background image

w

w

w

.k

ula.go

v.pl

„Od pejzażu do krainy absurdu”, 

czyli artysta w poszukiwaniu natchnienia

Scenariusz przeznaczony dla dzieci 6-letnich

Cele: 

• Rozwijanie wiedzy na temat gatunków malarstwa.

• Poszerzenie świadomości na temat źródeł sztuki. 

• Rozwijanie ekspresji plastycznej przy wykorzystaniu różnych 

gatunków i technik malarskich.

• Rozwijanie wrażliwości estetycznej i rozpoznanie własnych 

preferencji jako autora i odbiorcy dzieła sztuki.

1. Jak powstało twoje dzieło? 

Po przyjściu do przedszkola dzieci znajdują w szatni swoją 

pracę plastyczną (rysunek dowolny), z doczepioną karteczką: 

Jak powstało twoje dzieło? Podczas zabawy porannej dzieci 

rozmawiają z nauczycielem na temat swoich prac. Oprócz 

opowiadania o technicznej strony pracy, próbują dociec 

skąd wzięły pomysł na pracę, oglądają też prace kolegów i 

komentują je. 

2. Czy istnieje przepis na dzieło sztuki?

• Dzieci znajdują pudełko lub skrzynkę z napisem: 

„NIEZBĘDNIK ARTYSTY MALARZA”. Przed otwarciem skrzynki 

nauczyciel zbiera opinie dzieci na temat tego, co ich zdaniem 

jest potrzebne do namalowania obrazu, po czym spisuje 

wszystkie pomysły. Co oprócz materiałów i akcesoriów potr-

zebne jest do stworzenia dzieła: Co jest niezbędne, a tego nie 

widać? Naprowadza dzieci na abstrakcyjne składniki sztuki, 

takie jak: pomysł (natchnienie, inspiracja). 

• Nauczyciel pokazuje dzieciom kartkę, na której spisana jest 

zawartość skrzynki (1. farby, 2. pędzel, 3. kartka lub płótno, 4. 

woda, 5. natchnienie). Jeśli jest na to czas, można poszerzyć 

rozmowę o pytanie, co moglibyśmy zrobić, gdybyśmy mieli 

pomysł/natchnienie, a nie mieli pędzla albo kartki itd. Taka 

rozmowa będzie dobrym wstępem do poszukiwania orygi-

nalnych technik malarskich, co może być przedmiotem 

kolejnych zajęć.

• Po otwarciu skrzynki dzieci znajdują w niej podstawowe 

akcesoria malarskie oraz „niewidzialne natchnienie”. Nauczy-

ciel zachęca dzieci do wskazania miejsca, w którym rodzą się 

pomysły (serce, umysł) oraz do próby odpowiedzi na pytanie, 

co sprawia, że pojawiają się pomysły. 

3.  Natchnienie, czyli co? 

Nauczyciel prezentuje dzieciom reprodukcje trzech wyraźnie 

różniących się stylem i gatunkiem obrazów. Może to być:

• martwa natura Cezanne’a „Jabłka i pomarańcze” 

• pejzaż J.M.W. Turnera „Wielki Kanał w Wenecji”

• surrealistyczny obraz P. Magritta „Mężczyzna w meloniku”

Zachęca dzieci do wyrażenia opinii na temat tego, skąd 

artyści czerpali pomysły do swoich obrazów (skąd w ich 

głowie pojawił się pomysł na obraz), co mogło ich zachęcić, 

zainspirować do namalowania obrazu. 

4. Na tropie natchnienia, czyli wizyta w malarskim atelier

• Przed przystąpienie do zabawy warto w ciekawy sposób 

zaaranżować wystrój sali (najlepiej przed przyjściem dzieci do 

przedszkola). Odpowiednio przygotowaną przestrzeń można 

oddzielić od reszty sali parawanem lub zasłoną. 

• Proponujemy podzielić przestrzeń na trzy części (za pomocą 

sznurka zawieszonego na pewnej wysokości, taśmy malar-

skiej przyklejonej na podłodze czy przenośnych parawa-

ników). Każda część może mieć swoją nazwę i stanowić 

odrębne malarskie atelier.

