plik

Tego e-booka otrzymujesz dzieki:

www.ksiazkidosluchania.tnb.pl

Hardware

Porady: zaawansowane funkcje BIOS-u

tomek siara

BIOS-owy savoir-vivre

Nawet do

świadczeni użytkownicy, wchodząc do zaawansowanych funkcji BIOS-u, zastanawiają się

nad tym, co oznaczaj

ą poszczególne opcje. Sposób działania owych „przełączników” nie został

wyja

śniony w żadnej dokumentacji. A przecież umożliwiają one optymalne ustawienie komputera!

pami

ęci flash każdej współczesnej

łyty głównej zapisany jest system

procedur nazywanych z angielska BIOS-
-em (Basic Input/Output System), zarz

ą-

dzaj

ący pracą podstawowych elementów

komputera (procesor, karta graficzna, dys-
ki). Nieod

łączną częścią każdego BIOS-u

jest program konfiguracyjny (Setup) umo

ż-

liwiaj

ący ustalenie parametrów pracy chip-

setu, szyn systemowych (PCI i AGP), pa-
mi

ęci i wielu innych elementów płyty głów-

nej. Niestety, odpowiednie „ustawienie”
wszystkich podzespo

łów nie jest proste –

znaczenia nazw wielu zawartych w Setupie
opcji nie wyja

śniono nawet w instrukcjach

obs

ługi płyt głównych.

Wszystkie spotykane dzi

ś interfejsy konfi-

guracyjne pogrupowane s

ą w kilka zesta-

wów „ekranów” odpowiadaj

ących za zarzą-

dzanie okre

ślonymi funkcjami płyty głów-

nej. Parametry maj

ące najistotniejszy wpływ

na wydajno

ść pracy komputera (a także jego

stabilno

ść) zebrane są oknach Chipset

Features Setup (starsze BIOS-y serii Award
4.51) lub Chip Configuration (nowsze
Award 6.0). Cho

ć opcje tutaj dostępne są

ęsto charakterystyczne dla poszczegól-

nych zestawów uk

ładów scalonych użytych

do budowy p

łyty głównej, wyróżnić można

pewn

ą grupę parametrów występujących

praktycznie w ka

żdym modelu płyty. Przy-

kładem jest tutaj grupa funkcji związanych
ze sposobem obs

ługi pamięci. Przypatrzmy

ę, co oznaczają najważniejsze z nich.

SDRAM Timing

RAM, lecz w przypadku u

żywania modułów

DIMM niskiej jako

ści może doprowadzić do

przek

łamań odczytanych informacji.

SDRAM RAS to CAS Latency

Pozwala okre

ślić, czy parametry pracy pa-

ęci mają być ustalone automatycznie

(ustawienie By SPD) na podstawie danych
zawartych w uk

ładzie EEPROM, znajdują-

cym si

ę w module DIMM (patrz: CHIP

12/2000, s. 138), czy te

ż mogą być zmienia-

nie przez u

żytkownika (User). Ustawienie

parametru SDRAM Timing na User jest wa-
runkiem uaktywnienia kilku kolejnych opcji.

SDRAM CAS Latency

Parametr okre

śla, ile cykli zegarowych

oddziela

ć musi wysterowanie linii słowa

i kolumny podczas operacji odczytu lub
zapisu. Skrócenie przerwy powoduje wzrost
wydajno

ści, lecz może prowadzić do błędne-

go funkcjonowania podsystemu RAM.

