background image

Egzamin dla Aktuariuszy z 10 października 2005 r. 
 
Prawdopodobieństwo i Statystyka 
 
Zadanie 1 
 

t

x

θ

L

x

θ

L

x

λ

m

m

m

m

m

m

>

=

)

;

(

sup

)

;

(

sup

)

(

2

1

2

1

2

1

,

,

 

(

)

(

)

8

9

2

9

2

2

2

1

2

2

1

2

1

)

;

(

Π

Π

=

m

y

m

X

i

i

e

e

x

θ

L

 

(

)

(

)

8

2

2

ln

9

2

2

ln

9

ln

2

2

2

1

Π

Π

=

m

y

m

X

L

i

i

 

0

4

9

4

0

9

2

2

1

1

=

=

=

=

m

y

m

m

X

m

i

i

Y

m

X

m

=

=

2

1

  

4

9

9

2

2

2

2

1

2

=

=

m

m

  

0

2

1

2

=

m

m

  

max

0

4

9

0

0

9

>

 

 

(

)

(

)

8

5

4

9

2

5

4

9

8

9

2

9

2

2

2

2

2

2

1

2

1

2

2

1

2

1

)

(





+





+

Π

Π

Π

Π

=

Y

X

y

Y

X

X

Y

y

X

X

i

i

i

i

e

e

e

e

x

λ

 

(

)

(

)

=

>





+

+





+

+

t

Y

X

y

Y

X

X

Y

y

X

X

P

i

i

i

i

ln

8

5

4

2

5

4

8

2

2

2

2

2

0

 

(

)

=

>

+

+

+

+

=

t

Y

Y

X

X

Y

Y

X

Y

X

X

Y

X

P

ln

8

16

40

9

20

9

20

36

5

9

5

36

8

9

2

9

2

2

2

2

2

2

0

 

=

>

+

+

+

+

=

t

Y

X

Y

X

P

ln

5

9

20

36

5

9

40

9

20

9

8

9

5

18

5

36

2

9

2

2

0

 

(

)

>

=

>

+

=

9

5

;

0

  

          

          

ln

9

10

ln

5

9

10

9

10

9

2

2

2

0

N

Y

X

t

Y

X

P

t

Y

X

Y

X

P

 

841

,

3

ln

2

ln

2

5

3

)

(

2

0

=

>





t

t

Y

X

P

 

(

)

9

3

2

1

2

1

9

81

2

9

4

9

1

9

...

;

9

...

cov

2

var

var

var

:

9

1

9

1

=

+

=

+

+

+

+

+

=

Y

Y

X

X

Y

X

Y

X

II

 

background image

(

)

01

,

0

2

841

,

3

3

10

)

1

(

ln

3

9

9

10

3

3

2

>

=

>





χ

P

t

Y

X

P

 

moc: 

3

1

;

2

,

9

4

;

2

,

9

1

;

N

Y

X

m

N

Y

m

N

X

 

(

)

=



<

>

=

>

t

Y

X

t

Y

X

P

t

Y

X

P

ln

9

10

  

lub

  

ln

9

10

ln

9

10

2

 

(

)

(

)

=





<



>

=

3

2

ln

9

10

3

2

  

lub

  

3

2

ln

9

10

3

2

t

Y

X

t

Y

X

P

 

}

82

,

0

99

,

5

  

lub

  

93

,

0

)

1

,

0

(

<

>

=

X

X

P

N

 

 
Zadanie 2 
 

(

)

(

)



=

=

=

=

0

var

2

0

var

2

1

0

1

1

0

0

i

i

i

i

i

i

i

x

β

β

y

ε

x

β

ε

x

β

β

y

β

 



=

=

0

var

var

var

0

var

var

1

var

2

1

0

1

0

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

ε

x

β

ε

x

β

ε

Y

x

ε

x

β

ε

β

ε

y

 

=

i

i

i

i

i

ε

ε

x

β

ε

y

β

var

1

var

var

1

0

  





=

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

ε

x

ε

ε

x

β

ε

y

ε

x

ε

y

x

β

var

var

1

var

var

var

var

2

1

1

 





