background image

 
 
 
 
 
 
 
 
 

OCENIANIE WYPOWIEDZI PISEMNYCH 

 

 
 
 
 
KRYTERIA OCENIANIA: 
 

 KRÓTKA FORMA UŻYTKOWA 

 

 DŁUŻSZA FORMA UŻYTKOWA 

 

 WYPOWIEDŹ PISEMNA  

 

 
 
 
 
 
 
 

background image

Języki obce – materiał pomocniczy do oceniania wypowiedzi pisemnych 

2

UWAGI OGÓLNE DOTYCZĄCE WYPOWIEDZI PISEMNYCH NA 
POZIOMIE PODSTAWOWYM I ROZSZERZONYM 

1. Praca nieczytelna lub całkowicie niezgodna z poleceniem lub niekomunikatywna dla odbiorcy 

(np. napisana fonetycznie) nie podlega ocenie. 

2. Praca odtworzona z podręcznika lub innego źródła nie jest uznawana za wypowiedź sformułowaną 

przez zdającego i nie podlega ocenie. 

3. Fragmenty pracy całkowicie niezgodne z treścią zadania oraz nienawiązujące do polecenia, 

a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu (np. fragmenty na zupełnie inny temat 
wyuczone na pamięć lub przepisane przez zdającego) są zakreślane i nie są liczone do liczby słów, 
poprawności językowej oraz bogactwa językowego. 

4. W punktacji wypowiedzi uwzględnia się stwierdzoną i udokumentowaną dysgrafię i dysortografię 

zdającego (błędy ortograficzne nie są liczone przy ocenie poprawności językowej)

5. W pracy zdającego liczymy słowa oddzielone spacją. 

 

POZIOM PODSTAWOWY 

UWAGI DOTYCZĄCE ZADAŃ OTWARTYCH  

 

TREŚĆ 

•  Przy ocenianiu informacji trzymamy się  słowa pisanego, nie interpretujemy tekstu i nie 

odgadujemy intencji autora. 

•  Informacja jest nieczytelna, jeśli musimy się jej domyślać. 

•  W kryterium treści oceniamy każdą z czterech informacji oddzielnie.  
•  Kolejność informacji przekazanych przez ucznia nie musi pokrywać się z kolejnością, w jakiej 

zostały one określone w poleceniu. 

•  Wymagany jest przekaz informacji zgodny z poleceniem, ale nie spodziewamy się,  że uczeń 

przetłumaczy wyrażenia użyte w poleceniu dosłownie na język obcy. 

•  Każda „kropka” lub jej część wymaga oddzielnego odniesienia się do niej w pracy. Ten sam 

element pracy nie może być realizacją różnych części polecenia. 

 

POPRAWNOŚĆ JĘZYKOWA 

•  Zaznaczamy w wypowiedzi ucznia i oznaczamy na marginesie pracy błędy językowe (czyli 

gramatyczne i leksykalne) oraz błędy ortograficzne.  

•  W oznaczaniu błędów i ocenie tego zadania nie uwzględnia się  błędów interpunkcyjnych 

i stylistycznych.  

•  Błędy merytoryczne są zaznaczane w pracy, ale nie są oznaczane na marginesie ani liczone przy 

ocenie poprawności językowej pracy. 

•  Aby ocenić poprawność  językową liczymy oznaczenia błędów na marginesie oraz wyrazy 

w tekście i wyliczamy proporcje wg wzoru   

liczba błędów x 100 .

 

               liczba wyrazów

 

Następnie przyznajemy odpowiednią liczbę punktów, zgodnie z kryteriami oceny danego 
zadania. 

•  Oceniając prace w kryterium poprawności językowej, nie mamy możliwości przyznania połówek 

punktów. 

 
KRÓTKA FORMA UŻYTKOWA (5 pkt.) 

TREŚĆ 

 

Inf. 1 

Inf. 2 

Inf. 3 

Inf. 4 

POPRAWNOŚĆ 

JĘZYKOWA 

RAZEM 

liczba pkt. 

0 - 1 

0 - 1 

0 - 1 

0 - 1 

0 - 1 

background image

Języki obce – materiał pomocniczy do oceniania wypowiedzi pisemnych 

3

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA 

Przy ocenie tego zadania bierze się pod uwagę  głównie komunikatywność, a w mniejszym stopniu 
ocenia się poprawność językową. 
•  Przyznaje się po 1 pkt. za każdą informację zgodną z poleceniem. 
•  Jeżeli brak informacji lub błędy językowe uniemożliwiają jej zrozumienie, przyznaje się 0 pkt. 

za tę informację. Nie ma możliwości przyznania 0,5 punku. 

