v.2009
Zadania z Mechaniki Budowli M.K. Jasina, M. Skowronek
21
Jeśli zauważysz błędy, masz uwagi, uważasz, że w rozwiązaniach warto coś dodać czy uzupełnić, podziel
się swoimi spostrzeżeniami pisząc na adres e-mail: jasina@pg.gda.pl, z góry dziękujemy. Autorzy
Wyznaczanie przemieszczeń
w układach statycznie wyznaczalnych (ciąg dalszy)
Zad. 2.1
Dana jest belka z jednej strony podparta z jednej strony na podporze sprężystej przedstawiona na rysunku
2.1.1. Obliczyć przemieszczenie
δ
na środku przęsła. Znana jest sztywność na zginanie EI=1 000[kNm
2
]
Rys. 2.1.1.
T
E
O
R
I
A
Przemieszczenie
δ
obliczymy ze wzoru wynikającego z zasady prac wirtualnych:
B
B
l
M M
ds
R
EI
δ
δ
⋅
=
+
⋅
∫
;
gdzie:
B
δ
- przemieszczenie podpory sprężystej wywołane obciążeniem
zewnętrznym
B
S
B
R
δ
δ
=
⋅
,
1
S
s
k
δ
=
-
podatność sprężyny (odwrotność sztywności,
S
k - siła, jaka powstaje w
sprężynie po wydłużeniu/ skróceniu jej o wielkość
[ ]
1 m
δ
=
),
B
R
- reakcja w podporze sprężystej wywołana jednostkowym obciążeniem na miejscu
i kierunku szukanego przemieszczenia.
1) Obciążenie zewnętrzne, wyznaczenie wykresu momentów zginających
M
.
Rys. 2.1.2.
v.2009
Zadania z Mechaniki Budowli M.K. Jasina, M. Skowronek
22
Jeśli zauważysz błędy, masz uwagi, uważasz, że w rozwiązaniach warto coś dodać czy uzupełnić, podziel
się swoimi spostrzeżeniami pisząc na adres e-mail: jasina@pg.gda.pl, z góry dziękujemy. Autorzy
Przemieszczenie podpory sprężystej od obciążenia zewnętrznego:
1
1
10
0,1
100
B
s
B
B
s
R
R
k
δ
δ
= ⋅
=
⋅
=
⋅ =
[m]
2) Obciążenie jednostkowe wirtualne w miejscu i na kierunku poszukiwanego przemieszczenia;
wyznaczenie wykresu momentów zginających
M .
Rys. 2.1.3.
Reakcja podpory sprężystej od jednostkowego obciążenia wirtualnego:
1
[ ]
2
B
R
=
−
Obliczenie przemieszczenia w układzie z podporą sprężystą:
- wpływ zginania belki:
1
1
1
2
8
2
2 20
1
2, 667[
]
1000
2
3
300
l
M M
ds
cm
EI
δ
⋅
=
=
⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ =
=
∫
- wpływ przemieszczenia podpory sprężystej:
2
1
0,1
0, 05
2
B
B
R
m
δ
δ
=
⋅
=
⋅ =
Przemieszczenie sumaryczne:
1
2
7, 667[
]
cm
δ δ δ
= +
=
v.2009
Zadania z Mechaniki Budowli M.K. Jasina, M. Skowronek
23
Jeśli zauważysz błędy, masz uwagi, uważasz, że w rozwiązaniach warto coś dodać czy uzupełnić, podziel
się swoimi spostrzeżeniami pisząc na adres e-mail: jasina@pg.gda.pl, z góry dziękujemy. Autorzy
Zad. 2.2
Dany jest układ ramowy podparty na podporach sprężystych przedstawiony na rysunku 2.2.1. Obliczyć
przemieszczenie
δ
. Znana jest sztywność na zginanie EI=2 000[kNm
2
]
Rys. 2.2.1.
T
E
O
R
I
A
Przemieszczenie
δ
obliczymy ze wzoru wynikającego z zasady prac wirtualnych
dla układów z podporami sprężystymi (patrz zadanie poprzednie). Człon opisujący
przemieszczenie podpory sprężystej ma charakter uogólniony.
B
B
l
M M
ds
R
EI
δ
δ
⋅
=
+
⋅
∫
1) Obciążenie zewnętrzne, wyznaczenie wykresu momentów zginających
M
.
Rys. 2.2.2.
v.2009
Zadania z Mechaniki Budowli M.K. Jasina, M. Skowronek
24
Jeśli zauważysz błędy, masz uwagi, uważasz, że w rozwiązaniach warto coś dodać czy uzupełnić, podziel
się swoimi spostrzeżeniami pisząc na adres e-mail: jasina@pg.gda.pl, z góry dziękujemy. Autorzy
2) Obciążenie jednostkowe wirtualne w miejscu i na kierunku poszukiwanego przemieszczenia;
wyznaczenie wykresu momentów zginających
M .
Rys. 2.2.3.
