background image

 

 
 

INSTRUKCJA OBSŁUGI I MAGAZYNOWANIA NAWOZÓW AZOTOWYCH 

 

WST

Ę

 

Instrukcja obsługi i magazynowania nawozów azotowych została podzielona na dwie cz

ęś

ci. 

 

Cz

ęść

 1   Stanowi  zasady  przechowywania  i  magazynowania  nawozów  azotowych  do 

bezwzgl

ę

dnego  stosowania  przez  osoby  obsługuj

ą

ce  magazyny.  Przestrzeganie 

zawartych  w  tej  cz

ęś

ci  zasad  ma  na  celu  minimalizacj

ę

  ryzyka  zwi

ą

zanego  z 

przechowywaniem  nawozów  z  jednoczesnym  zapewnieniem  zachowania  wysokiej 
jako

ś

ci naszych produktów, w tym równie

Ŝ

 własno

ś

ci u

Ŝ

ytkowych (sypko

ś

ci). 

 

Cz

ęść

 2   Cz

ęść

  nieobowi

ą

zkowa,  stanowi  jednak  zasady  dobrej  praktyki  przechowywania 

nawozów  azotowych,  które  oparte  zostały  na  wytycznych  zawartych  w  przewodniku 
Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Nawozów EFMA. 
Zalecenia zawarte w tej cz

ęś

ci  instrukcji maj

ą

 na celu podanie pełniejszych informacji, 

których  przestrzeganie  mo

Ŝ

e  si

ę

  przyczyni

ć

  do  minimalizacji  ryzyka  zanieczyszczenia 

nawozów jak równie

Ŝ

 minimalizacji ryzyka powstania po

Ŝ

aru i rozkładu nawozów. 

 

INSTRUKCJA OBSŁUGI I MAGAZYNOWANIA NAWOZÓW AZOTOWYCH 

 

(CZ

ĘŚĆ

 1 - DO BEZWZGL

Ę

DNEGO PRZESTRZEGANIA) 

 

  SALETRA AMONOWA 

  CANWIL 

  CANWIL z magnezem 

  CANWIL S z siark

ą

 

  CANWIL-Mg-S z dodatkiem magnezu i siarki 

 
Głównym  celem  magazynowania  nawozów  jest  ochrona  produktów  przed  zmiennymi  warunkami 
otoczenia, w szczególno

ś

ci przed znacznymi zmianami temperatury i wilgotno

ś

ci. Uwarunkowania 

te  s

ą

  skutkiem  wyra

ź

nego  wpływu  zmiennych  warunków  otoczenia  na  zmian

ę

  parametrów 

jako

ś

ciowych produktu, przejawiaj

ą

c

ą

 si

ę

 głównie siln

ą

 tendencj

ą

 nawozów do chłoni

ę

cia wilgoci z 

powietrza  (higroskopijno

ść

)  oraz  zbrylania.  Gwarancj

ą

  utrzymania  wysokiej  jako

ś

ci  nawozu  w 

trakcie magazynowania jest bezwzgl

ę

dne przestrzeganie nast

ę

puj

ą

cych zasad: 

 

OGÓLNE ZASADY MAGAZYNOWANIA

 

  Saletra  i  saletrzak  powinny  by

ć

  przechowywane  w  czystych  i  suchych  pomieszczeniach 

magazynowych o podło

Ŝ

u izoluj

ą

cym od wilgoci z dala od du

Ŝ

ych skupisk ludzkich 

  Materiały  konstrukcyjne  pomierze

ń

  magazynowych  oraz  podło

Ŝ

e  powinny  by

ć

  wykonane  z 

materiałów niepalnych (najlepiej z cegieł, betonu, wysoko utwardzonego asfaltu) 

  Nawozy azotowe powinny by

ć

 przechowywane z dala od jakichkolwiek 

ź

ródeł ciepła w postaci 

instalacji  grzewczych,  kolektorów  z  par

ą

  lub  gor

ą

c

ą

  wod

ą

  oraz  emituj

ą

cej  ciepło  sieci 

elektrycznej,  

  Sprz

ę

t  i  urz

ą

dzenia  znajduj

ą

ce  si

ę

  w  magazynie  powinny  by

ć

  sprawne  technicznie. 

Niedopuszczalne  jest  stosowanie  niesprawnej  instalacji  elektrycznej  jak  równie

Ŝ

  urz

ą

dze

ń

  z 

których wycieka paliwo, olej lub smary. 

  Stosowane  w  magazynach  maszyny  i  urz

ą

dzenia,  jak  np:  kosze  zasypowe,  przeno

ś

niki 

(ta

ś

mowe,  kubełkowe, 

ś

limakowe,  itp.),  czerpaki,  leje  zasypowe,  wysypy,  ładowarki,  zbiorniki 

oraz  inne  wchodz

ą

ce  w  skład  wyposa

Ŝ

enia  magazynu  nie  mog

ą

  wpływa

ć

  na  zmian

ę

 

parametrów  fizykochemicznych  produktu.  W  szczególno

ś

ci  niedopuszczalne  jest  naje

Ŝ

d

Ŝ

anie 

na  produkt  maszyn  prowadz

ą

cych  czynno

ś

ci  ładunkowe.  Nale

Ŝ

y  unika

ć

  narastania  zbitego 

nawozu na podło

Ŝ

u. 

background image

 

  W magazynach, w których przechowywane s

ą

 nawozy azotowe powinien obowi

ą

zywa

ć

 zaka

Ŝ

 

palenia,  u

Ŝ

ywania  otwartego  ognia,  W  szczególno

ś

ci  nale

Ŝ

y  stosowa

ć

  si

ę

  do  ogólnie 

obowi

ą

zuj

ą

cych przepisów w bhp i ppo

Ŝ

  Przechowywany  w  magazynie  nawóz  nale

Ŝ

y  zabezpieczy

ć

  przed  mo

Ŝ

liwo

ś

ci

ą

  jego 

niekontrolowanego wymieszania z: 
- innymi nawozami szczególnie niewyspecyfikowanymi 
- naturalnymi produktami łatwopalnymi takimi jak słoma, siano, trawa, trociny, zbo

Ŝ

e, pasza dla 

zwierz

ą

t, itp. 

-  innymi  substancjami  łatwopalnymi  stosowanymi  w  rolnictwie  takimi  jak  oleje,  smary,  paliwa, 

chemikalia rolnicze (

ś

rodki dezynfekuj

ą

ce, chwastobójcze itp.) 

