dostêp do elementu ciêtego np. koñcówek

uk³adu scalonego (rys.1), a krawêdzie tn¹-

ce kszta³tuj¹ powierzchniê ciêtego mate-

ria³u. Rodzaj u¿ytej stali wp³ywa na trwa³oœæ

narzêdzi i ostroœæ krawêdzi. Najczêœciej

ciêtymi przewodami s¹: miedziane (Cu),

miedziano-niklowe (CuNi), ze stali miekkiej

(30 HRc) i twardej (50 HRc) oraz drut har-

towany tzw. fortepianowy.

Szczypce musz¹ spe³niaæ szereg wyma-

gañ, aby praca nimi nie powodowa³a zmê-

czenia d³oni. Okr¹g³y kszta³t rêkojeœci u³a-

twia obracanie szczypiec za pomoc¹ palca

wskazuj¹cego w celu ustawienia narzêdzia

pod odpowiednim k¹tem. Wy³o¿ona two-

rzywem rêkojeœæ zapewnia dobr¹ przyczep-

noœæ d³oni i zapobiega poœlizgowi. Powiêk-

szona warstwa tworzywa o strukturze g¹b-

czastej powoduje zmniejszenie zmêczenia

nadgarstka tzw. syndromu cieœni nadgarst-

ka (nacisk na nerw œrodkowy d³oni powodu-

je uczucie mrowienia w d³oni). Sprê¿yna

powrotna automatycznie rozwiera szczêki

szczypiec, bez wysi³ku d³oni. Reguluj¹c po-

³o¿eniem sprê¿yny zmienia siê opór narzê-

dzia i rozstawienie rêkojeœci.

D³ugie rêkojeœci o szerokim kszta³cie pozwa-

laj¹ na równomierne roz³o¿enie si³ dzia³aj¹-

cych na szczêki i zmniejszaj¹ wymagan¹ si-

³ê ciêcia. 

Najbardziej popularne s¹ trzy rodzaje krawê-

dzi tn¹cych (ostrzy) (rys. 2): Tak zwane ciê-

cie osiowe powoduje powstanie minimal-

nego wzniesienia zwiêkszaj¹cego po-

wierzchniê np. do lutowania. Zakres ciêcia

wynosi 0,2

÷

2 mm. Stosowane jest do ciêcia

drutów o ró¿nej twardoœci hartowanych lub

miedzianych.

Ciêcie pó³osiowe jest wykonywane za po-

moc¹ ostrzy mikrofazowanych. Du¿a trwa-

³oœæ ostrzy zapewnia ich d³ugie u¿ytkowa-

nie, stosowane s¹ do ciêcia kabli w pro-

dukcji seryjnej drutów pó³twardych. 

Ciêcie p³askie zapobiega zgniataniu drutu.

Powierzchnia drutu po obciêciu jest bardzo

g³adka, umo¿liwia uzyskanie niezawodne-

go i precyzyjnego po³¹czenia lutowanego,

zapobiegaj¹cego powstawaniu ³uku elek-

trycznego. Ostrze takie stosuje siê do dru-

tów miêkkich.

Specjalny chwytak mocowany na szczyp-

cach (rys. 3) zapobiega tzw. ”odstrzeliwa-

niu” obcinanych koñcówek drutu, które mo-

g¹ wpaœæ do urz¹dzenia i spowodowaæ

zwarcie.

Bardzo wygodne w u¿yciu s¹ szczypce do

kszta³towania koñcówek podzespo³ów takich

jak tranzystory, kondensatory, rezystory itp.

(rys. 4). G³ówka narzêdzia nadaje im wyma-

gany rozstaw oraz d³ugoœæ. Przyk³adowo

koñcówki tranzystora mo¿na ukszta³towaæ

pod otwory nie bêd¹ce w jednej linii.

Elektronik w swojej 

pracy korzysta z wielu

narzêdzi, m.in. 

do monta¿u i demonta¿u 

podzespo³ów na p³ytce

drukowanej, 

odizolowania i ciêcia

przewodów, a tak¿e 

ró¿nych prac 

mechanicznych. 

S¹ to narzêdzia rêczne

i elektronarzêdzia. 