Obliczenie przemieszczenia:
- wpływ zginania
( ) ( )
1
1
20 2
1
0, 02[ ]
2000
l
M M
ds
m
EI
δ
⋅
=
=
⋅ −
⋅ ⋅ − =
∫
;
- wpływ przemieszczenia podpór sprężystych
2
1
2
1
1
1
20 2
0, 05
800
A
A
A
A
R
R
M
M
m
k
k
δ
=
⋅
+
⋅
=
⋅ ⋅ =
.
Przemieszczenie sumaryczne
1
2
0, 07 m
δ δ δ
= +
=
.
Zad. 2.3
Dany jest układ ramowy trójprzegubowy przedstawiony na rysunku 2.3.1. Obliczyć kąt obrotu zastrzału
ramy w punkcie B. Przemieszczenie wywołane jest przyrostem temperatury
30
o
t
C
∆ =
(nierównomiernym ogrzaniem) w zaznaczonych elementach. Dodatkowe dane:
30
d
g
t
t
t
C
∆ = − =
5
1
10 [deg ]
t
α
−
−
=
0, 2
h
m
const
=
=
Rys. 2.3.1.
v.2009
Zadania z Mechaniki Budowli M.K. Jasina, M. Skowronek
25
Jeśli zauważysz błędy, masz uwagi, uważasz, że w rozwiązaniach warto coś dodać czy uzupełnić, podziel
się swoimi spostrzeżeniami pisząc na adres e-mail: jasina@pg.gda.pl, z góry dziękujemy. Autorzy
T
E
O
R
I
A
Szukany kąt obrotu oblicza się ze wzoru
t
B
l
t
M
ds
h
α
ϕ
⋅ ∆
=
∫
gdzie:
t
∆
- przyrost temperatury
t
α
- współczynnik
h
- wysokość przekroju
M
- moment zginający od jednostkowego obciążenia wirtualnego na odcinkach
poddanych obciążeniu
termicznemu
Obciążenie jednostkowe wirtualne w miejscu i na kierunku poszukiwanego przemieszczenia;
wyznaczenie wykresu momentów zginających
M .
Rys. 2.3.2.
Obliczenie kąta obrotu
(
)
5
3
10
30 1
1
1 0, 3
4
0, 4
3 0, 3
5
4, 35 10
[
] 14 '57"
0, 2
2
2
2
t
B
l
t
M
ds
rad
h
α
ϕ
−
−
⋅∆
⋅
+
=
=
⋅ ⋅ −
+ ⋅ ⋅
+
⋅ =
⋅
=
∫
.
Zad. 2.4
Dany jest układ ramowy trójprzegubowy przedstawiony na rysunku 2.4.1. Obliczyć pionowe
przemieszczenie punktu C. Przemieszczenie wywołane jest równomiernym ogrzaniem wszystkich
elementów układu o wielkość
0
t względem temperatury montażu. Dane są wielkości
0
,
,
t
a
t
α
.
Rys. 2.4.1.
v.2009
Zadania z Mechaniki Budowli M.K. Jasina, M. Skowronek
26
Jeśli zauważysz błędy, masz uwagi, uważasz, że w rozwiązaniach warto coś dodać czy uzupełnić, podziel
się swoimi spostrzeżeniami pisząc na adres e-mail: jasina@pg.gda.pl, z góry dziękujemy. Autorzy
T
E
O
R
I
A
Przemieszczenie obliczymy ze wzoru wynikającego zasady prac wirtualnych przy
obciążeniu w postaci równomiernego ogrzania
t
l
N
tds
δ
α
=
⋅ ⋅ ∆
∫
gdzie:
t
∆
- przyrost temperatury
t
α
- współczynnik
N
- siły normalne od jednostkowego obciążenia wirtualnego na odcinkach poddanych
obciążeniu termicznemu
Obciążenie jednostkowe wirtualne w miejscu i na kierunku poszukiwanego przemieszczenia;
wyznaczenie wykresu momentów zginających
M .
Rys. 2.4.2.
Obliczenie przemieszczenia:
0
0
2
2
2
2
2
3
2
3
3
t
t
t
a
a
a
a
t
δ
α
α
= − ⋅
⋅
+ ⋅
+ ⋅
= − ⋅ ⋅
Zad. 4.5
Dana jest kratownica przedstawiony na rysunku 2.5.1. Obliczyć przemieszczenie
δ
wywołane
równomiernym ogrzaniem zewnętrznych prętów kratownicy o wielkość
0
20
o
t
C
=
względem
temperatury montażu.
