M. Kobusiński 

Dobór przekroju przewodów i kabli – materiały pomocnicze 

 

 

Tab.1. Wartości współczynnika 

α

 przy doborze bezpiecznika do zabezpieczenia silnika  

 

Wkładka o działaniu 

szybkim  (gI), 

 np. gF 

zwłocznym (gII), 

 np. gG/gL, aM 

Częstość rozruchu 

Częstość rozruchu 

Rodzaj rozruchu 

Moment hamujący M

h

 silnika w czasie 

rozruchu 

kilka razy  

na dobę 

częsty 

kilka razy  

na dobę 

częsty 

Lekki 

Ś

redni 

CięŜki 

M

h

 ≤ 0,5 M

n

 

0,5 M

n

 < M

h

 ≤  M

n

 

M

h

 > M

n

 

2,5 

2,0 

1,6 

2,0 

1,8 

1,5 

3,0 

2,5 

1,6 

2,5 

2,0 

1,5 

M

n

 – moment znamionowy silnika. 

Rozruch kilka razy na dobę odpowiada 3

÷

5 rozruchom, rozruch częsty powyŜej tej wartości. 

             

Tab. 2. Minimalne przekroje Ŝył przewodów dopuszczalne ze względu na wytrzymałość mechaniczną  

 

Najmniejszy przekrój [mm

2

] 

Rodzaj przewodów i sposób ułoŜenia 

Przeznaczenie obwodu 

Cu 

Al 

siłowy i oświetleniowy 

1,5 

16 

1) 

kable i przewody 
izolowane 

sterowniczy i sygnalizacyjny 

0,5

 2)

 

– 

siłowy 

10 

16 

Przewody do 
układania na stałe 

przewody gołe 
(nieizolowane) 

sterowniczy i sygnalizacyjny 

4,0 

– 

specjalnego zastosowania 

wg ustaleń 

odpowiedniej 

normy 

– 

ogólnego przeznaczenia 

0,75

 3) 

– 

Przewody giętkie 
 w tym do odbiorników ruchomych i 
przenośnych 

bardzo niskiego napięcia do 
specjalnego zastosowania 

0,75 

– 

1)

 Według  IEC  minimalny  przekrój  przewodu  lub  kabla  z  Ŝyłami  aluminiowymi  wynosi  2,5  mm

2

,  pod      warunkiem 

spełnienia  wymagań  przez  łączówki.  Minimalny  przekrój  przewodu  Al.  16  mm

2

  ustalony      jest  przez  Warunki 

techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [7.10]. 

2)

 W obwodach sygnalizacyjnych i sterowniczych urządzeń elektronicznych dopuszcza się przekrój Ŝył     0,1 mm

2

. 

 

Tab.  3. Minimalne dopuszczalne przekroje Ŝył przewodów ochronnych PE 

 

Przekrój S

L

 przewodów fazowych, 

mm

2

 

Minimalny dopuszczalny przekrój przewodów ochronnych, 

mm

2

 

S

L

 ≤ 16 

S

L

 

25, 35 

16 

S

L

 ≥ 50 

0,5 S

L

 

 
 

 

 

Rys. 1. Wartości dopuszczalnych spadków napięcia w sieciach zakładów przemysłowych zasilanych z własnych stacji transformatorowych z 

uwzględnieniem sposobu zasilania odbiorników   

siłowych i oświetleniowych: SO – stacja oddziałowa, RO – rozdzielnica oddziałowa  

5

,5

%

 

 M 

 M 

8

%

 

6

%

 

8

%

 

5

,5

%

 

6

%

 

3

,5

%

 

 M 

 M 

5

%

 

 M 

 M 

3

%

 

5

%

 

3

%

 

SO 

RO

 

Tab.  4.  Wartości reaktancji jednostkowych przewodów i kabli w instalacjach niskiego napięcia 

 

Rodzaj przewodów w instalacji 

Reaktancja jednostkowa  x΄ , 

m

m

Ω

 

kable 

0,07 

÷ 

0.08  

przewody w rurkach instalacyjnych 

0.10 

linie napowietrzne 

0,25 

÷

 0,30 

 

Tab. 5. Wartości prądu probierczego górnego  I

f 

 i dolnego I

nf

  wkładek topikowych wybranych bezpieczników. 

 

Prąd probierczy wkładki 

(krotność prądu znamionowego), 

A 

Typ wkładki 

Prąd znamionowy wkładki I

nF ,

 

A 

Umowny czas  próby, 

h 

Dolny 

I

nf 

Górny 

I

f 

gG 

4 

6 ÷ 16 

20 ÷ 63 

80 ÷ 160 

200 ÷ 400 

>

 400 

1 
1 
1 
2 
3 
4 

1,5 
1,5 

1,25 
1,25 
1,25 
1,25 

2,1 
1,9 
1,6 
1,6 
1,6 
1,6 

gL 

4 

6 ÷ 10 

16 ÷ 25 
32 ÷ 63 

80 ÷ 160 

200 ÷ 400 

>

 400 

1 
1 
1 
1 
2 
3 
4 

1,5 
1,5 
1,4 
1,3 
1,3 
1,3 
1,3 

2,1 
1,9 

1,75 

1,6 
1,6 
1,6 
1,6 

gR 

63 

80 ÷ 100 

1 
2 

1,1 
1,1 

1,6 
1,6 

 
 

Tab. 6. Wartości  dopuszczalnej  jednosekundowej gęstości prądu w czasie zwarcia  k  

  dla róŜnych rodzajów przewodów 

 

Rodzaj przewodu 

Wartość k , 

2

mm

s

A

 

Przewód o izolacji z PVC z Ŝyłami miedzianymi 

115 

Przewód o izolacji z PVC z Ŝyłami aluminiowymi 

74 

Przewód o izolacji z EPR lub PRC z Ŝyłami miedzianymi 

135 

Przewód o izolacji z EPR lub PRC z Ŝyłami aluminiowymi 

87 

 
 

Tab. 7. NajdłuŜsze dopuszczalne czasy wyłączenia w sieciach i instalacjach typu TN *

)

  

 

NajdłuŜsze dopuszczalne czasy wyłączenia w sekundach, w 

warunkach, w których napięcie dopuszczalne U

L

 wynosi: 

Napięcie znamionowe 

względem ziemi U

0

 

[V] 

50V~, 120 V= 

25V~, 60 V= 

120 
230 
277 
400 
480 
580 

0,8 
0,4 
0,4 
0,2 
0,1 
0,1 

0,35 
0,20 
0,20 
0,05 
0,05 
0,02 

          *

)

    Dotyczy urządzeń odbiorczych I klasy ochronności ręcznych lub przenośnych,  

                  przeznaczonych ręcznego przemieszczania w czasie uŜytkowania.  

 

 

Na podstawie: 
 
Dołęga W., Kobusiński M.: Projektowanie instalacji elektrycznych w obiektach przemysłowych. Zagadnienia wybrane. 
OWPWr, Wrocław 2012