SDRAM Precharge Time

Odczyt danych z okre

ślonej komórki pamięci

odbywa si

ę poprzez podanie wysokich pozio-

mów napi

ęć na odpowiedniej linii słowa

(Row), a nast

ępnie kolumny (Column). Nie-

stety, dane nie s

ą dostarczane na szynę pa-

ęci natychmiast po wysterowaniu linii adre-

sowych, lecz dopiero po up

ływie pewnego

czasu, zwanego opó

źnieniem (latency). Opcja

SDRAM CAS Latency okre

śla, po ilu cyklach

zegarowych od chwili wysterowania linii ko-
lumny dane zostan

ą dostarczone przez ukła-

dy pami

ęci. Wybranie dwóch cykli oczekiwa-

nia powoduje szybsze dzia

łanie podsystemu

Powszechnie dzi

ś stosowane pamięci dyna-

miczne zbudowane s

ą z matryc kondensa-

torów ulegaj

ących samoczynnemu rozłado-

waniu. Aby zapobiec utracie informacji, ko-
nieczne jest wi

ęc okresowe odświeżanie za-

warto

ści komórek RAM, czyli naładowywa-

nie pojemno

ści. Parametr ten określa, ile

cykli zegarowych ma trwa

ć każda operacja

ładowania komórki. Wydłużenie tego czasu
zwi

ększa stabilność pracy pamięci (na kon-

densatorze gromadzony jest wi

ększy ładu-

nek – zmniejsza si

ę więc prawdopodobień-

stwo roz

ładowania pojemności przed na-

ępnym cyklem odświeżania), lecz zmniej-

sza tak

że wydajność systemu, gdyż podczas

świeżania dostęp do pamięci nie jest

żliwy.

MAJ 2001

Tego e-booka otrzymujesz dzieki:

www.ksiazkidosluchania.tnb.pl

Hardware

Porady: zaawansowane funkcje BIOS-u

SDRAM Leadoff Command

Funkcja ta ustala, po ilu cyklach zegaro-
wych po zapisaniu danych mo

że nastąpić

ponowny dost

ęp do nich (odczyt lub zapis

innej warto

ści). Zmniejszenie tej wartości

powoduje wzrost szybko

ści działania kom-

putera.

SDRAM Precharge Control

tecznej eliminacji wszystkich ujawnionych
błędów procesora jest posiadanie najnow-
szej wersji BIOS-u p

łyty głównej.

Flash BIOS Protection

parametru to 64–128 MB. Nale

ży także pa-

ętać, że obszar dostępny dla karty graficz-

nej nie powinien by

ć większy od połowy

ilo

ści pamięci zainstalowanej w komputerze.

Passive Release

Opcja mówi, czy operacja od

świeżania pa-

ęci ma być kontrolowana przez procesor

(Disabled) czy te

ż pozostawiona samym

ładom RAM (Enabled). Włączenie funk-

cji powoduje,

że pamięć może być rzadziej

świeżana (tylko gdy jest to rzeczywiście

potrzebne), co zapewnia wzrost wydajno

ści.

BIOS Update

Włączenie funkcji uniemożliwia zapis pa-
mi

ęci flash przechowującej BIOS płyty

głównej. Użytkownik nie jest wtedy narażo-
ny na jej zamazanie np. przez wirusy. Para-
metr nale

ży zablokować (Disabled) jedynie

przed aktualizacj

ą BIOS-u i przywrócić

ochron

ę (Enabled) po jej zakończeniu.

Memory Hole At 15M-16M

Włączenie tej funkcji umożliwia komunika-
cj

ę procesora przez magistralę PCI podczas

przesy

łania danych szyną ISA. Opcja ta spo-

tykana jest tylko w starszych p

łytach i po-

winna pozosta

ć włączona.

Delayed Transaction
oraz PCI 2.1 Support

żdy współczesny mikroprocesor zawiera

tzw. mikrokod, czyli wewn

ętrzne oprogra-

mowanie zarz

ądzające pracą układu. Nie-

stety, niemal we wszystkich jednostkach
centralnych zawiera ono drobne b

łędy wpły-

waj

ące na minimalne obniżenie wydajności

pracy lub mog

ące powodować nieprawidło-

wą pracę procesora w pewnych sytuacjach.
Mikrokod mo

że jednak zostać zaktualizo-

wany podczas uruchamiania procesora –
nowsze wersje mikrooprogramowania s

wbudowywane do BIOS-ów p

łyt głównych.