•  Jeżeli tekst jest poprawny pod względem językowym, tzn. nie zawiera błędów lub zawiera błędy, 

stanowiące nie więcej niż 25% liczby wszystkich wyrazów w tekście, przyznaje się 1 pkt 
za poprawność językową. 

•  Jeżeli tekst zawiera błędy językowe (gramatyczne i leksykalne) i błędy ortograficzne, stanowiące 

więcej niż 25% liczby wszystkich wyrazów w tekście, przyznaje się 0 pkt. za poprawność 
językową. 

•  Punkt za poprawność przyznaje się, jeśli tekst zawiera więcej niż połowę wymaganych informacji 

(minimum 3 punkty za przekazanie informacji). 

 
DŁUŻSZA FORMA UŻYTKOWA (10 pkt.) 

 

TREŚĆ 

 

Inf. 1 

Inf. 2 

Inf. 3 

Inf. 4 

FORMA BOGACTWO 

JĘZYKOWE 

POPRAWNOŚĆ 

JĘZYKOWA  

 

RAZEM 

liczba  

punktów 

0 - 0,5 - 1  0 - 0,5 - 1  0 - 0,5 - 1 0 - 0,5 - 1

10 

 

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA 

Przy ocenie tego zadania bierze się pod uwagę treść, formę, bogactwo językowe i poprawność 
językową. 

Treść: 
Przyznaje się maksymalnie po 1 punkcie za każdą informację.  
1 pkt 

- informacja zawiera wszystkie elementy określone w poleceniu, 

0,5 pkt. 

- informacja zawiera część elementów określonych w poleceniu, 

0 pkt. 

- brak informacji lub błędy językowe uniemożliwiają jej zrozumienie

 

Forma: 
2 pkt. 

- wypowiedź zgodna z wymaganą formą, 

- układ tekstu spójny, logiczny,  
- objętość pracy może przekroczyć podane granice do 

± 10 % (108-119, 151-165 słów), 

1 pkt 

- wypowiedź częściowo zgodna z wymaganą formą,  

- układ tekstu częściowo spójny, logiczny,  
- objętość pracy może przekroczyć podane granice do 

± 15 % (102-107, 166-172 słów), 

0 pkt.   

- praca jest niezgodna z wymaganą formą (niezależnie od stopnia realizacji pozostałych 

kryteriów)

  

układ tekstu niespójny, chaotyczny, 

  

objętość pracy przekracza podane granice ponad 

± 15% (do 101 słów, od 173 słów). 

 

Bogactwo językowe 
2 pkt. 

- zróżnicowane struktury gramatyczne,  
- urozmaicone słownictwo i frazeologia, 

1 pkt 

- mało zróżnicowane struktury gramatyczne, 
- mało urozmaicone słownictwo i frazeologia, 

0 pkt. 

- niezróżnicowane struktury gramatyczne, 

 

- bardzo ubogie słownictwo i frazeologia, 

 

- praca liczy mniej niż  60 słów, czyli 50% wymaganego limitu (niezależnie od stopnia 

realizacji pozostałych kryteriów) 

 - 

zdający przekazał mniej niż połowę informacji, czyli uzyskał mniej niż 2 punkty za treść 

(niezależnie od stopnia realizacji pozostałych kryteriów). 

background image

Języki obce – materiał pomocniczy do oceniania wypowiedzi pisemnych 

4

Poprawność językowa 
2 pkt. 

- błędy gramatyczne i/lub leksykalne i/lub ortograficzne, stanowiące od 0 do 15% liczby 
wszystkich wyrazów, 

1 pkt 

- błędy gramatyczne i/lub leksykalne i/ lub ortograficzne, stanowiące powyżej 15%, nie 
więcej jednak niż 25% liczby wszystkich wyrazów, 

0 pkt. 

- błędy gramatyczne i/lub leksykalne i/lub ortograficzne, stanowiące powyżej 25% liczby 
wyrazów, 

 

- praca liczy mniej niż 60 słów, czyli 50% wymaganego limitu, (niezależnie od stopnia 
realizacji pozostałych kryteriów), 

 

- zdający przekazał mniej niż połowę informacji, czyli uzyskał mniej niż 2 punkty za treść 
(niezależnie od stopnia realizacji pozostałych kryteriów). 