PRACOWNIA NR 1 - „Owoce i kwiaty” – atelier miłośnika 

martwej natury

• Dzieci wchodzą do „pomieszczenia”, w którym znajdują się 

porozkładane owoce, sztuczne lub żywe kwiaty, naczynia 

(obiekty będące motywami martwej natury). Nauczyciel 

wyjaśnia, że twórców tzw. „martwej natury” fascynowało 

często to, co z pozoru zwykłe i codzienne.

• Nauczyciel proponuje dzieciom wejście w rolę artysty 

malarza, który czerpie natchnienie z obserwacji przedmiotów 

- zachęca dzieci do znalezienia w sali jednego przedmiotu 

(nie zabawki), który wydaje im się szczególnie ciekawy. 

• Podążając za wskazówkami nauczyciela, dzieci obserwują 

wybrany przez siebie przedmiot z różnych perspektyw: z 

przodu, z tyłu, z boku, z góry, z dołu, z daleka i z bliska, badają 

z zamkniętymi oczami, sprawdzają, jak wygląda do góry no-

gami. Dodatkowo można użyć szkła powiększającego.

• Jeśli jest na to czas, nauczyciel zasłania zgromadzone 

przedmioty, a dzieci mają za zadanie jak najdokładniej opisać 

słowami przedmiot, nie wymieniając jego nazwy. Jeśli grupa 

jest liczna, dzieci mogą opowiadać o swoich przedmiotach w 

parach. Nauczyciel zachęca dzieci, by opowiedziały zwłaszcza 

o tym, czego nie było widać na pierwszy rzut oka. 

Dzieci podejmują decyzję, z jakiej perspektywy chcą 

obserwować przedmiot (blisko, daleko, z góry, itp.) i 

przystępują do rysowania przedmiotu za pomocą węgla. 

Mają do dyspozycji kilka kartek, aby możliwe było wykonanie 

kilku szkiców. 

II część scenariusza najlepiej zrealizować w porze spac-

eru.

PRACOWNIA NR 2 „Wędrowiec w morzu mgły” - w atelier 

znawcy pejzażu

• Dzieci wchodzą do pracowni pejzażysty. Odnajdują tam 

buty, pelerynę, lornetkę, plecak wypełniony materiałami 

plastycznymi i kartkę z napisem: „Wrócę wieczorem”. Nauc-

zyciel zachęca do rozmowy na temat tego, skąd pracujący tu 

artysta czerpie pomysły, „natchnienie”, inspiracje dla swoich 

dzieł. 

background image

w

w

w

.k

ula.go

v.pl

• Dzieci przygotowują się do wyjścia w plener – burza 

mózgów na temat tego, co ze sobą zabrać, żeby malowanie 

lub rysowanie było możliwe. Dzieci szukają oryginalnych 

rozwiązań następujących problemów praktycznych:

- Co zrobić, żeby wiatr nie porwał kartki? 

- Na czym usiądziemy, jeśli trawa będzie mokra?

- Jak to zrobić, żeby się zanadto nie pobrudzić?

- Co zrobić, gdy nie można umyć pędzla? 

- A co, jeśli zacznie padać deszcz? 

- Jak zabrać ze sobą pracę, która jeszcze nie wyschła?

• Dzieci wyruszają na spacer, żeby w plenerze znaleźć artysty-

czne natchnienie. Nauczyciel proponuje, by każde dziecko 

usiadło w takim miejscu, z którego ma najciekawszy widok 

(zachęca dzieci do twórczej eksploracji terenu – w zasięgu 

wzroku nauczyciela).

• Nauczyciel prosi dzieci, żeby wskazały, który widok będą 

malować, po czym fotografuje wskazane miejsce.

• Warto ponownie dać dzieciom wybór techniki tworzenia: 

akwarele, pastele.

III część scenariusza można zrealizować w porze poobied-

niego odpoczynku 

PRACOWNIA NR 3 „Drzewa w kształcie parasola” – w 

krainie snów, marzeń i absurdu

• Dzieci wchodzą do kolejnej Pracowni, w której niektóre 

rzeczy ustawione są do góry nogami. Ponadto znajduje się 

tam poduszka, kocyk i książka. Jeśli jest na to czas, można 

przygotować śpiącą sylwetkę malarza. Nauczyciel zachęca 

dzieci do dyskusji, skąd artysta pracujący w tym atelier bierze 

swoje pomysły. 

