„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

 

 

 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

            NARODOWEJ

 

 

 
 
 
 

 
 
Tadeusz Kazienko 
 
 
 
 
 
 

Dobieranie maszyn i urządzeń przemysłowych 
oraz transportowych 812[01].Z1.01 
 

 
 
 

 
 
Poradnik dla nauczyciela 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 

Wydawca  

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1

Recenzenci: 
mgr inŜ. Igor Lange 
mgr inŜ. Marek Olsza 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr Janusz Górny 
 
 
Konsultacja: 
dr inŜ. Janusz Figurski  

 
 
 

 
 
 

 

 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  812[01].Z1.01 
„Dobieranie  maszyn  i  urządzeń  przemysłowych  oraz  transportowych”,  zawartego 
w modułowym  programie  nauczania  dla  zawodu  operator  maszyn  i  urządzeń  do  obróbki 
plastycznej. 
 

 
 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2007

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2

SPIS TREŚCI 
 

1. Wprowadzenie 

3 

2. Wymagania wstępne 

5 

3. Cele kształcenia 

6 

4. Przykładowe scenariusze zajęć 

7 

5. Ćwiczenia 

11 

5.1. Elementy procesu produkcyjnego 

11 

5.1.1. Ćwiczenia 

11 

5.2. Klasyfikacja maszyn i urządzeń przemysłowych 

13 

5.2.1. Ćwiczenia 

13 

5.3. Napędy hydrauliczne i pneumatyczne maszyn i urządzeń 

15 

5.3.1. Ćwiczenia 

15 

5.4. Transport wewnętrzny 

19 

5.4.1. Ćwiczenia 

19 

5.5. Magazynowanie materiałów i wyrobów hutniczych 

22 

5.5.1. Ćwiczenia 

22 

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia 

 

 

 

 

 

 

 

 

24 

7. Literatura 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

37 

 
 
 
 
 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3

1.  WPROWADZENIE 

 

Przekazujemy Państwu  Poradnik dla nauczyciela, który będzie pomocny  w prowadzeniu 

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie operator maszyn i urządzeń do obróbki 
plastycznej. 

W Poradniku zamieszczono: 

−

 

wymagania wstępne, wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć juŜ ukształtowane, 
aby bez problemów mógł korzystać z Poradnika,  

−

 

cele  kształcenia,  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  ukształtuje  podczas  pracy 
z Poradnikiem, 

−

 

przykładowe scenariusze zajęć, 

−

 

przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania

−

 

–uczenia oraz środkami dydaktycznymi, 

−

 

ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzie pomiaru dydaktycznego, 

−

 

literaturę uzupełniającą. 
Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  róŜnymi  metodami  ze 

szczególnym uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania. 

Formy  organizacyjne  pracy  uczniów  mogą  być  zróŜnicowane,  począwszy  od 

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej. 

Jako  pomoc  w  realizacji  jednostki  modułowej  dla  uczniów  przeznaczony  jest  Poradnik 

dla ucznia. Nauczyciel powinien ukierunkować uczniów na właściwe korzystanie z Poradnika 
do nich adresowanego. 

Materiał  nauczania  (w  Poradniku  dla  ucznia)  podzielony  jest  na  rozdziały,  które 

zawierają  podrozdziały.  Podczas  realizacji  poszczególnych  rozdziałów  wskazanym  jest 
zwrócenie uwagi na następujące elementy: 

−

 

materiał  nauczania  –  w  miarę  moŜliwości  uczniowie  powinni  przeanalizować 
samodzielnie.  Obserwuje  się  niedocenianie  przez  nauczycieli  niezwykle  waŜnej 
umiejętności,  jaką  uczniowie  powinni  bezwzględnie  posiadać  –  czytanie  tekstu 
technicznego ze zrozumieniem, 

−

 

pytania  sprawdzające  mają  wykazać,  na  ile  uczeń  opanował  materiał  teoretyczny  i  czy 
jest  przygotowany  do  wykonania  ćwiczeń.  W zaleŜności  od  tematu  moŜna  zalecić 
uczniom  samodzielne  odpowiedzenie  na  pytania  lub  wspólne  z  całą  grupą  uczniów,  
w formie dyskusji opracowanie odpowiedzi na pytania. Druga forma jest korzystniejsza, 
poniewaŜ  nauczyciel  sterując  dyskusją  moŜe  uaktywniać  wszystkich  uczniów  oraz  
w trakcie dyskusji usuwać wszelkie wątpliwości, 

−

 

dominującą  rolę  w  kształtowaniu  umiejętności  oraz  opanowaniu  materiału  spełniają 
ć

wiczenia.  W  trakcie  wykonywania  ćwiczeń  uczeń  powinien  zweryfikować  wiedzę 

teoretyczną  oraz  opanować  nowe  umiejętności.  Przedstawiono  dosyć  obszerną 
propozycję  ćwiczeń  wraz  ze  wskazówkami  o  sposobie  ich  przeprowadzenia, 
uwzględniając  róŜne  moŜliwości  ich  realizacji  w  szkole.  Nauczyciel  decyduje,  które  
z  zaproponowanych  ćwiczeń  jest    w  stanie  zrealizować  przy  określonym  zapleczu 
techno

−

  dydaktycznym  szkoły.  Prowadzący  moŜe  równieŜ  zrealizować  ćwiczenia,  które 

sam opracował, 

−

 

sprawdzian  postępów  stanowi  podsumowanie  rozdziału,  zadaniem  uczniów  jest 
udzielenie odpowiedzi na pytania w nim zawarte. Uczeń powinien samodzielnie czytając 
zamieszczone  w  nim  stwierdzenia  potwierdzić  lub  zaprzeczyć  opanowanie  określonego 
zakresu materiału. JeŜeli wystąpią zaprzeczenia, nauczyciel powinien do tych zagadnień 
wrócić,  sprawdzając  czy  braki  w  opanowaniu  materiału  są  wynikiem  niezrozumienia  
przez  ucznia  tego  zagadnienia,  czy  niewłaściwej  postawy  ucznia  w  trakcie  nauczania. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4

W tym  miejscu  jest  szczególnie  waŜna  rola  nauczyciela,  gdyŜ  od  postawy  nauczyciela, 
sposobu  prowadzenia  zajęć  zaleŜy  między  innymi  zainteresowanie  ucznia.  Uczeń 
niezainteresowany  materiałem  nauczania,  wykonywaniem  ćwiczeń  nie  nabędzie  w pełni 
umiejętności  załoŜonych  w  jednostce  modułowej.  NaleŜy  rozbudzić  wśród  uczniów  tak 
zwaną „ciekawość wiedzy”. Potwierdzenie przez ucznia opanowania materiału nauczania 
rozdziału moŜe stanowić podstawę dla nauczyciela do sprawdzenia wiedzy i umiejętności 
ucznia  z  tego  zakresu.  Nauczyciel  realizując  jednostkę  modułową  powinien  zwracać 
uwagę  na  predyspozycje  ucznia,  ocenić,  czy  uczeń  ma  większe  uzdolnienia  manualne, 
czy moŜe lepiej radzi sobie z rozwiązywaniem problemów teoretycznych, 

−

 

testy zamieszczone w rozdziale Ewaluacja osiągnięć ucznia zawierają zadania z zakresu 
całej  jednostki  modułowej  i  naleŜy  je  wykorzystać  do  oceny  uczniów,  a  wyniki 
osiągnięte  przez  uczniów  powinny  stanowić  podstawę  do  oceny  pracy  własnej 
nauczyciela  realizującego  tę  jednostkę  modułową.  KaŜdemu  zadaniu  testu  przypisano 
określoną  liczbę  moŜliwych  do  uzyskania  punktów  (0  lub  1  punkt).  Ocena  końcowa 
uzaleŜniona jest od ilości uzyskanych punktów. Nauczyciel moŜe zastosować test według 
własnego  projektu  oraz  zaproponować  własną  skalę  ocen.  NaleŜy  pamiętać,  Ŝeby  tak 
przeprowadzić  proces  oceniania  ucznia,  aby  umoŜliwić  mu  jak  najpełniejsze  wykazanie 
swoich umiejętności.  

