KRYTERIA DEFINICYJNE PRZEMOCY
Rodzaj zachowania sprawcy
Jarosław Rudniański – "relacja zachodząca między jednostkami, grupami czy zespołami ludzi lub
między jednostką a grupą, relację tę charakteryzuje stosowanie przez jedną ze stron
przeważającej siły lub groźby jej zastosowania. Polega ona na wywoływaniu wpływu –
intencjonalnie i nieintencjonalnie."
Ponadto rodzaj zachowania sprawcy podkreśla definicja przemocy amerykańskiego Centrum
Pomocy Dzieciom Krzywdzonym i Zaniedbanym: "fizyczne lub umysłowe działanie na szkodę,
wykorzystywanie seksualne, zaniedbywanie lub maltretowanie dzieci poniżej 18. roku życia
przez osobę odpowiedzialną za pomyślny ich rozwój oraz działania, które stanowią zagrożenie
dla ich rozwoju".
Inna definicja przemocy – zachowanie jednej osoby wobec drugiej niezgodne z naturą relacji, w
jakiej te osoby pozostają; zachowania podejmowane z intencją zadania fizycznego bólu lub obrażeń
innej osobie, ale także zaniechanie działań, które w tej relacji powinny zaistnieć.
Intencjonalność sprawcy
Obserwując sprawcę możemy nie być pewni, czy działał on mając na uwadze zaspokojenie
własnych potrzeb, czy po prostu nie był świadomy szkodliwości swojego postępowania. W wielu
sytuacjach bierzemy pod uwagę samo działanie sprawcy, nie zaś intencje.
Każda przemoc prowadzi u osoby krzywdzonej do powstania określonych objawów zewnętrznych,
widocznych np. w zachowaniu agresywnym, bądź nieobserwowalnych na zewnątrz, mogących
powodować błędną opinię co do tego, czy osoba poniosła konsekwencje w wyniku zadanej
przemocy.
Andrzej Olubiński – "przemoc to każdy akt godzący w osobistą wolność jednostki, zmuszanie
jej do zachowań niezgodnych z własną wolą." W tak rozumianej definicji zaszkodzenie oraz
związane z tym cierpienie jest sposobem osiągania przez sprawcę zamierzonego celu.
Gelles i Cornell – "akt przeprowadzony z zamiarem spowodowania cierpienia fizycznego czy
krzywdy innej osoby albo postrzegany jako wiedziony taką intencją."
Anne Ganley – "zaspół atakujących, nadzorujących i kontrolujących zachowań obejmujących
przemoc fizyczną, seksualną i emocjonalną. Spójna całość, ciąg zachowań o charakterze
zamierzonym i instrumentalnym, których celem jest zniewolenie ofiary, wyeliminowanie jej
suwerennych myśli i działań, podporządkowanie jej żądaniom i potrzebom sprawcy."
Przemoc ze względu na rodzaj czynów sprawcy ma charakter:
•
czynny (bezpośrednie bicie, zachowania seksualne),
•
bierny (izolowanie w zagrażającym miejscu, niszczenie rzeczy, pozbawianie przedmiotów
niezbędnych do życia).
