Tenor; tenant, tenacity; tenir, tenue 

tener 

era, erum 

m f n 

delikatny 

 

ter 

 

 

trzy razy 

 

terra 

ae 

ziemia, kraj 

Terrain,; terraine 

terreo 

terrui, territum, 2 

 

przestraszam 

terror 

terrestris 

m f n 

ziemski 

terenowy 

territus 

m f n 

przeraŜony 

terror 

terror 

oris 

strach, przeraŜenie 

 

tertia 

ae 

m f n 

trzecia 

tercja 

tertius 

m f n 

trzeci 

 

Thebae 

arum 

f pl 

Teby 

 

thesaurus 

skarb, skarbiec 

tezaurus 

Throni 

orum 

Trony (gatunek aniołów) 

 

thronus 

tron 

 

timeo 

timui, -, 2 

 

boję się 

timorous, timid ; timoré  

timor 

oris 

strach 

timorous, timid ; timoré 

toga 

ae 

toga 

Toga; toga; toge 

tollo 

sustuli, sublatum, 3 

 

zabieram, znoszę 

 

totus 

m f n 

cały 

total 

trado 

tradidi, traditum, 3 

 

przekazuję 

Tradition; tradition, traitor 

background image

 

20 

tragoedia 

ae 

tragedia 

 

traho 

traxi, tractum, 3 

 

ciągnę 

traktieren; trail, trace 

trans 

acc. 

 

przez, poza, za 

trans-; très, tra-, tré- 

tribunus 

trybun, dowódca 

 

tribus 

us 

dzielnica 

 

tristitia 

ae 

smutek 

 

Troia 

ae 

Troja 

 

Troianus 

m f n 

Trojańczyk, trojański 

 

tu 

 

 

ty 

du; thou 

tuba 

ae 

trąba 

tuba 

tum 

 

 

wtedy 

denn; then 

tumulus 

grób 

 

turpis 

m f n 

brzydki, szpetny 

turpitude; turpitude 

tus 

turis 

kadzidło 

 

tutus 

m f n 

bezpieczny 

 

tuus 

 

twój 

thy; dein 

ubi 

 

 

gdzie 

 

ulmus 

wiąz 

 

ultimus 

m f n 

ostatni, ostateczny 

Ultimatum, Ultimo; ultimate; ultime 

umbra 

ae 

cień 

umbrella 

unda 

ae 

fala 

 

unde 

 

 

skąd 

 

undecimus 

m f n 

jedenasty 

 

unguis 

is 

paznokieć, pazur 

 

unus 

m f n 

jeden 

ein, einig; one, only 

Uranus 

Uran 

 

urbs 

urbis 

miasto 

urbanity; urbain, urbanité 

uro 

ussi, ustum, 3 

 

palę, podpalam 

 

ursa 

ae 

niedźwiedzica 

 

ursus 

niedźwiedź 

 

usus 

us 

uŜycie 

Usus; use, usual; usage 

ut 

 

 

jak, aby, Ŝeby 

 

utilis 

m f n 

uŜyteczny 

utilitär; utility 

uxor 

oris 

Ŝ

ona 

 

vacuum 

próŜnia 

vaccum cleaner 

vado 

vasi, vasum, 3 

 

kroczę, idę 

 

valde 

 

 

bardzo 

 

valeo 

valui, valitum, 2 

 

jestem zdrowy, mam siłę 

Valet, walten; valid 

vallum 

wał 

 

vanus 

m f n 

próŜny 

 

varia 

ae 

róŜna, róŜnorodna 

veriieren, Varietät; various; vair, variété 

varius 

m f n 

róŜny, róŜnorodny 

veriieren, Varietät; various; vair, variété 

Varsavia 

ae 

Warszawa 

 

vas 

vadis 

poręczyciel 

 

vas 

vasis 

naczynie 

 

vectigal 

vectigalis 

podatek 

 

velo 

 

zasłaniam 

 

vena 

ae 

Ŝ

yła 

vein 

venenum 

trucizna 

venom 

venia 

ae 

łaska 

 

venio 

veni, ventum, 4 

 

przybywam, przychodzę 

Intervention; intervene 

venter 

tris 

brzuch, łono 

 

ventus 

wiatr 

Ventilation, Wind; vent, wind; paravent 

ver 

veris 

wiosna 

vernal; primavère 

verbero 

 

chłoszczę, smagam 

 

verbum 

słowo, czasownik 

Verb; verb, verbal 

Vergilius 

Wergiliusz 

Vergil 

veritas 

atis 

prawda 

 

versus 

us 

wiersz, wers 

 

verum 

prawda 

verity 

verus 

m f n 

prawdziwy 

wahr 

vesper 

eri 

wieczór 

vesper 

background image

 

21 

vester 

tra, trum 

m f n 

wasz 

 

vestimentun 

odzienie, szaty 

 

vestis 

is 

szata 

Weste, Travestie; vest, invest 

veto 

vetui, vetitum, 1 

 

snie pozwalam 

Veto; veto; veto 

vetus 

veteris 

m f n 

stary 

Veteran; veteran, inveterate 

via 

ae 

ulica, droga 

Weg, Viadukt; way 

vicinus 

3/i 

m f n 

sąsiedni, sąsiad 

 

victor 

oris 

zwycięŜca 

 

victoria 

ae 

zwycięstwo 

victory 

vicus 

wieś 

 

video 

vidi, visum, 2 

 

widzę 

Visitation; view 

villa 

ae 

willa 

 

vinco 

vici, victum, 3 

 

zwycięŜam 

convince 

vinum 

wino 

 

vir 

mąŜ,  męŜczyzna,  wojownik, 
człowiek 

viril; virility 

virgo 

inis 

dziewica, panna 

virgin, verginal 

viridis 

m f n 

zielony 

 

virtus 

utis 

cnota 

 

virus 

jad 

wirus 

vis 

siła 

violence, violent 

vita 

ae 

Ŝ

ycie 

vital 

vito 

 

unikam 

 

vivo 

vixi, victum, 3 

 

Ŝ

yję 

vivacious, victual 

vix 

 

 

ledwie, z trudem 

 

Vladislaus 

Władysław 

 

vocativus 

wołacz 

 

voco 

 

wołam, nazywam 

Advokat, Vocal; vowel 

volo 

 

latam 

 

volo 

volui, velle 

 

chcę 

Volontär; voluntary 

voluntas 

atis 

wola 

 

vos 

 

 

wy 

 

vox 

vocis 

głos, wyraz 

 

vulgus 

tłum 

vulgär; vulgar; vulgaire 

vulnus 

vulneris 

rana 

vulnerable; vulnérable 

vultus 

us 

twarz