 

UŚCIŚLENIE KRYTERIÓW OCENIANIA DŁUŻSZEJ FORMY UŻYTKOWEJ 

 

TREŚĆ 

Ponieważ informacje w liście są dwuczęściowe przyznajemy: 

•  1 punkt za informację, jeśli zdający przekazał w tekście obydwie jej części.  
•  0,5 punktu jeśli zdający przekazał tylko jedną część.  

•  0 punktów jeśli brakuje obydwu części informacji lub błędy językowe uniemożliwiają ich 

zrozumienie. 

FORMA 

Za  wymaganą formę przyznajemy 2 pkt., jeśli zdający zawarł w liście  pięć elementów 
obligatoryjnych, zaznaczonych w tabeli tłustym drukiem. Przy ocenie formy nie są brane pod uwagę 
elementy nieobligatoryjne oznaczone kursywą, bez względu na to, czy są zawarte w pracy zdającego, 
czy nie. Nie liczymy ich do ilości słów i nie zaznaczamy w nich błędów.  

forma pełna realizacja formy (2pkt) 

częściowa realizacja formy (1 pkt) 

List prywatny  
 

data, 
zwrot grzecznościowy rozpoczynający list, typowy 

dla listu prywatnego, 

• wstęp,  
• rozwinięcie,  
•zakończenie,  
•zwrot grzecznościowy kończący list, typowy dla 

listu prywatnego, 

podpis. 

•list zawiera przynajmniej trzy z pięciu 

obligatoryjnych elementów  (w tym 
rozwinięcie). 

 

List formalny  
 

data, 
zwrot grzecznościowy rozpoczynający list, typowy 

dla listu formalnego

wstęp, w którym określony jest cel listu, 
rozwinięcie, w którym omówiony jest temat; na ogół 

każdy nowy aspekt w osobnym akapicie,  

zakończenie, w którym na ogół wyrażone jest jakieś 

życzenie

zwrot grzecznościowy kończący list, typowy dla 

listu formalnego, 

podpis, 
•informacje o załącznikach. 

•list zawiera przynajmniej trzy z pięciu 

obligatoryjnych elementów  (w tym 
rozwinięcie). 

 

 

Jeśli zdający użyje zwrotu grzecznościowego rozpoczynającego lub kończącego list, który nie jest 
adekwatny do danego rodzaju listu (prywatny, formalny), nie podkreślamy tego zwrotu i nie 
zaznaczamy na marginesie błędu stylistycznego. Uwzględniamy to w wymaganej formie, tzn. nie 
zaliczamy danego elementu z pięciu obligatoryjnych w ocenie zgodności z formą (np. zwrotu 
grzecznościowego rozpoczynającego list). 

 

JEŻELI LIST ZAWIERA MNIEJ NIŻ 3 Z 5 OBLIGATORYJNYCH ELEMENTÓW, TO PRACA JEST 
NIEZGODNA Z WYMAGANĄ FORMĄ (PIERWSZE PODKRYTERIUM) I NIEZALEŻNIE OD 
STOPNIA REALIZACJI POZOSTAŁYCH PODKRYTERIÓW (SPÓJNOŚĆ I OBJĘTOŚĆ) 
OCENIANA JEST W ZAKRESIE KRYTERIUM FORMY NA 0 PUNKTÓW. 

background image

Języki obce – materiał pomocniczy do oceniania wypowiedzi pisemnych 

5

Oceniając dłuższy tekst użytkowy w kryterium formy, bierzemy pod uwagę trzy podkryteria 
i rozpatrujemy każde z nich oddzielnie. Oceniamy: 

  w jakim stopniu list jest zgodny z wymaganą formą (pierwsze podkryterium) 
  spójność i logikę tekstu (drugie podkryterium) 
  objętość pracy (trzecie podkryterium) 

Każde z trzech wyżej wymienionych podkryteriów może być spełnione na poziomie 0, 1 
lub 2 punktów.  
 
Przykład 1. 
- wypowiedź zgodna z wymaganą formą – 2 pkt. 
- układ tekstu spójny i logiczny – 2 pkt. 
-  górny limit słów przekroczony o 20 słów, czyli ok. 13% – 1 pkt 

Łączna ocena formy: 2 pkt. 

Przykład 2. 
- wypowiedź zgodna z wymaganą formą – 2 pkt. 
- układ tekstu spójny i logiczny – 2 pkt. 
-  górny limit słów przekroczony o 32 słowa, czyli ponad 15%– 0 pkt. 