  W  celu  unikni

ę

cia  kontaktu  nawozu  z  jakimkolwiek 

ź

ródłem  ciepła,  górna  warstwa 

składowanego  nawozu  umieszczona  zarówno  w  stosach  w  opakowaniach,  jak  i 
przechowywana  luzem  powinna  znajdowa

ć

  si

ę

,  co  najmniej  w  odległo

ś

ci  1  metra  od  dachu, 

urz

ą

dze

ń

 elektrycznych, o

ś

wietlenia oraz wysoko osadzonych urz

ą

dze

ń

 transportuj

ą

cych. 

 

SPECYFICZNE ZASADY MAGAZYNOWANIA

 

  Ze  wzgl

ę

du  na  mał

ą

  odporno

ść

  nawozów  azotowych  na  bezpo

ś

rednie  działanie  warunków 

atmosferycznych,  w  szczególno

ś

ci  promieniowania  słonecznego,  opadów  atmosferycznych  i 

zmiany temperatury, nawozów nie nale

Ŝ

y przechowywa

ć

 pod wiatami i na składowiskach. 

  Gwarancj

ą

  utrzymania  wysokiej,  jako

ś

ci  nawozów  z  zachowaniem  ich  warto

ś

ci  u

Ŝ

ytkowych 

(sypko

ś

ci) jest ich przechowywanie w temperaturze poni

Ŝ

ej 30

o

C. Przechowywanie nawozów w 

temperaturach  wy

Ŝ

szych  ni

Ŝ

  30

o

C  spowoduje  zmian

ę

  wła

ś

ciwo

ś

ci  granul,  co  w  konsekwencji 

doprowadzi do zbrylania si

ę

 nawozu i konieczno

ś

ci stosowania drogich zabiegów technicznych 

maj

ą

cych  na  celu  rozkruszenie  zbrylonego  nawozu.  Jedynym  najefektywniejszym  sposobem 

ochrony  przed  zbrylaniem  jest  obni

Ŝ

enie  temperatury  przechowywanego  nawozu  w  zakresie 

uzasadnionym praktycznie i ekonomiczne. 

  W  przypadku  zbrylenia  si

ę

  nawozu  (szczególnie  przechowywanego  luzem),  do  jego 

rozkruszenia  NIE  WOLNO  STOSOWA

Ć

 

ś

ADNYCH  MATERIAŁÓW  WYBUCHOWYCH  ! 

Rozkruszanie  zbrylonego  nawozu  mo

Ŝ

e  odbywa

ć

  si

ę

  wył

ą

cznie  za  pomoc

ą

  zabiegów 

mechanicznych. W razie jakichkolwiek w

ą

tpliwo

ś

ci nale

Ŝ

y skontaktowa

ć

 si

ę

 z producentem. 

 

Magazynowanie nawozu w opakowaniach 50 kg 

 

  Nawóz  w  opakowaniach  do  50  kg  nale

Ŝ

y  przechowywa

ć

  w  stosach  zło

Ŝ

onych  najwy

Ŝ

ej  z  10 

warstw, w odległo

ś

ci nie mniejszej ni

Ŝ

 1,0 m od 

ź

ródeł ciepła i 0,2 m od 

ś

cian magazynu. 

  Nawóz  przechowywany  w  stosie  powinien  by

ć

  umieszczony  w  sposób  stabilny  (nie  powinien 

si

ę

 przechyla

ć

 i przewraca

ć

 

Magazynowanie nawozu w opakowaniach typu Big-Bags 

 

  Kontenery  elastyczne  z  nawozem  o  masie  nie  przekraczaj

ą

cej  500  kg  (np.  typu  big-

bags)  mo

Ŝ

na przechowywa

ć

 najwy

Ŝ

ej w stosie zło

Ŝ

onym z 2 warstw. 

 

Magazynowanie nawozu luzem 

 

  Nawozy azotowe mo

Ŝ

na przechowywa

ć

 luzem - nale

Ŝ

y  wówczas bezwzgl

ę

dnie zabezpieczy

ć

 

produkt  przed  przenikaniem  wilgoci  z  otoczenia  np.  poprzez  przykrycie  nawozu  materiałem 
wodoodpornym  np.  foli

ą

  polietylenow

ą

  lub  plandek

ą

.  Nale

Ŝ

y  równie

Ŝ

  zapewni

ć

  odpowiednie 

przewietrzanie  składowanego  nawozu.  Drzwi  w  magazynie,  w  który  składowany  jest  materiał 
luzem, powinny by

ć

 zamkni

ę

te tak cz

ę

sto jak to tylko mo

Ŝ

liwe. 

 

UWAGI KO

Ń

COWE: 

 

  Za  magazyny  odpowiednie  do  przechowywania  saletrzaków,  w  tym  równie

Ŝ

  do  prowadzenia 

procesów  rozładunku  nawozów  dostarczonych  transportem  kolejowym  lub  samochodowym, 
procesów  składowania  i  załadunku  uznaje  si

ę

  te,  które  odpowiadaj

ą

  wy

Ŝ

ej  wymienionym 

warunkom  oraz  posiadaj

ą

  odpowiedni  zestaw  maszyn  i  urz

ą

dze

ń

  do  przyjmowania  i 

wydawania  nawozów.

background image

 

 

INSTRUKCJA OBSŁUGI I MAGAZYNOWANIA NAWOZÓW AZOTOWYCH 

 

CZ

ĘŚĆ

 2 

 

ZALECENIA DOTYCZ

Ą

CE MINIMALIZACJI RYZYKA POWSTANIA 

PO

ś

ARU I ROZKŁADU NAWOZÓW  

ORAZ RYZYKA ZANIECZYSZCZENIA NAWOZÓW 

 

I. 

LOKALIZACJA MAGAZYNU 

 

Wybór lokalizacji magazynów saletry i saletrzaków powinien uwzgl

ę

dnia

ć

 nast

ę

puj

ą

ce aspekty: 

 

1.  Wpływ  zagro

Ŝ

enia  stwarzanego  przez  magazynowane  materiały  na  s

ą

siaduj

ą

ce  skupiska 

ludzkie. 

 

W  szczególno

ś

ci  magazyny  nawozów  nie  powinny  si

ę

  znajdowa

ć

  w  s

ą

siedztwie  budynków 

u

Ŝ

yteczno

ś

ci  publicznej,  dla  których  istnieje  podejrzenie  wyra

ź

nie  utrudnionej  akcji 

ewakuacyjno - ratowniczej (np. szpitale, szkoły, przedszkola, 

Ŝ

łobki, itp.) 