W tym artykule 

omówiono narzêdzia

rêczne.

D

o najczêœciej stosowanych 

narzêdzi rêcznych nale¿¹: 

q

szczypce,   

q

wkrêtaki,  

q

koñcówki wkrêtakowe tzw bity, 

q

odsysacze do cyny, 

q

taœmy, druty i lica do

wylutowywania elementów, 

q

klucze, 

q

no¿e i skalpele, 

q

wiert³a miniaturowe,

q

m³otki, 

q

magnetyzery i demagnetyze-

ry narzêdzi, 

q

wyposa¿enie ESD i systemy

antyelektrostatyczne.

Szczypce 

Jednymi z najczêœciej u¿ywanych narzê-

dzi w pracach monta¿owych s¹ szczypce.

Sk³adaj¹ siê one z g³ówki ze szczêkami

tn¹cymi i rêkojeœci. 

Konstrukcja g³ówki wytwarza si³ê potrzebn¹

do przeciêcia drutu, kszta³t szczêk u³atwia

NARZÊDZIA

DLAELEKTRONIKÓW I ELEKTRYKÓW

(1)

r

NA RYNKU 

ELEKTRONIKI

8

Radioelektronik Audio-HiFi-Video 11/2001

Rys. 1. Szczypce  do obcinania  koñcówek

firmy Piergiacomi seria 5000, o zmniejszonej

sile nacisku wymaganej do przeciêcia 

przewodu np. 2,5 kg (typowo 4 kg) 

Rys. 2.  Typy ostrzy stosowane w szczypcach 

Wszelkiego

rodzaju

prace i materia³y

Ciêcie dok³adne,

wysoka trwa³oœæ

ostrzy, do ciêcia mate-

ria³ów pó³twardych

Ciêcie bez za-

dziorów, do wyko-

nania spoin do-

skona³ej jakoœci

Rys. 3. Obcinak ukoœny firmy Sandvik z

chwytakiem odciêtych koñcówek 

Rys.  4.

Szczypce do kszta³towania

koñcówek  pod k¹tem 90

o

firmy Piergiacomi.

Szczypce do œci¹gania izolacji

Najprostsze szczypce do œci¹gania izolacji

maj¹ œrubê regulacyjn¹ o œrednicy drutu

0,5 do 10 mm. Automatycznie szczypce

(rys. 5) dopasowuj¹ siê do œrednicy przewo-

du, nie uszkadzaj¹c go. Stosowane s¹ do

przewodów jedno¿y³owych, wielo¿y³owych,

o œrednicy od 0,008 do 10 mm. Si³a ciêcia

mo¿e byæ dostosowana do ciêcia twardych

izolacji, a obcinak tnie druty miedziane i alu-

miniowe.

Niektórymi modelami szczypiec wykonuje

siê cztery czynnoœci: przytrzymuje, œci¹ga

izolacjê, tnie i zaciska koñcówki. 

Narzêdzia do œci¹gania izolacji z kabli kon-

centrycznych umo¿liwiaj¹ jednoczesne œci¹-

gniêcie wszystkich izolacji i tym samym

przygotowanie kabla do monta¿u. Inne

9

Radioelektronik Audio-HiFi-Video  11/2001

szczypce œci¹gaj¹ izolacjê po obwodzie

i wzd³u¿. 

Szczypce do zaciskania 

konektorów

Produkowane s¹ zaciskacze do wiêkszoœci

konektorów: samochodowych (rys. 6), oraz

stosowanych w sprzêcie wideo, antenowym

i pomiarowym, mocowanych na kablach kon-

centrycznych i zwyk³ych przewodach. Mog¹

buæ sprzedawane¹ w zestawach z asorty-

mentem konektorów dla elektryków samo-

chodowych, do elektrycznego sprzêtu do-

mowego lub elektrotechniki ogólnej. 

q

z ceramicznymi koñcówkami, które za-

pewniaj¹ odpornoœæ na dzia³anie czynni-

ków (rys. 7) chemicznych, a cyna nie przy-

kleja siê do koñcówek.

Pêsety wykonane z poliamidu wzmocnione-

go w³óknem szklanym s¹ antymagnetyczne,

odporne na kwasy i temperaturê do 280

o

C.

