background image

 70

5.  Równanie Bernoulliego dla przepływu płynów rzeczywistych 

 
 

Prostota równania Bernoulliego sprawia że stosowane jest ono również dla przepływu płynu 

lepkiego, mimo że w tym przypadku wszystkie przemiany energii są nieodwracalne.  

 

 

 
W przepływie między przekrojami 1-1 i 2-2 płyn lepki traci energię na skutek tarcia wewnętrznego 
jak i tarcia o ściankę kanału, tak więc całkowita energia przepływającego płynu w przekroju 1-1 jest 
większa od całkowitej energii w przekroju 2-2 i relację pomiędzy całkowitymi energiami w tym 
przypadku można zapisać:  

2

2

2

2

1

1

2

1

z

g

ρ

p

2g

U

z

g

ρ

p

2g

U

+

+

>

+

+

 

 
Jeżeli w powyższej zależności znak ">" zastąpimy przez "=” wówczas dla zachowania równości 
energii występującej po obu stronach równania konieczne jest zwiększenie prawej strony o energię 
straconą wskutek lepkości płynu, w wyniku czego otrzymamy równanie Bernoulliego dla płynu 
lepkiego: 

str

2

2

2

2

1

1

2

1

h

z

g

ρ

p

2g

U

z

g

ρ

p

2g

U

+

+

+

=

+

+

 

 
Człon  h

str   

oznacza wysokość strat energii pomiędzy rozpatrywanymi przekrojami, które są sumą 

strat tarcia na długości rurociągu i wszystkich strat miejscowych na poszczególnych elementach 
rurociągu: 

g

2

U

g

2

U

d

L

h

2

2

str

∑ξ

+

λ

=

 

gdzie:  

λ

 - współczynnik strat tarcia 

λ

 = f(Re, prędkości, chropowatości), 

ξ

 - współczynnik strat lokalnych 

ξ

 = f(rodzaju przeszkody, prędkości). 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 71

PRZYKŁADOWE ZADANIA 
 
Zadanie 5.1  
(poz. bibl. [3], zad. 6.4.2, str. 113) 
Przez przewód z poziomym kolanem przepływa woda. Zmierzona różnica 
poziomów wody w rurkach piezometrycznych przed i za kolanem wynosiła 
= 20 mmH

2

O. Średnica przewodu = 30 mm, strumień objętości przepływu 

= 1.5 dm

3

/s. Obliczyć wartość współczynnika straty lokalnej kolana.  

 
Dane: 

     Wyznaczyć: 

h = 20 mmH

2

O    

ξ

 

d = 30 mm 
Q

 

= 1.5 dm

3

/s 

 
 

Rozwiązanie: 

str

2

2

2

2

1

1

2

1

h

z

g

ρ

p

g

2

U

z

g

ρ

p

g

2

U

+

+

+

=

+

+

 

 

1-1 – przekrój, w którym wpływa czynnik do kolana 
2-2 – przekrój, w którym wypływa czynnik z kolana 
 
U

= U

= U 

= z

2 

= 0 

4

d

U

Q

2

π

=

s

m

2.12

d

π

Q

4

U

2

=

=

 

Z równania Bernoulliego po uproszczeniu otrzymujemy stratę ciśnienia, spowodowaną zmianą 
kształtu geometrycznego kolana:  

m

0.02

g

ρ

g

ρ

h

g

ρ

p

p

h

2

1

str

=

=

=

 

którą możemy wyrazić wzorem: 
 

g

2

U

h

2

str

ξ

=

 

⇒  

087

.

0

12

.

2

02

.

0

81

.

9

2

U

h

g

2

2

2

str

=

=

=

ξ

 

 
Otrzymujemy: 

ξ

 = 0.087 

 
Zadanie 5.2  (poz. bibl. [3], zad. 6.4.3, str. 113) 

 

W poziomym przewodzie o średnicy 

d = 25 mm  zmierzono ciśnienie 

w dwóch przekrojach odległych o 

= 8 m.  Na  podstawie  różnicy 

wysokości ciśnień, która wynosiła 

h = 770 mmH

2

O, obliczyć 

współczynnik strat tarcia 

λ

, jeśli prędkość wody w przewodzie 

= 1.5 m/s. 
 
