Microsoft Word - wos

Dysleksja

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY

Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE

ARKUSZ I

Czas

pracy

120

minut

STYCZEŃ

ROK 2005

Instrukcja dla zdającego

1. Proszę sprawdzić czy arkusz zawiera 13 stron. Ewentualny

brak należy zgłosić przewodniczącemu zespołu nadzorującego
egzamin.

2. Proszę uważnie czytać wszystkie polecenia.
3. Odpowiedzi należy zapisać czytelnie w miejscu

na to przeznaczonym przy każdym zadaniu.

4.  Proszę pisać tylko w kolorze czarnym; nie pisać ołówkiem.
5.  Nie wolno używać korektora.
6.  Błędne zapisy trzeba wyraźnie przekreślić.
7.  Wszelkie notatki należy sporządzać tylko w brudnopisie,

którego zawartość nie będzie oceniana.

8. Obok każdego zadania podana jest maksymalna liczba

punktów, którą można uzyskać za jego poprawne
rozwiązanie.

9. Do ostatniej kartki arkusza dołączona jest karta

odpowiedzi, którą wypełnia egzaminator.

rozwiązanie

wszystkich zadań

Życzymy powodzenia! można otrzymać

80 punktów

(Wpisuje zdający przed rozpoczęciem pracy)

PESEL ZDAJĄCEGO

Miejsce

na naklejkę

z kodem

Zadanie 1. (0-1 pkt.)

Obywatelstwo to

A.  obywatelski obowiązek pracy w państwie.
B.  stosunek prawny łączący jednostkę z państwem.
C.  stosunek określający przynależność narodową.
D.  prawo przebywania w dowolnym państwie.

Zadanie 2. (0-1 pkt.)

Idea państwa narodowego narodziła się w

A.  XXI wieku.
B.  XVII wieku.
C.  XIX wieku.
D.  XX wieku.

Zadanie 3. (0-1 pkt.)

Kadencja Sejmu w Polsce trwa:

A.  6 lat.
B.  5 lat.
C.  4 lata.
D.  7 lat.

Zadanie 4. (0-1 pkt.)

Wskaż komunistycznego dyktatora, który sprawuje nieprzerwanie władzę mimo rozpadu
światowego bloku komunistycznego:

A.  Józef Stalin,
B.  Bolesław Bierut,
C.  Mao Tse-Tung,
D.  Fidel Castro.

Zadanie 5. (0-1 pkt.)

Pierwszym premierem po upadku komunizmu w 1989 roku w Polsce był

A.  Wojciech Jaruzelski.
B.  Aleksandr Kwaśniewski.
C.  Lech Wałęsa.
D.  Tadeusz Mazowiecki.

Zadanie 6. (0-1 pkt.)

Wskaż tytuł – spośród podanych – tygodnika, który w 2003/4 roku miał największą liczbę
czytelników Polsce.

A.  Newsweek.
B.  Wprost.
C.  Agora.
D.  Przekrój.

Zadanie 7. (0-3 pkt.)

Do podanych w tabeli zadań wpisz skróty programów pomocowych dla Polski,
finansowanych ze środków Unii Europejskiej: ISPA, SAPARD, PHARE

Zadania

Program

A. Wspieranie tworzenia gospodarki rynkowej,

pomoc dla małych i średnich przedsiębiorstw,
rozwoju infrastruktury, finansowanie rozwoju
administracji i instytucji do funkcjonowania
w Unii.

B. Wspieranie inwestycji w dziedzinie ochrony

środowiska oraz infrastruktury transportowej.

C. Pomoc w modernizacji polskiego rolnictwa

oraz rozwój obszarów wiejskich.

Zadanie 8. (0-4 pkt.)

Wyjaśnij znaczenie pojęcia urbanizacja. Podaj trzy przykłady zjawisk związanych
z procesem urbanizacji we współczesnym świecie.

Wyjaśnienie:

.................................................................................................................................................

Przykłady:

1. ...........................................................................................................................................

2. ...........................................................................................................................................