 

Metody polecane do stosowania podczas kształcenia modułowego to: 

−

 

pokaz, 

−

 

ć

wiczenie (laboratoryjne lub inne), 

−

 

projektów, 

−

 

przewodniego tekstu. 

 

 

 

 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

 

812[01].Z1 

Eksploatacja maszyn i urządzeń  

do obróbki plastycznej 

812[01].Z1.01 

Dobieranie maszyn i urządzeń 

przemysłowych oraz transportowych 

812[01].Z1.02 

UŜytkowanie i obsługiwanie maszyn  

i urządzeń 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

5

2.

 

WYMAGANIA  WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

−

 

przestrzegać zasady bezpiecznej pracy, przewidywać zagroŜenia i zapobiegać im, 

−

 

posługiwać się dokumentacją techniczną, 

−

 

stosować materiały konstrukcyjne, 

−

 

rozpoznawać elementy maszyn i mechanizmów, 

−

 

analizować układy elektryczne i automatyki przemysłowej, 

−

 

stosować jednostki układu SI, 

−

 

korzystać z róŜnych źródeł informacji, 

−

 

selekcjonować, porządkować i przechowywać informacje, 

−

 

interpretować związki wyraŜone za pomocą wzorów, wykresów, schematów, diagramów, 
tabel, 

−

 

uŜytkować komputer, 

−

 

współpracować w grupie, 

−

 

organizować stanowisko pracy zgodnie z wymogami ergonomii. 

 
 

 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

6

3.

 

CELE  KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:  

−

 

scharakteryzować proces produkcyjny i technologiczny, 

−

 

dokonać klasyfikacji maszyn i urządzeń przemysłowych, 

−

 

scharakteryzować zespół, podzespół i mechanizm maszyny, 

−

 

wyjaśnić budowę i zasadę działania układów pneumatycznych i hydraulicznych, 

−

 

rozróŜnić elementy napędów hydraulicznych i pneumatycznych, 

−

 

wyjaśnić budowę i zasadę pracy pomp hydraulicznych, 

−

 

dobrać urządzenie techniczne do tłoczenia powietrza i cieczy, 

−

 

sklasyfikować i scharakteryzować spręŜarki, 

−

 

zastosować spręŜarkę w instalacjach spręŜonego powietrza, 

−

 

sklasyfikować wentylatory, 

−

 

wyjaśnić budowę wentylatorów osiowych i promieniowych, 

−

 

określić parametry wentylatora, 

−

 

dobrać wentylator do instalacji wentylacyjnej, 

−

 

określić wykorzystanie spręŜarek i wentylatorów w procesach technologicznych obróbki 
plastycznej i cieplnej, 

−

 

sklasyfikować urządzenia do transportu wewnętrznego, 

−

 

scharakteryzować podstawowe typy magazynów, 

−

 

sklasyfikować dźwignice, 

−

 

określić cechy dźwignic według PN, 

−

 

rozróŜnić elementy dźwignic, 

−

 

sklasyfikować dźwigniki i określić ich zastosowanie, 

−

 

rozróŜnić rodzaje cięgników i wskazać zastosowanie, 

−

 

sklasyfikować suwnice według PN,  

−

 

rozróŜnić elementy i podstawowe zespoły suwnic, 

−

 

sklasyfikować przenośniki, objaśnić ich budowę i zastosowanie, 

−

 

scharakteryzować uprawnienia zawodowe do obsługi urządzeń transportu wewnętrznego, 

−

 

wskazać instytucje nadzorujące prace urządzeń transportu wewnętrznego, 

−

 

skorzystać z dokumentacji technicznej, Polskich Norm oraz katalogów. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

7

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 
 

Scenariusz zajęć 1 

 
Osoba prowadząca    

 

 

………………………………………………. 

Modułowy program nauczania:  

Operator  maszyn  i  urządzeń  do  obróbki  plastycznej 
812[01] 

Moduł: 

Eksploatacja  maszyn  i  urządzeń  w  procesie  obróbki 
plastycznej 812[01].Z1 

Jednostka modułowa: 

Dobieranie  maszyn  i  urządzeń  przemysłowych  oraz 
transportowych 812[01].Z1.01 

Temat:   Stanowiska składowania i magazynowania. 

Cel ogólny:  Kształtowanie 

umiejętności 

organizowania 

stanowiska 

składowania  

i magazynowania. 

 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:  

—

 

wskazać,  gdzie  naleŜy  przechowywać  poszczególne  materiały,  biorąc  pod  uwagę  ich 
cechy techniczne, 

—

 

zorganizować stanowisko pracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponadzawodowe: 

—

 

organizowania i planowania pracy, 

—

 

pracy w zespole, 

—

 

oceny pracy zespołu. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

—

 

pokaz,  

—

 

ć

wiczenia praktyczne, 

—

 

dyskusja w grupie. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−

 

praca indywidualna,

 

−

 

praca grupowa.

 

 
Czas: 2 godziny dydaktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

−

 

opisy miejsc składowania materiałów hutniczych, 

−

 

wykazy materiałów metalowych z określeniem miejsc ich składowania, 

−

 

foliogramy, 

−

 

rzutnik pisma, 

−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

 
Przebieg zajęć: 
1.

 

Sprawy organizacyjne. 

2.

 

Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć. 

3.

 

Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonania ćwiczenia. 

4.

 

Realizacja zajęć: 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

8

A.  Definiowanie pojęć:  

−

 

naleŜy wyjaśnić pojęcie składowania i magazynowania, 

−

 

uczniowie otrzymują opisy miejsc składowania materiałów hutniczych, 

−

 

uczniowie  pracują  indywidualnie,  przeglądają  wykazy  materiałów  hutniczych 

z określeniem miejsc ich składowania.  

B.  Składowanie i magazynowanie: 

−

 

wstęp  –  naleŜy  zapoznać  uczniów z  opisami  miejsc  składowania  materiałów  i  wyrobów 
hutniczych;  wskazać,  gdzie  naleŜy  przechowywać  poszczególne  materiały,  biorąc  pod 
uwagę ich cechy techniczne, 

−

 

uczniowie  otrzymują  wykazy  materiałów  hutniczych  z  określeniem  miejsc  ich 
składowania,  

−

 

pracując w grupie uczniowie opisują miejsce składowania materiałów hutniczych. 
W  trakcie  pracy  w  grupach  nauczyciel  zwraca  uwagę  uczniom  na  przestrzeganie 

przepisów bhp. 
 