Włączenie opcji BIOS Update powoduje, że
podczas startu komputera oryginalny mikro-
kod procesora zostaje zablokowany, a jego
funkcj

ę przejmuje zaktualizowana wersja,

dostarczana przez BIOS. Warunkiem sku-

Niektóre stare karty standardu ISA wyposa-
żone były we własną pamięć RAM, której
przypisane zosta

ły adresy odpowiadające

obszarowi od 15 do 16 MB. W

łączenie tej

opcji jest warunkiem koniecznym do po-
prawnej pracy karty tego rodzaju. Poniewa

uaktywnienie funkcji powoduje,

że pamięć

powy

żej 15 MB staje się niedostępna dla

systemu operacyjnego, podczas normalnego
użytkowania komputera należy pozostawić
opcj

ę zablokowaną.

Graphics Windows Size
oraz AGP Aperture Size

Obie opcje maj

ą takie same znaczenie i po-

woduj

ą włączenie 32-bitowego bufora pomię-

dzy woln

ą szyną ISA a szybką PCI. Podczas

przesy

łania danych z karty ISA dane groma-

dzone s

ą w buforze i dopiero po jego zapeł-

nieniu w s

ą krótkim czasie przesyłane magi-

stral

ą PCI. W trakcie zapisu do urządzenia

ISA bufor jest stopniowo opró

żniany z pa-

czek danych dostarczanych co pewien czas
magistral

ą PCI. Mechanizm ten zapobiega

blokowaniu szyny PCI podczas komunikacji
z kartami ISA i powinien by

ć włączony.

8-bit I/O Recovery Time
oraz 16-bit I/O Recovery Time

Parametry okre

ślają, jaka ilość pamięci

RAM umieszczonej na p

łycie głównej użyta

że zostać przez kartę graficzną do prze-

chowywania tekstur. Obszar ten nie jest wy-
korzystywany zawsze, lecz tylko podczas
wy

świetlania scen trójwymiarowych zawie-

raj

ących tekstury nie mieszczące się w RAM-

ie akceleratora 3D. Zalecana warto

ść tego

Podczas przesy

łania danych szyną ISA ko-

lejne operacje zapisu lub odczytu musz

ą być

oddzielane kilkoma cyklami oczekiwania.
Parametr ten pozwala ustali

ć ich liczbę od-

powiednio dla kart 8- i 16-bitowych. Mini-
maln

ą liczbę cykli oczekiwania (3,5) osią-

100

ększość opcji usprawniających działanie komputera znajduje się

w menu Advanced Chipset Features (zdj

ęcie po lewej na górze),

Advanced BIOS Features (po lewej na dole) lub po prostu w zak

ładce

Advanced (zdj

ęcie powyżej). Co ważne, opcja Setup Defaults

przywraca domy

ślne ustawienia w całym BIOS-ie, a nie tylko

w modyfikowanym „ekranie”. Warto wi

ęc zanotować sobie wyjściowe

warto

ści parametrów, tak aby w każdej chwili można było wrócić do

stanu pierwotnego.

MAJ 2001

Tego e-booka otrzymujesz dzieki:

www.ksiazkidosluchania.tnb.pl

Hardware

Porady: zaawansowane funkcje BIOS-u

ąć można, wybierając parametr N/A.

Zwi

ększanie jego wartości powoduje doda-

wanie okre

ślonej liczby cykli zegarowych

pomi

ędzy następującymi po sobie transfera-

mi ISA. Opcja ta nie ma

żadnego znaczenia,

gdy w systemie nie zainstalowano karty ISA.

High Priority PCI Mode

PCI Clock AutoDetect
oraz DIMM Clock AutoDetect

Parametr okre

śla, czy karta zamontowana

w pierwszym z

łączu PCI (położonym naj-

bli

żej gniazda AGP) ma mieć wyższy prio-

rytet (dost

ęp do szerszego pasma magi-

strali) ni

ż inne urządzenia PCI. Opcja ta

że być użyteczna dla posiadaczy kart wy-

magaj

ących szczególnie dużego i stałego

transferu danych do lub z pami

ęci (np. kar-

ty edycji wideo).

