background image

Układ wydalniczy

Dietetyka SWSM

background image

Wydalanie

Oddzielanie zbednych

produktów 

przemiany materii z płynów ciała. 

Układ oddechowy: CO

2

Skóra i przydatki : woda, sole, kwas 
mlekowy, mocznik

System trawienny : woda, sole, CO

2

tłuszcze, barwniki żółciowe, cholesterol

Układ moczowy: wiele produktów 
przemian metabolicznych, tksyny, leki, 
hormony, sole, H

+

i woda

background image

Elementy składowe 

Nerki

Moczowody

Pęcherz moczowy

Cewka moczowa

background image

Układ moczowy

Dwie nerki

Dwa moczowody

• cewka

Pęcherz

background image

http://www.youtube.com/watch?v=3TH
ZeaMfuSw&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=aQZ
aNXNroVY&feature=related

background image

Funkcje układu wydalniczego

Regulacja jonów w osoczu

Regulacja osmomolarności osocza

Regulacja objętości osocza

Regulacja stężenia jonów 
wodorowych w osoczu (pH)

Usuwanie zbędnych produktów 
przemiany materii i substancji 
toksycznych z osocza

Produkcja hormonów (sekrecja)

background image

Nerka - budowa

1.

piramida nerkowa

2.

tętnica 
międzypłatowa

3.

tętnica nerkowa

4.

żyła nerkowa

5.

wnęka nerki

6.

miedniczka 
nerkowa

7.

moczowód

8.

kielich mniejszy

9.

torebka włóknista

10. biegun dolny nerki
11.

biegun górny nerki

12.

żyła 
międzypłatowa

13. nefron
14. zatoka nerkowa
15.

kielich większy

16. brodawka 

nerkowa

17.

słupy nerkowe

background image

Nerka - budowa

Kora nerki warstwa zewnętrzna

Słupy nerkowe

Rdzeń nerki warstwa wewnętrzna

Piramidy nerkowe

background image

Przekrój płata nerki

background image

Nerka - funkcjonowanie

Schemat przedstawiający strukturę nefronu i budowę torebki Bowmana. 
Biologia Solomon, Berg, Martin, Villee 1996 str 1001

background image

Ciśnienie filtracyjne

background image

Nerka - funkcjonowanie

Nefron podstawowa jednostka 
funkcjonalna = 

Kłebuszek nerkowy 

(Malpighiego) + kanalik 
nerkowy(cewka nerkowa)

Torebka otaczająca kłebuszek torebki 
ciałka nerkowego ( torebka Bowmana)

Od torebki odchodzi kanalik kręty 
proksymalny przechodzący w pętlę 
nefronu ( pętla Henlego)

background image

Ukrwienie nerek

25 % krwi każdego wyrzutu serca 
przepływa przez nerki

Tętniczka doprowadzająca do torebek 
ciałek nerkowych rozpoczyna 
produkcję moczu pierwotnego

Mocz ostateczny; układ kanalikowy, 
wchłanianie zwrotne (reabsorbcja) 
wydzielanie ( sekrecja)

background image

Przesączanie kłębkowe

Ciśnienie hydrostatyczne występujące 
w naczyniach włosowatych 
kłębkowych.

Wartość ciśnienia ok. 70 mmHg w 
porównaniu do 25 mmHg w innych 
tkankach

Jest zależne od ciśnienia tętniczego

background image

Reabsorbcja kanalikowa

Wchłanianie wraz z wodą i 
readsorbcja w kanalikach nerkowych.

Glukoza, aminokwasy, sole mineralne

Aktywne wydzielanie

przez nabłonek 

kanalikowy do światła kanalika

Jony potasu, wodorowe, amoniak

background image

Regulacja reabsorbcji

Reabsorbcja przymusowa w kanaliku 
proksymalnym 

– woda i Na

Aldosteron (kora nadnerczy) zwiększa 
zatrzymywanie sodu

H. antydiuretyczny (przysadka) 
zwiększa reabsorpcję wody

H. przytarczyc reabsorbcja
fosforanów.

background image

Aparat 

przykłebuszkowy

Aparat 

przykłębuszkowy

reguluje każdy nefron.
Składa się na niego komórki 
przykłębuszkowe, 
(wydzielanie reniny)
komórki plamki gęstej 
(wydzielane wazopresyny) i 
komórki mezangium
zewnętrznego tkanka łaczna.

background image

Reabsorbcja i sekrecja

background image

„Odpady” przemiany azotowej

Mocznik

białka

aminokwasy

NH

2

usuwany

amoniak, 

wątroba przetwarza do mocznika

Kwas moczowy

Przemiany kwasow nukleinowych

Kreatynina 

Przemiany fosforanów

Niewydolność nerek

azotemia: produkty przemian azotowych we 
krwi

uremia: toksyczne efekty akumulacji 
produktów przemian azotowych

background image

Hormony

Nerki wydzielają hormony, erytropoetynę i 

reninę. Erytropoetyna wydzielana jest w 
odpowiedzi na 

hypoksję czyli niski poziom 

tlenu w tkankach.