4.   Podsumowanie zajęć: 

−

 

uczniowie uzasadniają wybór miejsca składowania materiałów hutniczych.  

 
5.   Ocena poziomu osiągnięć uczniów i ocena ich aktywności.  

−

 

nauczyciel analizuje prace ucznia i stwierdza czy czyni postępy,  

−

 

uczniowie prezentują swoje prace, 

−

 

uczniowie wspólnie z nauczycielem dokonuje oceny prac. 

 
6.   Zakończenie zajęć. 
 
Praca domowa 

Odszukaj  w  literaturze  wiadomości  na  temat:  WyposaŜenie  magazynów  stali.  Na 

podstawie zgromadzonych informacji sporządź w zeszycie notatkę. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

−

 

anonimowe  pisemne  wypowiedzi  uczniów  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  
i zdobytych umiejętności. 

 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

9

Scenariusz zajęć 2 
 

Osoba prowadząca    

 

 

…………………………………………………………….. 

Modułowy program nauczania:  

Operator  maszyn  i  urządzeń  do  obróbki  plastycznej 
812[01] 

Moduł: 

Eksploatacja  maszyn  i  urządzeń  w  procesie  obróbki 
plastycznej 812[01].Z1 

Jednostka modułowa: 

Dobieranie  maszyn  i  urządzeń  przemysłowych  oraz 
transportowych 812[01].Z1.01 

Temat:   Zastosowanie przenośników w procesach technologicznych obróbki plastycznej. 

Cel ogólny:  Określenie zastosowania przenośników w procesach technologicznych huty. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 
–

 

scharakteryzować przenośniki stosowane do ładowania wsadu, 

–

 

rozróŜniać rodzaje przenośników, 

–

 

rozróŜnić przenośniki stosowane w procesach technologicznych huty, 

–

 

określić znaczenie transportu przenośnikowego dla prawidłowej pracy huty. 

 
W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponadzawodowe:  

−

 

organizowanie i planowanie zajęć, 

−

 

pracy w zespole, 

−

 

oceny pracy zespołu. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 

−

 

metoda przewodniego tekstu. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

−

 

uczniowie pracują w 2–4-osobowych zespołach. 

 
Środki dydaktyczne: 

−

 

zestawy ćwiczeń opracowane przez nauczyciela dla kaŜdego zespołu uczniowskiego, 

−

 

instrukcja pracy metodą  tekstu przewodniego, 

−

 

pytania prowadzące, 

−

 

modele przenośników, 

−

 

schematy wydziałów zakładów hutniczych, 

−

 

Poradnik dla ucznia, 

−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

 
Czas: 2 godziny dydaktyczne. 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10

Przebieg zajęć: 

Lp

. 

Ogniwa zajęć 

Czynności nauczyciela 

Czynności uczniów 

Czas 
trwania 

1. 

Stworzenie ładu 
zewnętrznego 
i wewnętrznego 

-

 

wita uczniów 

-

 

sprawdza obecność 

-

 

podaje temat zajęć  

-

 

przedstawia cele zajęć  

-

 

witają nauczyciela   

-

 

podają obecności 

-

 

zapisują temat zajęć  
w zeszytach  

3 min. 

2. 

Opracowanie nowego 
materiału 

-

 

przypomina zagadnienia  
z ostatnich zajęć 

-

 

rozpoczyna opracowanie 
nowego materiału  

-

 

odpowiadają na pytania.   

-

 

biorą czynny udział 
w zajęciach 

-

 

zapisują nowe informacje  
w zeszytach 

5 min. 

3. 

Kształtowanie pojęć 

-

 

omawia środki transportu 

-

 

nawiązuje rozmowę z uczniami 
na temat środków transportu 
mechanicznego 

-

 

odpowiadają na pytania 
nauczyciela 

 

10 min. 

4. 

Wiązanie teorii  
z praktyką 

-

 

przypomina zasady bhp podczas 
transportu mechanicznego 

-

 

omawia charakterystyki 
ś

rodków transportu 

mechanicznego 

-

 

omawia zastosowanie środków 
transportu mechanicznego,  

-

 

wybierają materiały do 
transportu mechanicznego 

-

 

dobierają środki transportu 
mechanicznego 

 (pod kontrolą nauczyciela) 

15 min. 

5. 

Kształtowanie 
nawyków 

-

 

powtarza najwaŜniejsze 
wiadomości 

-

 

sprawdza wykonanie ćwiczenia 
oraz przekazuje uwagi 

-

 

odpowiadają na pytania 

-

 

prezentują wykonane 
ć

wiczenie  

 

10 min. 

6. 

Ocena i kontrola 

-

 

ocenia aktywność uczniów 

 

1 min. 

7. 

Zakończenie zajęć 

-

 

podaje treść zadania domowego  Zapisują treść zadania 

w zeszytach  

1 min. 

 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

−

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 
umiejętności. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11

5.  ĆWICZENIA 

 

5.1.   Elementy procesu produkcyjnego

 

 
5.1.1.   Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Określ rodzaj produkcji do przedstawionych zleceń. 
 

Nazwa zlecenia: 

Rodzaj produkcji: 

Wykonanie wałka do przekładni zębatej 

 

Wykonanie 10 odkuwek 

 

Wykonanie 200 kół zębatych według rysunku 

 

Wykonanie 10 000 Ŝeliwnych korpusów według 
rysunku 

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i techniki  wykonania.  Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po  wykonaniu  ćwiczenia  wskazany 
przez nauczyciela uczeń prezentuje swoją pracę.  
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
Uczeń powinien: 

1)

 

zapoznać się z tabelą 1 Poradnika dla ucznia, 

2)

 

określić rodzaj produkcji i wypełnić tabelę, 

3)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

– 

dyskusja dydaktyczna,  

−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne:  

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 2 

Dobierz  półfabrykat  do  wykonania  poszczególnych  elementów  i  uzasadnij  wybór.  

Przyjmij,  Ŝe  zakład  produkcyjny  jest  doskonale  wyposaŜony  w  obrabiarki  uniwersalne, 
specjalne, specjalistyczne, narzędzia, przyrządy i urządzenia pomocnicze. 

 

Nazwa zlecenia: 

Rodzaj 
półfabrykatu: 

Uzasadnienie wyboru: 

Wykonanie wałka do przekładni 
zębatej 

 

 
 

Wykonanie 10 odkuwek 

 

 
 

Wykonanie 200 kół zębatych 
według rysunku 

 

 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12

Wykonanie 

10 

000 

Ŝ

eliwnych 

korpusów według rysunku 

 

 

Wykonanie  wałka  do  przekładni 
zębatej 

 

 
 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres 

i techniki  wykonania.  Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po  wykonaniu  ćwiczenia  wskazany 
przez nauczyciela uczeń prezentuje swoją pracę.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zapoznać się z  informacjami zawartymi w Poradniku dla ucznia, 

2)

 

określić rodzaj produkcji i wypełnić tabelę, 

3)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

–   dyskusja dydaktyczna, 

−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne:  

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13

5.2.   Klasyfikacja maszyn i urządzeń przemysłowych

 

 

5.2.1.   Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Otrzymałeś  listę  maszyn  stosowanych  w  nieduŜym  zakładzie  obróbki  plastycznej. 