3. ...........................................................................................................................................

Zadanie 9. (0-3 pkt.)

Poniżej wymieniono alfabetycznie siedem państw europejskich, wskaż nazwy trzech, które są
republikami:

Belgia, Czechy, Hiszpania, Luksemburg, Niemcy, Rosja, Wielka Brytania

Nazwy trzech państw:

....................................................................................................................................

Zadanie 10. (0-1 pkt.)

Na mocy Art. 1. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku władza zwierzchnia
należy do

A.  Rządu Rzeczypospolitej.
B.  Społeczeństwa.
C.  Narodu.
D.  Sejmu i Senatu.

Zadanie 11. (0-16 pkt.)

Przeczytaj fragment „Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej” i wykonaj podane poniżej
plecenia od A do G.

Rozdział I

Rzeczpospolita

Art. 10.

1. Ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy

ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej.

2. Władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent

Rzeczypospolitej i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały.

Art. 11.

1. Rzeczpospolita zapewnia wolność tworzenia i działania partii politycznych. Partie

polityczne zrzeszają się na zasadach dobrowolności i równości obywateli polskich w celu
wpływania metodami demokratycznymi na kształtowanie polityki państwa. [...]

Art. 12.

Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania związków zawodowych [...]

Art. 13.

Zakazane jest istnienie partii politycznych i innych organizacji odwołujących się w swoich
programach do totalitarnych metod i praktyk działania nazizmu, faszyzmu, komunizmu,
a także tych, których program lub działalność zakłada lub dopuszcza nienawiść rasową
i narodowościową, stosowanie przemocy w celu zdobycia władzy lub wpływu na politykę
państwa albo przewiduje utajnienie struktur lub członkostwa. [...]

Art. 15.

1. Ustrój terytorialny Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia decentralizację władzy publicznej.
2. Zasadniczy podział terytorialny państwa uwzględniający więzi społeczne, gospodarcze

lub kulturalne i zapewniający jednostkom terytorialnym zdolności wykonywania zadań
publicznych określa ustawa.

(0-1 pkt.)

Podaj nazwę demokratycznej zasady, której odzwierciedleniem jest podział władz
Rzeczypospolitej.
.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

(0-3 pkt.)

Wymień instytucje władzy państwowej stojące na czele określonych władz
Rzeczypospolitej.

1. ...........................................................................................................................................

2. ...........................................................................................................................................

3. ...........................................................................................................................................

(0-2 pkt.)

Podaj dwa warunki jakie musi spełnić partia przyjmując kandydata-obywatela w swoje
szeregi.

1. ...........................................................................................................................................

2. ...........................................................................................................................................

(0-1 pkt.)

Wyjaśnij czy istnienie związków zawodowych jest legalne.

.................................................................................................................................................

(0-6 pkt.)

Sprecyzuj przynajmniej sześć przypadków, które ograniczają wolność tworzenia
i działania partii w Polsce.

1. ...........................................................................................................................................

2. ...........................................................................................................................................

3. ...........................................................................................................................................

4. ...........................................................................................................................................

5. ...........................................................................................................................................

6. ...........................................................................................................................................

(0-1 pkt.)

Wyjaśnij pojecie decentralizacji władzy publicznej w Polsce.

.................................................................................................................................................

(0-2 pkt.)

Podaj dwa warunki, które musi spełniać ustawa określająca podział terytorialny.

1. ...........................................................................................................................................

..........................................................................................................................................

2. ...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

Zadanie 12. (0-10 pkt.)

Zapoznaj się z poniższym źródłem informacji i wykonaj polecenia od A do D.

[w:] Głos Wielkopolski, Bezpłatny dodatek, Europa w 25 odsłonach, 2004, s. 63

(0-3 pkt.)

Podaj nazwy trzech państw, sąsiadów Polski, które wraz z naszym krajem przystąpiły
do Unii Europejskiej.

1. .................................................................................................................................................

2. .................................................................................................................................................

3. .................................................................................................................................................

(0-3 pkt.)

