background image

O czym mówi

ą rysunki dziecka ? 

 

Dziecięce obrazki są kopalnią informacji ukazującą uczucia , lęki ,nawet charakter 

autora . Dlatego powinniśmy uważnie przyglądać się rysunkom dziecka  . Dziecko często 
wyraża obrazkiem to czego nie potrafi wyrazić łowami .Nauczyciele powinni , także posiąść 
tę umiejętność .Małe dziecko spontanicznie chwyta za ołówek czy kredkę . Na początku 
rysunek dziecka to tzw .bazgrota – bezładne linie powstałe w wyniku ruchu zamachowego 
ręki Bywa jednak , że jeszcze w zerówce wszystkie linie na jego rysunku są proste , 
„kanciaste” . Jeśli zamalowuje jakąś powierzchnię ,np. chmury , dach domu , linie wychodzą 
poza kontur ,nie gań go nie krytykuj , nie mów że rysunek jest brzydki . Każde dziecko ma 
bowiem własne tempo rozwoju sprawności manualnej . Można ją ćwiczyć na gotowych 
rysunkach w książeczkach do kolorowania . Ale bez przesady , bo można dziecko zniechęcić 
,może być dla niego zajęcie nudne , zablokować własną  , oryginalną twórczość .W miarę 
poszerzania wiedzy o świecie , jego rysunek staje się coraz bardziej bogaty w szczegóły , 
urozmaicony .Dobrze rozwinięte dziecko 5- letnie potrafi narysować postać człowieka , 6- 
letnie postać człowieka w ruchu i z profilu .Umie też wypełnić rysunkiem całą powierzchnię 
kartki . Jeśli 5-latek rysuje wciąż „głowonogi” – może oznaczać to opóźnienie w rozwoju 
.Chłonność umysłu rozwija się przecież dzięki kontaktowi z otoczeniem .Jeśli zatem rysunek 
jest ubogi , schematyczny- postaraj się poświecić mu więcej czasu . Systematyczna praca w 
formie zabawowej z dzieckiem pomoże mu nadrobić braki rozwojowe . 

Osoba najważniejsza w domu . 

Najłatwiej jest to wyczytać z rysunku rodziny . Istotna jest kolejność rysowania 
poszczególnych członków rodziny .Jeżeli najpierw powstanie tata , oznacza to , że dziecko 
postrzega ojca jako osobę dominującą w rodzinie  .Jeśli do tego postać taty została 
uwidoczniona z licznymi szczegółami , znajduje się na środku arkusza  lub jest większa od 
innych , to nie ma żadnych wątpliwości ; w oczach dziecka ojciec zajmuje w domu 
najważniejszą pozycję . Oczywiście może to być mama lub siostra ,zależy której z tych osób 
dziecko przypisuje specjalne znaczenie . 
 
Dziecko odtwarza świat tak , jak go widzi i przeżywa .Jeśli jest mu dobrze wśród bliskich , 
rysunki są kolorowe i urozmaicone , pogodne ,w nastroju .A jak rysuje dziecko , w którego 
przeżyciach dominuje lęk , poczucie odrzucenia , zagubienia ,cierpiące z powodu konfliktów 
w rodzinie , rysunek jest ciemny , jednobarwny , chociaż dziecko ma do dyspozycji bogactwo 
kolorowych kredek .Postacie czy przedmioty są stłoczone w rogu kartki , taka ucieczka od 
przestrzeni często sugeruje lęk . Postacie bardzo małe sugerują zmniejszenie poczucia 
wartości u dziecka . Nie tylko wtedy gdy rysuje siebie , ale także np. mamę czy tatę . Z 
ważnymi osobami przecież się dziecko utożsamia . Rysunek jest otoczony mandalą –
magicznym kręgiem oznaczającym poszukiwanie bezpieczeństwa .Również rysunek domu 
otoczonego wysokim murem może oznaczać chęć schronienia . 
Postać ludzka jest niekompletna ograniczona do głowy sugeruje lęk , pozbawiona dłoni albo 
rąk – trudności w kontaktach .Dziecko powtarza automatycznie ten sam element ( np. 
.kwiatek , postać). Może to oznaczać ucieczkę przed raniącym go światem przeżyć w 
bezpieczny  świat schematu .Ubóstwo rysunku , brak szczegółów sugerują brak więzi 
emocjonalnej . Osoby i przedmioty kochane dziecko stara się przyozdobić , oddać jak 
najwierniej .Czasem bardzo wymowna jest treść rysunku .Dziecko , które czuje się 
nadmiernie ochraniane przez rodziców , przedstawiło siebie jako niemowlę w wózku , 
„podlewane” przez troskliwych dorosłych . 
 