Spread Spectrum

W wi

ększości przypadków sygnały elektrycz-

ne s

ą dostarczane do wszystkich gniazd PCI

oraz pami

ęci niezależnie od tego, czy dane

złącze jest zajęte czy nie. Powoduje to ko-
nieczno

ść przesyłania przez płytę główną wie-

lu zb

ędnych sygnałów, które mogą się

wzajemnie zak

łócać. Włączenie opcji PCI

Clock AutoDetect i DIMM Clock AutoDetect
powoduje,

że automatycznie wykrywane są

obsadzone z

łącza PCI i pamięci, a pozostałe

gniazda zostaj

ą wyłączone. Dzięki temu na-

ępuje zmniejszenie ilości emitowanych za-

kłóceń elektromagnetycznych, a jakość sygna-
łów dostarczanych do urządzeń poprawia się.

Czas dost

ępu do pamięci

a opó

źnienia

Czas dost

ępu [ns]

Opó

źnienie CAS 2

Opó

źnienie CAS 3

8
100
125
7,5
100
133
7
125
143
6,5
133
154

łady pamięci mogą pracować z rozmaitymi częstotliwościami i opóź-

nieniami. Tabela ilustruje najwy

ższą dopuszczalną częstotliwość pracy

w zale

żności od czasu dostępu układów RAM użytych do budowy mo-

łu DIMM.

ększymi paczkami) i tym samym podnieść

wydajno

ść systemu. Gdy procesor wkrótce po

zapisaniu danych potrzebuje ich ponownie,
bufor pe

łni także rolę podobną do pamięci

podr

ęcznej, dostarczając niezbędnych infor-

macji bez odwo

łania do modułów SDRAM.

Fast R-W Turn Around

Co mo

że VIA

Podczas pracy komputera emitowane s

ą za-

kłócenia elektromagnetyczne, których źró-
dłem jest układ kwarcowy generujący prze-
biegi zegarowe. W

łączenie tej opcji powodu-

je ograniczenie ilo

ści zakłóceń poprzez od-

powiedni

ą modyfikację kształtu przebiegów

(odstrojenie od cz

ęstotliwości podstawo-

wej). Niestety, mo

że to być przyczyną niesta-

bilnej pracy niektórych urz

ądzeń wymagają-

cych wysokiej jako

ści przebiegów zegaro-

wych (np. kontrolerów SCSI). Spotykane
w niektórych p

łytach głównych parametry

wyra

żone w procentach (np. 0,25%, 0,5%)

okre

ślają maksymalne odstrojenie od często-

tliwo

ści podstawowej. Zwiększanie tej war-

ści powoduje ograniczanie emisji zakłó-

ń, ale też i wzrost prawdopodobieństwa

wyst

ąpienia błędów w pracy komputera.

Oprócz wymienionych opcji wspólnych dla
niemal wszystkich p

łyt głównych istnieją

tak

że grupy parametrów charakterystyczne

dla okre

ślonych rodzajów chipsetów. Użyt-

kownicy komputerów zbudowanych na ba-
zie p

łyt z układami sterującymi firmy VIA –

zarówno dla procesorów Intel, jak i AMD
Athlon i Duron – spotkaj

ą się z szeregiem

niedost

ępnych nigdzie indziej ustawień.

Read Around Write

Funkcja uaktywnia specjalne mechanizmy
pozwalaj

ące zredukować opóźnienie wystę-

puj

ące podczas zmiany trybu dostępu do pa-

ęci z odczytu na zapis. Zalecane jest włą-

czenie tej opcji.

