background image

Ewidencja transakcji przy uŜyciu kart płatniczych 

 

Karty płatnicze są jedną z form rozliczeń bezgotówkowych z bankiem. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo 
bankowe (Dz. U. z 2002 r. nr 72, poz. 665 ze zm.) karta płatnicza oznacza kartę identyfikującą wydawcę i upowaŜnionego posiadacza, uprawniającą 
do wypłaty gotówki lub dokonywania zapłaty, a w przypadku karty wydanej przez bank lub instytucję ustawowo upowaŜnioną do udzielania kredytu 
- takŜe do dokonywania wypłaty gotówki lub zapłaty z wykorzystaniem kredytu.  

Karta płatnicza jest ponadto elektronicznym instrumentem płatniczym umoŜliwiającym:  

 

dostęp do środków pienięŜnych na odległość,  

 

dokonywanie operacji przy uŜyciu elektronicznych nośników informacji,  

 

elektroniczną identyfikację posiadacza niezbędną do dokonania operacji. 

Zasady wydawania i uŜywania kart płatniczych oraz prawa i obowiązki stron umów o karty płatnicze zostały określone w ustawie z dnia 12 września 
2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz. U. nr 169, poz. 1385 ze zm.). Umowę o kartę płatniczą pomiędzy wydawcą a posiadaczem 
zawiera się w formie pisemnej. Wydanie karty następuje po zawarciu umowy o kartę płatniczą. Mocą zawartej umowy:  

 

wydawca karty płatniczej zobowiązuje się wobec posiadacza karty płatniczej do rozliczania operacji dokonanych przy uŜyciu karty 
płatniczej,  

 

posiadacz zobowiązuje się do zapłaty kwot operacji wraz z naleŜnymi wydawcy kwotami opłat i prowizji lub do spłaty swoich zobowiązań 
na rachunek wskazany przez wydawcę. 

Ewidencja w księgach rachunkowych transakcji przy uŜyciu karty płatniczej odbywa się według zasad określonych dla innych rozliczeń 
bezgotówkowych. W przypadku transakcji wyraŜonych w walutach obcych mogą powstać róŜnice kursowe, wynikające z przyjęcia róŜnych kursów 
walut przy dokonywaniu zapisów w księgach, tzn.:  

 

ś

redniego kursu ustalonego dla danej waluty przez NBP obowiązującego na dzień przeprowadzenia operacji (dzień wystawienia faktury, 

rachunku - dokumentujących zakup towarów i usług), chyba Ŝe w zgłoszeniu celnym lub innym wiąŜącym jednostkę dokumencie ustalony 
został inny kurs (zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o rachunkowości),  

 

kursu sprzedaŜy waluty zastosowanego przez bank z dnia rozliczenia operacji - obciąŜenia rachunku bankowego posiadacza karty (zgodnie 
z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o rachunkowości). 

Powstałe róŜnice kursowe, stosownie do art. 30 ust. 4 ustawy o rachunkowości, naleŜy odnieść na przychody lub koszty finansowe.  

Ujęcie w księgach rachunkowych typowych transakcji związanych z płatnościami przy uŜyciu karty płatniczej przedstawiono na poniŜszych 
przykładach.  

Przykład nr 1  

Wypłata gotówki z bankomatu  

ZałoŜenia  

W lipcu 2005 r. spółka jawna "X" przy uŜyciu karty płatniczej pobrała z bankomatu do kasy gotówkę 
w łącznej kwocie: 10.000 zł. Prowizje za pobieranie gotówki w bankomacie - na podstawie lipcowych 
wyciągów bankowych - wyniosły łącznie: 60 zł.
 

Dekretacja  

1. Pobranie gotówki z bankomatu i przyjęcie do kasy firmy, na podstawie dowodów wypłat 
- w łącznej kwocie za lipiec 2005 r.: 

10.000 zł 

  

  Wn konto 10 "Kasa", 

  Ma konto 13-9 "Środki pienięŜne w drodze". 

  

2. WB - obciąŜenie rachunku bankowego kwotą pobranej gotówki na podstawie wyciągów 
bankowych: 

10.000 zł 

  

  Wn konto 13-9 "Środki pienięŜne w drodze", 

  Ma konto 13 "Rachunek bieŜący". 

  

3. WB - prowizje pobrane od operacji związanych z wypłatą gotówki: 

60 zł 

  

  Wn konto 40 "Koszty według rodzajów" lub konto zespołu 5 

     (w analityce: Usługi obce),  

  Ma konto 13 "Rachunek bieŜący". 

