NIEKONWENCJONALNE FORMY FINANSOWANIA
WYKŁAD 1
05.01.2013
Zaliczenie: kolokwium - ostatnie zajęcia 04.01.2013
Forma opisowa – 5 pytań
Ś
RODA 15.15 – 16.45
Przedsiębiorstwo – posiada osobowość prawną, wyodrębnioną formę organizacyjną i majątek , kapitał
Majątek trwały – środki trwałe i WNiP przeznaczone do zużycia powyżej 1 roku, najczęściej forma rzeczowa
Majątek obrotowy – zużywa się w ciągu roku, lub w jednym cyklu produkcyjnym
Ź
ródła finansowania: własne i obce
Kapitał podstawowy – akcyjny, zakładowy
Kapitał rezerwowy – sp. Z o.o., dodatkowy
Kapitał zapasowy – z odpisu z zysku, dopłaty udziałowców do kapitału podstawowego
Zysk zatrzymany lub strata
Zobowiązania: - kapitał obcy
1.
Krótkoterminowe
2.
Długoterminowe
Finansowanie – proces polegający na wydatkowaniu środków finansowych będących w dyspozycji podmiotu, związany
jest z realizacją określonego celu:
•
z utrzymaniem działalności produkcyjnej
•
z powiększeniem masy majątkowej przedsiębiorstwa – działalność inwestycyjną
FINANSOWANIE
WŁASNE:
•
stabilne źródło finansowania przedsiębiorstwa
•
zwiększa płynność finansową
•
gwarancja dla wierzycieli
•
jest zaangażowany na czas nieokreślony, co stanowi podstawy do powstania stosunków własnościowych
•
prawo własnościowe daje na prawo do udziału w zyskach
1.
Zewnętrzne – oszczędności udziałowców
wpłaty akcjonariuszy SA zawsze w momencie założenia
wpłaty udziałowców sp. Z oo.
wpłaty wspólników – pozostałe wpłaty
dotacje i subwencje (przedsiębiorstwo prywatne nie są ani dotowane, ani subwencjonowane, tylko
przedsiębiorstwa państwowe mają dotacje
dopłaty – podczas działania przedsiębiorstwa (podwyższenia kapitału podstawowego)
emisja papierów wartościowych
2.
Wewnętrzne – co przedsiębiorstwo wypracowało
poprzez kształtowanie kapitału – zysk zatrzymany, rezerwowy
kształtowanie wysokości rezerw obowiązkowych – fundusze emerytalne
z transformacji majątku – przekształcanie majątku w kapitał, sprzedajemy zbędny majątek firmy daje
nam przyrost kapitału ( nie ubezpieczamy, nie mamy kosztów), odpisy amortyzacyjne
z przyspieszenia obrotu kapitału
Przyczyny dotowania:
kluczowa rola przemysłu dla gospodarki – przemysł ciężki
poziom cen – ze względów społecznych musi utrzymać cenę, poniżej progu opłacalności
nie bierzemy tu pod uwagę dotacji unijnych
OBCE:
Kapitał obcy jest własnością innego podmiotu, właściciela
Podlega terminowemu zwrotowi
Zawsze tworzy stosunki dłużne, zależności dłużne
1.
Rynek kapitałowy = rynek finansowy
a)
Kredyty krótkoterminowe:
w rachunku bieżącym
w rachunku kredytowym
kredyt wekslowy
obrotowy
pod
zastaw
nieruchomości,
ruchomości
preferencyjny
(niskie
oprocentowanie),
rolnicy,
po
zdarzeniach losowych, ekologia i
ochrona środowiska, preferencja
wynika z dotacji rządu.
b)
Kredyty długoterminowe, powyżej 1 roku
w rachunku kredytowym
kredyt hipoteczny (budowa budynku, budowli)
emisja obligacji
2.
Rynek towarowy:
kredyt kupiecki
3.