Byte Merge

Włączenie tej opcji powoduje uaktywnienie
dodatkowego bufora, w którym przechowywa-
ne s

ą dane przeznaczone przez procesor do

zapisania w pami

ęci RAM. Ponieważ przełą-

czenie trybu dost

ępu do pamięci z odczytu na

zapis i odwrotnie jest czasoch

łonne, użycie bu-

fora pozwala zmniejszy

ć liczbę przełączeń (da-

ne zapisywane do pami

ęci są rzadziej, lecz

Uaktywnienie tej opcji powoduje,

że dane

wysy

łane przez procesor do szyny PCI nie są

przesy

łane natychmiast, lecz trafiają do spe-

cjalnego bufora. Gdy zostanie on wype

łnio-

ny 32 bitami informacji, wówczas s

ą one

transferowane w jednym cyklu pracy szyny,
dzi

ęki czemu magistrala PCI pozostaje dłu-

żej dostępna dla innych urządzeń.

CPU to PCI Write Buffer oraz C2P Write Buffer

Nareszcie co

ś dla „raso-

wych” overclockerów!
W zaawansowanych
funkcjach BIOS-u znaj-d-
uj

ą się opcje umożliwia-

jące przetaktowywanie
procesora – i to bez po-
trzeby rozkr

ęcania kom-

putera.

Włączenie tej funkcji także powoduje uaktyw-
nienie dodatkowego bufora pomi

ędzy proce-

sorem a szyn

ą PCI. Jego zadaniem jest jednak

optymalizacja pracy systemu w sytuacji od-
wrotnej ni

ż opisana wyżej (Byte Merge), czy-

li wtedy, gdy procesor dysponuje du

żą ilością

danych do zapisania, a magistrala PCI jest za-
jęta. Znaczna ilość informacji (4 słowa, czyli
8 bajtów) mo

że wtedy trafić do bufora, skąd

zostanie w kolejnych cyklach zegarowych
przes

łana do odbiorcy. Operacją tą zarządza

chipset, dzi

ęki czemu procesor nie oczekuje

na zako

ńczenie transferu i może wykonywać

w tym czasie inne zadania. Sposób dzia

łania

bufora okre

ślają także dwie kolejne opcje:

PCI Dynamic Bursting

ęść parametrów

usprawniaj

ących działanie

komputera, np. ustawienie
szczegó

łów trybu pracy kontrolera

IDE, jest niedost

ępnych z poziomu

interfejsów konfiguruj

ących BIOS

(Setup). Jednak za pomoc

zewn

ętrznych programów (np.

TweakBIOS) mo

żliwe jest

przestawienie opcji bezpo

średnio

w samych rejestrach chipsetu
p

łyty głównej.

Ustawienie Enable powoduje,

że dane z bu-

fora zapisu s

ą wysyłane na magistralę PCI,

gdy tylko ich ilo

ść pozwoli na utworzenie

strumienia pakietów (tzw. burst transac-
tion). Dzi

ęki temu dane szybciej mogą

dotrze

ć do odbiorców, lecz powoduje to ge-

nerowanie znacznego ruchu (wi

ększej ilości

operacji) na szynie PCI. Wy

łączenie tej funk-

cji (Disabled) oznacza,

że w buforze groma-

dzona jest du

ża ilość danych, które są wysy-

łane, gdy szyna PCI jest wolna lub bufor ule-
gnie zape

łnieniu. Powoduje to opóźnienia

w docieraniu danych wysy

łanych przez pro-

cesor i jednocze

śnie poszerzenie dostępnego

pasma magistrali PCI dla innych urz

ądzeń.

MAJ 2001

103

100

Tego e-booka otrzymujesz dzieki:

www.ksiazkidosluchania.tnb.pl

Hardware

Porady: zaawansowane funkcje BIOS-u

Nie potrzebujesz zintegrowa-
nej z p

łytą główną karty

dźwiękowej czy modemu?
Nic

łatwiejszego! – wszystkie

urz

ądzenia możesz włączyć

lub wy

łączyczć zawsze

z poziomu BIOS-u.

PCI#2 Access #1 Retry

Parametr ten okre

śla sposób obsługi błę-

dów zwi

ązanych z buforem znajdującym

ę pomiędzy procesorem a magistralą PCI.

