Obrażenia mnogie i 

wielonarządowe

schematy postępowania

Mnogie obrażenia ciała

-

są to uszkodzenia co najmniej 

dwóch okolic ciała, z których 

każde z osobna wymaga leczenia 
szpitalnego.

Umieralność ogólna

Następstwa

Następstwa c.d.

Następstwa urazów mnogich 

(w Polsce)

USA:
-

śmierć

10-15 %

-

kalectwo

20-30 %

śmierć

25 %

kalectwo

38 %

wyleczenie

37 %

31

Uraz mnogi

epidemiologia

82.5 %

20.2 %

47.2 %

45.0 %

29.3 %

14.9 %

30.1 %

Uraz mnogi

stany zagrożenia życia

Niewydolność

krążenia

•

Wstrząs hipowolem.

•

Krwotok wewn.

•

Krwotok zewn.

•

Oparzenie

•

Tamponada serca

Niewydolność 

oddechowa

•

Niedrożność dróg.odd.

•

Odma

•

Mnogie złamania żeber.

•

Aspiracja (utopienie)

•

Zgniecenie płuca

Uszkodzenie OUN

•

Uraz 
mechaniczny

•

hipoperfuzja

•

niedotlenienie

Alfabet ratowniczy

Sztuczna wentylacja

„Alfabet” cd



E

- exposure

(examination): chorego 

rozebrać, zbadać, poszukując obrażeń 

zewnętrznych i objawów obrażeń 

wewnętrznych, zaopatrzyć rany



F

- fractures

: unieruchomienie złamania



M 

- monitoring

: 

obserwacja tętna, ciśnienia 

tętniczego krwi, EKG, oksygenacji 

(pulsoksymetria), oddechu i stanu 

przytomności (GCS)



N

- nursing

: 

pielęgnacja (odpowiednie 

ułożenie, zabezpieczenie przed utratą ciepła, 

pobranie grupy krwi itp.)

„Alfabet” cd



O

-

oxygenation

: kontynuacja, co jest oczywiste, 

sztucznej wentylacji (respirator) i tlenoterapii



P R

-

pain relief

: 

znoszenie bólu dzięki odpowiedniemu 

dożylnemu podawaniu leków przeciwbólowych, w tym -
praktycznie we wszystkich przypadkach -

także 

narkotycznych



S

-

sedation

: 

uspokojenie pacjenta, jeśli jest przytomny, 

informowanie o sytuacji, o podejmowanych działaniach, o 

bezpieczeństwie innych osób poszkodowanych w tym 
samym wypadku itd.



T

-

transportation

: przewiezienie na sygnale lub bez, 

w zależności od wskazań

Karetka „na sygnale”:

Dziękuję za uwagę