 

2.  Zabezpieczenie magazynowanego nawozu przed kradzie

Ŝą

 i niewła

ś

ciwym u

Ŝ

yciem 

 

II. 

KONSTRUKCJA MAGAZYNU 

 

1.  Magazyny, w których przechowywane s

ą

 nawozy azotowe powinny  stanowi

ć

 ochron

ę

 

nawozów  przed  zmiennymi  warunkami  pogodowymi  (szczególnie  przed  znacznymi 
zmianami temperatury i wilgotno

ś

ci otoczenia) 

 

2.  Konstrukcja  magazynu  powinna  zapewni

ć

  swobodny  wjazd  i  wyjazd  z  magazynu.  

Konstrukcja  magazynu  powinna  równie

Ŝ

  umo

Ŝ

liwi

ć

  w  przypadku  po

Ŝ

aru,  łatwy  dost

ę

p  do 

wyposa

Ŝ

enia awaryjnego i przeciwpo

Ŝ

arowego. 

 

3.  W  s

ą

siedztwie  budynku  powinien  znajdowa

ć

  si

ę

  hydrant  z  wod

ą

  przeciwpo

Ŝ

arow

ą

.  Zaleca 

si

ę

  równie

Ŝ

  posiadanie  na  miejscu  ga

ś

nic  przeciwpo

Ŝ

arowych,  przy  czym  nale

Ŝ

y  pami

ę

ta

ć

Ŝ

e do gaszenia nawozów azotowych ga

ś

nice ze 

ś

rodkami chemicznymi s

ą

 nieefektywne. 

 

4.  Na  wypadek  po

Ŝ

aru  b

ą

d

ź

  rozkładu  nawozów,  w  celu  uwolnienia  ciepła  i  dymu,  magazyn 

powinien posiada

ć

 odpowiedni

ą

 wentylacj

ę

 

5.  Saletrzak  przechowywany  luzem  powinien  by

ć

  składowany  na  niepodpiwniczonym  podło

Ŝ

znajduj

ą

cym  si

ę

  na  poziomie  gruntu.  Niepodpiwniczone  podło

Ŝ

e  zalecane  jest  równie

Ŝ

  dla 

nawozów opakowanych. 

 

6.  Materiały  konstrukcyjne  u

Ŝ

yte  do  budowy  magazynu  nie  powinny  by

ć

  łatwopalne.  Z 

materiałów  takich  podczas  po

Ŝ

aru  mogłyby  si

ę

  wydziela

ć

  toksyczne  dymy.  Powinno  si

ę

 

unika

ć

  równie

Ŝ

  drewna  i  innych  materiałów  łatwopalnych.  Niemniej  jednak  drewno 

laminowane  lub  zabezpieczone  innym 

ś

rodkiem  ognioodpornym  mo

Ŝ

e  by

ć

  zastosowane  w 

postaci  belek,  pod  warunkiem,  braku  bezpo

ś

redniego  kontaktu  drewnianych  elementów 

konstrukcyjnych  magazynu  z  nawozem.  Bezpieczne  przechowywanie  nawozów  w 
magazynach  z  drewnianymi  elementami  konstrukcyjnymi  dodatkowo  powinno  by

ć

 

potwierdzone  przez  pozytywn

ą

  ocen

ę

  stanu  po

Ŝ

arowego  obiektu.  Najlepszymi  niepalnymi 

materiałami maj

ą

cymi zastosowanie, jako materiały konstrukcyjne do budowy magazynu s

ą

background image

 

 

cegła, beton i stal odpowiednio zabezpieczone przed korozj

ą

. Podło

Ŝ

e magazynu równie

Ŝ

 nie 

powinno  by

ć

  wykonane  z  materiałów  łatwopalnych.  Najlepszymi  materiałami  maj

ą

cymi 

zastosowanie,  jako  podło

Ŝ

e  magazynu  s

ą

:  beton  (najlepiej  bez  poł

ą

cze

ń

  czy  powłoki 

bitumicznej) oraz wysoce utwardzany asfalt (typowa klasa od 6 – 12% bitumenu). 

7.  Z  uwagi  na  mo

Ŝ

liwe  reakcje  cynku  z  nawozami,  w  magazynach  powinno  unika

ć

  si

ę

 

elementów ocynkowanych takich jak arkusze blachy, kratki czy cz

ęś

ci składowe wentylacji.  

 

8.  W  celu  unikni

ę

cia  gromadzenia  si

ę

  nawozu  w  miejscach  niekontrolowanych  oraz 

wymieszania  si

ę

  takiego  nawozu  z  innymi  materiałami,  magazyny  nie  powinny  posiada

ć

 

kanalizacji  wewn

ę

trznej,  dołów 

ś

ciekowych  ani  kanałów.  Pomimo,  i

Ŝ

  wydaje  si

ę

  to 

niepraktyczne, kanalizacj

ę

 tak

ą

 nale

Ŝ

y za

ś

lepi

ć

 aby nie pozwoli

ć

 na wymieszanie si

ę

 ró

Ŝ

nych 

substancji na zaprószenie i przenoszenie przez ni

ą

 ognia.  

 

9.  Magazyny powinny posiada

ć

 instalacj

ę

 odgromow

ą

 

 

10. Nale

Ŝ

y rozwa

Ŝ

y

ć

 wyposa

Ŝ

enie magazynu w odpowiednie i solidne systemy detekcji po

Ŝ

aru. 

Ich  dobór  powinien  uwzgl

ę

dnia

ć

  takie  czynniki  jak  ilo

ść

  i  typ  magazynowanego  nawozu, 

konstrukcj

ę

  budynku  i  jego  lokalizacj

ę

,  podporz

ą

dkowanie  si

ę

  przepisom  krajowym. 

Przykładowe  systemy  detekcji  po

Ŝ

aru  mog

ą

  zawiera

ć

  detekcj

ę

  dymu,  pomiar  temperatury, 

detekcja gazów (np. N

2

O, NO

x

 i NH

3

). 