Łączna ocena formy: 1 pkt 

Przykład 3. 
- wypowiedź częściowo zgodna z wymaganą formą np.: brak zwrotu kończącego list – 1 pkt 
- układ tekstu spójny i logiczny – 2 pkt. 
-  dolny limit słów przekroczony o 17 słów, czyli ok. 14% – 1 pkt 

Łączna ocena formy: 1 pkt 

Przykład 4. 
- wypowiedź zgodna z wymaganą formą – 2 pkt. 
- układ tekstu częściowo spójny i logiczny – 1 pkt 
-  górny limit słów przekroczony o 32 słowa, czyli ponad 15%– 0 pkt. 

Łączna ocena formy: 1 pkt 

 
Przykład 5. 
- wypowiedź niezgodna z wymaganą formą, tzn. zawiera tylko dwa elementy z 

pięciu 

obligatoryjnych – 0 pkt

- układ tekstu częściowo spójny, logiczny – 1 pkt 
- objętość pracy w granicach normy – 2 pkt. 

Łączna ocena formy: 0 pkt. 

 
 

BOGACTWO JĘZYKOWE 

•  Do bogactwa językowego zaliczamy struktury użyte we właściwym kontekście. Dopuszczalne 

są drobne błędy niezakłócające komunikacji (np. błędy ortograficzne). 

•  Oceniając list w kryterium bogactwa językowego, powinniśmy pamiętać,  że jest to zadanie 

odpowiadające wymaganiom dla poziomu podstawowego. 2 punkty można przyznać za pracę, 
która charakteryzuje się zróżnicowanymi strukturami gramatycznymi oraz urozmaiconym 
słownictwem na poziomie podstawowym. 

•  Oceniając list w kryterium bogactwa językowego, nie mamy możliwości przyznania połówek 

punktów. 

background image

Języki obce – materiał pomocniczy do oceniania wypowiedzi pisemnych 

POZIOM ROZSZERZONY 

 
WYPOWIEDŹ PISEMNA (18 pkt.) 

 

ZADANIE 

 

Treść Kompozycja 

Bogactwo 

językowe 

Poprawność 

językowa 

Razem 

Maksymalna 
liczba 
punktów 

5 4 5  4 

Poziom 

A B C A B C A B C A B C 

Liczba 
uzyskanych 
punktów  

5 4-3-2 1-0 4 3-2 1-0

5 4-3-2 1-0

4  3-2 1-0 

18 

 

TABELE ZAWIERAJĄCE KRYTERIA OCENY POSZCZEGÓNYCH RODZAJÓW WYPOWIEDZI 
PISEMNEJ ZAWARTE SĄ W ANEKSIE DO
 INFORMATORA MATURALNEGO  (www.cke.edu.pl) DLA 
KAŻDEGO JĘZYKA OBCEGO  

 
SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA NA POZIOMIE ROZSZERZONYM 
1. 

W punktacji wypowiedzi uwzględnia się stwierdzoną i udokumentowaną dysleksję zdającego 

(błędy ortograficzne nie są liczone przy ocenie poprawności językowej)

2. 

Podkryterium objętości pracy w kryterium kompozycji: 

pracę oceniamy na poziomie B: 

  przekroczenie do 10% dolnego limitu słów występuje w pracy liczącej 180-199 słów
  przekroczenie do 10% górnego limitu, występuje w pracy liczącej 251 - 275 słów

pracę oceniamy na poziomie C: 

  przekroczenie o ponad 10% dolnego limitu występuje w pracy liczącej  poniżej 180 

słów, 

  przekroczenie o 10% - 20% górnego limitu występuje w pracy liczącej  od 275 do 

299 słów

3. 

W przypadku prac liczących powyżej 300 słów (ponad 20% górnego limitu) zdający otrzymuje 

0 punktów za kompozycję pracy (niezależnie od stopnia realizacji pozostałych kryteriów). 

4. 

Jeśli praca liczy mniej niż 100 słów, przyznajemy 0 punktów w kryterium poprawności 

językowej i kryterium bogactwa językowego. 

5. 

Błędy merytoryczne rzeczowe bierzemy pod uwagę przy ocenie treści, a błędy logiczne przy 

ocenie kompozycji. 

6. 

Konsekwencja w układzie graficznym pracy oznacza podział na akapity zgodny z treścią pracy 

(np. oddzielne akapity na argumenty za i przeciw w rozprawce). 

7. 