• Nauczyciel zachęca dzieci do odpoczynku, sugerując, że jeśli 

zamkną oczy i uruchomią wyobraźnię, z pewnością przyjdzie 

do nich natchnienie. 

• Aby uatrakcyjnić dzieciom odpoczynek, można odpowied-

nio dobrać lekturę. Do pobudzenia wyobraźni młodszych 

przedszkolaków może posłużyć książka C. Riddella W Krainie 

Absurdii, opowiadająca o niezwykłych przygodach, jakie 

mały chłopiec przeżywa we śnie. W tytułowej Absurdii rosną 

drzewa-parasole, a z wielkiego jajka podanego na obiad 

wykluwa się smok. Inspirację dla starszych przedszkolaków 

mogą stanowić przygody Alicji w krainie czarów J. Carrola lub 

wiersz J. Tuwima Cuda i dziwy.

• Dalszą propozycję można modyfikować w zależności od 

wieku dzieci. Najmłodszym dzieciom można zaproponować 

namalowanie Absurdii, starsze przedszkolaki mogą natomiast 

opowiedzieć, a następnie namalować farbami plakatowymi 

swój najdziwniejszy sen. 

5. W którym atelier czułem/czułam się najlepiej? 

Na zakończenie dnia nauczyciel zachęca dzieci do podziele-

nia się swoimi odczuciami i do wyrażenia opinii, w której 

pracowni czuli się najlepiej i dlaczego. Dzieci mogą dokonać 

„symbolicznego wyboru” gatunku malarstwa, który im 

odpowiada. Wybierają lupę - jeśli najbardziej podobało im 

się uważne przyglądanie się przedmiotom i precyzyjne ich 

malowanie, lornetkę - jeśli preferują malowanie w plenerze, 

krzywe zwierciadło lub skrzydła (lub inny dostępny symbol) 

- jeśli najlepiej czuli się w krainie fantazji. 

„Od wazonu do krainy absurdu” – wystawa prac 

Następnego dnia można zaaranżować wystawę prac. Jeśli 

pogoda na to pozwala, pejzaże można wywiesić na ogrodze-

niu przedszkola. Obrazy z martwą naturą najlepiej zawiesić w 

pobliżu przedmiotów, które przedstawiają, a obrazy „ab-

surdalne” w niecodziennych miejscach lub do góry nogami, 

na sznurku zwisającym z lampy itp. Dodatkowym urozmaice-

niem wystawy może być dołączenie do pejzaży fotografii 

miejsc wybranych przez dzieci. Porównywanie pejzaży ze 

zdjęciami może sprowokować ciekawe dyskusje na temat 

sztuki malarskiej.  

Materiały:

• Reprodukcje obrazów (P. Cezanne „Jabłka i pomarańcze”, 

Turner: Wielki Kanał w Wenecji”, P. Magritte „Mężczyzna w 

meloniku”);

• Skrzynka opisana jako „NIEZBĘDNIK MALARZA”;

• Kartka z „przepisem” na dzieło sztuki; 

• Taśma malarska lub sznurek;

• Kartki z nazwami pracowni malarskich; 

• Kilka prawdziwych lub sztucznych owoców i kwiatów, wa-

zon, dowolne naczynia;

• Kurtki przeciwdeszczowe, plecaki; 

• Lornetka; 

• Lupa; 

• Poduszki, koce;

• Aparat fotograficzny;

• Węgiel do rysowania; 

• Bloki rysunkowe w formacie A3 i A4;

• Pastele;

• Akwarele; 

• Farby plakatowe;

• Pędzle, pojemniki na wodę.

Przydatna literatura:

Moja pierwsza encyklopedia sztuki, R. Dickens, Oficyna 

Wydawnicza Delta, Warszawa

W krainie Absurdii, C. Riddell, Świat Książki, Warszawa

Alicja w Krainie Czarów, J. Caroll, Nasza Księgarnia, Warszawa