2015-05-10
1
Choroby pasożytnicze skóry
Sylwia Krzętowska
Choroby pasożytnicze skóry –
wiadomości wstępne
Pasożytnictwo to rodzaj
zależności polegający na tym,
że jeden organizm żyje,
rozwija się i rozmnaża
kosztem drugiego. Wyróżnia
się pasożyty wewnętrzne,
które bytują wewnątrz
organizmu żywiciela i
pasożyty zewnętrzne, które
pasożytują na powierzchni
ciała
Choroby pasożytnicze skóry
są wywoływane przez
pasożyty zewnętrzne, takie jak
wszy, świerzbowce czy
nużeńce
Choroby pasożytnicze skóry – wszawica
Choroba wywoływane jest przez
wszy
– owady odżywiające się
ludzką krwią, którą pobierają co
kilka godzin. Aby dostać się do
naczyń włosowatych skóry,
wykorzystują kłująco-ssący
aparat gębowy. Ich ślina zwiera
substancje utrudniające
krzepnięcie krwi i wywołujące
świąd po ukąszeniu
Znane są trzy odmiany
wszawicy:
•
głowowa
•
odzieżowa
•
łonowa
GNIDA
– JAJO WSZY
WESZ
– OSOBNOK DOROSŁY
Choroby pasożytnicze skóry – wszawica
Wszawica głowowa – wywołuje ją wesz głowowa. Samica ma
wielkość 2-3,5 mm. W ciągu miesiąca składa 150-300 jaj (gnid),
które przytwierdza za pomocą specjalnej, trudno rozpuszczalnej w
wodzie wydzieliny do osłonki włosa tuż nad powierzchnią skóry. W
miarę wzrostu włosa gnidy oddalają się od skóry, co może
wskazywać na długość trwania choroby. Z gnid po ośmiu dniach
wylęgają się larwy, a po upływie trzech tygodni wesz osiąga
dojrzałość płciową. Owady dorosłe żyją miesiąc. Wszawica
głowowa rozprzestrzenia się przez kontakt bezpośredni i pośredni,
przez zakażoną odzież, pościel, przybory do czesania włosów.
Wesz umiejscawia się zwykle w okolicy potylicznej i skroniowej. W
wyniku drapania spowodowanego świądem powstają przeczosy,
czyli sączące powierzchnie, które pokrywają się strupami. Dalsze
drapanie może wywołać wtórne zakażenie bakteryjne, w tym
czyraki
2015-05-10
2
Choroby pasożytnicze skóry – wszawica
Wszawica odzieżowa – powoduje
ją wesz odzieżowa, która jest
nieco większa od wszy głowowej.
Osiąga wielkość 3-4,5 mm. i
rozmnaża się znacznie szybciej,
ponieważ żyje krócej – dziesięć
dni. Samice składają jaja wyłącznie
w odzieży, przede wszystkim w jej
zgięciach i szwach. Zarażenie
następuje przez kontakt
bezpośredni lub pośredni – przez
odzież czy pościel. Zmiany skórne
to brunatne, swędzące grudki
obrzękowe. Wykwitem wtórnym są
przeczosy
, które po wygojeniu
pozostawiają niewielkie blizny.
Dochodzi także do wtórnych
zakażeń bakteryjnych
Choroby pasożytnicze skóry – wszawica
Wszawica łonowa – wywołuje ją
najmniejsza z omawianych wszy
–
wesz łonowa. Osiąga długość do
około 2 mm i ma okrągławy,
tarczkowaty
kształt. Cykl rozwojowy
trwa około miesiąca, podobnie jak
życie dorosłego owada. Do
zarażenia dochodzi najczęściej
wskutek kontaktów płciowych, w
rzadkich przypadkach poprzez
bieliznę pościelową. Wszy wykazują
tendencję do migracji. Stopniowo
wędrują ku górze ciała wzdłuż
owłosienia i mogą umiejscowić się
na brwiach i rzęsach. Zmiany po
ukąszeniach są wybitnie swędzące.