Wymień nazwy trzech państw, sąsiadów Polski, które nie należą do Unii Europejskiej.

1. .................................................................................................................................................

2. .................................................................................................................................................

3. .................................................................................................................................................

(0-3 pkt.)

Wyjaśnij, podając trzy argumenty, w jaki sposób rozbudowywana sieć autostrad może się
przyczynić do integracji Polski z Europą.

.......................................................................................................................................................

(0-1 pkt.)

Sformułuj wniosek dotyczący rozwoju polskiej gospodarki w powiązaniu z realizowanym
planem rozbudowy autostrad.

.......................................................................................................................................................

Zadanie 13. (0-5 pkt.)

Uzupełnij poniższy tekst.

Prezydent Rosji ......................... ......................... po zamachu terrorystycznym

w ......................... 1 września 2004 roku, zapowiedział wzmocnienie władzy w państwie.

Może to oznaczać ograniczenie lub zahamowanie ......................... reform w Rosji.

Do zorganizowania zamachu przyznał się przywódca czeczeńskich terrorystów

........................., który akt terroru uzasadnił walką o niepodległość .......................... Zamach

został potępiony przez międzynarodową opinię publiczną, głównie za to, że jego ofiarami

były ........................., a obiektem ........................., w której doszło do masakry.

Zadanie 14. (0-2 pkt.)

Na podstawie poniższego źródła wykonaj polecenia od A do B.

Wprost, 19 września 2004, nr 38, s.23.

A. Wyjaśnij, dlaczego ponad 50% Polaków ocenia źle lub nie ma własnego zdania w ocenie

ludzi bogatych w Polsce.

.................................................................................................................................................

B. Uzasadnij, który z czynników powinien decydować w dochodzeniu do bogactwa

w społeczeństwie obywatelskim.

.................................................................................................................................................

Zadanie 15. (0-15 pkt.)

Na postawie poniższego źródła rozwiąż polecenia od A do H.

Gazeta Wyborcza, 9 września 2004, nr 213, s 76.

(0-1 pkt.)

Oceń dynamikę wzrostu gospodarczego po analizie PKB w latach 2003 i 2004.

.................................................................................................................................................

(0-1 pkt.)

Podaj okres, w którym nastąpił dynamiczny rozwój eksportu w Polsce.

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

(0-2 pkt.)

Uzasadnij, że wzrost współczynnika inwestycji może oznaczać zmniejszenie bezrobocia
w Polsce.

.................................................................................................................................................

(0-4 pkt.)

Wyprowadź cztery wnioski dotyczące stanu gospodarki w Polsce na podstawie
przedstawionych informacji.

1. ...........................................................................................................................................

2. ...........................................................................................................................................

3. ...........................................................................................................................................

4. ...........................................................................................................................................

(0-4 pkt.)

Uporządkuj hierarchicznie cztery współczynniki, których wzrost najtrafniej charakteryzuje
stan gospodarczy kraju.

1. ................................................................

2. ................................................................

3. ................................................................

4. ................................................................

(0-1 pkt.)

Wskaż, w jakim okresie nastąpił gwałtowny spadek spożycia indywidualnego w Polsce.

.................................................................................................................................................

(0-1 pkt.)

Podaj o ile procent wzrósł PKB w I kwartale 2004 w stosunku do I kwartału 2002 roku.

.................................................................................................................................................

(0-1 pkt.)

Zdefiniuj pojęcie PKB.

.................................................................................................................................................

Zadanie 16 (0-15 pkt.)

Na obrzeżu osiedla domków jednorodzinnych zlokalizowano budowę wielkiego centrum
rozrywkowo-usługowego. Napisz list (1 strona tekstu) do radnego twojej gminy, w którym
przedstawisz swoje stanowisko i odczucia innych mieszkańców osiedla. Użyj argumentów
i przedstaw różne aspekty omawianego problemu dla społeczności lokalnej. Zachowaj
odpowiednią formę wypowiedzi.

.................................................................................................................................................

Brudnopis

.................................................................................................................................................

................................................................................................................................................