Alternatywne formy finansowania:
a)
Leasing – najczęściej rzeczowa forma
b)
Factoring
c)
Franchaizing – knowhow
d)
Forfaizing
e)
Sponsoring – nie musi być gotówka
często występuje jeszcze pośrednik, inny podmiot
kapitał nie koniecznie ma formę pieniądza
FAKTORING
Formy alternatywne wynikają ze skomplikowanych stosunków gospodarczych. Dostępność do kapitałów jest różńa w
zależności od siły i stanu rynku. W okresach spadku, gdy mamy do czynienia z załamaniem gospodarki, wtedy
dostępność do tradycyjnych form finansowania jest utrudniona.
W ramach faktoringu mamy do czynienia z formą pieniężną, jest pożyczkowy
1.
Faktoring – to długookresowa współpraca pomiędzy wyspecjalizowaną instytucją faktoringową, a
przedsiębiorstwem w ramach którego, przedsiębiorstwo przelewa na instytucję faktoringową krótkoterminowe
wierzytelności pieniężne, przysługujące przedsiębiorstwu z tytułu: sprzedanych towarów lub wykonanych usług,
zaś instytucja faktoringowa płaci przedsiębiorstwu za przelaną wierzytelność i świadczy na jego rzecz usługi
związane z samym przelewem oraz lub usługi dodatkowe
2.
Faktoring – to nowoczesna instytucja prawno – gospodarcza, obejmująca skutki prawne i faktycznie isteniejące
skutki gospodarcze (skutki ekonomiczno – finansowe) pomiędzy co najmniej trzema podmiotami w związku z
zawartą umową faktoringową (umowa ta jest umową nienazwaną – brak jakiegokolwiek aktu prawnego, który by
to nazwał, możemy odwołać się do konwencji ottawskiej – 28 maja 1988 r, gdzie przyjęto faktoring jako jedną z
form finansowania zobowiązań
3.
Definicja zwana ottawską - jest to stała umowa w ramach której Faktorant jest zobowiązany przelać na faktora
wierzytelności wynikające ze sprzedaży towarów lub usług odbiorcy. Natomiast do obowiązków Faktora należy
wykonanie co najmniej dwóch z czterech czynności:
a)
Finansowanie faktoranta
b)
Księgowanie wierzytelności
c)
Inkasowanie wierzytelności
d)
Ochrona przed ryzykiem niewypłacalności dłużnika
Podmioty transakcji faktoringowej:
1)
Faktorant – to przedsiębiorca, przedsiębiorstwo, któremu przysługuje krótkoterminowa wierzytelność
pieniężna w stosunku do nabywcy produktów bądź usług i którą to wierzytelność przelewa na instytucję
faktoringową zgodnie z zawartą umową. Jest to producent, sprzedawca i wierzyciel w jednej osobie.
Może nim być każda firma, która swoim odbiorcą swoich towarów, usługoferuje kredyt kupiecki – musi
powstać wierzytelność
Może działać jako osoba fizyczna, prowadząca działalność gospodarczą, spółka prawa handlowego,
przedsiębiorstwo państwowe albo spółdzielnia – działalność regulowana przez KC, KH, ustawy o pp i prawo
spółdzielcze.
Wierzytelności musza pochodzić z obrotu gospodarczego.
Faktorantem nie może być osoba fizyczna , przedsiębiorstwo sprzedające tylko za gotówkę.
2)
Faktor – to wyspecjalizowana instytucja faktoringowa, która odpłatnie w ramach podpisanych umów,
zawodowo skupuje wierzytelności od przedsiębiorców i świadczy na ich rzecz szereg usług przede
wszystkim związanych z samym przelewem wierzytelności.