background image

 Inny symptomatyczny przykład ; rysowanie smoków ziejących ogniem może oznaczać 
potrzebę odreagowania napięcia .Tych wskazówek nie można traktować jak niezawodnego 
klucza .Ta sama cecha , np. systematyczność rysunku, może sygnalizować różne problemy; 
intelektualne ,sprawnościowe , emocjonalne itp.  
Może też być całkowicie przypadkowa , pozbawiona głębszego znaczenia .Zawsze jednak 
powinna być sygnałem do zastanowienia się nad dzieckiem i jego sytuacją w rodzinie . 
Odkryj klucz jego charakteru .Psycholodzy są zgodni : w jaki dziecko rysuje,   
 wiele mówi o jego usposobieniu .Na co warto zwrócić uwagę ? Głównie na rozmiar i grubość 
kreski . Linie długie , rysowane z rozmachem i dużą siłą nacisku świadczą o energii, odwadze 
, pewności siebie , a nawet o gwałtowności dziecka .Na rysunku dziecka nieśmiałego czy 
pełnego obaw linie są delikatne , posunięcia kredką niepewne .a postacie nieraz tak małe , że 
na kartce papieru zostaje mnóstwo pustego miejsca . Zamaszyste ,chaotyczne ,szybkie 
posunięcia kredki cechują dziecko nadpobudliwe . Zdarza się , że w delikatnym  rysunku 
jedna postać jest namalowana mocno .Świadczy to o tym , że dziecko wiąże z tą osobą silne 
emocje – może to być miłość , podziw lub odwrotnie : gniew , wręcz agresja . Agresję mogą 
wyrażać także przedmioty służące do walki , np. karabin czy nóż , które dziecko umieszcza w 
swoich rękach .  
Poznaj język barw . 
Pogodne , wesołe rysunki ,życzliwie nastawione do świata dziecko najczęściej wybiera jasne 
,ciepłe barwy : np. żółtą , pomarańczową . Dziecko spokojne , zrównoważone chętnie sięga 
po kredkę zieloną , niebieską , fioletowa . Rysunki ponure , z przewagą czerni i brązu 
,sygnalizują ,że twórca jest w złym nastroju  lub brakuje mu poczucia bezpieczeństwa .Także 
wtedy , gdy dziecko najpierw długo się zastanawia . co ma narysować , a potem oddaje pracę 
ubogą w szczegóły i niedokończoną , należy przypuszczać że coś go gnębi .Być może 
potrzeba więcej zabaw z rodzicami . Postać mało kolorowa , namalowana baz szczegółów  
świadczy o złych relacjach dziecka z tą osoba –dziecko nie żywi raczej wobec niej 
przyjaznych uczuć . 
 Ktoś kogo dziecko przedstawiło za pomocą większej liczby barw niż inne osoby lub 
przedmioty , często jest kimś najbardziej podziwianym . 
Znaki zapisane na twarzy . 
Jeżeli na dziecięcym rysunku wszyscy są uśmiechnięci i nikt nie jest pominięty czy 
wyobcowany , to możemy być spokojni – dziecko dobrze się czuje w swojej rodzinie  i 
postrzega ja jako szczęśliwą . 
Gorzej , gdy postacie są smutne ,złe  lub maja srogie miny . Taka praca wskazuje na przykre 
emocje związane z sytuacja w domu –dziecko może np. przeżywać ciągłe kłótnie w domu . 
Osoby pozbawione twarzy lub odwróconej tyłem dziecko nie akceptuje . 
Warto wtedy zapytać dziecko , kim ona jest i czemu właśnie tak została przedstawiona . 
Wiele dzieci zdradza w ten sposób swoje pragnienia ograniczenia kontaktów z ta osobą . 
Nie krytykuj – tylko chwal  
Przede wszystkim nie sterujmy małym artysta . Pozwólmy mu kierować się wyobraźnią i 
swoboda w tworzeniu rysunków .Nie śmiejmy się z różowych liści na drzewie z chmur na 
dole kartki . 
Każde dziecko rodzi się z taka sama „porcją” talentów .Od otoczenia zależy , który z talentów 
rozwinie się najpełniej . W wielu rodzinach dzieci są popychane lub zniechęcane do 
określonych dziedzin sztuki . 
Andrzej Pągowski znany grafik twórca znanych na całym świecie plakatów uważa , że 
dopiero uczniom średniej szkoły plastycznej można coś doradzić . Prac młodszych dzieci nie 
wolno krytykować . 
 
 

background image

 Niech sobie tworzą , jak chcą , byle nie flamastrami , nimi nie da się  jednolicie zamalować 
płaszczyzny . Wyobraźnię dziecka wypełniają kreski  wypaczając jego zmysł plastyczny . Nie 
mówiąc o tym , że wielu nauczycieli odbiera dziecku swobodę tworzenia np. .dziecko rysuje 
trawę w kolorze czerwonym pani plastyk mówi źle trawa jest zielona .I tak odbiera się  
dziecku swobodę tworzenia i popycha ku schematom , co ma duży wpływ na rozwój jego 
wrażliwości plastycznej i kreatywności . 
 
 
A co zrobić , kiedy w obrazkach cos nas zaniepokoi ? 
Np. . wszystkie prace są ponure  i niestaranne . Wtedy najlepiej  wybierzmy się z dzieckiem 
do psychologa ale w żadnym przypadku nie krytykujmy . Specjalista najlepiej odczyta 
zaszyfrowane w rysunkach wiadomości .