 

11. Niezwykle  ostro

Ŝ

nie  nale

Ŝ

y  podchodzi

ć

  do  kwestii  wyposa

Ŝ

ania  magazynów  w  stałe 

instalacje grzewcze. Zasilanie elektryczne oraz sie

ć

 elektryczna powinna by

ć

 zaprojektowana 

w  taki  sposób,  aby  nawóz  w 

Ŝ

adnym  przypadku  nie  stykał  si

ę

  z  jej  elementami  (zwłaszcza 

przy  magazynie  zapełnionym).  Dotyczy  to  równie

Ŝ

  sieci  parowych,  rur  z  gor

ą

c

ą

  wod

ą

  i 

grzejników,  jak  równie

Ŝ

  innych 

ź

ródeł  ciepła.  Powy

Ŝ

sze  ma  równie

Ŝ

  zastosowanie  do  kabli 

elektrycznych,  (które  uwalniaj

ą

  ciepło)  oraz  o

ś

wietlenia.  Nie  wolno  stosowa

ć

  grzejników 

elektrycznych  z  odsłoni

ę

tymi  elementami  grzewczymi.  Instalacja  głównych  wł

ą

czników 

elektrycznych  powinna  znajdowa

ć

  si

ę

  w  miejscu  łatwo  dost

ę

pnym,  najlepiej  na  zewn

ą

trz 

budynku, w którym wł

ą

cznik nie b

ę

dzie bezpo

ś

rednio nara

Ŝ

ony na kontakt z nawozem, 

 

12. W  celu  unikni

ę

cia  kontaktu  nawozu  z  jakimkolwiek 

ź

ródłem  ciepła,  górna  warstwa 

składowanego  nawozu  zarówno  umieszczona  w  stosach  w  opakowaniach,  jak  i 
przechowywana  luzem  powinna  znajdowa

ć

  si

ę

,  co  najmniej  w  odległo

ś

ci  1  metra  od 

dachu,  okapu,  belek  no

ś

nych,  transportera  podsufitowego  (oraz  jego  elementów 

no

ś

nych)  jak  równie

Ŝ

  o

ś

wietlenia.  W  tym  ostatnim  przypadku  armatura  o

ś

wietleniowa 

chroniona  przed  uszkodzeniami  mechanicznymi,  nie  stanowi 

Ŝ

adnej  bariery  w  przypadku 

kontaktu  z  nawozem.  W  zwi

ą

zku  z  tym  w  magazynach  w  miejsce  o

ś

wietlenia  w  postaci 

tradycyjnych 

Ŝ

arówek  z  uwagi  na  ni

Ŝ

sz

ą

  temperatur

ę

  preferowane  jest  o

ś

wietlenie 

fluorescencyjne.  Wszystkie  elementy  montowanego  o

ś

wietlenia  powinny  by

ć

  wykonane  z 

materiałów  niepalnych.  Podczas  umieszczania  i  ochrony  lamp  nale

Ŝ

y  uwzgl

ę

dni

ć

 

ograniczenie gromadzenia si

ę

 pyłów. 

 

III.  OGÓLNE ZASADY MAGAZYNOWANIA. 

 

Niezb

ę

dne zasady dobrych praktyk magazynowania nawozów obejmuj

ą

 

1.  Dost

ę

p  do  wszystkich  powierzchni  magazynowych  zarówno  wewn

ą

trz  magazynu  jak  i  z 

zewn

ą

trz powinien by

ć

 dozwolony wył

ą

cznie dla osób upowa

Ŝ

nionych.  

 

2.  Magazyny nie u

Ŝ

ywane powinny by

ć

 dokładnie zamkni

ę

te 

 

3.  Cał

ą

  powierzchnia  magazynowa  powinna  posiada

ć

  jasn

ą

  identyfikacje  składowanych 

materiałów 

background image

 

 

 

4.  W  magazynie  powinien  znajdowa

ć

  si

ę

  aktualny  spis  przechowywanych  materiałów, 

obejmuj

ą

cy  typ  nawozu,  jego  ilo

ść

  i  rozmieszczenie  w  magazynie.  W  ka

Ŝ

dym  przypadku 

dost

ę

p  do  powy

Ŝ

szych  informacji  powinien  by

ć

  łatwo  dost

ę

pny.  Informacje  takie  mog

ą

  by

ć

 

potrzebne na wypadek po

Ŝ

aru. 

 

5.  Z magazynu w pierwszej kolejno

ś

ci powinien by

ć

 wydawany nawóz najstarszy. 

 

6.  Nale

Ŝ

y dokonywa

ć

 regularnej kontroli stanu magazynu np. na koniec ka

Ŝ

dego dnia pracy lub 

zmiany, szczególnie jednak podczas wykonywania prac remontowych. 

 

7.  Gwarancj

ą

  utrzymania  wysokiej,  jako

ś

ci  nawozów  z  zachowaniem  ich  warto

ś

ci 

u

Ŝ

ytkowych  (sypko

ś

ci)  jest  ich  przechowywanie  w  temperaturze  poni

Ŝ

ej  30

o

C. 

Przechowywanie  nawozów  w  temperaturach  wy

Ŝ

szych  ni

Ŝ

  30

o

C  spowoduje  zmian

ę

 

wła

ś

ciwo

ś

ci  granul,  co  w  konsekwencji  doprowadzi  do  zbrylania  si

ę

  nawozu  i 

konieczno

ś

ci  stosowania  drogich  zabiegów  technicznych  maj

ą

cych  na  celu 

rozkruszenie  zbrylonego  nawozu.  Jedynym  najefektywniejszym  sposobem  ochrony 
przed  zbrylaniem  jest  obni

Ŝ

enie  temperatury  przechowywanego  nawozu  w  zakresie 

uzasadnionym praktycznie i ekonomiczne. 

 

W celu minimalizacji ryzyka po

Ŝ

aru lub zanieczyszczenia nawozu nale

Ŝ

y: 

 

1.  Zabroni

ć

  palenia,  u

Ŝ

ywania  otwartego  ognia,  grzejników  elektrycznych  z  odsłoni

ę

tymi 

elementami grzewczymi, 

Ŝ

arnikami i płomieniami. W widocznych miejscach wywiesi

ć

 tablice 

z napisem „Zakaz Palenia”. 

 

2.  Oczy

ś

ci

ć

  powierzchnie  magazynowe  przed  wypełnieniem  nawozami,  szczególnie  podczas 

zmian asortymentu składowanego nawozu 

 

3.  Nie dopuszcza

ć

 do zabrudzenia 

ś

cian, podło

Ŝ

a i wyposa

Ŝ

enia w magazynie. 

 

4.  Utrzymywa

ć

  porz

ą

dek  w  magazynie.  Wszelkie  powstałe 

ś

mieci  nale

Ŝ

y  usuwa

ć

  szybko  i 

bezpiecznie. 