Czerniona powierzchnia eliminuje odbla-

ski. Specjalny kszta³t powierzchni koñcówek

u³atwia chwytanie elementów. Pêseta izolu-

j¹ca ciep³o, wykonana z miedzi, absorbuje

ciep³o w bezpiecznej odleg³oœci od elemen-

tu. Pêsety ze skrzy¿owanymi szczêkami

u³atwiaj¹ trzymanie uk³adów scalonych wie-

lokoñcówkowych (rys. 8). Wyposa¿one

w ostrza mog¹ ci¹æ cienkie druty miedziane,

np. cewek.

obracania wkrêtakiem. Rêkojeœæ profesjo-

nalnych wkrêtaków sk³ada siê z twardego

rdzenia i miêkkiej powierzchni. Miêkkie

wk³adki z materia³u antypoœlizgowego

umo¿liwiaj¹ pewny chwyt nawet przy zao-

lejeniu rêki. Zaokr¹glony górny kszta³t rê-

kojeœci zapewnia wiêksz¹ powierzchniê

styku z d³oni¹, co zwiêksza przy³o¿enie

si³y, nie powoduje zmêczenia d³oni i jej

zranienia. Szeœciok¹tny ko³nierz u nasady

rêkojeœci uniemo¿liwia stoczenie siê wkrêt-

ka przy nierównej powierzchni.

Czo³owym producentem w tej dziedzinie

jest firma Wera Werk, która od roku 1991

stosuje typ rêkojeœci Kraftform plus (rys. 9),

wykonane z dwóch warstw z tworzywa

twardego i trzeciej warstwy w postaci owal-

nych wk³adek gumowych. Ukszta³towanie

rêkojeœci z wk³adkami gumowymi reduku-

je o 30% si³ê potrzebn¹ do wkrêcenia.

Szczególnie przydatne w pracy elektroni-

ka s¹ wkrêtaki z obrotow¹ g³ówk¹, umo¿-

liwiaj¹c¹ szybkie wkrêcanie (rys. 10 a).

W profesjonalnych wkrêtakach trzon jest

wykonywany ze stali stopowej chromowo-

wanadowo-molibdenowej, ca³oœciowo har-

towany do twardoœci powy¿ej 50 HRc, za-

pewniaj¹cej przenoszenie du¿ych momen-

tów i zwiêkszaj¹cej trwa³oœæ narzêdzia.

Trzon wkrêtaków ma kszta³t okr¹g³y lub

szeœciok¹tny, zazwyczaj jest niklowany lub

chromowany, rzadziej czerniony.

Wystêpuje te¿ wersja z szeœciok¹tnym za-

bierakiem na trzonie u nasady rêkojeœci,

umo¿liwiaj¹cym wspomaganie kluczem

p³askim lub oczkowym. Grot mo¿e byæ

Rys. 5. Automatyczne szczypce firmy Knipex

do œci¹gania izolacji 

Pêsety

Pêsety s¹ stosowane w elektronice, teleko-

munikacji, przemyœle radiowo-telewizyjnym,

optyce, chirurgii, zegarmistrzostwie. Wyko-

nywane s¹ najczêœciej z ró¿nych gatunków

stali i innych twardych materia³ów:

