background image

1

EN_w05 

Przekształtniki impulsowe prądu stałego 

(dc/dc)

Wprowadzenie

Sterowanie napięciem przez Modulację Szerokości Impulsów MSI 

(

Pulse Width Modulation - PWM

)

Przekształtnik obniżający napięcie (

buck converter

)

Przekształtnik podwyższający napięcie (

boost converte

r)

Przekształtnik odwracający (

buck-boost

)

Przekształtniki dwu- i czterokwadrantowe
Unipolarne i bipolarne sterowanie MSI  przekształtnika mostkowego
Wpływ przewodzenia przerywanego na pracę przekształtników 

buck

boost, buck-boost

background image

2

EN_w05 

Wprowadzenie do przekształtników dc/dc

Główne zastosowania:

Zasilacze impulsowe prądu stałego
Napędy z silnikami prądu stałego

Cel: regulować napięcie wyjściowe

Schemat 

blokowy:

background image

3

EN_w05 

Sterowanie wartością średnią napiecia przez MSI

background image

4

EN_w05 

Realizacja sterowania MSI

background image

5

EN_w05 

Przekształtnik obniżający (buck converter)

Tętnienia napięcia są filtrowane dolnoprzepustowym filtrem LC

Dioda jest niezbędna, aby zapewnić drogę dla prądu 

i

L

gdy nie przewodzi łącznik 

background image

6

EN_w05 

Napięcie wyjściowe przekształtnika V

d

Vd średnie zależy liniowo 

od D 

V

= D ·  V

d

Częstotliwości harmoniczne 

są  wielokrotnościami f

s

:

f

, 2

f

, 3

f

, ...

Filtrowanie tym 

skuteczniejsze im większa 
częstotliwość łączeń fs i im 
mniejsza częstotliwość 
graniczna (-3dB) filtru

f

c

« f

s

background image

7

EN_w05 

Przebiegi

i

,

u

przy przewodzeniu ciągłym

i

L

> 0 

W stanie ustalonym:

A = B  

(

v

L

)

śr

= 0

Bilans mocy przy

pominięciu strat:

background image

8

EN_w05 

Przekształtnik podwyższający napiecie (boost)

Takie same elementy, inaczej połączone

Napięcie wyjściowe nie może być mniejsze od wejściowego

background image

9

EN_w05 

Przebiegi w stanie ustalonym przy przewodzeniu ciągłym

całka napięcia na indukcyjności:

Bilans mocy:

background image

10

EN_w05 

Ograniczenia w podwyższaniu napięcia

Dławik i kondensator nie są 

idealne (straty)

Spadki napięcia stają się istotne 

przy dużych prądach i dużych D

Napięcie wyjściowe niedokładnie

odpowiada teoretycznemu

D musi być ograniczone: 0 .. 0.8

background image

11

EN_w05 

Przekształtnik buck-boost (obniżająco-odwracający)

Napięcie wyjściowe może 

być niższe lub wyższe od 
wejściowego

Napięcie wyjściowe ma 

przeciwny znak niż wejściowe

background image

12

EN_w05 

Przebiegi w stanie ustalonym przy przewodzeniu ciągłym

background image

13

EN_w05 

Przekształtniki dwukwadrantowe (półmostkowe)

Przełączanie między dodatnim a ujemnym biegunem napięcia Ud

Średnie napięcie wyjściowe dodatnie, prąd dodatni lub ujemny (I i II ćwiartka)

Stanowią jedno ramię (leg) w przekształtnikach złożonych dc/dc lub dc/ac

background image

14

EN_w05 

Przekształtnik czterokwadrantowy o jednym ramieniu

Obciążenie włączone między biegun wyjściowy przekształtnika, a punkt 

środkowy zasilania

Zarówno prąd jak i napięcie wyjściowe mogą być dodatnie lub ujemne

Zastosowania:

zasilacze impulsowe

przekształtniki dc/ac

background image

15

EN_w05 

Przekształtnik czterokwadrantowy mostkowy

Napięcie wyjsciowe może być regulowane w zakresie  napięcie zasilające

background image

16

EN_w05 

Przekształtnik czterokwadrantowy mostkowy

Zastosowania:

Napędy prądu stałego

Falowniki dc/ac

Zasilacze impulsowe z izolacją we/wy

background image

17

EN_w05 

Napięcia wyjściowe biegunów przekształtnika

Napięcia (chwilowe) w punktach A, B oraz ich różnica zależą od napięcia 

zasilającego i sygnałów sterujących, a są niezależne od prądu obciążenia

Napięcia średnie zależą od względnych czasów wysterowania łączników T

A+

, T

B+

(łączniki T

A-

, T

B-

są sterowane komplementarnie)

background image

18

EN_w05 

Sterowanie MSI w przekształtnikach mostkowych

Dwie metody sterowania MSI:

Bipolarna (dwubiegunowa)  MSI  : pary łączników (TA+ , TB-) oraz 

(TA- , TB+) są wysterowywane równocześnie

Unipolarna (jednobiegunowa) MSI : między wysterowaniem TA+ a 

TB- oraz między TA- a TB+ jest 180

przesuniecia fazowego 

Unipolarna MSI jest zdecydowanie lepsza, choć jej realizacja jest nieco 

bardziej skomplikowana

background image

19

EN_w05 

Porównanie MSI unipolarnej i bipolarnej

Wartość skuteczna składowej zmiennej (wszystkich harmonicznych łącznie) jest 

mniejsza dla MSI unipolarnej, zwłaszcza dla średnich wartości napięcia wyjściowego 
bliskich zeru

Częstotliwość podstawowej harmonicznej w napieciu wyjsciowym jest dla modulacji 

unipolarnej dwukrotnie wyższa niż częstotliwość przełaczeń zaworów  fs , a dla 
bipolarnej równa fs

background image

20

EN_w05 

Sterowanie w bipolarnej MSI

TA+ i TB-

przewodza, 
gdy sygnał 
sterujący 

v

control

jest 

większy niż 
trójkątny 
sygnał 
odniesienia 

Napięcie 

wyjściowe 
przełącza się 
od wartości 
+

V

d

do -

V

d

Przejście 

prądu przez 
zero nie 
wywołuje 
żadnych 
komplikacji

background image

21

EN_w05 

Sterowanie MSI - wzory

Napięcie trójkątne w przedziale ¼ okresu Ts:

Względny czas wysterowania TA+:

Średnie napięcie wyjściowe ... 

... liniowo zależy od sygnału sterującego

background image

22

EN_w05 

Sterowanie unipolarne MSI

Dwa oddzielne napięcia 

sterujące dla łączników TA i TB

Tak jak poprzednio:

background image

23

EN_w05 

Przewodzenie przerywane

W przekształtnikach dwu- i czterokwadrantowych przewodzenie 

przerywane praktycznie nie wystepuje

W prostych przekształtnikach (buck, boost, buck-boost),  przy 

niewielkich obciążeniach prąd w indukcyjności może w pewnych 

przedziałach spadać do zera – mówimy wtedy o przewodzeniu 
przerywanym

Dla przewodzenia przerywanego znacznie komplikują się wzory na 

napięcie wyjsciowe; napięcie to staje sie zależne od prądu i parametrów 
obwodu

Analizę pracy przy przewodzeniu przerywanym najlepiej przeprowadzic 

symulacyjnie, lub skorzystać z iPES

background image

24

EN_w05 

Praca na granicy przewodzenia ciągłego i przerywanego w 
przekształtniku obniżającym (

buck

)

background image

25

EN_w05 

Przebiegi w stanie ustalonym przy przewodzeniu przerywanym
w przekształtniku obniżającym (

buck

)

background image

26

EN_w05 

Charakterystyki

V

(

I

) dla przekształtnika obniżającego (

buck

z uwzględnieniem strefy przewodzenia przerywanego

background image

27

EN_w05 

Charakterystyki

D

(

I

) dla przekształtnika obniżającego (

buck

z uwzględnieniem strefy przewodzenia przerywanego

background image

28

EN_w05 

Przekształtnik obniżający (buck) – ćwiczenia iPES

background image

29

EN_w05 

Przekształtnik podwyższający – granice przewodzenia
ciągłego i przerywanego

background image

30

EN_w05 

Przekształtnik podwyższający – przebiegi na granicy
przewodzenia ciągłego oraz przy przewodzeniu przerywanym

background image

31

EN_w05 

Przekształtnik podwyższający – charakterystyki 

(

I

o

)

z uwzględnieniem przewodzenia przerywanego

background image

32

EN_w05 

Przekształtnik podwyższający – ćwiczenia iPES