3)
Dłużnik faktoringowy – to przedsiębiorca (nabywca towarów i usług ) który współpracuję ze swoim
dostawcą, korzysta z kredytu kupieckiego, w związku z tym ciąży na nim zobowiązanie pieniężne, wobec
dostawcy wynikające z zawartych kontraktów. Dostawca w ramach umowy faktoringowej przelewa
wierzytelność, którego nabywca jest płatnikiem na faktora
Szkic 1
- Przedsiębiorca
- Producent
- przedsiębiorca
- Usługodawca
- nabywca towarów
- Dostawca
- nabywca usług
- Wierzyciel
- dłużnik
- wyspecjalizowana instytucja faktoringowa
- bank
- inna instytucja finansowa
Transakcja faktoringowa:
Przedsiębiorca będący producentem, kupcem, handlując towarami lub usługodawcą, współpracuje z pewną grupą
kontrahentów, którzy są odbiorcami. Przedsiębiorstwo swoje terminy sprzedaje w odroczonym terminie płatności (zawsze
kredyt kupiecki). Długość kredytu kupieckiego jest uzależniona od następujących czynników:
a)
Dotychczasowej współpracy z kontrahentami
o
długości tej współpracy
o
o terminowości wywiązywania się z zobowiązań
o
wielkość obrotów z danym kontrahentem
b)
Kondycji finansowej kontrahenta i jego pozycji na rynku – ograniczone zaufanie
c)
Od warunków kredytowych oferowanych na rynku przez konkurencję
W każdej transakcji handlowej mamy do czynienia z dwoma podmiotami (klasyczna transakcja handlowa):
•
sprzedawca (dostawca, producent
•
nabywca (kupujący)
Szkic 2
Klasyczna transakcja:
Dostawa F-raVat
Płatność KP
- producent
- kupujący
Transakcja w kredycie kupieckim:
Dostawa F-ra VAT + 60 dni
Zapłata po 60 dniach
W sytuacji, gdy przedsiębiorstwo podpisze umowę faktoringową obok dwóch zasadniczych podmiotów transakcji;
dostawcy i odbiorcy, pojawia się trzeci podmiot – instytucja faktoringowa.
Po podpisaniu umowy faktoringowej, przedsiębiorcę –dostawcę i nabywcę łączy ten sam stosunek handlowy, jak przed
podpisaniem umowy faktoringowej. Oznacza to, że odbiorca nadal jest winny swoją wierzytelność dostawcy. Faktorant
płaci faktorowi określone wynagrodzenie zwane prowizją faktoringową. Instytucja faktoringowa przejmuje przelaną
wierzytelność i dokonuje płatności, dodatkowo zobowiązuje się do świadczenia na rzecz dostawcy (faktoranta)
określonych w umowie usług związanych z przelewem.
FAKTORANT
DŁUŻNIK
FAKTORINGOWY
FAKTOR
DOSTAWCA
NABYWCA
DOSTAWCA
NABYWCA
W zamian za przejęcie wierzytelności faktorant płaci na rzecz instytucji faktoringowej opłaty określone w umowie.
Kwotę jaka otrzymuje przedsiębiorca (faktorant) po dokonaniu przelewu od instytucji faktoringowej, jest to kwota
pomniejszona o wysokość opłat i prowizji. Instytucja faktoringowa zarabia na tym, że finansuje przedsiębiorcę przez
okres od przedstawienia wierzytelności do momentu jej wykupu przez dłużnika faktoringowego.
Szkic 3
1.Sprzedaż – 50 tys. F-ra VAT 1/2013 + 30 dni
5
4
4.
Sprzedaż F-VAT 1/2013
5.
Przelew środków = opłaty i prowizje
1.
Sprzedaż towarów za 50 tys. złotych z odroczonym terminem płatności na 30 dni
2.
Zobowiązanie nabywcy, kontrahenta do uregulowania kwoty za 30 dni
3.
Faktorant zawiera umowę z faktorem – ta umowa staje się podstawą,
4.
faktor sprzedaje wierzytelność tej faktury 1/2013
5.
faktor przelewa środki pieniężne minus prowizja i opłaty i jednocześnie informacja do nabywcy, że jego
wierzytelność została sprzedana i wskazuje gdzie trzeba zapłacić za f-re
6.
nabywca przelewa kwotę 50 tys. zł faktorowi.
