OZNACZANIE GĘSTOŚCI GRUNTÓW 

DROBNOZIARNISTYCH 

wg PKN-CEN ISO/TS 17892-2 

 

 
Gęstość objętościowa „ρ” – masa gruntu /skały/, wraz z wodą i gazami w niej zawartymi, w  
 

 

 

 

jednostce objętości. 

 
Gęstość objętościowa szkieletu gruntowego „ρ

d

” – masa wysuszonego w suszarce gruntu w 

jednostce objętości. 
 
Metody wyznaczania gęstości objętościowej gruntu: 

  Metoda  pomiaru  bezpośredniego  →  próbki  gruntów  spoistych  o  regularnym 

kształcie; 

  Metoda  zanurzania  w  wodzie  →  próbki  rodzimego  lub  zagęszczonego  gruntu 

(grudki materiału); 

  Metoda  wypierania  płynu  →  w  przypadku,  gdy  można  uzyskać  grudki  materiału 

odpowiedniej wielkości. 

 
 

METODY POMIARU BEZPOŚREDNIEGO: 

  

 
Przebieg badania: 
 

I. 

Przygotowanie próbki gruntu / trzy procedury /: 
 

a.  Próbka z bloku (monolitu): 

 

obcięcie zewnętrznych ścian bloku o ok.10 mm, 

 

uformowanie 

prostokątnego 

graniastosłupa 

o 

równoległych 

płaszczyznach  (kwadratowość  i  płaskość  powinna  być  zachowana  z 
dokładnością do 0,5% każdego z wymiarów), 

 

w przypadku próbek cylindrycznych należy umieścić próbkę w tokarce 
gruntowej,  a  jej  nadmiar  obcinać  cienkimi  warstwami;  po  wyjęciu  z 
tokarki próbce nadaje się odpowiednią długość. 
 

b.  Próbka wyciśnięta bezpośrednio z próbnika: 

 

oczyszczone  końcowe  powierzchnie  próbki  powinny  być  prostopadłe 
do osi próbnika, 

 

próbkę wyciska się przy użyciu wyciskacza,  

 

nadmiar  gruntu  usuwa  się  zachowując  prostopadłość  końcowych 
powierzchni próbki do osi próbnika, 

 

zabezpiecza się próbkę przed utratą wilgotności. 
 

c.  Próbki cylindryczne o mniejszej średnicy niż próbnik: 

 

cienkościenny próbnik należy zamocować w prowadnicy, 

 

próbnik z wyciśniętym gruntem obraca się o 360º, aby uciąć próbkę, 

 

wyjętą z próbnika próbkę należy odpowiednio przyciąć. 

„METODA SZEŚCIANA”  

 
             
                                                                                                        a 

II. 

Sprzęt laboratoryjny:                                        a 

 

  Narzędzie do krojenia np. nóż                                                        a 
  Suwmiarka 
  Waga o dokładności do 0,03 g 

 

III. 

Dalszy przebieg badania: 

 

1.  Pomiar długości ścian graniastosłupa wzdłuż krawędzi bryły oraz w okolicy środka 

powierzchni bocznej z dokładnością do 0,1 mm. 
 

2.  Ważenie próbki gruntu z dokładnością do 0,01 g. 

 
 

 

IV. 

Wyniki badania: 

 
a = …………… [cm] 
m = …………... [g] 
 
 

V. 

Obliczenia: 

 

  Gęstość objętościowa 

 

 
 
 

  Gęstość objętościowa szkieletu gruntowego 

 
W  przypadku  gdy  podczas  badania  oznaczona  została  wilgotność  „w”,  wówczas  możemy 
wyliczyć gęstość objętościową szkieletu gruntowego ze wzoru: 
 
 

 

 
Podsumowanie: 
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………… 
 
 
 

 „METODA PIERŚCIENIA TNĄCEGO”  

 

 

II. 

Sprzęt laboratoryjny: 

                                                                                                  

d

w 

  Pierścień                                                                         
  Nakładka tnąca                                                                                    

h

 

  Nóż do wyrównywania powierzchni                                                   
  Suwmiarka 
  Waga o dokładności do 0,03 g 

 
 

III. 

Dalszy przebieg badania: 

 

1.  Ważenie samego pierścienia ( m

1

 ). 

 

2.  Pomiar wysokości i średnicy wewnętrznej pierścienia z dokładnością do 0,1 mm. 

 

3.  Wyrównanie powierzchni bryły gruntu w stanie nienaruszonym. 

 

4.  Zagłębienie pierścienia w gruncie. 
 
5.  Ważenie całkowicie wypełnionego próbką pierścienia ( m

2

 ). 

 
 

IV. 

Wyniki badania: 

 
m

1

 =   …………… [g] 

h =  

…………… [cm] 

d

w

 =   …………….[cm] 

m

2

 =   ………….... [g] 

 
 

V. 

Obliczenia: 
 

 

  Gęstość objętościowa 

 

 

 
 
 
 

  Gęstość objętościowa szkieletu gruntowego 

 
W  przypadku  gdy  podczas  badania  oznaczona  została  wilgotność  „w”,  wówczas  możemy 
wyliczyć gęstość objętościową szkieletu gruntowego ze wzoru: 
 
 

 

 
 
 
Podsumowanie: 
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………