Do bogactwa językowego zaliczamy struktury użyte we właściwym kontekście. Dopuszczalne są 

drobne błędy niezakłócające komunikacji (np. błędy ortograficzne). Oceniając wypowiedź 
pisemną w kryterium bogactwa językowego, powinniśmy pamiętać,  że jest to zadanie 
odpowiadające wymaganiom dla poziomu rozszerzonego. 5 punktów może otrzymać praca, która 
charakteryzuje się zróżnicowanymi strukturami gramatycznymi oraz urozmaiconym słownictwem 
na poziomie rozszerzonym. 

 

 

background image

Języki obce – materiał pomocniczy do oceniania wypowiedzi pisemnych 

7

UŚCIŚLENIE KRYTERIÓW OCENY WYPOWIEDZI PISEMNEJ NA POZIOMIE 

ROZSZERZONYM 

W kryterium kompozycji, bogactwa językowego i poprawności językowej wyodrębnione zostały 
podkryteria główne i drugorzędne (podkryteria drugorzędne podano w tabelach kursywą). 
Podkryteria główne mają dwukrotnie większą wagę niż podkryteria drugorzędne.  
 
Oceniając pracę w kryterium kompozycji stosujemy podkryteria główne i drugorzędne  
w następujący sposób: 
np. zdający 
1. tworzy wypowiedź częściowo spójną, harmonijną, zachowuje pewną logikę w tekście, a więc w tym 

podkryterium kwalifikujemy pracę na poziomie B, 

2.  realizuje fragmentarycznie wstęp lub zakończenie, ale zachowuje w miarę  właściwe proporcje 

między częściami pracy, a zatem w tym podkryterium również kwalifikujemy pracę na poziomie B, 

3. nie wyodrębnia graficznie głównych części pracy, czyli w tym podkryterium kwalifikujemy pracę 

na poziome C, 

4.  przekracza podane granice objętości pracy ponad 10%, czyli w tym podkryterium również 

kwalifikujemy pracę na poziomie C. 

Wartość pierwszych dwóch podkryteriów liczymy podwójnie: 

1. BB, 
2. BB, 
3.  C, 
4.  

W ocenie kompozycji zdecydowanie przeważa kwalifikacja pracy na poziomie B, chociaż zawiera ona 
także elementy zakwalifikowane na poziomie C. W związku z tym praca powinna otrzymać 2 punkty. 
 
Podobnie postępujemy stosując kryterium bogactwa językowego. W przypadku zdającego, który: 
1. stosuje urozmaicone słownictwo i frazeologię na poziomie zaawansowanym – poziom A, 
2. stosuje mało urozmaicone struktury składniowe na poziomie średniozaawansowanym – poziom B, 
3. posługuje się  nieporadnym stylem, lecz praca jest zrozumiała – poziom C, 
wartość pierwszych dwóch podkryteriów liczymy podwójnie: 

1. AA, 
2. BB, 
3. C. 

W rezultacie bogactwo językowe  powinno zostać ocenione na 3 punkty. 

 

Oceniając pracę w kryterium poprawności językowej obliczamy procent błędów w wypowiedzi 
zdającego. Stosujemy podkryteria główne oraz podkryteria drugorzędne, których waga jest o połowę 
mniejsza. 

 

Przy liczeniu błędów bierzemy pod uwagę  błędy językowe (gramatyczne i leksykalne), błędy 
ortograficzne
 oraz błędy interpunkcyjne, przy czym błąd ortograficzny i interpunkcyjny liczony 
jest jako 0,5 błędu. 

 

Sumujemy te błędy i porównujemy ich ilość z liczbą wyrazów w pracy, a następnie przyznajemy 
odpowiednią liczbę punktów, zgodnie z kryteriami podanymi poniżej: 

 

4 pkt.- błędy stanowiące od 0 do 5% liczby wszystkich wyrazów, 
3 pkt.- błędy stanowiące powyżej 5%, nie więcej jednak niż 10% liczby wszystkich wyrazów, 
2 pkt.- błędy stanowiące powyżej 10%, nie więcej jednak niż 15% liczby wszystkich wyrazów, 
1 pkt- błędy stanowiące powyżej 15%, nie więcej jednak niż 20% liczby wszystkich wyrazów, 
0 pkt.- błędy stanowiące powyżej 20% wszystkich wyrazów. 

 

np. 10 błędów językowych, 5 błędów ortograficznych i 3 błędy interpunkcyjne w pracy = 14 błędów. 

W pracy liczącej 220 słów, 14 błędów to ponad 6%, co oznacza, że zdający otrzymuje 3 punkty za 
poprawność językową.