Zaklasyfikuj te maszyny i urządzenia do odpowiednich grup. 
 

Rodzaj maszyny 

Nazwa maszyny 

Silniki  

 

Prądnice  

 

Pompy 

 

Maszyny energetyczne 

SpręŜarki 

 

Technologiczne 

 

Maszyny robocze 

Transportowe 

 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać 

odpowiedni fragment rozdziału Materiału nauczania. Uczniowie pracują samodzielnie.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

określić rodzaje maszyn występujących w zakładzie, 

2)

 

sklasyfikować maszyny, 

3)

 

zapisać nazwy i oznaczenia maszyn w odpowiednich polach tabeli, 

4)

 

ocenić poprawność wykonania ćwiczenia, 

5)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

−−−−

 

dyskusja dydaktyczna,  

−−−−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

informacje o parku maszynowym zakładu obróbki plastycznej, 

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14

Ćwiczenie 2 

Określ  w  maszynach  do  obróbki  plastycznej  zadania  występujących  zespołów, 

podzespołów  i części na podstawie Dokumentacji Techniczno-Ruchowej. 
 

Wskazówki do realizacji 
NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  umiejętność  posługiwania  się  Dokumentacją  Techniczno-

Ruchową. Uczniowie pracują samodzielnie.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

2)

 

dokonać analizy Dokumentacji Techniczno-Ruchowej, 

3)

 

rozpoznać  zespoły,  podzespoły    i  części  na  podstawie  Dokumentacji  Techniczno-
Ruchowej, 

4)

 

określić  zadania  zespołów,  podzespołów    i  części  na  podstawie  Dokumentacji 
Techniczno-Ruchowej, 

5)

 

zapisać informacje, 

6)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

−−−−

 

dyskusja dydaktyczna,  

−−−−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa, 

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15

5.3.   Napędy hydrauliczne i pneumatyczne maszyn i urządzeń 
 

5.3.1.   Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Rozpoznaj, na podstawie schematu, rodzaj napędu.  

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać 

się z dokumentacją  Techniczno-Ruchową.  Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po  wykonaniu 
ć

wiczenia wskazany przez nauczyciela uczeń prezentuje swoją pracę. NaleŜy zwrócić uwagę 

na poprawność odczytywania informacji ze schematu.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

2)

 

dokonać analizy schematu, 

3)

 

rozpoznać rodzaj napędu, 

4)

 

zapisać wyniki w zeszycie, 

5)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

−−−−

 

dyskusja dydaktyczna,  

−−−−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

schematy napędów pneumatycznych i hydraulicznych, 

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 2 

Dobierz  pompę  wyporową  do  określonych  warunków  pracy  na  podstawie  danych 

technicznych zawartych w DTR lub w katalogach. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać 

się z dokumentacją  techniczno  ruchową  i  katalogami.  Uczniowie  pracują  samodzielnie. 
Po wykonaniu  ćwiczenia  wskazany  przez  nauczyciela  uczeń  prezentuje  swoją  pracę.  NaleŜy 
zwrócić uwagę na poprawność czytania dokumentacji.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

2)

 

dokonać analizy danych zawartych w katalogach, 

3)

 

dobrać pompę do warunków pracy, 

4)

 

zapisać wyniki w zeszycie, 

5)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

−−−−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−−−−

 

ć

wiczenie. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa, 

−−−−

 

katalogi pomp, 

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 3 

Dobierz  spręŜarkę  do  określonych  warunków  pracy  na  podstawie  danych  technicznych 

zawartych w DTR lub w katalogach. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać 

się z Dokumentacją  Techniczno-Ruchową  i  katalogami.  Uczniowie  pracują  samodzielnie. 
Po wykonaniu  ćwiczenia  wskazany  przez  nauczyciela  uczeń  prezentuje  swoją  pracę.  NaleŜy 
zwrócić uwagę na poprawność czytania dokumentacji.  

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

2)

 

dokonać analizy danych zawartych w katalogach, Dokumentacji Techniczno-Ruchowej,  

3)

 

dobrać spręŜarkę do warunków pracy, 

4)

 

zapisać wyniki w zeszycie, 

5)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−−−−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−−−−

 

ć

wiczenie. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

Dokumentacja Techniczno

−

Ruchowa, 

−−−−

 

katalogi spręŜarek, 

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 4  

Dobierz  wentylator  do  określonych  warunków  pracy  na  podstawie  danych  technicznych 

zawartych w DTR lub w katalogach. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać 

się z Dokumentacją  Techniczno-Ruchową  i  katalogami.  Uczniowie  pracują  samodzielnie. 
Po wykonaniu  ćwiczenia  wskazany  przez  nauczyciela  uczeń  prezentuje  swoją  pracę.  NaleŜy 
zwrócić uwagę na poprawność czytania dokumentacji.  

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zorganizować stanowisko pracy, 

2)

 

dokonać analizy danych zawartych w katalogach, Dokumentacji Techniczno-Ruchowej,  

3)

 

dobrać wentylator do warunków pracy, 

4)

 

zapisać wyniki w zeszycie, 

5)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−−−−

 

pokaz z objaśnieniem,  

−−−−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

Dokumentacja Techniczno-Ruchowa, 

−−−−

 

katalogi wentylatorów, 

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 5 

Określ zasady działania pomp róŜnych typów. Połącz  linią typ pompy z jej opisem. 
 

Pompy wirowe odśrodkowe 

Pompy o osiowym 

przepływie cieczy przez 
wirnik 

Pompy helikoidalne 

Pompy o promieniowym 

wypływie cieczy przez 
wirnik 

Pompy diagonalne 

Pompy o przepływie 

promieniowo - osiowym 
cieczy przez wirnik 

Pompy śmigłowe 

Pompy o ukośnym 

przepływem cieczy przez 
wirnik 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  zapoznać 

się z materiałem  nauczania.  Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po wykonaniu  ćwiczenia 
wskazany przez nauczyciela uczeń prezentuje swoją pracę.  

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

określić wypływy cieczy w róŜnych typach pomp, 

2)

 

dobrać nazwy pomp do rodzaju wypływu cieczy,  

3)

 

zapisać wyniki w zeszycie, 

4)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

−−−−

 

dyskusja dydaktyczna,  

−−−−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

katalogi pomp,  

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19

5.4.   Transport wewnętrzny 

 

5.4.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Posługując  się  schematem  rozróŜnij  elementy  przenośnika  oraz  określ  ich  funkcje  

w urządzeniu. 

 

Rysunek do ćwiczenia 1 [4, s. 363] 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać 

odpowiedni  fragment  rozdziału  Materiału  nauczania.  Uczniowie  pracują  samodzielnie. 
NaleŜy zwrócić uwagę na prawidłowe rozpoznanie elementów przenośnika.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

odszukać w materiałach dydaktycznych informacje na temat przenośnika taśmowego, 

2)

 

dokonać analizy schematu, 

3)

 

rozróŜnić i scharakteryzować elementy konstrukcyjne przenośnika taśmowego,  

4)

 

opisać ich funkcje w urządzeniu, 

5)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

−−−−

 

dyskusja dydaktyczna,  

−−−−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

schemat przenośnika taśmowego, 

−−−−

 

Poradnik dla ucznia, 

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

 

Ćwiczenie 2  

Z  magazynu  naleŜy  dostarczyć  na  stanowisko  pracy  5  zestawów  prętów  stalowych. 