Dane: 

     Wyznaczyć: 

d = 25 mm 

λ

 

L = 8 m 
h = 770 mmH

2

U = 1.5 m/s 

Rozwiązanie: 

background image

 72

str

1

1

2

1

0

0

2

0

h

z

g

ρ

p

2g

U

z

g

ρ

p

2g

U

+

+

+

=

+

+

 

U

0 

U

1 

U 

z

0 

z

1 

= 0 

Z równania Bernoulliego po uproszczeniu otrzymujemy różnicę ciśnień, określającą stratę ciśnienia 
na długości przewodu: 
 

m

77

.

0

g

g

h

g

p

p

h

1

0

str

=

ρ

ρ

=

ρ

=

 

którą możemy wyrazić wzorem: 
 

g

2

U

d

L

h

2

str

λ

=

 

⇒  

021

.

0

5

.

1

8

025

.

0

77

.

0

81

.

9

2

U

L

d

h

g

2

2

2

str

=

=

=

λ

 

Otrzymujemy: 

λ

 = 0.021 

 
Zadanie 5.3  (poz. bibl. [3], zad. 6.4.4, str. 114) 
Przewodem o średnicy 

= 1 cm i długości = 2 m przepływa 

woda z lewego zbiornika do prawego na skutek różnicy 
poziomów cieczy w zbiornikach. Jaka może być maksymalna 
wysokość 

H

max

, aby w przewodzie był przepływ laminarny? 

Uwzględnić tylko straty tarcia. 
Dane: 

     Wyznaczyć: 

= 1 cm 

H

max

 

= 2 

Rozwiązanie: 

Dla uproszczenia pomijamy energię kinetyczną przepływającego płynu w przewodzie i zakładamy, 
że rozporządzalna wysokość 

H zostaje w całości zużyta na pokonanie straty tarcia w przewodzie: 

g

2

U

d

L

H

h

2

str

λ

=

=

 

W przepływie laminarnym współczynnik strat tarcia określamy zależnością: 

Re

64

=

λ

wtedy: 

g

U

d

L

Re

32

H

2

=

 

 
 W tym przypadku 

H

max

 odpowiada prędkości 

U

max

 dla której liczba 

Re

max

  wyniesie Re = 2300: 

 

2300

U

d

Re

max

max

=

ν

=

 

3

2

7

3

max

2

max

01

.

0

81

.

9

2300

)

10

8

.

9

(

2

32

d

g

Re

L

32

H

=

ν

=

 

 

 
Po podstawieniu otrzymujemy: 

H

max 

= 0.015 m

background image

 73

Zadanie 5.4  (poz. bibl. [3], zad. 6.4.5, str. 114) 
Hartowniczy piec jest opalany olejem opałowym, zużycie którego 
wynosi 

m&

 = 300 kg/h.  Gęstość oraz kinematyczny współczynnik 

lepkości oleju wynoszą odpowiednio: 

ρ

= 880 kg/m

3

  i   

ν

 = 0.25 cm

2

/s. Określić ciśnienie oleju w przewodzie przed 

rozpylaczem, jeśli zbiornik z olejem opałowym znajduje się na 
wysokości 

= 8 m nad osią rozpylacza. Długość przewodu 

= 30 m, średnica d = 25 mm. 
 
Dane: 

     Wyznaczyć: 

m&

= 300 kg/h = 0.0833 kg/s 

p 

ρ

 

 

= 880 kg/m

3

  

ν

  = 0.25 cm

2

/s = 0.25 

⋅ 10

-4

 m

2

/s 

H = 8 m  
L = 30 m 
d = 25 mm 

Rozwiązanie: 

Strumień objętości wypływającej ropy: 
 

s

m

m

Q

3

5

10

46

.

9

880

0833

.

0

=

=

=

ρ

&

 

Prędkość średnia: 
 

 

s

m

193

.

0

025

.

0

14

.

3

10

46

.

9

4

d

Q

4

S

Q

U

2

5

2

=

=

π

=

=

 

Liczba Reynoldsa: 
 

193

10

25

.

0

025

.

0

193

.

0

d

U

Re

4

=

=

ν

=

 

 

Liczba 

Re wskazuje na przepływ laminarny. Stratę ciśnienia na wskutek tarcia na długości  L 

obliczamy z prawa Hagena-Poiseuille’a: 
 

L

128

d

p

Q

4

µ

π

=

 

Pa

.

.

.

.

d

L

Q

p

6509

025

0

14

3

30

022

0

10

46

9

128

128

4

5

4

=

=

π

µ

=

 

gdzie dynamiczny współczynnik lepkości 

s

m

kg

=

=

=

022

.