Stymuluje to erytropoezę 

czyli produkcję krwinek czerwonych w szpiku 
kostnym. 

Kalcytriol (1,25-dihydroksycholekalcyferol; 
1,25(OH)

2

D

3

) aktywna forma wit D 

zapoczątkowuje absorpcję wapnia i 

absorbcję fosforanów 

Częścią układu RAA (renina – angiotensyna 

– aldosteron) jest renina regulująca poziom 
aldosteronu. 

background image

Hormony

background image

Regulacja równowagi kwasowo -
zasadowej

HCl + NaHCO

3

 NaCl +H

2

CO

3

H

2

CO

 H

2

O + CO

2

1.  mechanizm węglanowy 

Anhydraza

węglanowa

H

2

O + CO

 H

2

CO

3

2.  „ kwaśność miareczkowa”

3. mechanizm amoniakalny 

background image

Moczowody budowa

3 warstwowa budowa 

Łącznotkankowa błona zewnętrzna

Błona mięśniowa

Błona śluzowa z nabłonkiem 

przejściowym

Skurcze perystaltyczne moczowodu 
efekt wzrostu ciśnienia w miedniczkach

Zablokowanie moczowodu 

– kolka 

nerkowa

background image

Moczowody 

background image

Moczowody 

background image

Pęcherz moczowy - budowa

Błona śluzowa

Błona mięśniowa 

Błona 

zewnętrzna

background image

Oddawanie moczu

Odruch sterowany 
z rdzenia 
kręgowego

Pojawia się przy obj ok. 
150 ml
Powyżej 400 ml jest trudny 
do utrzymania

background image

Mocz 

Dobowa produkcja od 500 do 2500 ml

Gęstość od 1,003 do 1,03

Podstawowe składniki:

Woda, mocznik, kwas moczowy, 
kreatynina, siarczany, fosforany, chlorki, 
amoniak, potas, sód.

background image

Zaburzenia układu wydalniczego

Bezmocz mechaniczny

Chlamydia i ureaplazma

Gruczolak gruczołu 
krokowego

Gruźlica urologiczna

Hematuria

Hiperaldosteronizm

Hiperamonemia

HSV

Kamica cewkowa

Kamica cystynowa

Kamica fosforanowa

Kamica kielichowa

Kamica ksantynowa

Kamica moczanowa

Kamica moczowa

Kamica moczowodowa

Kamica nerkowa

Kamica pęcherzowa

Kamica szczawianowa

Kamica wapniowa

Kamienie w nerkach

Kolka nerkowa

Krwiomocz

Mocznica
Nefropatia cukrzycowa
Nefropatia toczniowa
Nietrzymanie moczu
Niewydolność nerek
Ostre 

kłębuszkowe zapalenie nerek

Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek
Przednerkowa ostra niewydolność nerek
Przewlekle odmiedniczkowe zapalenie 
nerek
Rak nerki
Roponercze
Skaza moczanowa
Torbielowatość nerek
Uraemia
Uremia
Wielomocz
Zapalenie cewki moczowej
Zapalenie gruczołu krokowego
Zapalenie miedniczek nerkowych
Zapalenie nerek
Zapalenie pęcherza moczowego
Zapalenie pochwy
Zapalenie prostaty
Zapalenie sromu
Zapalenie stercza
Zespół Conna
Zespół nefrotyczny
Zespół nerczycowy
Żylaki powrózka nasiennego

background image

Dializa

background image

Transplantacje 

w ok. 50% przypadków nerka pracuje 
bardzo dobrze i nie dochodzi do 

powikłań

w ok. 35% przypadków występują 
problemy i

powikłania, które udaje się 

wyleczyć 

w ok. 15% przypadków występują 

poważne problemy i powikłania 

prowadzące do utraty przeszczepu lub 
pogorszenia stanu zdrowia

w 3

—5% przypadków dochodzi do 

śmierci biorcy.

background image

Transplantacje 

Falun Gong Chiny:

Nerka: 62

000 dolarów USA

Wątroba: 98 000 – 130 000 dolarów USA

Płuco: 150 000 – 170 000 dolarów USA

Serce: 130 000 

– 160 000 dolarów USA

Rogówka: 30 000 dolarów USA

Okazuje się więc, że Chiny zrobiły sobie 
z ludzkiego organizmu całkiem opłacalny 
biznes.

background image

Transplantacje 

– pieniądze i ból !?

background image

Nerki jako pożywienie

background image

Nerki w kuchni

Najczęściej podawane są po uprzednim 

duszeniu lub podsmażeniu. W 

przetwórstwie mięsnym nerki wieprzowe 

stosowane są jako dodatek do pasztetów, 
konserw, rolad i 

farszów

Nerki 

charakteryzują się delikatnym, 

podrobowym smakiem.

Mają swoisty, dosyć ciężki zapach. 

Często odbierany jako nieprzyjemny.

Nerki 

są źródłem białka, witamin z grupy 

B, dobrze przyswajalnego żelaza i kwasu 

foliowego. Zawierają jednak znaczne 

ilości cholesterolu.