q

ze stali wêglowej, która nadaje du¿¹

twardoœæ, ale ³atwo siê utlenia i magnesuje

q

ze stali nierdzewnej zapewniaj¹cej odpor-

noœæ na korozjê

q

niklowane, nie œcieraj¹ce siê i odporne na

korozjê

q

tytanowe _  lekkie i odporne na wysok¹

temperaturê

q

pokrywane teflonem,  zwiêkszaj¹ce od-

pornoœæ na temperaturê

Rys. 6.  Szczypce firmy Knipex

do zaciskania konektorów  

Rys. 8. Pêseta skrzy¿owana  firmy Piergiacomi

do trzymania uk³adu scalonego

Rys. 7. Pêseta firmy Facom

z ostrzami ceramicznymi 

Twardy plastykowy

pierœcieñ

Trzon

Wype³nienie

z materia³u 

wtórnego

Delikatne

giêtkie

wk³adki

gumowe

Rys. 9. Rêkojeœæ Kraftform  plus 

firmy Wera

Rys. 10.  Ergonomiczne  wkrêtaki

a _ precyzyjny Kraft Micro firmy Wera 

b _  Ergo firmy Sandvik do pracy pod napiêciem 

Specjaln¹ grupê stanowi¹ pêsety SMD an-

tyodblaskowe u³atwiaj¹ce pozycjonowanie

i lutowanie miniaturowych elementów: rezy-

storów, p³askich kondensatorów, uk³adów

scalonych itp. 

Pêsety pneumatyczne sk³adaj¹ siê z pomp-

ki rêcznej wytwarzaj¹cej podciœnienie i wy-

miennych koñcówek zakoñczonych przy-

ssawk¹ o ró¿nej wielkoœci. W innej wersji

pêseta jest do³¹czana do zestawu lutuj¹co-

rozlutowuj¹cego, wytwarzaj¹cego podci-

œnienie.

Wkrêtaki

Przy demonta¿u urz¹dzeñ, konstruowa-

niu obudów, mocowaniu p³ytek drukowa-

nych, strojeniu cewek z rdzeniami korzysta

siê z wkrêtaków zwanych popularnie œru-

bokrêtami.

Wkrêtak sk³ada siê z rêkojeœci i trzonu za-

koñczonego grotem. Przy doborze wkrêta-

ka nale¿y zwróciæ uwagê na ukszta³towa-

nie rêkojeœci. W profesjonalnych rozwi¹za-

niach cylindryczny kszta³t rêkojeœci o mniej-

szej œrednicy umo¿liwia ³atwe i szybkie

dokrêcanie i odkrêcanie œrub. Dobrana

d³ugoœæ rêkojeœci zapewnia w³aœciwe u³o-

¿enie palców do szybkiego i precyzyjnego

a)

b)

czerniony (oksydowany), niklowany lub

chromowany i pokryty ró¿nymi pow³okami:

nasypem diamentowym, wolframowo-kar-

bidowym lub nacinany laserowo. Pokry-

cia i obróbka laserowa zwiêkszaj¹ po-

wierzchniê tarcia narzêdzia z gniazdem

wkrêtu i redukuj¹ tzw. efekt wyœlizgiwania

siê (cam-out). Kszta³t grota stanowi o na-

zwie wkrêtaka i jego przeznaczeniu. Naj-

czêœciej stosowane s¹ groty do œrub z row-

kiem, typu Phillips, Torx, Pozidriv, szeœcio-

k¹tnych. 

Przy strojeniu cewek stosuje siê wkrêtaki

nia. Dobrym przyk³adem s¹ groty Torsion

firmy Wera ze stref¹ skrêtn¹ (tzn. maj¹

przewê¿enie pomiêdzy chwytem a czê-

œci¹ robocz¹), która absorbuje czêœæ ener-

gii w szczytowych wartoœciach momentu,

np. do chwili zatrzymania siê narzêdzia.

Udoskonalonym rozwi¹zaniem s¹ groty Bi

Torsion ze specjalnym procesem obróbki

cieplnej. Grot w œrodkowej czêœci jest bar-

dziej miêkki ni¿ chwyt i czêœæ robocza, po-

ch³aniaj¹c energiê z maksymalnych mo-

mentów obrotowych, zmniejsza siê w ten

sposób zu¿ycie krawêdzi, zwiêksza trwa-

³oœæ narzêdzia i bezpieczeñstwo pracy.

Narzêdzia antystatyczne ESD

Urz¹dzenia i narzêdzia elektrostatyczne

s¹ niezbêdne przy monta¿u uk³adów

CMOS i wielu innych. Potencja³ groma-

dz¹cych siê ³adunków mo¿e dochodziæ do

kilku tysiêcy wolt, a ich wy³adowanie mo-

¿e uszkodziæ uk³ad scalony. Na stanowisku

monta¿owym wszystkie elementy powinny

byæ po³¹czone z ziemi¹ (rys.11). Najczê-

œciej stosowanymi s¹ obejmy antystatycz-

ne zak³adane na przegub d³oni, maty roz-

praszaj¹co-przewodz¹ce i niezbêdne prze-

wody uziemiaj¹ce. Mata jest zbudowana

z kauczuku pokrytego dwoma warstwami,

czêœæ górna jest rozpraszaj¹ca a dolna

przewodz¹ca. 