  

background image

Księgowania:  

Konto 10 "Kasa" 

Konto 13 "Rachunek bieŜący" 

  

    1)      10.000 

  

 

    S.p.)     X 

10.000        (2     
60        (3     

  

  

Konto 13-9 "Środki pienięŜne w drodze" 

 

Konto 40 "Koszty według rodzajów" (w analityce: 

Usługi obce) 

  

  

    2)      10.000 

10.000        (1     

  

    3)        60 

  

  

  

             10.000 

10.000                

  

 

  

   

  

Przykład nr 2  

Zapłata kredytową kartą płatniczą za towary i usługi zakupione za granicą  

ZałoŜenia  

Spółka z o.o. z Gorzowa Wlkp. w lipcu 2005 r. oddelegowała pracownika w podróŜ słuŜbową 
do Niemiec. Pracownik w czasie podróŜy słuŜbowej dokonywał płatności za pomocą kredytowej karty. 
Przedstawione do rozliczenia faktury opiewały na kwotę:
 

  

1) za posiłki w restauracji - faktura z dnia 4 lipca 2005 r.: 500 EUR, 

  

  

  

  po przeliczeniu według średniego kursu NBP: (500 EUR × 4,05 zł/EUR) =  2.025 zł, 

  

2) za paliwo do samochodu - faktura z dnia 5 lipca 2005 r.: 100 EUR, 

  

  

  

  po przeliczeniu według średniego kursu NBP: (100 EUR × 4,08 zł/EUR) =  408 zł, 

  

3) za nocleg w hotelu - faktura z dnia 5 lipca 2005 r.: 200 EUR, 

  

  

  

  po przeliczeniu według średniego kursu NBP: (200 EUR × 4,11 zł/EUR) =  822 zł, 

  

4) razem wydatki opłacone kartą kredytową: 800 EUR =  

3.255 zł. 

Kurs sprzedaŜy banku z dnia 31 lipca 2005 r., tj. z dnia obciąŜenia rachunku bankowego w ostatnim 
dniu cyklu rozliczeniowego płatności dokonanych kartą: 4,14 zł/EUR.  
Zgodnie z Zakładowym Planem Kont opłaty dokonywane kartą kredytową za granicą rozliczane są 
na koncie imiennym pracownika.  
Spółka nie ma konta walutowego. 

Dekretacja  

1. Faktury wystawione przez podmioty zagraniczne za noclegi, 
posiłki i paliwo (dla uproszczenia łącznie): 

3.255 zł 

  

  Wn konto 40 "Koszty według rodzajów" lub konto zespołu 5,  

  Ma konto 23 "Rozrachunki z pracownikami"(w analityce: Konto imienne 

pracownika). 

  

2. WB - obciąŜenie rachunku bankowego płatnościami dokonanymi za pomocą karty 
w ostatnim dniu cyklu rozliczeniowego - według kursu sprzedaŜy waluty stosowanego 
w tym dniu przez bank (dla uproszczenia łącznie): (800 EUR × 4,14 zł/EUR) = 

3.312 zł 

  

  Wn konto 23 "Rozrachunki z pracownikami" 

     (w analityce: Konto imienne pracownika),  

  Ma konto 13 "Rachunek bieŜący". 

  

3. Zarachowanie róŜnic kursowych powstałych z rozliczenia operacji: 

  

 

500 EUR × (4,14 zł/EUR - 4,05 zł/EUR) = 
100 EUR × (4,14 zł/EUR - 4,08 zł/EUR) = 
200 EUR × (4,14 zł/EUR - 4,11 zł/EUR) = 
Razem: 

45 zł, 
6 zł, 
6 zł, 
57 zł 

  

  Wn konto 75-1 "Koszty finansowe",  

  

background image

  Ma konto 23 "Rozrachunki z pracownikami"  

     (w analityce: Konto imienne pracownika). 

Księgowania  

  

Konto 13 "Rachunek bieŜący" 

 

Konto 23 "Rozrachunki z pracownikami" (w 

analityce: Konto imienne pracownik) 

  

  

    S.p.)     X 

3.312     (2     

  

    2)    3.312 

3.255     (1     
57     (3     

  

  

  

  

           3.312 

3.312             

 

 

  

   

  

Konto 40 "Koszty według rodzajów" 

lub konto zespołu 5 

Konto 75-1 "Koszty finansowe" 

  

    1)       3.255 

  

 

    3)           57 

  

  

Dla lepszej kontroli rozliczeń dokonywanych kartą płatniczą jednostki mogą wprowadzić dodatkowe konto 24 "Pozostałe rozrachunki" (w analityce: 
Numer karty płatniczej, osoba, której powierzono kartę). Wówczas konta rozrachunków z dostawcami będą wykazywały poprawne salda. Jest to 
przydatne przede wszystkim na koniec okresu sprawozdawczego.