2012-10-22
1
Metody specjalne fizjoterapii Bobath
Informacje ogólne
Osoba odpowiedzialna za przedmiot: Jadwiga Szymura
Kontakt mailowy: jagodaszymura@poczta.fm
Moje dyżury dla Państwa (pokój 116, pawilon 1).:
poniedziałki 12:30-14:00,
środy 14:30-16:00.
Egzamin
Forma: test wielokrotnego wyboru + pytania do uzupełnienia
Minimum zaliczeniowe: 75%
Termin: 22.01.2013, godzina 16:30, sala C
Osoby, które spełnią poniższe kryteria mogą skorzystać ze zwolnienia z egzaminu
testowego z wpisem za egzamin oceny: dostateczny.
- obecność przynajmniej na 4 wykładach
- 100% obecności na zajęciach seminaryjnych w swojej grupie seminaryjnej
- praca własna zaliczona przynajmniej na 6% (łącznie BA+BB)
Egzamin
Osoby przystępujące do egzaminu testowego otrzymują:
- 4% bonus do wyniku egzaminu za obecność na wszystkich wykładach lub
2% za obecność na minimum 4 wykładach
- Osoby przystępujące do egzaminu testowego otrzymują 5% bonus
do wyniku egzaminu za zajęcia zrealizowane w 100% w swojej grupie seminaryjnej
- Za pracę własną można uzyskać do 12% bonus do wyniku egzaminu (6%BB, 6% BA)
Wykład 1 - zawartość
- czym jest koncepcja Bobath,
- normalny ruch
- definicja, właściwości, od czego zależy,
- zasady główne koncepcji Bobath -
prawidłowe mechanizmy kontroli postawy,
warunki dowolnej i funkcjonalnej aktywności
- punkty kluczowe.
Koncepcja (/e)
NDT-Bobath
Baby (EBTA) / Adult (IBITA)
(NeuroDevelopmental Treatment)
Krótka powtórka najpotrzebniejszych podstaw :-)
2012-10-22
2
Twórcy koncepcji Bobath
– Dr Berta Bobath
– Dr Karel Bobath
– Opracowali i rozwijali od lat czterdziestych XX w.
koncepcję leczenia pacjentów z mózgowymi
zaburzeniami ruchów. Koncepcja ta ma charakter
neurorozwojowy.
– Bazą do pracy i stosowania tej koncepcji jest
znajomość rozwoju neurofizjologicznego
człowieka.
– Postępowanie obejmujące badanie
i leczenie ludzi z zaburzeniami m.in.:
napięcia, ruchu i funkcji spowodowanymi
uszkodzeniem CSN.
– Ocena i terapia pacjenta to dwa
równoległe i równoczesne procesy
wynikające z objawów danej osoby.
Koncepcja Bobath
dorośli pacjenci
(IBITA)
jak w kilku zdaniach powiedzieć czym jest?
– Porusza zagadnienia związane z wszelkimi
możliwymi dolegliwościami i zaburzeniami
u pacjentów z uszkodzeniem CSN
– jak rzetelnie i
prawidłowo badać? jak prowadzić skuteczną terapię? w fazie ostrej? w
fazie przewlekłej?
– Analiza normalnego (prawidłowego) ruchu, która umożliwia
zrozumienie patomechanizmu zaburzeń powstających u pacjenta z
uszkodzonym CSN.
– Terapia holistyczna: dotyczy wszystkich możliwych problemów
pacjenta.
– Efektywna terapia? :
-24 godzinny model usprawniania -wskazówki dla
opiekunów/ rodziny pacjenta, -wielodyscyplinarny zespół terapeutyczny, - porusza
w terapii zagadnienia związane z samoobsługą.
Koncepcja Bobath
dorośli pacjenci
(IBITA)
jak w kilku zdaniach powiedzieć czym jest?
Nie posiada sztywnych ram = NIE ISTNIEJĄ „ćwiczenia Bobath” /
Każdy terapeuta może z pacjentem osiągnąć swój cel w inny sposób
Koncepcja Bobath
dorośli pacjenci
(IBITA)
jak w kilku zdaniach powiedzieć czym jest?
Koncepcja Bobath
dorośli pacjenci
(IBITA 1995)
jak w kilku zdaniach powiedzieć czym jest?
– Postępowanie terapeutyczne jest
dostosowane indywidualnie do problemów
i potrzeb pacjenta.
– Podstawowym celem terapii (leczenia) jest
optymalne przywrócenie wszystkich
funkcji.
Bobath:
„… jeśli nie stymulujesz lub nie aktywizujesz
pacjenta w sposób, w którym nowe
aktywności są możliwe do wykonania, to
tak jakbyś nic nie zrobił.”
Koncepcja Bobath
jak w kilku zdaniach powiedzieć czym jest?
2012-10-22
3
– „Ta koncepcja jest otwarta dalej się rozwija
(…)”.
B. Bobath 1984
– Aktualne dziś, jutro,…
– Nowa wiedza, nowe wyniki badań naukowych
np. w dziedzinie neurofizjologii umożliwiają
nam dalszą naukę i rozwijanie koncepcji z
korzyścią dla pacjentów.