Narzêdzia, takie jak wkrêtaki, pêsety,

szczypce, s¹ pokrywane materia³ami od-

prowadzaj¹cymi ³adunki elektrostatyczne

do potencja³u zerowego (do tzw. ziemi).

Rezystancja elektryczna powierzchniowa

rêkojeœci wynosi 10

-6

÷

10

-9

Ω

.

Narzêdzia do pracy pod napiêciem

Do prac pod napiêciem do 1000 V pr¹du

zmiennego i 1500 V pr¹du sta³ego stosu-

je siê narzêdzia specjalnie zabezpieczone,

spe³niaj¹ce normy bezpieczeñstwa, np.

CEI.900. Ka¿de narzêdzie w procesie pro-

dukcyjnym jest testowane. W teœcie elek-

trycznym, po 24-godzinnym zanurzeniu

i wysuszeniu sprawdza siê pod napiêciem

10 kV przez 3 minuty  pr¹d up³ywu miêdzy

metalem i nasadk¹. Pr¹d musi byæ mniej-

szy ni¿ ustalona granica.

Test penetracji polega na ogrzewaniu

i ch³odzeniu narzêdzia i próbie przebicia

elektrycznego dla napiêcia 5 kV przez 3 mi-

nuty. Test przylegania materia³u izolacyjne-

go na rêkojeœci daje gwarancjê, ¿e po 168

godzinach przechowywania narzêdzia

w temperaturze 70

o

C i obci¹¿eniu 50 kg rê-

kojeœæ nie ulegnie roz³¹czeniu z narzê-

dziem. Testem na wysok¹ temperaturê,

r

NA RYNKU 

ELEKTRONIKI

12

Rys. 11. Pogl¹dowe stanowisko do prac ESD

z ceramicznymi koñcówkami, a rêkojeœæ

wykonana jest najczêœciej z materia³u an-

tystatycznego.

W bran¿y elektrotechnicznej popularne s¹

wkrêtaki z próbnikiem napiêcia z grotem

p³askim i wskaŸnikiem neonowym lub dio-

dowym.

Popularnym rozwi¹zaniem s¹ rêkojeœci

z trzpieniami z wymiennymi koñcówkami.

Koñcówki takie mo¿na stosowaæ do wier-

tarek i wkrêtarek umo¿liwiaj¹cych wkrê-

canie przy ró¿nych obrotach. Materia³y

grotów musz¹ spe³niaæ okreœlone wymaga-

polegaj¹cym na dzia³aniu p³omienia na

izolacjê, sprawdza siê palnoœæ materia³u

izolacyjnego. Testem udarowym bada siê,

czy po przechowywaniu narzêdzia  w tem-

peraturze –25

o

C nie bêdzie pêkniêæ w

nasadce.

Ka¿de narzêdzie jest oznakowane warto-

œci¹ dopuszczalnego napiêcia i dat¹ 

produkcji.

Stosowany przez niektórych producentów

system ostrzegawczy trójkolorowy (trzy

warstwy) informuje o zmianach w³aœciwo-

œci narzêdzia. Kolor pomarañczowy lub

czerwony zapewnia o ochronie maksymal-

Rys. 12.  Odsysacz firmy Edsyn

nej, pojawienie siê warstwy zielonej infor-

muje o koniecznoœci zmiany narzêdzia,

a ¿ó³ta nakazuje przerwanie jego u¿ytkowa-

nia. Trzony wkrêtaków s¹ pokrywane two-

rzywem, jedynie ods³oniêty jest fragment

15

÷

18 mm narzêdzia.

