Odprawa pośmiertna albo ubezpieczenie na życie 

Odprawa pośmiertna albo ubezpieczenie na życieRozważmy następującą sytuację: pracownik poniósł 
śmierć w wypadku samochodowym. Firma, w której pracował, założyła mu na własny koszt polisę 
ubezpieczeniową na życie. Czy w takiej sytuacji pracodawca ma obowiązek wypłacić jego rodzinie 
odprawę pośmiertną w pełnej wysokości, czy też wypłata tego świadczenia ulega jakiemuś ograniczeniu?  

Przypomnijmy, wraz ze śmiercią zatrudnionego na pracodawcę spadają dodatkowe obowiązki- musi on 
bowiem powziąć czynności, które normalnie wiążą się z rozwiązaniem stosunku pracy, a więc: 

•wystawić i wydać świadectwo pracy,  

•wypłacić ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (jeśli przysługiwał on zmarłemu 
pracownikowi).  

Ponadto śmierć pracownika powoduje, że pracodawca zobligowany jest wypłacić uprawnionym członkom 
jego rodziny odprawę pośmiertną, która jest szczególnego rodzaju jednorazowym świadczeniem 
pieniężnym wynikającym ze stosunku pracy (zob. uchwała SN z 15.12.1975 r., I PZP 46/75, OSN 1976, Nr 6, 
poz. 123). Wysokość odprawy uzależniona jest od zakładowego stażu pracy, którym legitymował się 
pracownik i równa jest (por. art. 93 § 2 K.p.): 



 

jednomiesięcznemu wynagrodzeniu, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat,  



 

trzymiesięcznemu wynagrodzeniu, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 10 lat,  



 

sześciomiesięcznemu wynagrodzeniu, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 15 lat.  

Jeżeli po zmarłym pracowniku pozostał tylko jeden członek rodziny uprawniony do odprawy pośmiertnej, 
to przysługujące mu świadczenie wypłacane jest w wysokości stanowiącej połowę w/w kwot (por. art. 93 
§ 6 K.p.). 
 
W pewnych jednak okolicznościach pracodawca bywa zwolniony z obowiązku wypłaty odprawy 
pośmiertnej. Zgodnie bowiem z art. 93 § 7 K.p., nie przysługuje ona członkom rodziny zmarłego 
zatrudnionego, jeżeli szef ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie wypłacone przez instytucję 
ubezpieczeniową opiewa na sumę nie niższą niż odprawa pośmiertna (por. art. 93 § 7 K.p.). 
 
A zatem, w omawianym przypadku wszystko zależy od wysokości kwoty wypłaconej rodzinie zmarłego 
przez ubezpieczyciela. Jeżeli będzie ona równa albo wyższa od kwoty odprawy pośmiertnej przysługującej 
uprawnionym, to pracodawca zostanie zwolniony z obowiązku wypłaty odprawy. Jeżeli natomiast firma 
ubezpieczeniowa wypłaci niższe odszkodowanie niż przewidywana odprawa pośmiertna, to wówczas szef 
zobowiązany będzie wypłacić rodzinie kwotę stanowiącą różnicę między tymi świadczeniami. 
 
Wysokość odprawy oblicza się stosownie do przepisów wydanych na podstawie art. 297 K.p. Kluczowe 
znaczenie ma tu więc rozporządzenie MPiPS z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania 
wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania 
odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności 
przewidzianych w Kodeksie Pracy (Dz. U. Nr 62, poz. 289 ze zm.).