0

880

10

25

.

0

4

ρ

ν

µ

 

Wysokość ciśnienia przed rozpylaczem: 

m

g

p

H

H

o

25

.

7

81

.

9

880

6509

8

=

=

=

ρ

 słupa oleju opałowego 

 
 
 
 
 
 

background image

 74

 
 
Zadanie 5.5

  (poz. bibl. [3], zad. 6.4.9, str. 115) 

Do otwartego zbiornika wypełnionego wodą 
podłączony jest przewód o średnicy  = 50 mm i 
długości  = 25 m. Obliczyć prędkość wypływu 
wody z przewodu, jeśli  = 5 m. Uwzględnić straty 
lokalne i tarcia, przyjąć: 

ξ

1

 

= 0.5 (strata na wypływie 

ze zbiornika), 

ξ

2

 

= 4 (strata na zaworze), 

λ

 

= 0.03.  

 
Dane: 

    Wyznaczyć: 

d

 = 50 mm 

U

 

L

 = 25 m 

H

 = 5 m 

ξ

1

 

= 0.5, 

ξ

2

 

= 4 

λ

 = 0.03 

Rozwiązanie: 

Równanie Bernoulliego dla przekrojów 0-0 i 1-1: 
 

str

1

1

2

1

0

0

2

0

h

z

g

ρ

p

2g

U

z

g

ρ

p

2g

U

+

+

+

=

+

+

 

 
zakładając: U

0

 

= 0, p

0

 

= p

1

 

= p

a

, z

0

 

= H 

 

g

2

U

g

2

U

g

2

U

d

L

h

2

1

2

2

1

1

2

1

str

ξ

+

ξ

+

λ

=

 

 
Podstawiając powyższe zależności do równania Bernoulliego, możemy określić wartość prędkości 
w przekroju wylotowym 
 

s

m

18

.

2

)

05

.

0

/

25

(

03

.

0

4

5

.

0

1

5

81

.

9

2

d

/

L

1

H

g

2

U

2

1

1

=

+

+

+

=

λ

+

ξ

+

ξ

+

=

 

 

 
Zadanie 5.6

  (poz. bibl. [3], zad. 6.4.11, str. 115) 

Woda znajdująca się w górnym zamkniętym 
zbiorniku pod ciśnieniem 

p

n

 

= 10000 N/m

2

 

przepływa do dolnego, otwartego zbiornika. 
Określić strumień objętości wody, jeśli  H

1

 

= 10 m, 

H

2

 

= 1 m, H

3

 

= 2 m, średnica przewodu = 100 mm, 

średnica odstojnika = 200 mm,  współczynnik 
straty lokalnej zaworu  

ξ

= 4,  promień kolan 

R

 = 100 mm. Straty tarcia w rurociągu pominąć.  

Współczynniki strat miejscowych wynoszą: 

ξ

= 0.5, 

ξ

= 0.29  dla  R/d = 1, 

ξ

= [1-(f/F)]

= [1

−(1/4)]

=  

0.56, 

ξ

= 0.37 dla f/F = 1/4, 

ξ

= 1. 

 
Dane: 

     Wyznaczyć: 

p

n 

= 10000 N/m

2

 

H

1 

= 10 m, H

2 

= 1 m, H

3 

= 2 m 

background image

 75

d

 = 100 mm, D = 200 mm  

R = 

100 mm 

ξ

1 

= 0.5, 

ξ

2 

= 0.29, 

ξ

3 

= 0.56, 

ξ

4 

= 0.37, 

ξ

5 

= 4, 

ξ

6 

= 1 

Rozwiązanie: 

Obieramy przekrój 0-0 na powierzchni zwierciadła w lewym zbiorniku i przekrój 1-1 na wylocie z 
przewodu do prawego zbiornika. Równanie Bernoulliego dla tych przekrojów: 
 

str

a

2

1

1

n

a

2

0

h

H

g

ρ

g

H

(H

p

2g

U

H

g

ρ

p

p

2g

U

+

+

+

+

=

+

+

+

2

2

3

 

Sumaryczna strata energii wyraża się wzorem: 

g

2

U

g

2

U

g

2

U

g

2

U

3

g

2

U

h

2

2

3

2

1

4

2

1

5

2

1

2

2

1

1

str

ξ

+

ξ

+

ξ

+

ξ

+

ξ

=

 

zakładamy: 
U

0 

= 0,  U

2 

U

1

(d/D)

2

   

 
Podstawiając powyższe zależności do równania Bernoulliego, możemy określić wartość prędkości 
w przekroju 1-1: 
 

s

m

D

d

H

H

g

p

g

U

n

12

.

