Kultura renesansu

Kultura renesansu kształtowała się pod wpływem antycznych wzorców.

Rzesze humanistów studiowały starożytne teksty: Cycerona,

Wergiliusza, Arystotelesa, Platona. Filozofia i literatura formowały nowy

światopogląd. Sztuka antyczna stała dla człowieka renesansu

nauczycielką piękna. Ogromne znaczenie dla rozwoju kultury w

renesansie miał wynalazek druku. Pozwolił ona na znacznie szybszą

wymianę myśli, upowszechnianie się języków narodowych, wzrost

poziomu edukacji. Za sprawą słowa drukowanego Europę dość szybko

obiegły tezy Marcina Lutra. Być może losy Jana Husa potoczyłyby się

inaczej, gdyby i on mógł liczyć na tak szeroki rozgłos. Miał więc druk

udział w reformacji i później w jej zwalczaniu. Rozwój języków

narodowych w renesansie Łacina byłą językiem ludzi wykształconych,

posługiwali się nią duchowni, dyplomaci, władcy. Po łacinie wykładano

na uniwersytetach i pisano książki – przynajmniej w średniowieczu,

ponieważ w renesansie zaczęło się to zmieniać. Warstwy wykształcone

nadal posługiwały się łaciną, jednak coraz bardziej doceniano

znaczenie języków narodowych. Duży wpływ na te tendencje miała

reformacja. Na potrzeby kościołów reformowanych dokonywano

przekładów Pisma Świętego. Luter, który domagał się przede

wszystkim rozumienia wiary, wprowadził liturgię w języku niemieckim.

Podobnie czyniły inne gminy protestanckie. Również świeccy pisarze

coraz częściej posługiwali się swoimi ojczystymi językami. Był to

przejaw indywidualizmu, choć znacznie ograniczał grono potencjalnych

odbiorców. W Polsce pionierami literatury narodowej byli Mikołaj Rej i

Jan Kochanowski. Rozwój języków narodowych pociągnął za sobą

powstawanie traktatów ortograficznych i podręczników gramatyki.

Powoli kształtowała się poprawna pisownia, choć proces ten miał trwać

jeszcze przez kolejne wieki. Rozwój szkolnictwa w odrodzeniu

Uniwersytety i wykształcenie humanistyczne Epoka odrodzenia to czas

dynamicznych zmian w sposobie i zakresie nauczania. Powstają nowe

uniwersytety, na których coraz większe znaczenie mają nauki świeckie.

Rozwija się astronomia, nauki prawnicze i – oczywiście – studia

humanistyczne. Naukę coraz częściej podejmują synowie mieszczan,

szczególnie na zachodzie Europy. Zamożni włoscy kupcy mogą sobie

pozwolić na kształcenie swoich dzieci. Uniwersytety stanowią ośrodki

rozwoju i wymiany myśli. Idee Lutra, pisma Erazma z Rotterdamu czy

koncepcje Machiavellego są tu szeroko dyskutowane. Renesans nie

zna plagiatu, więc dokonuje się licznych przekładów obcych twórców.

Jałowe dysputy w nauce zastępują doświadczenie i obserwacja, co

pozwala na szybki rozwój nauk przyrodniczych. Jezuici - działania na

gruncie kultury Idee humanistyczne ogarnęły także życie zakonne. W

tym duchu powstało nowe zgromadzenie – jezuici. Założycielem

Towarzystwa Jezusowego był hiszpański duchowny, Ignacy Loyola.

Tym, co odróżniało jezuitów, było życie wśród świeckich, a nie w

zamkniętych społecznościach klasztornych. Mieli oni ogromne zasługi w

zakresie rozwoju edukacji, dbali o poziom nauczania w swoich

kolegiach tak, że niejednokrotnie przewyższały one pod tym względem

uniwersytety. Interpretowali dorobek starożytnych w duchu

chrześcijaństwa, co zapoczątkowało powstanie humanizmu

katolickiego. Filozofia renesansowa Głównym prądem umysłowym tej

epoki był humanizm. Nurt powstały we Włoszech, później prężnie

rozwijający się we Francji, gdzie zrodził się humanizm sceptyczny.

Dominująca w średniowieczu scholastyka została poddana gruntownej

reformie i skierowała się w stronę odnowionego tomizmu. Odrodziły się

również idee stoickie i epikurejskie, a więc filozofia życia codziennego.