Czasem w miejscach ukąszeń
pojawiają się błękitne plamy
spowodowane rozpadem
czerwonych krwinek pod wpływem
śliny owadów
WESZ ŁONOWA NA RZĘSACH
CZŁOWIEKA
W
E
S
Z
ŁON
OW
A
Choroby pasożytnicze skóry – świerzb
Jest to choroba wywołana przez świerzbowca ludzkiego
(Sarcoptes scabiei
), gatunek roztoczy wielkości około 0,4 mm. Do
zakażenia dochodzi wskutek bezpośredniego kontaktu z osobą
chorą albo pośrednio, przez zakażoną odzież czy pościel
Samice (zapłodnione na powierzchni skóry) drążą w warstwie
rogowej korytarze, na których końcu składają codziennie kilka jaj. Z
nich po około trzech tygodniach wylęgają się larwy, które
przedostają się na powierzchnię skóry, gdzie przekształcają się w
osobniki dojrzałe. Drążenie korytarzy powoduje uporczywe
swędzenie skóry, nasilające się w nocy pod wpływem ciepła
pościeli). Wskutek intensywnego drapania pojawiają się zmiany
wtórne w postaci grudek, pęcherzyków i przeczosów, ulegające
zwykle wtórnemu zakażeniu
Zmiany zlokalizowane są zwykle w przestrzeniach
międzypalcowych rąk i stóp, grzbietowych powierzchniach
nadgarstków, w fałdach pachowych, na klatce piersiowej, w okolicy
pasa, okolicach lędźwiowych, na kończynach dolnych, a u
mężczyzn na członku
Choroby pasożytnicze skóry – świerzb
ŚWIERZBOWIEC LUDZKI
2015-05-10
3
Choroby pasożytnicze skóry – nużyca
To choroba wywoływana przez nużeńca ludzkiego (Demodex
folliculorum
). Nazywana jest też demodekozą. Występuje zwykle u
osób po 40. roku życia. Jaja pasożyta przenoszą się m.in. wraz z
kurzem. Można się także zarazić przez dotykanie tych samych
przedmiotów, co osoba chora np. kosmetyków, grzebienia, pościeli
Nużeńce to drobne pajęczaki, które bytują w mieszkach włosowych
i gruczołach łojowych człowieka. Samica ma długość około 380
µm., szerokość – 45 µm. i jest niedostrzegalna gołym okiem.
Samce są nieco mniejsze
Nużeńce odżywiają się m.in. wydzielinami skóry. Powodują
swędzenie, przebarwienia skóry na policzkach, zapalenie brzegów
powiek, czasami utratę brwi i rzęs, włosów na głowie czy
łonowych. Nużyca często towarzyszy chorobom skóry o
charakterze łojotokowym
N
U
ŻE
N
IE
C
LU
D
ZK
I
Zwierzęta pasożytnicze wywołujące
zmiany skórne
Są takie pasożyty zewnętrzne, które nie powodują
chorób, ale wywołują zmiany skórne i mogą przenosić
chorobotwórcze bakterie i wirusy. Do tej grupy
pasożytów należą m.in. pchły, pluskwy i kleszcze
Zwierzęta pasożytnicze wywołujące
zmiany skórne – pchły
Pasożyty te mają wielkość 3-3,5 mm i
trzy pary odnóży, z których ostatnia
zapewnia im możliwość wykonywania
dalekich skoków. Każda samica składa
około 400 jaj. Po 4-6 tygodniach życia
pchły osiągają dojrzałość płciową.
Zmiany skórne po ukąszeniach
występują zwykle w miejscach
okrytych odzieżą – powstają bąble
pokrzywkowe z centralnie położonym
śladem po ukłuciu. Towarzyszy im
świąd, a drapanie może powodować
wtórne zmiany skórne
Pchły ludzkie zwykle nie przenoszą
chorób, natomiast szczurze są
nosicielami bakterii
– pałeczek dżumy
Zwierzęta pasożytnicze wywołujące
zmiany skórne – pluskwy
Mają owalny, płaski kształt,
długość 4-5 mm. i szerokość 4
mm
. Cechą szczególną jest to, że
ukąszenia występują co siedem
dni. W normalnych warunkach
samica po posiłku z krwi składa
dziennie dwa, trzy jaja. Dojrzałość
płciową owady osiągają dopiero
po dwóch miesiącach
W miejscu ukłucia pojawia się
swędzący bąbel pokrzywkowy z
centralnym śladem po wkłuciu
Pluskwy nie przenoszą groźnych
chorób, mogą być jednak
uciążliwe na skutek ukłuć,
wywołujących u niektórych osób
miejscowe, a nawet ogólne
odczyny alergiczne
P
LU
S
K
W
A
D
O
M
O
W
A
PLUSKWA DOMOWA - UGRYZIENIA
2015-05-10
4
Zwierzęta pasożytnicze wywołujące
zmiany skórne – kleszcze
Samica jest barwy jasnobrązowej, głodna ma przeciętnie 3,5-5,5
mm
. długości, a gdy napije się krwi, może się powiększyć nawet do
30 mm
. Syta, w ciągu czterech tygodni składa 2-5 tysięcy jaj.
Owady staja się dojrzałe płciowo po upływie trzech lub więcej lat
W zdecydowanej większości przypadków kleszcze nie stanowią
zagrożenia dla człowieka, jednak część z nich może być
nosicielami groźnych chorób, takich jak kleszczowe zapalenie
mózgu i borelioza
Kleszczowe zapalenie mózgu jest chorobą wirusową. Manifestuje
się m.in. podwyższeniem temperatury ciała i różnego rodzaju
objawami neurologicznymi
Borelioza
jest chorobą bakteryjną, a jej objawami są m.in. zmiany
skórne. Zwykle w miejscu ukąszenia występuje obrączkowaty
rumień, powiększający się obwodowo. Często zdarza się, że w
części centralnej rumień bieleje. W tym czasie jednak bakterie
krążą już we krwi i mogą powodować choroby różnych narządów,
np. zapalnie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalnie mięśnia
sercowego, zapalenie stawów
Zwierzęta pasożytnicze wywołujące
zmiany skórne – kleszcze
RUMIEŃ WĘDRUJĄCY