Rys. 13.  Imad³o z przegubem kulowym do trzyma-

nia p³ytki w dowolnym po³o¿eniu firmy Facom

Radioelektronik Audio-HiFi-Video 11/2001

Radioelektronik Audio-HiFi-Video 11/2001

Odsysacze do cyny

Niezbêdnym przy wylutowywaniu elemen-

tów jest odsysacz. Wytwarza on podci-

œnienie wci¹gaj¹ce roztopion¹ cynê do

œrodka (rys.12). Produkowane s¹ odsysa-

cze z tzw. podwójnym uszczelnieniem

(t³oczkiem)- jedno zapewnia funkcjê oczy-

szczania, a drugie szczelnoœæ. Zazwyczaj

odsysacze maj¹ wymienne koñcówki o ró¿-

nych œrednicach i materia³ach, np. antysta-

tycznym.

Za pomoc¹ lutownicy na gor¹ce powie-

trze i taœm, drutów lub licy wygodnie wylu-

towuje siê podzespo³y SMD.

Imad³a

Imad³a do podtrzymania p³ytki drukowa-

nej maj¹ przegub kulisty u³atwiaj¹cy u¿yt-

kownikowi optymalne ustawienie (rys.13).

DŸwignia umo¿liwia natychmiastowe bloko-

wanie imad³a na przegubie. Wk³adki szczê-

kowe plastykowe nie niszcz¹ powierzchni

zaciskanego elementu.

W tablicy przedstawiono wykaz niektórych

producentów narzêdzi typowo rêcznych

oraz ich przedstawicieli.

Wybór narzêdzi nie jest ³atwy, ze wzglêdu na

bardzo du¿¹ ofertê. Konieczne jest wstêp-

ne przejrzenie katalogów, a bezpoœrednia

rozmowa z przedstawicielem danej firmy

jest niezbêdna aby wyjaœniæ w¹tpliwoœci.

W drugiej czêœci artyku³u bêd¹ omówione

elektronarzêdzia dla elektryków i elektroników.