5

)

2

.

0

/

1

.

0

(

56

.

0

4

37

.

0

29

.

0

3

5

.

0

1

2

10

81

.

9

1000

10000

81

.

9

2

)

/

(

3

1

)

(

2

4

4

3

5

4

2

1

3

1

1

=

+

+

+

+

+

+

=

+

+

+

+

+

+

=

ξ

ξ

ξ

ξ

ξ

ρ

 
Strumień objętości natomiast wynosi: 

s

m

041

.

0

U

4

d

Q

3

1

2

=

π

=

 

 
Zadanie 5.7

   (poz. bibl. [3], zad. 6.4.12, str. 116) 

Woda przepływa z górnego zbiornika do dolnego przez lewar o 
średnicy  = 50 mm  i  całkowitej długości  L = 30 m.  Określić: 
strumień objętości przepływu oraz podciśnienie w najwyższej 
część lewara, jeśli różnica poziomów wody w zbiornikach 
wynosi  = 4.5 m.  Położenie górnego kolana h = 2.5 m, 
współczynniki strat tarcia 

λ

 

= 0.03,  kolan 

ξ

k 

= 0.29.  Dane: 

l

 

= 12 m. Gęstość wody przyjąć ρ = 1000 kg/m

3

 
Dane: Wyznaczyć: 
d

 = 50 mm 

 Qp

-

 

p

2

 

L = 

30 m, l

 

= 12 m 

H

 

= 4.5 m, h = 2.5 m 

λ

 

= 0.03 

ξ

k 

= 0.29 

ρ

 = 1000 kg/m

3

 

Rozwiązanie: 

Obieramy przekrój 0-0 na zwierciadle w lewym zbiorniku i przekrój 1-1 na wylocie z przewodu do 
prawego zbiornika. Równanie Bernoulliego dla tych przekrojów: 
 

background image

 76

str

a

2

1

a

2

0

h

g

ρ

g

ρ

x

p

2g

U

x

H

g

ρ

p

2g

U

+

+

+

=

+

+

+

 

 

g

U

g

U

d

L

h

k

str

+

=

2

4

2

2

1

2

1

ξ

λ

 

zakładamy: U

= 0,  - głębokość zanurzenia wylotu.   

Podstawiając powyższe zależności do równania Bernoulliego, możemy określić wartość prędkości 
w przekroju 1-1: 
 

s

m

1

.

2

)

05

.

0

/

30

(

03

.

0

29

.

0

4

1

5

.

4

81

.

9

2

)

d

/

L

(

4

1

H

g

2

U

k

1

=

+

+

=

λ

+

ξ

+

=

 

 
Strumień objętości wynosi: 

s

m

U

d

Q

3

1

2

0041

.

0

4

=

=

π

 

Aby obliczyć ciśnienie w najwyższym punkcie przewodu, obieramy przekroje 0-0 i 2-2, dla których 
zapisujemy równanie Bernoulliego: 
 

str

2

2

2

a

2

0

h

h

g

ρ

p

2g

U

g

ρ

p

2g

U

+

+

+

=

+

 

 

g

U

g

U

d

l

h

k

str

2

2

2

2

2

2

ξ

+

λ

=

 

U

0

 

= 0, U

2

 

U

1

 

Po uproszczeniu i przekształceniu równania Bernoulliego otrzymujemy: 

2

m

N

42000

O

mH

4.2

h

2g

U

ξ

2g

U

d

l

λ

g

ρ

p

p

2

2

2

k

2

2

2

a

=

+

+

=

 

 

Zadanie 5.8

   (poz. bibl. [3], zad. 6.4.16, str. 116) 

Przez przewód o średnicy  = 75 mm  wypływa woda 
ze zbiornika do atmosfery (na skutek różnicy 
poziomów H) w ilości = 8.1 dm

3

/s. Określić różnicę 

H

 i między poziomem cieczy w zbiorniku a wylotem z 

przewodu, jeśli długości odcinków wynoszą: L

= 1 m, 

L

2

 

= 6 m, L

= 60 m, L

= 3 m, L

= 70 m; współczynnik 

straty lokalnej zaworu 

ξ

z

 

= 4,  współczynnik straty 

lokalnej kolana 

ξ

k

 

= 0.29; współczynnik straty lokalnej 

kolana o mniejszej krzywiźnie 

ξ

1

 

= 0.5;  współczynnik 

strat tarcia 

λ

 

= 0.028. 