żeli przesłanie informacji z bufora szyną

PCI si

ę nie powiedzie, próba przesłania

zostanie kilkakrotnie ponowiona przez chip-
set (ustawienie Enable). Dzi

ęki temu proce-

sor mo

że wykonywać inne zadania. Nieste-

ty, powoduje to równie

ż zwiększenie ruchu

na magistrali PCI i tym samym ograniczenie
dost

ępnego pasma dla innych urządzeń.

Ustawienie Disabled powoduje,

że po pierw-

szej nieudanej próbie wys

łania danych bufor

jest zerowany, a procesor musi ponownie
zapisa

ć w nim dane. Powoduje to zmniejsze-

nie ruchu na szynie PCI, ale jednocze

śnie

spowolnienie dzia

łania procesora.

PCI Master 0 WS Write

Zwi

ększanie poziomu napięć wpłynąć może

korzystnie na stabilno

ść pracy kart graficz-

nych w przypadku przetaktowania szyny
AGP powy

żej standardowej częstotliwości 66

MHz. Wielu u

żytkowników twierdzi, że wy-

branie warto

ści wyższej od nominalnej (np.

234, czyli EA szesnastkowo) zwi

ększa stabil-

ść pracy kart serii GeForce 2. Należy jed-

nak pami

ętać, że praca z podwyższonym po-

ziomem napi

ęć sterujących wpływa na obni-

żenie żywotności akceleratorów graficznych.

DRAM Drive Strength oraz DRAM Drive Value

mog

ą zostać odczytane bez dodatkowych

opó

źnień. Jeśli tak nie jest, konieczne staje

ę otwarcie strony zawierającej potrzebne

informacje. Parametr SDRAM Closing Poli-
cy okre

śla sposób obsługi pamięci, w przy-

padku gdy otwarte pozostaj

ą cztery banki,

żądane dane znajdują się poza nimi. Wy-

branie opcji One Bank powoduje,

że zamy-

kany i poddawany od

świeżaniu jest tylko je-

den bank, a na jego miejsce otwierany jest
bank przechowuj

ący potrzebne informacje.

Opcja All Banks oznacza,

że w podobnej sy-

tuacji zamkni

ęciu i odświeżeniu ulegną

wszystkie cztery otwarte banki. Je

żeli w ko-

lejnych cyklach odczytu potrzebne b

ędą in-

formacje z innych banków, b

ędą one mogły

zosta

ć dostarczone szybko (nie ma potrzeby

oczekiwania na zamkni

ęcie banku), lecz dłu-

gotrwa

ły będzie dostęp do danych umiesz-

czonych w którym

ś z wcześniej zamkniętych

banków (odczyt b

ędzie możliwy dopiero po

zako

ńczeniu odświeżania). Określenie, który

z dwóch sposobów obs

ługi pamięci jest szyb-

szy, nie jest

łatwe i zależy od sposobu wyko-

rzystania pami

ęci przez aplikację.

Command Per Cycle

Standardowo kolejne operacje przesy

łania

danych magistral

ą PCI muszą być oddzielane

jednym cyklem oczekiwania. W

łączenie tej

opcji powoduje usuni

ęcie opóźnienia i trans-

misj

ę danych bez dodatkowych przerw.

W wi

ększości przypadków zalecane jest włą-

czenie tej funkcji. Je

żeli jednak szyna PCI

dzia

ła z częstotliwością wyższą od nominal-

nej (33 MHz), dodanie cykli oczekiwania
mo

że poprawić stabilność pracy systemu.

AGP Master 1 WS Write
oraz AGP Master 1 WS Read

Dzia

łanie tych parametrów jest identyczne

jak opisanej wy

żej opcji (AGP Driving Va-

lue), lecz odnosi si

ę do poziomów napięć

steruj

ących modułami pamięci. Zwiększanie

warto

ści tego parametru może się okazać

niezb

ędne do zapewnienia stabilnej pracy

systemu w przypadku wymuszenia mniej-
szych opó

źnień pamięci, niż wynikałoby to

ze specyfikacji uk

ładów RAM (opcja

SDRAM CAS Latency).