=

2

2

1

var

var

var

1

var

var

var

var

1

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

i

ε

x

ε

x

ε

ε

y

ε

x

ε

y

x

ε

β

 

 

2

σ

 

się skraca, moŜna załoŜyć, Ŝe 

i

ε

var

=1 lub 9 

=

=

=

+

=

+

=

5

1

5

1

2

2

2

2

2

9

50

9

5

5

9

1

1

var

1

i

i

i

σ

σ

σ

σ

σ

ε

 

=

=

=

+

=

+

=

5

1

5

1

2

2

2

2

9

65

9

20

5

1

9

4

1

var

i

i

i

i

σ

σ

σ

σ

ε

x

 

 
 

background image

=

=

=

+

=

+

=

5

1

5

1

2

2

2

2

2

9

125

9

80

5

1

9

16

1

var

i

i

i

i

σ

σ

σ

σ

ε

x

 

25

81

2025

81

65

9

125

9

50

2

=

=

=

MIAN

 





=

i

i

i

i

y

ε

ε

x

LICZ

var

9

65

var

9

50

 

(

)

(

)

=

=

=

=

+

+

+

=

5

1

5

1

1

1

1

0

1

0

25

3

75

4

81

65

81

200

9

65

9

50

)

(

i

i

β

β

β

β

β

β

LICZ

E

 

=

=

=





+

=

+

=

5

1

5

1

2

2

2

2

2

2

9

1250

9

1125

81

1125

9

9

15

9

15

)

var(

i

i

σ

σ

σ

σ

LICZ

 

1

1

ˆ

β

β

E

=

 

2

2

1

9

2

625

9

1250

ˆ

var

σ

σ

β

=

=

 

2

1

1

9

2

;

ˆ

σ

β

N

β

 

(

)

(

)

(

) (

)

0

0

1

1

0

1

0

5

1

5

1

1

1

0

1

0

0

9

50

9

50

9

50

9

65

4

9

5

5

9

50

9

65

4

9

1

ˆ

β

β

β

β

β

β

β

β

β

β

β

β

β

E

i

i

=

=

+

+

+

=

+

+

+

=

=

=









+





=

1

1

2

;

var

cov

var

2

var

var

var

var

)

(

var

0

β

ε

y

ε

x

β

ε

x

ε

y

LICZ

i

i

i

i

i

i

i

i

β

 

=

+

+

+

+

+

+

+

+

=





10

6

5

1

10

6

5

1

2

1

9

15

...

9

15

9

15

...

9

15

;

...

...

cov

25

1

;

var

cov

y

y

y

y

y

y

y

y

σ

β

ε

y

i

i

3

8

3

9

8

25

9

75

8

9

5

9

15

5

9

15

25

1

2

2

2

=

=

=





+

=

σ

σ

σ

 

∑ ∑

=

=

=

+

=

+

=





5

1

5

1

9

50

9

5

5

9

81

1

1

var

var

i

i

i

i

ε

y

 

27

800

81

6500

81

8450

9

50

9

50

9

65

2

9

2

9

65

9

50

)

(

var

2

0

=

+

=



+

=

LICZ

β

 

25

24

2500

81

27

800

9

50

27

800

ˆ

var

2

0

=

=

=

β

 

2

0

0

25

24

;

ˆ

σ

β

N

β

 

 
 
 
 

background image

(

)

=

=

<

=

<

0

0

0

0

0

0

0

0

24

5

96

,

1

24

5

24

5

ˆ

ˆ

z

z

z

σ

β

β

P

σ

z

β

β

P

 

(

)

=

=

<

=

<

1

1

1

1

1

1

2

3

96

,

1

2

3

ˆ

z

z

z

X

P

σ

z

β

β

P

 

Z tego wychodzi najbliŜej odpowiedź C 
 
Zadanie 3 
 

=

=

2

1

4

4

4

)

2

,

1

(

,

3

  

nzl

 

,

3

3

)

(

J

Y

x

X

Y

X

x

dy

x

x

f

 

(

) (

)




=

<

=

<

2

    

1

)

2

;

1

(

   

1

x

t

x

t

x

t

X

t

XY

P

X

t

S

P

 

( )

x

s

x

x

X

S

f

2

    

1

<

<

=

 

(

) (

)



=

=

=

=

=

=

  wpp

0

]

3

;

5

,

1

[

  

5

108

3

3

1

)

3

(

)

(

3

3

5

3

2

3

5

4

x

x

x

x

x

S

f

x

f

x

S

f

S

x

g

 

 
Zadanie 4 
 

i

i

A

S

X

=

>

2

 - rozłączne 

Z tego: 

(

)

)

(

10

...