n

Krzysztof Okoñ , Jerzy Justat

13

OSCYLOSKOPY TDS5000

Firma Tektronix Inc. poinformowa³a o wpro-

wadzeniu do sprzeda¿y serii nowoczesnych

oscyloskopów œredniej klasy. Nowa seria

TDS5000 oscyloskopów DPO obejmuje

trzy modele. Najlepszymi parametrami cha-

rakteryzuje siê 4-kana³owy oscyloskop

TDS5104 o paœmie 1 GHz. Jest on bardzo

dobrym narzêdziem do precyzyjnego œle-

dzenia szybkich sygna³ów zegarowych

i zboczy impulsów. Pozosta³e modele, oba

o paœmie 500 MHz, to 2-kana³owy TDS5052

(500 MHz) oraz 4-kana³owy TDS5054. We

wszystkich trzech modelach zastosowano,

znan¹ z serii TDS7000, opatentowan¹ im-

plementacjê architektury toru akwizycyjne-

go DPX, dziêki której uzyskuje siê powtarza-

nie kolejnych akwizycji tysi¹ce razy szybciej

ni¿ w konwencjonalnych oscyloskopach cy-

frowych. Ka¿dym z oscyloskopów serii

TDS5000 mo¿na w czasie rzeczywistym

próbkowaæ przebiegi z czêstotliwoœci¹ 

5 GS/s i rejestrowaæ do 100 000 przebiegów

na sekundê. D³ugoœæ zapisu danych w pa-

miêci mo¿e w urz¹dzeniach serii TDS5000

osi¹gaæ opcjonalnie nawet 8 MB. Przyrz¹-

dy serii TDS5000 dysponuj¹ bardzo roz-

budowanym zestawem jedenastu syste-

mów wyzwalania, obejmuj¹cych m.in. uni-

wersalne wyzwalanie w ustawianym zakre-

sie napiêæ (window trigger) dla projektantów

systemów cyfrowych. Nowe oscyloskopy

maj¹ równie¿ analogowe systemy wyzwa-

lania do sygna³ów HDTV, Secam, NTSC

i PAL z mo¿liwoœci¹ wielu konfiguracji wy-

zwalania. Urz¹dzenia serii TDS5000, dziê-

ki wykorzystaniu zintegrowanej, otwartej

platformy Windows, mo¿na z ³atwoœci¹ ³¹-

czyæ z sieciami komputerowymi i peryfe-

riami, co oznacza mo¿liwoœæ korzystania

ze standardowych narzêdzi do analizy i do-

kumentacji, z przegl¹darek internetowych

i poczty elektronicznej. Nowe modele

TDS5000 doskonale wspó³pracuj¹ te¿ z ro-

dzin¹ analizatorów logicznych TLA firmy

Tektronix. Oscyloskopy TDS5000 s¹ wy-

posa¿one w wbudowan¹ drukarkê.  Warto

przypomnieæ, ¿e oscyloskopy DPO (digital

phosphor oscilloscope), do których nale¿y

te¿ seria TDS5000, pozwalaj¹ lepiej po-

znaæ charakter sygna³ów dziêki wyœwietla-

niu, przechowywaniu i analizowaniu z³o¿o-

nych sygna³ów w czasie rzeczywistym

i w trzech wymiarach (amplituda, czas i roz-

k³ad amplitudy w czasie). Szerzej o techni-

ce DPO pisaliœmy ju¿ w ReAV nr 1/99

i 6/2000.  Wiêcej informacji o oscylosko-

pach serii TDS5000 mo¿na znaleŸæ pod

adresem: www.tektronix.com/TDS5000.

(r)

Przyrz¹d typu HC9302 firmy Hung Chang ³¹-

czy w sobie dwie funkcje: generatora funkcyj-

nego oraz generatora przebiegów dowol-

nych (zwanego te¿ arbitrarnym _ arbitrary

waveform generator). Pracuj¹c jako genera-

tor funkcyjny przyrz¹d daje przebiegi standar-

dowe _ sinusoidalny, prostok¹tny, pi³okszta³t-

ny, trójk¹tny oraz przebieg symuluj¹cy Ÿród³o

szumów. Ponadto ma funkcjê przemiatania

czêstotliwoœci i piêæ rodzajów pracy: praca

ci¹g³a, z wyzwalaniem, pakietowa, z modu-

lacj¹ wewnêtrzn¹ lub zewnêtrzn¹. Przebiegi 

sinusoidalny i prostok¹tny maj¹ zakres czê-

stotliwoœci do 31 MHz a trójk¹tny i pi³ok-

szta³tny: do 2 MHz. Zniekszta³cenia harmo-

niczne sinusoidy s¹ mniejsze ni¿ _ 45 dBc (od

0 do 1 MHz) lub _ 32 dBc (od 1 do 31 MHz).

W przebiegu prostok¹tnym minimalny czas

narastania i opadania jest 15 ns, a przerzu-

ty mniejsze ni¿ 5%. Wewnêtrzna modulacja

zarówno amplitudy jak i czêstotliwoœci mo¿e

nastêpowaæ przebiegiem sinusoidalnym, pro-

stok¹tnym, trójk¹tnym, pi³okszta³tnym lub

dowolnie zaprogramowanym. Przemiatanie

czêstotliwoœci jest liniowe lub logarytmicz-

ne. Generator ma dwa niezale¿ne kana³y

wyjœciowe. Przes³uch miêdzy nimi jest mniej-

szy ni¿ 0,05 %.  Z generatora uzyskuje siê

te¿ dowolnie zaprogramowane szybkie

przebiegi o du¿ej rozdzielczoœci. Przebieg

ma d³ugoœæ od 16 do 16 384 punktów i 12-

bitow¹ rozdzielczoœæ amplitudy. Zaprogra-

mowany przebieg jest rejestrowany w pa-

miêci i mo¿e byæ generowany na wyjœciu

z czêstotliwoœci¹ do 40 Mpróbek/s. Jako

opcja jest dostêpne bogate oprogramowa-

nie na bazie Windows, wspomagaj¹ce pro-

jektowanie przebiegów dowolnych. Genera-

tor ma masê 8,7 kg i wymiary 363

(szer.), 109 (wys.) i  386 (g³êb.) mm. 

Dystrybutorem przyrz¹du w Polsce jest fir-

ma NDN, tel./fax (0-22) 641-15-47, e-mail:

ndn@ndn.com.pl

(r)

ARBITRALNY GENERATOR FUNKCYJNY TYPU HC9302