 

5.  Nale

Ŝ

y unika

ć

 zanieczyszczenia palet, sznurków, plandek. 

 

6.  Przechowywa

ć

  nawozy  tak,  aby  nie  miały  styczno

ś

ci  z  jakimkolwiek 

ź

ródłem  ciepła  oraz 

materiałami łatwopalnymi takimi jak słoma, siano, trawa, oleje, smary, chemikalia rolnicze. 

 

IV.  MAGAZYNOWANIE Z INNYMI PRODUKTAMI. 

 

1.  W  przypadku  przechowywania  nawozów  azotowych  z  innymi  materiałami,  które  nie  s

ą

 

nawozami,  a  s

ą

  łatwopalne  i  reaktywne  chemicznie,  nale

Ŝ

y  zachowa

ć

  szczególn

ą

 

ostro

Ŝ

no

ść

.  Materiały  takie  powinny  by

ć

  oddzielone  od  siebie  za  pomoc

ą

  bariery 

ognioodpornej,  której  własno

ś

ci  powinny  by

ć

  dobrane  wła

ś

ciwie  do  ilo

ś

ci  i  charakteru 

przechowywanych substancji. 

 

Przykładami wy

Ŝ

ej wymienionych substancji s

ą

 

  Wra

Ŝ

liwe na rozkład wybuchowy materiały stałe i ciekłe (podtlenki organiczne) 

  Ciecze palne takie jak benzyna, olej opałowy oraz inne oleje i smary 

  Butle gazowe (wł

ą

czaj

ą

c te u

Ŝ

ywane podczas spawania) 

  Pestycydy na bazie olei 

background image

 

 

 

ś

r

ą

ce  ciecze,  kwasy  oraz  inne  substancje  reaktywne  takie  jak  chlorki,  podchloryny, 

chlorowane  zwi

ą

zki  organiczne,  wybielacze,  chromiany,  azotany,  sole  miedzi  i  cynku, 

nadmanganiany. 

  Łatwopalne  produkty  ciekłe  i  stałe  takie  jak  siarka,  sproszkowane  metale  i  substancje 

pochodzenia organicznego takie jak siano, słoma, zbo

Ŝ

e i pasze dla zwierz

ą

t. 

  Produkty  takie  jak  wapno  palone  oraz  cyjanamid  wapnia,  które  w  obecno

ś

ci  wilgoci 

wydzielaj

ą

 ciepło 

  Produkty  takie  jak  cement,  wapno,  i  inne  substancje  zasadowe,  które  wpływaj

ą

  na 

wydzielenie amoniaku gazowego z nawozów azotowych. 

  Inne  produkty  stosowane  w  rolnictwie,  które  w  obecno

ś

ci  azotan  amonu  mog

ą

  si

ę

 

zachowa

ć

  w  nieprzewidywalny  sposób  np.  markowe  pestycydy, 

ś

rodki  dezynfekuj

ą

ce, 

ś

rodki chwastobójcze. 

 

2.  W  tym  samym  miejscu  co  nawozy  azotowe  mog

ą

  by

ć

  przechowywane  materiały  które  s

ą

 

stabilne termicznie i które nie wchodz

ą

 w reakcj

ę

 z azotanem amonu (tj. DAP, azotan sodu, 

m

ą

czka  wapienna,  saletrzak),  pod  warunkiem  zachowania 

ś

rodków  ostro

Ŝ

no

ś

ci 

pozwalaj

ą

cych unikn

ąć

 zanieczyszczenia tych produktów 

 

3.  Przechowuj

ą

c  w  tym  samym  magazynie  saletr

ę

/saletrzak  z  mocznikiem  nale

Ŝ

y  unika

ć

 

wszelkiego kontaktu pomi

ę

dzy tymi nawozami. 

 

V. 

WYPOSA

ś

ENIE I POJAZDY STOSOWANE W 

MAGAZYNACH 

 

1.  Niedopuszczalne  jest  naje

Ŝ

d

Ŝ

anie  na  produkt  maszyn  prowadz

ą

cych  czynno

ś

ci 

ładunkowe. Nale

Ŝ

y unika

ć

 narastania zbitego nawozu na podło

Ŝ

 

2.  Wszelkie urz

ą

dzenia maj

ą

ce styczno

ść

 z saletr

ą

/saletrzakiem w magazynie nie powinny by

ć

 

wykonane z materiałów łatwopalnych.  

 

3.  Szczególn

ą

  uwag

ę

  nale

Ŝ

y  zwróci

ć

  na  przeno

ś

niki  ta

ś

mowe  (typ  gumy  i  jej  odporno

ść

  na 

podtrzymywanie  palenia),  i  powi

ą

zane  z  nimi  systemy  zabezpiecze

ń

  takie  jak  blokada  od 

przeci

ąŜ

enia,  zabezpieczenia  antystatyczne,  alarm  i  blokada  od  wysokiej  temperatury, 

blokady uszkodzenia b

ę

bna nap

ę

dowego i napinaj

ą

cego. 

 

4.  Aby  unikn

ąć

  potencjalnych 

ź

ródeł  ciepła,  wszelkie  ruchome  elementy  ta

ś

moci

ą

gu  powinny 

by

ć

  czyszczone  i  utrzymywane  w  dobrej  kondycji.  W  szczególno

ś

ci  wszelkie  wyposa

Ŝ

enie 

nale

Ŝ

y zabezpiecza

ć

 przed wyciekiem oleju, który mógłby zanieczy

ś

ci nawóz. 

 

5.  Uszkodzone  pojazdy  wszelkiego  typu  jak  np.  wózki  widłowe  i  ładowarki  z  widocznym 

wyciekiem oleju lub paliwa nie powinny by

ć

 dopuszczone do pracy z nawozem. Pojazdy takie 

powinny zosta

ć

 naprawione. Po ich u

Ŝ

yciu pojazdy nale

Ŝ

y  wyczy

ś

ci

ć

, najlepiej w miejscach 

specjalnie  do  tego  przeznaczonych.  Zabiegi  taki  pozwol

ą

  zabezpieczy

ć

  produkt  przed 

kontaktem z benzyn

ą

, olejami i smarami. 

 

6.  W  celu  zapewnienia  czysto

ś

ci  powierzchni  magazynowej  od  wszelkich  wycieków  olejów, 

wszelkie  pojazdy  takie  jak  wózki  widłowe  i  ładowarki,  które  nie  s

ą

  u

Ŝ

ywane  do  operacji 

załadunku  lub  rozładunku  nawozów,  powinny  by

ć

  zaparkowane  najlepiej  na  zewn

ą

trz 

magazynu  lub  te

Ŝ

  w  specjalnie  wydzielonej  jego  cz

ęś

ci,  oddzielonej  od  nawozu  barier

ą

 

ognioodporn

ą

 (

ś

cian

ą

). 