Rys. 4.5.1.
v.2009
Zadania z Mechaniki Budowli M.K. Jasina, M. Skowronek
27
Jeśli zauważysz błędy, masz uwagi, uważasz, że w rozwiązaniach warto coś dodać czy uzupełnić, podziel
się swoimi spostrzeżeniami pisząc na adres e-mail: jasina@pg.gda.pl, z góry dziękujemy. Autorzy
T
E
O
R
I
A
Przemieszczenie wywołane równomiernym ogrzaniem obliczamy ze wzoru
0
t
l
N
t ds
δ
α
=
⋅ ⋅
∫
W przypadku kratownic wzór przedstawimy w postaci
0
1
i
i
t
n
S
t
l
i
i
i
δ
α
=
⋅ ⋅ ⋅
∑
=
gdzie:
n
- liczb prętów
0
,
,
i
i
t
i
t
l
α
- wielkości związane z danym prętem
i
S
- siła w danym pręcie od obciążenia wirtualnego
Siły w prętach wywołane jednostkowym obciążeniem wirtualnym:
Rys. 2.5.2
Obliczenie przemieszczenia
( )
5
4
0
1
2
2
1, 2 10
20 2
1
2 2
2 2
2 2
1, 6 10 [ ]
3
3
3
1
i
i
t
n
S
t
l
m
i
i
i
δ
α
−
−
=
⋅ ⋅ ⋅ =
⋅
⋅
⋅ − + ⋅ ⋅ −
+ ⋅ ⋅ +
⋅
=
⋅
∑
=
.
Zad. 4.6
Dany jest układ ramowy przedstawiony na rysunku 2.6.1. Obliczyć zmianę kąta obrotu przekroju
poprzecznego (pręta) w przegubie (C) wywołaną zadanymi wymuszeniami kinematycznymi –
przemieszczeniami podpór.
Rys. 2.6.1
v.2009
Zadania z Mechaniki Budowli M.K. Jasina, M. Skowronek
28
Jeśli zauważysz błędy, masz uwagi, uważasz, że w rozwiązaniach warto coś dodać czy uzupełnić, podziel
się swoimi spostrzeżeniami pisząc na adres e-mail: jasina@pg.gda.pl, z góry dziękujemy. Autorzy
T
E
O
R
I
A
Zmianę kata obrotu
ϕ
∆
obliczymy ze wzoru wynikającego z zasady prac
wirtualnych w przypadku działania wymuszonych przemieszczeń podpór
1
-
n
i
i
i
R
ϕ
=
∆ =
∆ ⋅
∑
gdzie:
i
∆
- zadane przemieszczenie podpory
i
R
- jednostkowym obciążeniem wirtualnym
Zadane przemieszczenia podpór:
1
2
3
0, 05 [
]
0, 04 [ ]
0, 03 [ ]
A
B
B
rad
u
m
v
m
ϕ
∆ =
=
∆ =
= −
∆ =
= −
Reakcje podporowe wywołane jednostkowym obciążeniem wirtualnym:
1
2
3
1,5[ ]
1
0, 25
0
A
B
B
R
M
R
H
m
R
V
=
=
−
=
=
=
=
Rys. 2.6.2.
Obliczenie zmiany kąta obrotu
ϕ
∆
(
)
3
1
1,5 0, 05 0, 25
0, 04
0, 065 [
]
3 43'
o
i
i
i
R
rad
ϕ
=
∆ = − ∆ ⋅ = −
⋅
+
⋅ −
= −
= −
∑
.
v.2009
Zadania z Mechaniki Budowli M.K. Jasina, M. Skowronek
29
Jeśli zauważysz błędy, masz uwagi, uważasz, że w rozwiązaniach warto coś dodać czy uzupełnić, podziel
się swoimi spostrzeżeniami pisząc na adres e-mail: jasina@pg.gda.pl, z góry dziękujemy. Autorzy
Zad. 4.7
Dany jest układ ramowy trójprzegubowy
przedstawiony na rysunku 2.7.1.
Obliczyć przemieszczenie
δ
powstałe
w wyniku zaznaczonych błędów montażowych
Imperfekcje geometryczne:
1
2
0, 03 [ ]
l
m
−
∆ =
,
2
0, 01[
]
rad
ϕ
∆ =
Rys. 2.7.1.
T
E
O
R
I
A
Przemieszczenie
δ
obliczymy ze wzoru (zasada prac wirtualnych; przypadek
imperfekcji geometrycznych)
(
)
i
i
i
i
l N
M
δ
ϕ
=
∆ ⋅
+ ∆ ⋅
∑
gdzie:
,
i
i
l
ϕ
∆ ∆
- imperfekcje geometryczne (tu rozumiane jako błędy montażowe),
,
i
i
N M
- siły wewnętrzne w miejscu i na kierunku danej imperfekcji
geometrycznej
Stan jednostkowego obciążenia wirtualnego
i odpowiadające mu wielkości statyczne
(sprzężone z zadanymi imperfekcjami).
Obliczenie przemieszczenia
1 2
1 2
2
2
0, 03 0, 5 0, 01 ( 2)
0, 005 [ ]
l
N
M
m
δ
ϕ
−
−
= ∆
⋅
+ ∆ ⋅
=
=
⋅
+
⋅ − = −
Rys. 2.7.2.