Stanowisko  kowalskie  usytuowane  jest  w  odległości  ok.  100  m  od  magazynu.  Pręty  są 
zapakowane w zestawy o masie 50 kg i długości 2 m. Dokonaj doboru środków transportu. 

 
Wskazówki do realizacji 
Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po  wykonaniu  ćwiczenia  wskazany  przez  nauczyciela 

uczeń prezentuje swoją pracę.  

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować polecenie ćwiczenia, 

2)

 

zapoznać się ze środkami transportu mechanicznego, 

3)

 

wybrać odpowiedni środek transportu i uzasadnić swój wybór, 

4)

 

określić zasady bezpiecznego transportu wybranym środkiem transportu, 

5)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

−−−−

 

dyskusja dydaktyczna,  

−−−−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

katalogi środków transportu ręcznego i mechanicznego,  

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 3 

Rozpoznaj  rodzaj  prezentowanej  suwnicy  oraz  elementy  jej  budowy  wskazane  na 

rysunku. 

 

Rysunek do ćwiczenia 3 [9] 

Rysunek przedstawia suwnicę:…………………………………………………… 
Elementy budowy suwnicy: 
1…………………………………………………………………………………………. 
2………………………………………………………………………………………..... 
3………………………………………………………………………………….……… 
4…………………………………………………………………………………………. 
 

Wskazówki do realizacji 
Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po  wykonaniu  ćwiczenia  wskazany  przez  nauczyciela 

uczeń prezentuje swoją pracę.  

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

rozpoznać prezentowaną suwnicę.  

2)

 

rozpoznać elementy suwnicy oznaczone numerami, 

3)

 

zapisać nazwę suwnicy i nazwy rozpoznanych elementów we wskazanych miejscach, 

4)

 

ocenić poprawność wyników ćwiczenia, 

5)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

−−−−

 

dyskusja dydaktyczna,  

−−−−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

dokumentacja Techniczno-Ruchowa suwnicy, 

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 4  

Na  podstawie  Dokumentacji  Techniczno-Ruchowej  suwnicy  pomostowej  rozróŜnij  

i scharakteryzuj jej główne zespoły. 

 

 

Wskazówki do realizacji 
Uczniowie  pracują  samodzielnie.  Po  wykonaniu  ćwiczenia  wskazany  przez  nauczyciela 

uczeń prezentuje swoją pracę.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

odszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  na  temat  suwnic  pomostowych 
hutniczych, 

2)

 

dokonać analizy DTR suwnicy, 

3)

 

wskazać główne zespoły, 

4)

 

określić zadania zespołów, 

5)

 

scharakteryzować mechanizmy oraz określić ich funkcje w zespole suwnicy,  

6)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

−−−−

 

dyskusja dydaktyczna,  

−−−−

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

modele suwnic pomostowych hutniczych, 

−−−−

 

modele mechanizmów dźwigniowych, 

−−−−

 

DTR suwnicy pomostowej hutniczej, 

−−−−

 

Poradnik dla ucznia, 

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22

5.5.   Magazynowanie materiałów i wyrobów hutniczych

 

 

5.5.1.   Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1  

Do magazynu dostarczono: 

−

 

pręty stalowe, 

−

 

rury stalowe, 

−

 

ś

ruby M8, 

−

 

nakrętki M8. 
Ustal miejsce składowania tych materiałów i wyrobów hutniczych. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać 

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. Uczniowie pracują samodzielnie.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zapoznać się z opisami miejsc składowania materiałów i wyrobów hutniczych.  

2)

 

wskazać,  gdzie  naleŜy  przechowywać  poszczególne  materiały,  biorąc  pod  uwagę 
ich cechy techniczne, 

3)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

–

 

dyskusja dydaktyczna,  

–

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

–

 

opisy miejsc składowania materiałów metalowych oraz wykazy materiałów metalowych 
z określeniem miejsc ich składowania, 

–

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

 
Ćwiczenie 2 

Do magazynu dostarczono odkuwki. Ustal miejsce składowania tych materiałów. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać 

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. Uczniowie pracują samodzielnie.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

zapoznać się z opisami miejsc składowania materiałów i wyrobów hutniczych, 

2)

 

wskazać,  gdzie  naleŜy  przechowywać  poszczególne  materiały,  biorąc  pod  uwagę 
ich cechy techniczne, 

3)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia.  
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

–

 

dyskusja dydaktyczna,  

–

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

opisy  miejsc  składowania  materiałów  metalowych  oraz  wykazy  materiałów  metalowych 
z określeniem miejsc ich składowania, 

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

 

Ćwiczenie 3 

Ze  składowiska  materiałów  (magazynu)  naleŜy  pobrać  200  m  rur  stalowych  według 

zapotrzebowania  z  dokumentacji  technologicznej.  Wypełnij  stosowne  dokumenty 
magazynowe. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  wykonania  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać 

odpowiedni fragment rozdziału Materiał nauczania. Uczniowie pracują samodzielnie.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)

 

przeanalizować polecenie ćwiczenia, 

2)

 

zapoznać się ze dokumentacją technologiczną, 

3)

 

wybrać odpowiedni dokument i uzasadnić wybór, 

4)

 

wypełnić dokument, 

5)

 

zaprezentować wyniki ćwiczenia. 
 
Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

–

 

dyskusja dydaktyczna,  

–

 

ć

wiczenie. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

−−−−

 

dokumentacja magazynowa, 

−−−−

 

przepisy dotyczące gospodarki magazynowej, 

−−−−

 

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela. 

 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 
 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego  

 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Dobieranie maszyn i urządzeń 
przemysłowych oraz transportowych” 

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

−

 

zadania 1–15 są z poziomu podstawowego, 

−

 

zadania 16–20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 
Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

-

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego,  

-

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 z poziomu podstawowego, 

-

 

dobry – za rozwiązanie 16 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, 

-

 

bardzo dobry – za rozwiązanie 19 zadań, w tym 4 z poziomu ponadpodstawowego. 

 
Klucz odpowiedzi:  1.  a,  2.  b,  3.  b,  4.  b,  5.  d  6.  c,  7.  b,  8. c,  9.  a,  10.  c,  11.  c, 
12. c, 13. b, 14. c, 15. d, 16. a, 17. c, 18. b, 19. d, 20. b.