10

2

...

10

10

2

1

10

1

1

Y

X

P

X

X

X

P

X

X

X

P

ODP

>

=

+

+

>

=

+

+

>

=

  gdzie 

)

;

9

(

),

(

λ

Y

λ

wykl

X

Γ

 

∫ ∫

∞ ∞

=

=

=

0

0

8

10

8

9

1

!

8

10

!

8

10

y

y

λ

y

λ

y

λ

x

λ

dy

e

λ

e

y

λ

dxdy

e

y

λ

e

λ

ODP

 

256

5

512

10

2

10

)

2

(

!

8

!

8

10

2

9

!

8

10

9

9

9

0

2

8

9

=

=

=

=

=

=

=

=

λ

λ

λ

β

α

e

y

λ

y

λ

 

 
Zadanie 5 
 

(

)

Π

=

4

3

)

4

(

i

X

θ

i

n

e

X

θ

L

 

+

=

4

ln

3

)

4

ln(

ln

i

i

X

θ

X

θ

n

L

 

background image

=

=

=

4

4

0

i

i

X

n

θ

X

θ

n

θ

 

 

n

X

n

T

e

θ

g

i

=

=

4

)

(

 

4

2

3

2

8

)

(

x

e

x

x

f

=

 

(

)

=

=

=

=

=

<

=

<

t

w

t

x

wykl

e

dw

dx

x

w

x

e

x

t

X

P

t

X

P

0

2

3

4

0

2

3

4

1

4

)

2

(

2

4

8

4

1

4

 

)

2

(

         

2

1

2

wykl

X

n

n

X

i

i

Φ

 

Sprawdzamy (B) 

=









+

<





+

>

=





<

>

1

2

1

  

lub

  

1

2

1

2

  

lub

  

2

2

2

2

2

2

2

n

e

T

n

e

T

P

n

e

e

T

e

n

e

T

P

n

n

n

n

=







+

<





+

+

>

=

n

X

n

n

X

n

P

i

i

2

1

2

 

lub

 

1

2

ln

2

 

=







>





+

<

=

n

X

n

n

X

n

P

i

i

2

1

ln

2

 

lub

 

2

1

ln

2

 

=





<





+

>

=

n

n

X

n

n

X

P

i

i

2

1

ln

2

 

lub

 

2

1

ln

2

 

CTG

B

i

A

i

n

n

n

n

n

n

n

n

X

n

n

n

n

n

n

X

P









<





+

>

=

4

4

4

4

3

4

4

4

4

2

1

4

4

4

4

3

4

4

4

4

2

1

2

2

2

1

ln

2

2

1

2

 

lub

 

2

2

2

1

ln

2

2

1

2

 

(

) (

)

n

n

CTG

B

A

lim

lim

1

Φ

+

Φ

 

background image

1

2

1

ln

2

2

1

ln

2

1

ln

2

2

1

ln

2

1

ln

2

2

1

ln

2

2

2

1

ln

2

2

0

2

2





+





+

=





+





+

=





+





+

+

=





+

=

43

42

1

48

47

6

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

n

A

n

n

e

n

n

1

n

B

  analogicznie 

32

,

0

)

1

(

2

2

)

1

(

1

)

1

(

1

)

1

(

)

1

(

1

Φ

=

Φ

+

Φ

=

Φ

+

Φ

=

ODP

 