Re
edukacja funkcji
Polega na przywróceniu pacjentowi:
-
umiejętności wykonywania aktywności
ukierunkowanej na osiągnięcie konkretnego
celu w sposób ekonomiczny
- umiejętności zmiany zachowania adekwatnie
do zmiany okoliczności i środowiska.
Normalny (prawidłowy) ruch
– Normalny ruch
(np.: zmiana pozycji, chód)
charakteryzuje się różnorodnością,
wielowariantowością, zmiennością-tak aby w
konkretnej sytuacji optymalnie zrealizować
aktywność ruchową.
– Terapeuta odnosząc się do normalnego
ruchu orientuje się w patologii.
Normalny ruch
– Zależny jest od zdrowego
systemu nerwowo-
mięśniowego;
(prawidłowe przyjmowanie
bodźców zewnętrznych i
wewnętrznych, ich
zintegrowanie oraz adekwatna i
skoordynowana odpowiedź
CSN).
– Pozwala osiągnąć
zamierzony cel
– Rozwija się poprzez
interakcję osoby ze
środowiskiem
Normalny ruch jest:
– Celowy
– efektywny
– ekonomiczny
– automatyczny /
zautomatyzowany/
– zamierzony
(swobodny)
– Obdarzony
różnorodnością
Podstawą normalnego
ruchu jest prawidłowy
centralny mechanizm
kontroli statyki tułowia.
2012-10-22
4
Prawidłowy ruch zależy od:
Normalny
ruch
rozumienia
motywacji
prawidłowego
funkcjonowania
narządów
zmysłów
siły
napięcia
Percepcji ciała
mobilności
koordynacji
doświadczeń
ruchowych
……..
Czynniki wpływające
na normalny ruch
– Wewnętrzne – mobilność, siła mięśniowa,
napięcie mięśniowe, przyzwyczajenia, budowa
anatomiczna, samopoczucie w momencie
realizowania zadania ruchowego,…
– Zewnętrzne - otoczenie (znane/nieznane),
(przewidywalne/ zaskakujące), cechy zdania
(znane/nieznane), (przewidywalne/ zaskakujące),
pora dnia, czas,...
Zasady główne koncepcji NDT Bobath
– Prawidłowe mechanizmy kontroli postawy
– Warunki dowolnej i funkcjonalnej
aktywności
Reakcje
nastawcze
Co składa się na prawidłowy mechanizm
kontroli postawy?
Co składa się na prawidłowy mechanizm
kontroli postawy?
Reakcje równoważne – umożliwiają
utrzymanie środka ciężkości ponad
płaszczyzną podparcia - pozwalają
utrzymać/odtworzyć równowagę.
2012-10-22
5
Co składa się na prawidłowy mechanizm
kontroli postawy?
– Umiejscowienie (placing)-
Jest możliwością reagowania
na ruch wykonywany przez inną osobę bez konieczności
wydawania przez nią słownych poleceń, tak żeby nowo uzyskaną
pozycję wyjściową dokładnie utrzymać.
Jest to automatyczna adaptacja mięśni dokonująca się podczas
zmiany pozycji. Umożliwia płynny ruch przeciwko sile ciężkości.
Warunki dowolnej
i funkcjonalnej aktywności…
I.
Prawidłowe napięcie
mięśniowe –
normotonus
Napięcie mięśniowe
– Prawidłowe napięcie musi umożliwiać
wykonanie dopasowanych,
skoordynowanych i płynnych ruchów.
– Miarą napięcia jest opór przeciwko ruchowi
pasywnemu.
(WHO)
Napięcie zależne jest od wielu
czynników:
– stopnia zautomatyzowania danej czynności
ruchowej;
– czynniki otoczenia
(np.: środowisko znane/nieznane,
oświetlenie, temperatura, etc);
– płaszczyzny podparcia;
– pozycji wyjściowych;
– szybkości wykonania
(tempa);
– bólu;
– emocji;
– …..
Spastyczność
– Wg. Definicji WHO jest zależnym od
szybkości oporem w czasie ruchu
biernego.
II.
Unerwienie zwrotne (recyprokalne) –
odpowiada za prawidłową synchronizację
pracy agonistów, antagonistów i
synergistów.
III.
Automatyczne wzorce ruchowe – powstają
na bazie prawidłowych doświadczeń
sensomotorycznych.
Warunki dowolnej
i funkcjonalnej aktywności…
2012-10-22
6
Punkty kluczowe
– Obszary zlokalizowane w obrębie ciała
wykazujące swoistą gęstość receptorów,
– Poprzez punkty kluczowe terapeuta może
kontrolować przebieg ruchu,
przeprowadzać facilitację
(torowanie)
lub
inhibicję
(hamowanie)
odpowiedzi
organizmu.
Punkty kluczowe
Punkty kluczowe- wykorzystanie
– podczas badania
– do pozycjonowania
(układania, zmian pozycji)
– jako czuciowa informacja zwrotna (Feedback)
– do orientacji w linii środkowej ciała
– do reedukacji równowagi
– do oddziaływania na napięcie mięśniowe
– do torowania fizjologicznych wzorców ruchowych