 
Dane: 

     Wyznaczyć: 

d

 = 75 mm 

Q

 

= 8.1 dm

3

/s 

L

1

 

= 1 m, L

2

 

= 6 m, L

3

 

= 60 m,  

L

4

 

= 3 m, L

5

 

= 70 m 

 

ξ

z

 

= 4, 

ξ

k

 

= 0.29, 

ξ

1

 

= 0.5 

λ

 = 0.028 

background image

 77

Rozwiązanie: 

Układamy równanie Bernoulliego dla przekrojów 0-0 i 1-1: 
 

str

1

2

1

0

2

0

h

g

ρ

p

2g

U

H

g

ρ

p

2g

U

+

+

=

+

+

gdzie suma strat energii wynosi: 

g

2

U

g

2

U

2

g

2

U

2

g

2

U

d

L

h

2

1

z

2

1

k

2

1

1

2

1

c

str

ξ

+

ξ

+

ξ

+

λ

=

przy czym całkowita długość rurociągu: L

c

 

L

L

2

 + L

3

 

L

4

L

5

.

 

Zakładamy że : U

0

 

= 0, ciśnienia w obu przekrojach kontrolnych są jednakowe p

= p

= p

a

Prędkość U

1

 obliczamy natomiast z równania ciągłości:  

2

1

d

Q

4

U

π

=

 

Podstawiając powyższe zależności do równania Bernoulliego, po przekształceniach znajdujemy 
wysokość H

m

82

.

5

075

.

0

70

3

60

6

1

028

.

0

4

29

.

0

2

5

.

0

2

1

81

.

9

075

.

0

14

.

3

0081

.

0

4

d

L

2

2

1

g

d

Q

4

H

4

2

2

c

z

k

1

4

2

2

=

+

+

+

+

+

+

+

+

=

=

λ

+

ξ

+

ξ

+

ξ

+

π

=

 

 
 
 
ZADANIA DO SAMODZIELNEGO ROZWIĄZANIA 
 
 
Zadanie 5.9 

(poz. bibl. [3], zad. 6.4.10, str. 115) 

Poziomy przewód o średnicy  = 150 mm i 
długości = l

1

 

+ l

2

 

(l

1

 

= 10 m, l

2

 

= 40 m) łączy dwa 

otwarte zbiorniki. W zbiornikach jest woda do 
wysokości  H

1

 

= 6 m,  H

2

 

= 2 m. Określić strumień 

objętości wody przepływającej z lewego zbiornika 
do prawego. Uwzględnić straty lokalne i tarcia: 

ξ

1

 

= 0.5, 

ξ

2

 

= 4, 

ξ

3

 

= 1, 

λ

 

= 0.03. 

Odpowiedź: 

s

m

039

.

0

Q

3

=

 

 
 
Zadanie 5.10

  (poz. bibl. [3], zad. 6.4.13, str. 116) 

Określić maksymalny strumień objętości wody 
przepływającej przez rurę przelewową, jeśli 
H

1

 

= 0.2 m,  H

2

 

= 5 m, współczynnik strat tarcia 

λ

 

= 0.03,  średnica przewodu = 100 mm, długość 

przewodu  = 18 m, 

ξ

k

 

= 0.29, 

ξ

1

 

= 0.5  (H

1

 

odległość od osi rury przelewowej do górnej krawędzi 
zbiornika). 
 

Odpowiedź: 

s

m

0285

.

0

Q

3

=

 

background image

 78

 
 
Zadanie 5.11 
Do otwartego zbiornika wypełnionego wodą do poziomu 

= 30 m podłączony jest przewód o długości  L i 

średnicy  = 50 mm. Obliczyć ile wynosi długość 
przewodu  L jeżeli prędkość wypływu wody z przewodu 
do atmosfery wynosi 2 m/s. Uwzględnić straty lokalne i 
tarcia, przyjmując: 

ξ

1

 

= 0.5, 

ξ

2

 

= 4, 

λ

 = 

0.03. Ciśnienie 

powietrza nad lustrem wody i w miejscu wypływu wody 
z przewodu do otoczenia wynosi 760 mmHg. 
 
Odpowiedź: 

= 236 m. 