 

 

Plan testu 

 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1

 

  Zdefiniować pojęcie procesu produkcyjnego 

A 

P 

a 

2

 

  Zdefiniować pojęcie procesu technologicznego 

A 

P 

b 

3

 

  Wskazać wzór opisujący techniczną normę czasu  

A 

P 

b 

4

 

  RozróŜnić urządzenia do podnoszenia 

B 

P 

b 

5

 

 

Opisać zawartość dokumentacji techniczno-
ruchowej 

B 

P 

d 

6

 

 

Wskazać źródło energii mechanicznej w napędzie 
pneumatycznym 

B 

P 

c 

7

 

  Zdefiniować pojęcie wentylatora  

A 

P 

b 

8

 

 

Zdefiniować pojęcie budowli magazynowych 
zamkniętych 

A 

P 

c 

9

 

  RozróŜnić urządzenia transportu ręcznego 

B 

P 

a 

10

 

  RozróŜnić sposób zawieszenia cięŜaru 

B 

P 

c 

11

 

 

Wyjaśnić znaczenie skrótów uŜywanych do 
opisywania systemów produkcji 

B 

P 

c 

12

 

  Opisać zawartość karty technologicznej   

B 

P 

c 

13

 

  RozróŜnić urządzenie magazynowe 

B 

P 

b 

14

 

  RozróŜnić półotwarte budowle magazynowe  

B 

P 

c 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25

15

 

 

Opisać schemat przemysłowej instalacji 
pneumatycznej 

B 

P 

d 

16

 

 

Scharakteryzować oznaczenia znajdujące się na 
wentylatorach 

C 

PP 

a 

17

 

 

Dobrać regały do składowania róŜnych 
materiałów 

C 

PP 

c 

18

 

 

Rozpoznać podstawową dokumentację 
magazynową  

C 

PP 

b 

19

 

  Rozpoznać urządzenia transportu ręcznego 

C 

PP 

d 

20

 

 

Rozpoznać urządzenia transportu 
mechanicznego 

C 

PP 

b 

 

Przebieg testowania 

 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem,  co  najmniej 
jednotygodniowym. 

2.

 

Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.

 

Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.

 

Przygotuj odpowiednią liczbę testów i kart odpowiedzi. 

5.

 

Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 

6.

 

Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 

7.

 

Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 

8.

 

Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 

9.

 

Po  upływie  połowy  czasu  trwania  testu  i  5  minut  przed  jego  zakończeniem  przypomnij 
uczniom o zbliŜającym się czasie zakończenia udzielania odpowiedzi.  

 
Instrukcja dla ucznia 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test  zawiera  20  zadań.  Do  kaŜdego  zadania  dołączone  są  4  moŜliwości  odpowiedzi. 
Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.

 

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 
znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.

 

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, odłóŜ zaznaczenie odpowiedzi 
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.

 

Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 

 

Powodzenia! 

 
Materiały dla ucznia: 

−

 

instrukcja dla ucznia, 

−

 

zestaw zadań testowych, 

−

 

karta odpowiedzi. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 
 

1.   Procesem produkcyjnym nazywamy 

a)

 

uporządkowany ciąg działań prowadzący do wytworzenia produktu. 

b)

 

przypadkowy proces który prowadzi  do wytworzenia produktu. 

c)

 

proces w wyniku kotnego samoistnie otrzymujemy produkt. 

d)

 

pobranie materiału z magazynu. 

 
2.   Proces technologiczny jest 

a)

 

pomocniczą częścią procesu produkcyjnego. 

b)

 

główną częścią procesu produkcyjnego. 

c)

 

oddzielną częścią realizowana niezaleŜnie od procesu produkcyjnego. 

d)

 

przestarzałym określeniem procesu produkcyjnego. 

 
3.  Wzór słuŜący  do wyznaczania technicznej normy czasu to 

a)

 

j

pz

n

t

n

T

f

⋅

+

=

 

b)

 

j

pz

n

t

n

T

t

⋅

+

=

 

c)

 

j

pz

n

t

T

t

⋅

+

=

φ

 

d)

 

0

0

t

n

T

t

n

⋅

+

=

  

 
4.   Rysunek przedstawia  

a)

 

dźwignik zębatkowy. 

b)

 

wciągnik łańcuchowy ślimakowy. 

c)

 

podnośnik śrubowy 

d)

 

wciągarkę stojakową kozłową. 

 
 
 
 
 
5.  Dokumentacja Techniczno-Ruchowa nie zawiera 

a)

 

wykazu części zapasowych. 

b)

 

rysunków złoŜeniowych. 

c)

 

schematów kinematycznych. 

d)

 

rysunków wykonawczych. 

 
6.  W napędzie pneumatycznym źródłem energii mechanicznej jest 

a)

 

silnik asynchroniczny. 

b)

 

silnik elektryczny 

c)

 

silnik pneumatyczny. 

d)

 

pompa łopatkowa. 

 

7.   Wentylator jest spręŜarką w której 

a)

 

przyrost ciśnienia jest maksymalny. 

b)

 

przyrost ciśnienia jest minimalny. 

c)

 

niema przyrostu ciśnienia. 

d)

 

ciśnienie na wejściu jest znacznie większe niŜ ciśnienie na wyjściu. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27

8.   Do budowli magazynowych zamkniętych nie naleŜy 

a)

 

silos. 

b)

 

zasobnik. 

c)

 

ogrodzone składowisko. 

d)

 

budynek jedno lub wielo kondygnacyjny. 

 
9.   Rysunek przedstawia ręczny uchwyt szczękowy do 

a)

 

blach. 

b)

 

rur. 

c)

 

teowników. 

d)

 

ceowników. 

 

 

10. Na rysunku ładunek został zawieszony za pomocą   

a)

 

zawiesi cięgnowych linowych  

b)

 

zawiesi cięgnowych łańcuchowych  

c)

 

zawiesi zaczepowych 

d)

 

uchwytu kleszczowego 

 

11. Skrót ESP oznacza 

a)

 

ekonomiczny system produkcyjny. 

b)

 

elastyczny sposób produkcji. 

c)

 

elastyczny system produkcyjny. 

d)

 

ewidencja szacunkowa produkcji. 

 
12. Karta technologiczna nie zawiera 

a)

 

opisu operacji. 

b)

 

numeru operacji. 

c)

 

informacji o uŜytym oprogramowaniu CAD/CAM. 

d)

 

informacji o oprzyrządowaniu . 

 
13. Na zdjęciu przedstawiono 

a)

 

regał paletowy. 

b)

 

regał automatyczny. 

c)

 

przenośnik łańcuchowy. 

d)

 

przenośnik pneumatyczny. 

 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28

14. Zasieki to  

a)

 

magazyny 

przejściowe, 

związane 

najczęściej 

ze 

stanowiskiem 

roboczym 

produkcyjnym.  

b)

 

składowiska odpadków i śmieci.  

c)

 

przegrody  wybudowane  w  postaci  pionowych,  pełnych  lub  aŜurowych  ścian 
oporowych. 

d)

 

ogrodzone składowiska. 

 

15. Na rysunku przedstawiono schemat przemysłowego układu 

a)

 

pneumo-hydraulicznego. 

b)

 

elektrycznego. 

c)

 

hydraulicznego. 

d)

 

pneumatycznego. 

 

 

 
16.  PoniŜej  przedstawiono  przykładowe  oznaczenie  wentylatora.  WskaŜ  odpowiedź 

prawidłowo wyjaśniającą znaczenie odnośników z cyframi 

 
a)

 

1

−

 typ wentylatora, 2

−

 średnica 

w mm, 3

−

 typ piasty. 

b)

 

1

−

 typ łopatek, 2

−

 średnica  

w mm, 3

−

 typ piasty. 

c)

 

1

−

 typ piasty, 2

−

 średnica  

w mm, 3- typ wentylatora 

d)

 

1

−

 kierunek przepływu,                 

2

−

 średnica w mm, 3

−

 typ piasty. 