Prowizja faktoringowa – wyrażana jest najczęściej w formie stopy procentowej, a jej wysokość zależy od:
•
wielkości wierzytelności (im większa kwota, tym większa prowizja)
•
stan prawny i majątkowy faktoranta – badamy funkcjonowanie zew i wew., jeśli pozycja stabilna – niska
prowizja
•
sytuacji finansowej – dobra – niska prowizja
•
solidność terminów i sposobów spełniania świadczeń przez dłużników
•
rodzajowi towarów i usług
•
sposobu zabezpieczenia wierzytelnośc
•
- pozycji ekonomiczno – prawnej dłużników
•
nakładu pracy i kosztów kontroli transakcji prze faktora
•
oceny ryzyka – im stabilniejsi odbiorcy, tym ryzyko niższe
•
skalkulowana marża zysków
Elementy prowizji faktoringowej:
1.
prowizja przygotowawcza – pobierana jest za przygotowanie umowy , była pobierana na początku, gdy
faktoring wchodził, dzisiaj już jej się nie pobiera
2.
prowizja podstawowa – jest to wielkość bezwzględna lub w procencie podana w stosunku do wielkości
wierzytelności, prowizja może być pobierana z góry i ma wtedy postać dyskonta, lub pobierana jest z dołu w
momencie zapłaty wierzytelności przez dłużnika w dniu zapadalności tejże wierzytelności
3.
prowizja dodatkowa – może być uwzględniona w umowie faktoringowej i będzie zależała od zakresu
dodatkowych czynności do których zobowiązuje się faktor
4.
prowizja rozszerzona bądź podwyższona – faktor przyjmuje na siebie odpowiedzialność od podwyższonego
ryzyka
FAKTORANT
DOSTAWCA
KONTRAHENT
DŁUŻNIK
FAKTORINGOWY
NABYWCA
FAKTOR
3
u
m
o
w
a
2 zobowiązanie 50 tys. + 30 dni
6 zapłata za F-re
VAT 1/2013
50 tys.
Przedmiot faktoringu :
1.
wierzytelności – są to wierzytelności wynikające z umów dostaw, sprzedaży, kontraktacji, umów o obroty
budowlane i o dzieło. Zakłada się ze są to umowy o krótkim terminie płatności (od 90 do 210) dni. Musza to być
wierzytelności bezsporne, była dostawa (bez wad, reklamacji). Wierzytelność musi być udokumentowana faktura
vat lub umową, dokumentami celnymi. Wierzytelności, które nie są przeterminowane, już istniejące, ale również
takie, o charakterze przyszłym
Usługi dodatkowe:
Instytucja finansowa może zobowiązać się do:
1.
prowadzenia ksiąg handlowych
2.
jaką politykę prowadzić w stosunku do kontrahenta
3.
usługi marketingowe
4.
akcje promocyjne
5.
przygotować strategie firmy
6.
usługi magazynowe
7.
usługi doradcze
Faktoring pełni funkcje:
1.
podstawowe
a)
fiskalne, finansowe - towarzyszy każdej transakcji faktoringowej. Jej rola rośnie w momencie, gdy
przedsiębiorca ma utrudniony dostęp do zewnętrznych źródeł finansowania, bądź, gdy ma zwiększone
zapotrzebowanie na kapitał – traci płynność finansową. W momencie podpisania umowy przedsiębiorstwo
jest zasilane kapitałem
b)
administracyjne–polega na tym, że faktor wykupując wierzytelność, przejmuje na siebie obowiązek inkasa.
To oznacza, że faktorant nie ma możliwości już na bieżąco śledzenia losów danej wierzytelności.
Faktor musi nie tylko zainkasować należność, ale śledzić na bieżąco poczynania dłużnika
faktoringowego.
Faktorant korzysta z fachowej wiedzy faktora (banku)
Mamy 3 zakresy usług w ramach funkcji administracyjnej:
a)
minimalizacja ryzyka:
ocena wiarygodności dłużnika,
ocena wypłacalności, ocena dotychczasowej współpracy,
ocena branży,
wyznaczenie limitów kredytu kupieckiego
b)
związane z zarządzaniem wierzytelnościami:
prowadzenie rozliczeń z dłużnikiem
monitoring spłat
sporządzanie raportów okresowych
ustalanie długości kredytu kupieckiego
inkaso należności
c)
ściąganie wierzytelności:
monitorowanie opóźnień
wysyłanie monitów
windykacja pozasądowa
windykacja sądowa
d)
zabezpieczające
2.
dodatkowych
a)
usługowe