 
 
Zadanie 5.12

  (poz. bibl. [3], zad. 6.4.23, str. 119) 

W zamkniętym zbiorniku zawierającym wodę, nad 
powierzchnią zwierciadła znajduje się gaz o ciśnieniu 
p

n

 

= 200 kN/m

2

. Na stałej głębokości  = 1 m pod 

zwierciadłem wody dołączono do zbiornika przewód o 
długości  = 15 m. Jaka jest średnica przewodu, jeśli 
strumień objętości wypływającej wody wynosi 

= 7.36 dm

3

/s?. Przyjąć współczynnik strat tarcia równy 

λ 

= 0.0144. Straty lokalne oraz energię  kinetyczną 

wylotową pominąć jako małe w stosunku do strat tarcia. 
 
Odpowiedź: 

= 0.034 m. 

 
Zadanie 5.13

  (poz. bibl. [3], zad. 6.4.24, str. 119) 

Woda przepływa z lewego zbiornika do prawego rurą o 
średnicy  = 40 mm i długości  = 50 m. Nadciśnienie w 
lewym zbiorniku p

n

 

= 120 kN/m

2

, różnica poziomów 

cieczy w zbiornikach wynosi = 3 m. Jaki jest strumień 
objętości wody Q, jeżeli współczynnik strat lokalnych na 
wejściu wynosi ξ = 0.5 a współczynnik strat tarcia wynosi 
λ 

= 0.018.  

 
Odpowiedź: 

= 0.00357 m

3

/s. 

 
 
Zadanie 5.14

  (poz. bibl. [3], zad. 6.4.26, str. 119) 

Przez przewód o średnicy d

1

 

= 20 mm i przy różnicy wysokości 

= 1.5 m wypływa benzyna ze zbiornika do lejka 

umieszczonego na beczce. Wysokość lejka = 100 mm
średnica wylotu rurki lejka d

2

 

= 30 mm. Określić, czy przy 

pełnym otwarciu zaworu benzyna będzie wylewać się z lejka 
przez jego górną krawędź. Współczynnik straty lokalnej 
zaworu ξ

z

 

= 3, kolanka ξ

k

 

= 3. Straty tarcia pominąć. 

 
Odpowiedź: 

Q

1

 

= 0.82 dm

3

/s,  Q

2

 

= 1 dm

3

/s, a więc benzyna 

nie będzie się wylewać z lejka. 
 

background image

 79

 
Zadanie 5.15

   

Ze zbiornika z wodą o stałym poziomie = 1.5 
wyprowadzony jest poziomo przewód o średnicy = 7.5 
cm i długości  = 5 m, przez który woda wypływa do 
atmosfery. Obliczyć strumień objętości przepływu z 
uwzględnieniem strat przepływu.  
Jak zmieni się strumień objętości przepływu gdy 
przewód zostanie przedłużony do l

1

 

= 35 m ?.  

Jaki musi być poziom wody w zbiorniku aby przy 
dłuższym przewodzie utrzymać poprzedni strumień 
objętości przepływu ?. W obliczeniach zastosować metodę kolejnych przybliżeń przy założeniu, że 
błąd względny obliczenia prędkości nie może przekraczać 3%. 
  
Odpowiedź: 

Q

  

= 17.4 dm

3

/s, Q

= 8.1 dm

3

/s, H

1

 = 5.7 m. 

 
 
Zadanie 5.16

  (poz. bibl. [3], zad. 6.6.6, str. 123) 

Woda z górnego zbiornika jest doprowadzana do 
zbiornika dolnego trzema przewodami o średnicach 
d

1

 

= 20 mm,  d

2

 

= 30 mm,  d

3

 

= 60 mm i długościach 

l

1

 

= l

2

 

= l

3

 

= 60 m, przy czym wysokość rozporządzalna 

= 5 m. Jaka musi być  średnica przewodu zastępczego 

aby jego strumień objętościowy przepływu był równy 
sumie strumieni objętościowych wody przepływającej 
przez poszczególne przewody?.  
Wartość współczynnika strat tarcia 

λ

 uzależniona jest od 

liczby Reynoldsa Re, natomiast straty miejscowe oraz 
energię wylotową wody pominąć. Przy obliczaniu 
prędkości przepływu zastosować metodę kolejnych 
przybliżeń przy założeniu, że błąd względny obliczenia nie może przekraczać 3%. 
 
 
Odpowiedź: 

d

z

 

= 65 mm, Q

z

 

= 8.65 dm

3

/s.