 

 

 
17. Regały wspornikowe przeznaczone są dla 

a)

 

materiałów sypkich. 

b)

 

materiałów  których  długość  nie  przekracza  dostępnych  długości  belek  w  innych 
systemach. 

c)

 

materiałów których długość przekracza dostępne długości belek w innych systemach. 

d)

 

składowania róŜnego rodzaju cieczy. 

 
18. Zdjęcie poniŜej przedstawia dokumentację 

a)

 

wydania materiału na zewnątrz. 

b)

 

pobrania materiału. 

c)

 

technologiczną. 

d)

 

produkcyjną. 

 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29

19. Narzędzie przedstawione na rysunku to 

a)

 

kleszcze kowalskie. 

b)

 

podnośnik bramowy.  

c)

 

ręczny uchwyt szczękowy do blach. 

d)

 

ręczny uchwyt kleszczowy do dłuŜyc. 

 

 

20. Na zdjęciu przedstawiono przenośnik 

a)

 

taśmowy. 

b)

 

wałkowy. 

c)

 

łańcuchowy. 

d)

 

pneumatyczny. 

 

 

 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30

KARTA  ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko …………………………………………………….. 

 
Dobieranie maszyn i urządzeń przemysłowych oraz transportowych 
 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1

 

 

a 

b 

c 

d 

 

2

 

 

a 

b 

c 

d 

 

3

 

 

a 

b 

c 

d 

 

4

 

 

a 

b 

c 

d 

 

5

 

 

a 

b 

c 

d 

 

6

 

 

a 

b 

c 

d 

 

7

 

 

a 

b 

c 

d 

 

8

 

 

a 

b 

c 

d 

 

9

 

 

a 

b 

c 

d 

 

10

 

 

a 

b 

c 

d 

 

11

 

 

a 

b 

c 

d 

 

12

 

 

a 

b 

c 

d 

 

13

 

 

a 

b 

c 

d 

 

14

 

 

a 

b 

c 

d 

 

15

 

 

a 

b 

c 

d 

 

16

 

 

a 

b 

c 

d 

 

17

 

 

a 

b 

c 

d 

 

18

 

 

a 

b 

c 

d 

 

19

 

 

a 

b 

c 

d 

 

20

 

 

a 

b 

c 

d 

 

                                                                                                    Razem:   

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31

TEST 2 
 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Dobieranie maszyn i urządzeń 
przemysłowych oraz transportowych” 

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

−

 

zadania 1–10 z są poziomu podstawowego, 

−

 

zadania 16–20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 
Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

-

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego,  

-

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 z poziomu podstawowego, 

-

 

dobry – za rozwiązanie 16 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, 

-

 

bardzo dobry – za rozwiązanie 19 zadań, w tym 4 z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi:  1.  a,  2.  b,  3.  b,  4.  a,  5.  d  6.  c,  7.  b,  8. c,  9.  a,  10.  c,  11. b, 
12. c, 13. b, 14. c, 15. d, 16. a, 17. c, 18. a, 19. d, 20. a.

 

 

Plan testu 

 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1

 

  Zdefiniować pojęcie organizacji produkcji 

A 

P 

a 

2

 

  Zdefiniować pojęcie systemu produkcji 

A 

P 

b 

3

 

  Wskazać ciśnienie robocze wentylatora  

B 

P 

b 

4

 

  Opisać zadania przenośników 

B 

P 

a 

5

 

 

Opisać zawartość dokumentacji Techniczno-
Ruchowej 

B 

P 

d 

6

 

  Zdefiniować części procesu technologicznego 

A 

P 

c 

7

 

  Zdefiniować pojęcie napędu hydrokinetycznego  

A 

P 

b 

8

 

 

Zdefiniować wielkość ciśnienia roboczego 
w instalacji 

A 

P 

c 

9

 

  RozróŜnić urządzenia transportu ręcznego 

B 

P 

a 

10

 

  RozróŜnić suwnice 

B 

P 

c 

11

 

  Wskazać instytucję kontroli spręŜarek 

A 

P 

b 

12

 

  Opisać zawartość karty technologicznej   

B 

P 

c 

13

 

  Opisać sposób zawieszenia ładunku 

B 

P 

b 

14

 

  Wskazać element przenośnika  

B 

P 

c 

15

 

  RozróŜnić rodzaj energii 

B 

P 

d 

16

 

 

Scharakteryzować  oznaczenia znajdujące się na 
wentylatorach 

C 

PP 

a 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32

17

 

  Dobrać pompy w zaleŜności od charakteru pracy 

C 

PP 

c 

18

 

  Rozpoznać urządzenia transportu pionowego  

C 

PP 

a 

19

 

  Rozpoznać urządzenia transportu ręcznego 

C 

PP 

d 

20

 

  Rozpoznać urządzenia do składowania 

C 

PP 

a 

 

Przebieg testowania 

  

Instrukcja dla nauczyciela 

1.

 

Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem,  co  najmniej 
jednotygodniowym. 

2.

 

Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.

 

Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.

 

Przygotuj odpowiednią liczbę testów i kart odpowiedzi. 

5.

 

Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 

6.

 

Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 

7.

 

Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 

8.

 

Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 

9.

 

Po  upływie  połowy  czasu  trwania  testu  i  5  minut  przed  jego  zakończeniem  przypomnij 
uczniom o zbliŜającym się czasie zakończenia udzielania odpowiedzi.  

 

Instrukcja dla ucznia 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych? 

4.

 

Test  zawiera  20  zadań.  Do  kaŜdego  zadania  dołączone  są  4  moŜliwości  odpowiedzi. 
Tylko jedna jest prawidłowa. 

5.

 

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 
znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

7.

 

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, odłóŜ zaznaczenie odpowiedzi 
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

8.

 

Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 

 

Powodzenia! 

 
Materiały dla ucznia: 

−

 

instrukcja dla ucznia, 

−

 

zestaw zadań testowych, 

−

 

karta odpowiedzi. 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 
 

1.   Do procesu technologicznego nie naleŜy forma organizacji 

a)

 

ruchowej. 

b)

 

stacjonarnej. 

c)

 

niepotokowej. 

d)

 

potokowej. 

 

2.    Wprowadzenie systemu MRP II do systemu produkcji 

a)

 

podwyŜsza poziom zapasów wyrobów gotowych. 

b)

 

ułatwia planowanie nowych produktów. 

c)

 

nie wyznacza terminów realizacji. 

d)

 

wydłuŜa czas realizacji zamówienia. 

 

3.   Wentylatory średniopręŜne  wytwarzają ciśnienie 

a)

 

do 1 kPa. 

b)

 

1÷3 kPa. 

c)

 

3÷5 kPa. 

d)

 

5÷9 kPa. 

 
4.   Przenośniki taśmowe wykorzystuje się do transportu 

a)

 

materiałów sypkich i tzw. drobnicy. 

b)

 

materiałów o duŜych cięŜarach. 

c)

 

cieczy. 

d)

 

materiałów o duŜych gabarytach. 

 
 
5.  Instrukcja smarowania zamieszczona jest w dokumentacji 

a)

 

rysunkowej. 

b)

 

konstrukcyjnej. 

c)

 

technologicznej. 

d)

 

techniczno-ruchowej. 