Parametr ten dost

ępny jest tylko podczas ko-

rzystania z wbudowanej w chipset 810 i 815
karty graficznej. Jego w

łączenie powoduje,

że procesor pomaga karcie graficznej otrzy-
ma

ć szersze pasmo dostępu do pamięci

RAM. Uzyskuje si

ę dzięki temu wyższą wy-

dajno

ść akceleratora 3D, lecz konsekwencją

tego jest zmniejszenie wydajno

ści innych

podzespo

łów komunikujących się z pamięcią

(kontroler dysku twardego, karta sieciowa).

Zakl

ęcia w szarym kolorze

Tajniki osiemsetek
Na kilka jedynych w swoim rodzaju opcji
natrafi

ą również użytkownicy płyt głównych

zbudowanych na bazie chipsetów i810 oraz
i815 firmy Intel. Spo

śród najczęściej spoty-

kanych wymieni

ć należy:

SDRAM Cycle Time (Tras, Trc)

O ile w przypadku szyny PCI kolejne operacje
są oddzielane jednym cyklem oczekiwania, o
tyle dla magistrali AGP standardowe opó

źnie-

nie zdefiniowane zosta

ło jako dwa cykle zega-

rowe. Uaktywnienie omawianych funkcji po-
woduje skrócenie oczekiwania do jednego cy-
klu odpowiednio dla zapisu i odczytu, co za-
pewnia niewielki wzrost wydajno

ści pracy.

AGP Driving Control oraz AGP Driving Value

Opcje te pozwalaj

ą na zmianę poziomu

napi

ęć (oczywiście w niewielkim stopniu) po-

dawanych na szyn

ę AGP. Zwiększanie warto-

ści parametru powoduje podwyższanie pozio-
mu sygna

łu. Użytkownik może wybrać dowol-

ną wartość z zakresu od 0 do 255 (szesnast-
kowo od 00 do FF), przy czym parametrem
domy

ślnym jest 218 (szesnastkowo DA).

MAJ 2001

Parametr ten okre

śla liczbę cykli zegaro-

wych, podczas których utrzymywany jest
wysoki poziom linii adresowej s

łowa odpo-

wiednio podczas zapisu lub odczytu pami

ę-

ci (Tras) oraz podczas odczytu i nast

ępują-

cego po nim od

świeżenia komórki (Trc).

Skrócenie tego czasu skutkuje wydajniejsz

prac

ą komputera, lecz w przypadku używa-

nia modu

łów SDRAM niskiej jakości opera-

cje dost

ępu do pamięci mogą nie zakończyć

ę przed zanikiem sygnału RAS, co prowa-

dzi do b

łędnej pracy podsystemu RAM.

SDRAM Closing Policy

Mamy nadziej

ę, że podane w niniejszym

artykule opcje konfiguracyjne BIOS-u po-
mog

ą wielu naszym Czytelnikom optymal-

nie ustawi

ć pracę swojego komputera.

A wszystkim tym, którzy jeszcze nie odkry-
li w sobie

żyłki eksperymentatora, opisane

porady pozwol

ą z pewnością zrozumieć, co

pecet do nich „mówi”.
Tomasz Boruka

ło

INFO

Grupy dyskusyjne

Uwagi i komentarze do artyku

łu:

news://news.vogel.pl/chip.artykuly
Pytania techniczne:
news://news.vogel.pl/chip.hardware

Internet

Optymalizacja parametrów BIOS-u
http://www.ping.be/bios/
http://www.viket.net/~ratm/bios.html
BIOS-y firmy Award
http://www.phoenix.com/platform/awardbios.html
http://www.award.com.tw/
BIOS-y firmy American Megatrends (AMI)
http://www.ami.com/
Starsze BIOS-y firmy AMI
http://www.adfa.oz.au/Hardware/BIOS/
AMIBIOS.html

Chipset 815 pozwala na utrzymywanie do
czterech otwartych stron pami

ęci w czterech

ró

żnych bankach. Jeżeli dane potrzebne pro-

cesorowi albo innemu urz

ądzeniu znajdują

ę w obszarze którejś z otwartych stron,

103