 
Zadanie 6 
 
Teoria – odpowiedź (E) jest prawidłowa 
 
Zadanie 7 
 
MoŜna wypisać wszystkie moŜliwości 
+ oznacza, Ŝe istnieje prawdopodobieństwo 
LICZ i MIAN  to odpowiednio prawdopodobieństwo licznika i mianownika w 
prawdopodobieństwie warunkowym 
 

0

 

1

X

 

2

X

 

3

 

LICZ 

MIAN 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

12

1

4

1

1

4

3

9

4

)

(

=

=

LICZ

P

 

12

8

12

3

4

1

4

1

3

1

12

1

4

3

1

3

1

1

4

3

9

4

4

3

2

1

9

2

)

(

=

+

+

=

+

+

=

+

+

=

MIAN

P

 

8

1

8

12

12

1

=

=

ODP

 

 
 
 
 

background image

Zadanie 8 
 

)

8

,

5

(

X

 - ilość orłów w rzutach 5,6,7,8 

(

)

(

)

(

)

3

3

12

12

4

12

12

4

12

)

12

,

9

(

)

8

,

5

(

4

X

X

X

E

X

X

X

E

X

X

X

X

E

=

=

=

+

+

 

(

)

3

1

2

1

2

1

12

9

1

var

9

1

var

12

12

4

=

=

=

X

X

X

E

 

1

2

1

2

1

4

var

4

=

=

X

 

(

)

(

)

(

)

3

2

3

1

1

var

var

var

var

12

4

12

4

12

4

4

=

=

+

=

X

X

E

X

X

E

X

X

E

X

 

 
Zadanie 9 
 
Szukamy 

(

)

1

min

=

θ

E

 

(

)

(

)

>



<

=

>

=

<

θ

t

t

θ

θ

t

θ

t

P

θ

t

P

n

   

1

  

0

min

1

min

2

2

 

bo: 

<

=

=

t

θ

t

θ

x

F

t

θ

x

θ

0

2

2

3

2

  

)

(

1

2

 

(

)

θ

t

t

n

θ

θ

f

n

n

>

=

  

1

2

min

2

1

2

 

dla 

1

<

θ

 

(

)

:

bo

 

)

1

,

0

(

    

)

2

2

(

)

2

2

)(

1

2

(

2

)

1

2

(

2

2

1

1

2

2

1

1

2

1

min

1

2

1

2

1

0

2

2

+

=

+

=

=

=

+

+

θ

θ

n

n

n

n

θ

θ

n

θ

θ

n

θ

θ

f

n

n

n

n

 

)

2

2

)(

1

2

(

2

1

2

2

)

1

2

(

2

1

1

0

2

2

+

=

+

=

+

n

n

n

θ

n

MIAN

n

 

(

)

+

+

=

+

+

=

+

=

=

+

+

1

0

1

0

3

2

2

2

3

2

2

2

3

2

)

2

2

(

)

2

2

(

1

min

n

n

n

n

θ

θ

n

θ

E

n

n

 

 
Zadanie 10 
 

(

)

(

)

t

x

x

P

t

e

P

t

e

e

P

x

x

x

x

H

2

ln

1

5

,

0

2

2

1

4

1

1

5

,

0

1

5

,

0

0

>

+

+

=

>

=

>

+

+

+

 

)

2

ln(

2

1

)

2

ln(

)

1

(

5

,

0

    

1

.

1

t

x

t

x

x

x

<

>

<

 

3

1

)

2

ln(

3

2

     

)

0

;

1

(

.

2

<

t

x

x

 

background image

)

2

ln(

2

1

      

0

.

3

t

x

x

+

>

>

 

nie wiadomo jakie t ale jeŜeli K:x>3.... 

na pewno 

2

3

)

2

ln(

2

1

e

t

x

=

=

+

>

 

1

       

1

ln

2

1

.

1

<

=

<

x

e

x

  teŜ wchodzi do K 

1

   

3

1

ln

3

2

     

)

0

;

1

(

.

2

<

<

x

e

x

x

 odpada 

Z tego a=-1 

+

=

+

=

<

+

>

=

3

1

1

3

0

0

209

,

0

2

1

2

1

2

1

2

1

)

1

(

)

3

(

e

e

e

e

X

P

X

P

α

x

x