 
6.  Unieruchomienie  w  ustalonym  połoŜeniu  części    z  siłą  potrzebną  do  wykonania  danej 

operacji nazywamy 
a)

 

operacją. 

b)

 

zabiegiem. 

c)

 

ustawieniem. 

d)

 

czynnością. 

 
7.   W sprzęgłach hydrokinetycznych do przenoszenia napędu wykorzystuje się 

a)

 

wzrost ciśnienia cieczy. 

b)

 

bezwładność cieczy. 

c)

 

spręŜone powietrze. 

d)

 

podciśnienie.  

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34

8.   W  zakładach  przemysłowych  najczęściej  stosowanym  źródłem  spręŜonego  gazu  jest 

zakładowa instalacja spręŜonego powietrza, w której utrzymuje się ciśnienie 

a)

 

0,1÷0,2 MPa. 

b)

 

0,2÷0,4 MPa. 

c)

 

0,4÷1 MPa. 

d)

 

1÷1,5 MPa. 

 
9.   Regeneracja części to proces 

a)

 

polegający na składaniu części lub zespołów wyŜszego rzędu. 

b)

 

polegający na składaniu części lub zespołów w gotowy obiekt. 

c)

 

na określeniu stanu zuŜycia i podjęciu decyzji o dalszym uŜytkowaniu. 

d)

 

przywracający wszystkie właściwości uŜytkowe części, urządzenia lub zespołu. 

 
10. Rysunek przedstawia  

a)

 

suwnicę bramową. 

b)

 

suwnicę pomostową. 

c)

 

suwnicę kontenerową. 

d)

 

podest ruchomy 

 
 
11. SpręŜarka podlega kontroli przez 

a)

 

Urząd Transportu Drogowego. 

b)

 

Urząd Dozoru Technicznego. 

c)

 

Instytut Technologii Eksploatacji. 

d)

 

Urząd Nadzoru Budowlanego. 

 
12. Karta technologiczna zawiera 

a)

 

instrukcję smarowania maszyny. 

b)

 

budowę linii produkcyjnej. 

c)

 

opis operacji. 

d)

 

informacje o sposobie uruchomienia maszyny. 

 

13. Na rysunku ładunek został zawieszony za pomocą   

a)

 

zawiesi cięgnowych linowych  

b)

 

zawiesi cięgnowych łańcuchowych  

c)

 

zawiesi zaczepowych 

d)

 

uchwytu kleszczowego 

 
 

14. Numerem 1 oznaczono na rysunku  przenośnika 

a)

 

bęben napędowy. 

b)

 

podpora. 

c)

 

bęben napinający. 

d)

 

kotwienie. 

 
 
 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

35

15.  SpręŜony  gaz  jest  doprowadzany  do  silnika  pneumatycznego,  gdzie  w  rezultacie 

rozpręŜania uzyskuje się energię 

a)

 

energio-pneumatyczną. 

b)

 

cieplną. 

c)

 

elektryczną. 

d)

 

mechaniczną. 

 

16. Zawór bezpieczeństwa słuŜy w układzie pneumatycznym do 

a)

 

zabezpieczenia układu w przypadku awaryjnego wzrostu ciśnienia. 

b)

 

regulacji ciśnienia powietrza. 

c)

 

sterowania spręŜarką. 

d)

 

wypuszczania kondensatu ze zbiornika. 

 
17. Pompy rotacyjne zaliczamy do pomp wyporowych o ruchu 

a)

 

postępowo-zwrotnym organu roboczego. 

b)

 

obrotowo-zwrotnym organu roboczego. 

c)

 

obrotowym organu roboczego. 

d)

 

oscylacyjno-obrotowym. 

 
18. Na rysunku przedstawiono 

a)

 

wielokrąŜek. 

b)

 

dźwignik zębatkowy. 

c)

 

dźwignię stalową. 

d)

 

Ŝ

uraw stały. 

 

 

19. Narzędzie przedstawione na rysunku to 

a)

 

kleszcze kowalskie. 

b)

 

podnośnik bramowy. 

c)

 

ręczny uchwyt szczękowy do blach. 

d)

 

ręczny uchwyt kleszczowy do dłuŜyc. 

 

 

20. Urządzenia do składowania to 

a)

 

palety. 

b)

 

przenośniki. 

c)

 

pokrowce. 

d)

 

dźwignice. 

 

 

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

36

KARTA  ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko …………………………………………………………………………… 

 
Dobieranie maszyn i urządzeń przemysłowych oraz transportowych 
 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1

 

 

a 

b 

c 

d 

 

2

 

 

a 

b 

c 

d 

 

3

 

 

a 

b 

c 

d 

 

4

 

 

a 

b 

c 

d 

 

5

 

 

a 

b 

c 

d 

 

6

 

 

a 

b 

c 

d 

 

7

 

 

a 

b 

c 

d 

 

8

 

 

a 

b 

c 

d 

 

9

 

 

a 

b 

c 

d 

 

10

 

 

a 

b 

c 

d 

 

11

 

 

a 

b 

c 

d 

 

12

 

 

a 

b 

c 

d 

 

13

 

 

a 

b 

c 

d 

 

14

 

 

a 

b 

c 

d 

 

15

 

 

a 

b 

c 

d 

 

16

 

 

a 

b 

c 

d 

 

17

 

 

a 

b 

c 

d 

 

18

 

 

a 

b 

c 

d 

 

19

 

 

a 

b 

c 

d 

 

20

 

 

a 

b 

c 

d 

 

                                                                                                    Razem:   

  

  

 

  

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

37

7.  LITERATURA 

 

1.

 

Gołembska E.: Kompendium wiedzy o logistyce. PWN, Poznań 2002 

2.

 

Górecki A.: Technologia ogólna. WSiP, Warszawa 2000 

3.

 

Kijewski J.: Maszynoznawstwo. WSiP, Warszawa 1993 

4.

 

Kowalewski  S.,  Dąbrowski  A.,  Dąbrowski  M.:  ZagroŜenia  mechaniczne.  Centralny 
Instytut Ochrony Pracy, Warszawa 1997 

5.

 

Mac S.: Obróbka metali z materiałoznawstwem. WSiP, Warszawa 1997 

6.

 

Rączkowski B.: BHP w praktyce. ODiDK, Gdańsk 2005 

7.

 

mfiles.ae.krakow.pl 

8.

 

www.bagra.pl 

9.

 

www.boc.com.pl 

10.

 

www.cke.edu.pl 

11.

 

www.messer.pl 

12.

 

www.promag.pl 

13.

 

www.wentech.pl 

14.

 

www.zsz.swiebodzin.pl 

 

Literatura metodyczna: 

1.

 

Francuz  W.  M.:  Dydaktyka  w  nowej  szkole  zawodowej.  Wydawnictwo  Politechniki 
Krakowskiej, Kraków 2004 

2.

 

Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia. WSiP, Warszawa 2004 

3.

 

Ornatowski T., Figurski J.: Praktyczna nauka zawodu. Instytut Technologii Eksploatacji, 
Radom 2000 

4.

 

Szlosek F.: Wstęp do dydaktyki przedmiotów zawodowych. WyŜsza Szkoła InŜynierska, 
Radom 1995