Podstawy rekreacji 

Wykład z dnia 09.01.2010 

 

Założenia metodyczne w rekreacji ruchowej – formy, metody, środki działania 

 

Metoda – wszelki sposób uczenia się i każda droga systematycznego i skutecznego przekazywania 

wiedzy 

 

Forma – rodzaj działania, które doskonali psychosomatyczne funkcje organizmu, rozwija nawyki 

ruchowe, udostępnia możliwości ruchowego wyżycia się 

 

Klasyfikacja form i metod stosowanych w rekreacji (Strzyżewski) 

- formy rekreacji ruchowej różnego typu aktywności ruchowej np. gry rekreacyjne, pływanie, kurs 

szkoleniowy, wczasy itp 

 

a) formy organizacyjne. Zespoły ćwiczebne, obozy sportowe, imprezy rekreacyjne 

 

b) formy dydaktyczne (= metody prowadzenia zajęć) 

 

 

- zabawowa (naśladownicza, ilustracji ruchowej, gry i zabawy ruchowe) 

 

 

- zadaniowa (= bezpośredniej celowości ruchu) 

 

 

- improwizacji ruchowej 

 

 

- ścisła 

 

 

- obwodowo – stacyjna 

 

 

- nauczania programowego 

 

 

- współzawodnictwa 

 

 

- wielozadaniowa 

 

- metody nauczania czynności ruchowych (kształtujące umiejętności) 

 

- niespecyficzne – słowna, poglądowa, działania praktycznego i pokaz zadania ruchowego 

 

 

 

 

pośredni i bezpośredni 

 

- specyficzne – syntetyczna (całością), analityczna (częściami), kompleksowa (mieszana) 

 

- metody treningowe (rozwijające zdolności motoryczne człowieka) 

 

 

 

ciągłe   

 

 

 

 

przerywane 

 

 

 

 

 

jednostajna 

 

 

 

 

startowa 

 

 

 

 

 

zmienne: 

 

 

 

 

powtórzeniowa 

 

 

 

- planowana zmiana 

 

 

 

intensywności   

 

 

 

interwałowa: 

 

 

 

- nieplanowana  

 

 

 

- ekstensywna 

 

 

 

zmiana intensywności   

 

 

- intensywna 

 

 

 

- metody socjotechniczne upowszechniania rekreacji 

 

- informacja 

 

- poradnictwo 

 

- animacja 

 

- programowanie 

 

- metody wychowawcze 

 

- metoda wpływu osobistego 

 

- metoda wpływu sytuacyjnego 

 

- metoda wpływu społecznego 

 

- metoda kierowania samowychowaniem 

 

Środki stosowane w rekreacji ruchowej: 

- ułatwiają i warunkują osiągnięcie zamierzonego celu 

- umożliwiają realizację różnorodnych form ruchowych, np. tereny rekreacyjne, obiekty sportowo – 

rekreacyjne, urządzenia, sprzęt, przybory (zwiększają aktywność zajęć), odpowiednia organizacja 

zajęć (zwiększająca ich atrakcyjność) 

 

Zasady dydaktyczne funkcjonujące w działalności rekreacyjnej 

- świadomości i aktywności 

- systematyczności 

- dostępności 

- poglądowości 

- utrwalania 

- wszechstronności 

 

Programowanie i planowanie w rekreacji ruchowej 

 

Podstawą osiągnięcia dobrych wyników w procesie rekreacji jest właściwe przygotowanie przez 

instruktora programu, planu swojej pracy. 

 

Działania prowadzące do określonego zamierzonego celu. 

 

Program zajęć rekreacyjnych wytycza kierunek i zakres działań, plan to uszczegółowienie programu 

 

Program – tworzenie określonego zadaniowo działania celowego ujętego w syntaktyczne ramy. Im 

dłuższy okres obejmowany jest przez program tym będzie on bardziej ogólny. 

 

Kierowanie procesem rekreacji ruchowej obejmuje 4 podstawowe funkcje: 

- planowanie 

- organizowanie 

- przewodzenie 

- kontrolowanie 

 

Planowanie – przewidywanie zdarzeń które mogą mieć miejsce w rekreacji. Powinno być oparte na 

konkretnej metodzie naukowej 

 

Organizowanie – proces porządkowania i przydzielania pracy, uprawnień decyzyjnych i zasobów 

poszczególnym członkom zespołu 

 

Aspekty procesu organizowania: 

 

 

- dzielenie organizacji – klubu na części odpowiednio do postawionych celów 

 

 

- delegowanie uprawnień kierowniczych, przekazywanie zadań, obowiązków 

 

 

 

i uprawnień instruktorom 

 

Przewodzenie – liderowanie, kierowanie rekreantami (bodźce pozytywne: nagrody, pochwały, 

wyróżnienia) 

 

Kontrolowanie – porównanie przebiegu działań lub ich wyników z planowanym celem, czyli stanem 

założonym 

 

Programowanie procesów rekreacji powinno uwzględniać: 

- określony cel działania 

- kulturowe aspiracje środowiska społecznego, tradycje i obyczaje panujące na danym terenie 

- analiza warunków pracy – właściwości naturalne terenu, infrastrukturę sportowo – rekreacyjną, 

możliwości sprzętowe 

- warunki czasowe realizacji zajęć, ich regularność i systematyczność 

- możliwość wykorzystania dużej ilości form rekreacyjnych (kompleksowość działań, pakiety usług 

rekreacyjnych) 

- wychodzenie naprzeciw potrzebom rekreacyjnym potencjalnych uczestników zajęć 

- informacje dotyczące rekreanta (baza danych o ćwiczących) 

 

Właściwości prawidłowo skonstruowanego planu zajęć rekreacyjnych: 

- celowość – realizacja planu powinna zmierzać do osiągnięcia wybranego celu w określonym 

terminie 

- wykonalność – plan musi być oparty o realne możliwości jego realizacji 

- plastyczność – plan powinien być tak zbudowany, aby można było dokonać w nim koniecznych, 

często nieprzewidywalnych zmian 

- terminowość – plan powinien zawierać sprecyzowane terminy kolejnych zadań, co warunkuje 

rytmiczność pracy 

- komunikatywność – plan powinien być jednoznacznie zrozumiały dla osób współpracujących przy 

jego realizacji 

- alternatywność 

- stopniowa dokładność 

- perspektywiczność – układ planu powinien uwzględniać przewidywanie przyszłych wyników 

działania 

- kompletność – plan powinien uwzględniać wszystkie ogniwa procesu wychowania i kształcenia 

 

 

 

Rodzaje planów zajęć rekreacyjnych: 

- plan perspektywiczny – wytyczenie kierunku pracy instruktora i ogólnych założeń oraz sposobów 

realizacji. Obejmuje dłuższy okres 

- plan okołoroczny 

- plan okresowy lub miesięczny – zaznacza się w nim objętość pracy treningu rekreacyjnego w czasie 

poszczególnych zajęć 

- indywidualny plan zajęć 

 

Do opracowania założeń programowych należy określić dane wejściowe: 

- aktualny stan przygotowania grupy i poszczególnych ćwiczeń 

- główne metody dawkowania wysiłku fizycznego 

- główne środki procesu odnowy biologicznej 

- kalendarz startów w imprezach sportowo – rekreacyjnych 

- grupa metod testowych do oceny poziomu grupy