 

7.  Nie  pozostawia

ć

  pojazdów  w  innych  miejscach  jak  tylko  w  tych  do  celów  załadunku  i 

rozładunku. Nie pozostawia

ć

 pojazdów z wł

ą

czonymi silnikami. 

background image

 

 

 

8.  Zwróci

ć

 uwag

ę

 aby spaliny nie powodowały ogrzewania nawozów. 

 

9.  Preferowanym typem pojazdów s

ą

 pojazdy nap

ę

dzane olejem nap

ę

dowym lub jeszcze lepiej 

o  nap

ę

dzie  elektrycznym.  Nie  wolno  tankowa

ć

  pojazdów  w  magazynie.  Rozładowane 

akumulatory równie

Ŝ

 powinny by

ć

 ładowane w oddzielnym miejscu 

 

10. Zaleca si

ę

 wykonanie planu ruchu pojazdów dla załadunku i rozładunku nawozów. 

 

11. Wszelkie pojazdy, wózki widłowe, ładowarki powinny by

ć

 wyposa

Ŝ

one w ga

ś

nice. 

 
12. W  przypadku  stosowania  wyposa

Ŝ

enia  wykonanego  z  tworzyw  sztucznych  takiego  jak  rury 

czy zbiorniki nale

Ŝ

y uwzgl

ę

dni

ć

 i zabezpieczy

ć

 si

ę

 przed skutkami elektryczno

ś

ci statycznej. 

 

13. Z uwagi na korozyjne wła

ś

ciwo

ś

ci nawozów azotowych na mied

ź

 i cynk, z których mog

ą

 by

ć

 

wykonane  niektóre  elementy  wyposa

Ŝ

enia  i  sterowania  nimi,  nale

Ŝ

y  zabezpiecza

ć

  je  przed 

korozj

ą

 

 

14. Instalacja  elektryczna  musi  by

ć

  zgodna  z  przepisami,  oraz  musi  podlega

ć

  okresowym 

przegl

ą

dom. Wszelkie naprawy nale

Ŝ

y wykonywa

ć

 natychmiast. 

 

15. Silniki  elektryczne,  transformatory  i  inne  wyposa

Ŝ

enie  elektryczne  zarówno  wewn

ą

trz 

magazynu  jak  i  jakiekolwiek  wyposa

Ŝ

enie  elektryczne  powi

ą

zane  z  magazynem  musi 

posiada

ć

 zabezpieczenia od przeci

ąŜ

enia. 

 

16. Główne  wył

ą

czniki  elektryczne,  bezpieczniki,  powinny  by

ć

  umieszczone  na  zewn

ą

trz 

powierzchni magazynu. Wszelkie wył

ą

czniki lokalne oraz okablowanie wewn

ą

trz powierzchni 

magazynowej nale

Ŝ

y umie

ś

ci

ć

 tak, aby nie miały kontaktu z przechowywanym nawozem. W 

zwi

ą

zku  z  wydzielaniem  ciepła  przez  poszczególne  elementy  instalacji  elektrycznej,  nale

Ŝ

unika

ć

  odkładania  si

ę

  pyłu  na  elementach  instalacji  elektrycznej.  W  szczególno

ś

ci  nale

Ŝ

zwróci

ć

 uwag

ę

 na: 

 

  Ochron

ę

  urz

ą

dze

ń

  elektrycznych  przed  korozj

ą

  poprzez  odseparowanie  instalacji 

elektrycznej od bezpo

ś

redniego działania nawozów. 

  Z uwagi na wła

ś

ciwo

ś

ci korozyjne oraz higroskopijno

ść

 nawozów nale

Ŝ

y zminimalizowa

ć

 

stosowanie cz

ęś

ci metalowych np. poprzez u

Ŝ

ycie poliw

ę

glanów dla takich urz

ą

dze

ń

 jak 

skrzynki rozdzielcze, zał

ą

czniki, stacje wska

ź

nikowe itp.  

  Stosowanie wysokiej klasy izolacji, przynajmniej w standardzie IP54 

  Stosowa

ć

  w  pełni  zamkni

ę

t

ą

  armatur

ę

  plastikow

ą

  dla  o

ś

wietlenia,  szczególnie  w 

obszarach zapylonych. 

 

17.  Wszelkie naprawy elektryczne nale

Ŝ

y dokonywa

ć

 natychmiast. 

 

VI.  MAGAZYNOWANIE NAWOZÓW OPAKOWANYCH  

 

1.  Nawóz  w  opakowaniach  do  50  kg  nale

Ŝ

y,  przechowywa

ć

  na  niepalnym  podło

Ŝ

u,  w 

stosach zło

Ŝ

onych najwy

Ŝ

ej z dziesi

ę

ciu warstw, w odległo

ś

ci nie mniejszej ni

Ŝ

 1,5 m 

od 

ź

ródeł ciepła i 0,2 m od 

ś

cian magazynu. Kontenery elastyczne z nawozem o masie 

nieprzekraczaj

ą

cej  500  kg  (np.  typu  big-bag )  nale

Ŝ

y  przechowywa

ć

  w  dwóch 

warstwach. 

 
2.  W  celu  unikni

ę

cia  kontaktu  nawozu  z  jakimkolwiek 

ź

ródłem  ciepła,  górna  warstwa 

składowanego  nawozu  umieszczona w  stosach,  powinna  znajdowa

ć

  si

ę

 w  odległo

ś

ci 

co najmniej 1 metra od dachu, okapu, belek no

ś

nych oraz o

ś

wietlenia

background image

 

 

 

3.  Nawóz  przechowywany  w  stosie  powinien  by

ć

  umieszczony  w  sposób  stabilny  (nie 

powinien si

ę

 przechyla

ć

 i przewraca

ć

 

4.  W celu zapewnienia stabilno

ś

ci składowanego stosu wszelkie worki uszkodzone i rozerwane 

nale

Ŝ

y  usun

ąć

.  Rozsypany  podczas  tych  i  innych  podobnych  operacji  nawóz  powinien  by

ć

 

natychmiast zamieciony i usuni

ę

ty w sposób bezpieczny. Nale

Ŝ

y unika

ć

 narastania zbitego 

nawozu na podło

Ŝ

u. 

 

5.  Niewielkie ilo

ś

ci rozsypanego nawozu, powinny by

ć

 zamiatane i odpowiednio oznaczane. Nie 

wolno miesza

ć

 rozsypów z innymi nawozami, z nawozami które nie spełniaj

ą

 wymaga

ń

, a ju

Ŝ

 

tym bardziej z innymi substancjami i chemikaliami stosowanymi w rolnictwie. 

 

6.  Podczas  przewo

Ŝ

enia  składowanego  stosu  nawozu  np.  wózkiem  widłowym,  nale

Ŝ

y  zwróci

ć

 

uwag

ę

,  czy  transportowany  stos  nawozów  nie  zawadzi  o  wyposa

Ŝ

enie  i  elementy 

konstrukcyjne magazynu takie jak o

ś

wietlenie czy górna belka drzwi. 

 

7.  Stos opakowanych nawozów powinien by

ć

 uło

Ŝ

ony w taki sposób, aby wzdłu

Ŝ

 jednej strony 

ka

Ŝ

dego  stosu  znajdowało  si

ę

  przej

ś

cie.  Przej

ś

cie  to  powinno  by

ć

  na  tyle  szerokie,  aby 

umo

Ŝ

liwi

ć

 dost

ę

p pojazdów rozładunkowych, szczególnie w przypadkach awaryjnych. 

 

8.  Nie powinno si

ę

 składowa

ć

 ró

Ŝ

nych typów nawozu w jednym stosie. Tym bardziej nawozy nie 

powinny  by

ć

  przechowywane  z  innymi  materiałami,  które    nie  s

ą

  nawozami  w  tym  samym 

stosie.  

 

9.  Podczas składowania ró

Ŝ

nych typów nawozów  z innymi materiałami, które  nie s

ą

 nawozami 

w s

ą

siednich stosach, nale

Ŝ

y sprawdzi

ć

 czy pomi

ę

dzy składowanymi materiałami nie dojdzie 

do reakcji. 

 

10. Nale

Ŝ

y  unika

ć

  uszkodzenia  worków  w  trakcie  wszelkich  operacji  prowadzonych  w 

magazynie.  W  tym  celu  nale

Ŝ

y  zapewni

ć

  odpowiedni  dystans  pomi

ę

dzy  składowanymi 

stosami  lub  te

Ŝ

  dostosowa

ć

  długo

ść

  wideł  wózka  widłowego  w  taki  sposób  aby  nie  zostały 

uszkodzone worki znajduj

ą

ce si

ę

 w s

ą

siednich rz

ę

dach stosów nawozu. 

 

11. Palety  wykonane  z  drewna,  plastiku  czy  stali  s

ą

  odpowiednie  pod  warunkiem, 

Ŝ

e  s

ą

 

wystarczaj

ą

co  wytrzymałe  dla  przewidywanych  obci

ąŜ

e

ń

.  Puste  palety  oraz  plastikowe 

opakowania powinny by

ć

 przechowywane w odpowiednio do tego przeznaczonym miejscu, z 

dala  od  nawozów.  Palety  uszkodzone  nie  powinny  by

ć

  stosowane.  Palety  stosowane  do 

nawozów powinny by

ć

 sprawdzane pod wzgl

ę

dem czysto

ś

ci, a w razie potrzeby powinny by

ć

 

przed zastosowaniem wyczyszczone.  

 

12. W szczególno

ś

ci w magazynie nie nale

Ŝ

y: 

 

  Stosowa

ć

  haków  do  przenoszenia  worków,  chyba 

Ŝ

e  zostały  specjalnie  zaprojektowane 

do tego celu, 

  Stosowa

ć

 lin do przenoszenia worków 

  Zrzuca

ć

 worków z nawozem z du

Ŝ

ych wysoko

ś

ci (wi

ę

kszych ni

Ŝ

 1 m) 

  Przenosi

ć

 worków o ile nie jest to konieczne 

  Dokonywa

ć

 operacji podczas deszczu 

 

13. Zaleca si

ę

 nie składowanie nawozów o wła

ś

ciwo

ś

ciach utleniaj

ą

cych (UN2067) z nawozami 

podtrzymuj

ą

cymi  palenie  (UN2071)  w  tym  samym  magazynie.  Je

ś

li  mimo  wszystko  s

ą

  one 

składowane w tym samym magazynie nale

Ŝ

y ustali

ć

 

ś

cisłe procedury, których przestrzeganie 

zapewni skuteczne ich oddzielenie szczególnie w przypadku po

Ŝ

aru lub rozkładu. 

 

background image

 

 

VII.  MAGAZYNOWANIE NAWOZÓW LUZEM 

 

1.  Magazynowanie nawozów luzem obejmuje dwie opcje: 
 
a)  Magazyny  zlokalizowane  na  terenie  zakładu,  magazyny  po

ś

rednie  oraz  magazyny  w 

portach.  
Nawozy  przechowywane  luzem  mog

ą

  by

ć

  przechowywane  w  stertach  (pryzmach),  w 

boksach  otwartych  lub  zamkni

ę

tych,  w  specjalnie  do  tego  celu  przeznaczonych  budynkach 

czy silosach. 

 

b)  Małe magazyny po

ś

rednie oraz magazyny rolnicze. 

Nawozy  przechowywane  luzem  powinny  by

ć

  przechowywane  w  silosach  lub  innych 

zamkni

ę

tych pomieszczeniach. W przypadku innych metod przechowywania mog

ą

 one mie

ć

 

zastosowanie wył

ą

cznie według wskazówek producenta. 

 

2.  W  trakcie  przechowywania  nawozów  luzem  na  pryzmach  lub  te

Ŝ

  w  otwartych  b

ą

d

ź

 

zamkni

ę

tych boksach nale

Ŝ

y: 

 

  Z  powodów  zasygnalizowanych  powy

Ŝ

ej,  unika

ć

  stosowania  drewna  oraz  innych 

łatwopalnych materiałów 

  Powierzchnia  magazynowa  mo

Ŝ

e  by

ć

  podzielona  na  mniejsze  boksy  w  dogodnym 

kształcie i wymiarze. 

  Poniewa

Ŝ

  nawozy  azotowe  s

ą

  hydroskopijne  i  z  tego  powodu  podczas 

przechowywania mog

ą

 pochłania

ć

 wod

ę

 z powietrza, nale

Ŝ

y chroni

ć

 nawozy przed 

tym  zjawiskiem.  Zapewnienie  takiej  ochrony  mo

Ŝ

na  osi

ą

gn

ąć

  przez  przykrycie 

nawozu wodoodporn

ą

 plandek

ą

, lub te

Ŝ

 poprzez stosowanie klimatyzacji. Drzwi w 

magazynie powinny by

ć

 zamkni

ę

te tak cz

ę

sto jak to tylko mo

Ŝ

liwe. 

  Nale

Ŝ

y unika

ć

 zanieczyszczenia nawozu przechowywanego luzem innym typem nawozu. 

Wszelkie rozsypy nale

Ŝ

y natychmiast uprz

ą

tn

ąć

  Ograniczy

ć

 stosowanie lamp o zasilaniu sieciowym. Wszelkie lampy przeno

ś

ne powinny 

znajdowa

ć

  si

ę

  w  szklanej  osłonie,  oraz  drucianym  stela

Ŝ

u  i  nie  powinny  by

ć

  pokryte 

warstw

ą

 nawozu. Preferowanym typem lamp s

ą

 lampy o zasilaniu bateryjnym. 

  Stosowanie  materiałów  wybuchowych  do  rozkruszania  jakkolwiek  zbrylonego 

nawozu  jest  wyra

ź

nie  zakazane.  Rozkruszanie  zbrylonego  nawozu  mo

Ŝ

e  odbywa

ć

 

si

ę

  wył

ą

cznie  za  pomoc

ą

  zabiegów  mechanicznych.  W  razie  w

ą

tpliwo

ś

ci  nale

Ŝ

skontaktowa

ć

 si

ę

 z producentem. 

  Wysoko

ść

  składowanej  pryzmy  generalnie  ograniczona  jest  do  odległo

ś

ci,  co 

najmniej  1  metra  od  dachu,  elementów  no

ś

nych  konstrukcji  takich  jak  belki, 

armatury  o

ś

wietleniowej  oraz  transporterów  podsufitowych.  Warunek  ten  słu

Ŝ

unikni

ę

ciu  styczno

ś

ci  produktu  z  np. 

ź

ródłami  ciepła  (nagrzany  dach,  ciepło 

powstałe na skutek tarcia) oraz niezamierzonemu zanieczyszczeniu nawozu. 

  Wszelkie  rozsypy  powstałe  wskutek  operacji  w  magazynie  powinny  zosta

ć

  zamiecione  i 

usuni

ę

te  w  bezpieczny  sposób.  Istotnym  jest,  aby  przej

ś

cia  i  główne  i  boczne  do 

s

ą

siednich pryzm nawozów były czyste. 

  Ładowarki oraz inny sprz

ę

t samojezdny nale

Ŝ

y przechowywa

ć

 na zewn

ą

trz magazynu lub 

te

Ŝ

  w  takim  miejscu, 

Ŝ

eby  w  trakcie  po

Ŝ

aru  takiego  urz

ą

dzenia  po

Ŝ

ar  nie  został 

przeniesiony na pryzmy składowanego nawozu. 

  Temperatura 

składowanego 

nawozu 

nie 

powinna 

przekracza

ć

 

30

o

C. 

Przechowywani  nawozu  w  temperaturach  wy

Ŝ

szych  mo

Ŝ

e  spowodowa

ć

  zbrylanie 

si

ę

 nawozu. 

  Podczas  przechowywania  ró

Ŝ

nych  typów  nawozów  oraz  innych  produktów  nieb

ę

d

ą

cych 

nawozami, w tym samym magazynie, produkty te powinny by

ć

 dobrze rozdzielone w celu 

unikni

ę

cia wzajemnego zanieczyszczania si

ę

.  

background image

 

 

10 

 

Przechowuj

ą

c  w  tym  samym  magazynie  saletr

ę

/saletrzak  z  mocznikiem  nale

Ŝ

y  unika

ć

 

wszelkiego kontaktu pomi

ę

dzy tymi nawozami

 

 

VIII.  MAGAZYNOWANIE NAWOZÓW W ZBIORNIKACH 

ZAMKNI

Ę

TYCH TYPU SILOS 

 

1.  Silosy powinny by

ć

 wykonane z tworzyw sztucznych odpornych na promieniowanie UV (np. 

poliestry)  stali  lub  innych  odpowiednich  materiałów.  W  przypadku  zastosowania  tworzyw 
sztucznych nale

Ŝ

y zwróci

ć

 uwag

ę

 na konsekwencje elektryczno

ś

ci statycznej. 

2.  Silosy powinny by

ć

 odpowiednio dobrane dla przewidywanych obci

ąŜ

e

ń

. Silosy powinny by

ć

 

instalowane  na  poziomie  gruntu  w  taki  sposób,  aby  zapewni

ć

  swobodny  dost

ę

ś

rodków 

transportu w trakcie załadunku i rozładunku. 

3.  Konstrukcja  silosów  powinna  umo

Ŝ

liwia

ć

  całkowite  opró

Ŝ

nienia  silosa  przed  załadunkiem 

nowej  partii  nawozu,  jak  równie

Ŝ

  powinna  zapewni

ć

Ŝ

e  przechowywany  nawóz  nie  b

ę

dzie 

chłon

ą

ł wilgoci z zewn

ą

trz jak równie

Ŝ

 uniemo

Ŝ

liwi jego zanieczyszczenie innymi materiałami. 

4.  Silosy  powinny  znajdowa

ć

  si

ę

  poza  budynkami,  w  bezpiecznej  odległo

ś

ci  od  jakichkolwiek 

materiałów palnych. 

5.  Silos  powinien  dodatkowo  zosta

ć

  wyposa

Ŝ

ony  w  wentylacj

ę

,  aby  unikn

ąć

  zgniecenia  z 

powodu powstaj

ą

cego w nim podci

ś

nienia podczas rozładunku, (implozji) jak równie

Ŝ

 w celu 

odprowadzenia  nadmiaru  powietrza  nagromadzonego  w  nim  w  trakcie  operacji  napełniania. 
Wentylacja słu

Ŝ

y poza tym odprowadzeniu gazów wydzielaj

ą

cych si

ę

 podczas po

Ŝ

aru.  

6.  W  jednym  czasie  w  silosie  nie  mo

Ŝ

e  znale

źć

  si

ę

  wi

ę

cej  ni

Ŝ

  1  nawozów.  Silos  mo

Ŝ

e  zosta

ć

 

u

Ŝ

yty do przechowywania innych produktów tylko po uprzednim jego wyczyszczeniu.