background image

 

Instruktor sportu osób niepełnosprawnych 

(342202) 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Technicy i inny 

ś

redni personel 

background image

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich 

Publikacja opracowana w ramach projektu systemowego pn. „Rozwijanie zbioru 
krajowych 

standardów 

kompetencji 

zawodowych 

wymaganych 

przez 

pracodawców”. Priorytet I PO KL, Działanie 1.1  

 

 

 

Krajowy standard kompetencji zawodowych 
Instruktor sportu osób niepełnosprawnych 
(342202) 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
© Copyright by Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2013  
 
Kopiowanie i rozpowszechnianie mo

ż

e by

ć

 dokonane za podaniem 

ź

ródła 

 
 
 
 
 
 
ISBN   978-83-7951-000-9 (cało

ść

ISBN  978-83-7951-111-2 (111) 
 
Nakład 1000 egz. 
 
Publikacja bezpłatna 
 

Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich 
00-697 Warszawa, Aleje Jerozolimskie 65/79, tel. (22) 237-00-00, fax (22) 237-00-99  
e-mail: sekretariat@crzl.gov.pl    http://www.crzl.gov.pl 

 

 

Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji – Pa

ń

stwowego Instytutu Badawczego 

26-600 Radom, ul. K. Pułaskiego 6/10, tel. centr. (48) 364-42-41, fax (48) 364-47-65 
e-mail: instytut@itee.radom.pl      http://www.itee.radom.pl 

 

background image

 

Spis tre

ś

ci 

1.  Dane identyfikacyjne zawodu ................................................... 

1.1.  Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach................................................................................. 

1.2.  Notka metodologiczna i autorzy....................................... 

2.  Opis zawodu................................................................................ 

2.1.  Synteza zawodu .............................................................. 

2.2.  Opis  pracy  i  sposobu  jej  wykonywania,  obszary  wyst

ę

-

powania zawodu  ............................................................. 

2.3.  

Ś

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny  i  narz

ę

dzia 

pracy, zagro

ż

enia, organizacja pracy)  ............................ 

2.4.  Wymagania  psychofizyczne,  zdrowotne,  w  tym  prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu  ......................... 

2.5.  Wykształcenie  i  uprawnienia  niezb

ę

dne  do  podj

ę

cia 

pracy w zawodzie............................................................. 

2.6.  Mo

ż

liwo

ś

ci  rozwoju  zawodowego,  potwierdzania/wali-

dacji kompetencji ............................................................. 

2.7.  Zadania zawodowe .......................................................... 

2.8.  Wykaz kompetencji zawodowych .................................... 

2.9.  Relacje  mi

ę

dzy  kompetencjami  zawodowymi  a  pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK .......................................... 

3.  Opis kompetencji zawodowych ................................................  10 

3.1.  Planowanie  i  organizowanie  pracy  na  podstawie  oceny 

stanu  psychofizycznego  i  potrzeb  ruchowych  osób  nie-
pełnosprawnych Kz1 .......................................................  10 

3.2.  Prowadzenie  zaj

ęć

  sportowych,  usprawniaj

ą

cych  rucho-

wo i aktywizuj

ą

cych zgodnie z zasadami pracy z osoba-

mi niepełnosprawnymi i dydaktyki ogólnej Kz2  ................  11 

3.3.  Kompetencje społeczne KzS  ..........................................  12 

4.  Profil kompetencji kluczowych .................................................  13 

5.  Słownik ........................................................................................  14 
 

 

background image

1. Dane identyfikacyjne zawodu 

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu  

w klasyfikacjach 

Według  Klasyfikacji  zawodów  i  specjalno

ś

ci  na  potrzeby  rynku  pracy 

(KZiS 2010): 

342202 Instruktor sportu osób niepełnosprawnych 

Grupa  Wielka  3  –  Technicy  i  inny 

ś

redni  personel  (w  Mi

ę

dzynaro-

dowej Klasyfikacji Standardów Edukacyjnych ISCED 2011 – poziom 4). 

Grupa  elementarna  3422  –  trenerzy,  instruktorzy,  działacze  spor-
towi  
(w  Mi

ę

dzynarodowym  Standardzie  Klasyfikacji  Zawodów  ISCO  –

08 odpowiada grupie 3422 Sports coaches, instructors and officials). 

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ś

ci (PKD 2007): 

Sekcja  R.  Działalno

ść

  zwi

ą

zana  z  kultur

ą

,  rozrywk

ą

  i  rekreacj

ą

Dział  93.  Działalno

ść

  sportowa,  rozrywkowa  i  rekreacyjna,  Grupa 

93.1. Działalno

ść

 zwi

ą

zana ze sportem. 

1.2. Notka metodologiczna i autorzy 

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie: ana-
lizy 

ź

ródeł  (akty  prawne,  klasyfikacje  krajowe,  mi

ę

dzynarodowe) 

oraz głównie wyników bada

ń

 analitycznych na pi

ę

ciu stanowiskach pracy 

w 10 przedsi

ę

biorstwach (

ś

rednie –  5, małe  − 4, mikro −  1,  w  tym usłu-

gowe  −  3,  edukacyjne  –  2,  organizacje  po

ż

ytku  publicznego  –  5),  prze-

prowadzonych w lutym i marcu 2013 r. 

Zespół Ekspercki: 

  Marta  Polanowska  –  Brzeskie  Stowarzyszenie  Amazonek  BSA 

w Brzegu, 

  Agnieszka  Grzeszczyszyn  –  Stowarzyszenie  Przyjaciół  i  Osób 

Niepełnosprawnych w Lewinie Brzeskim, 

  Katarzyna  Mierzwi

ń

ska-Cichosz  –  Publiczne  Przedszkole  nr  12 

z oddziałami integracyjnymi w Ostrowcu 

Ś

wi

ę

tokrzyskim, 

  Ewa  Zaj

ą

c  –  Medyczna  Szkoła  Policealna  im.  prof.  Zbigniewa 

Religii w Olsztynie. 

 
 
 
 

background image

Ewaluatorzy: 

  Michał  Rosi

ń

ski  –  Toru

ń

ska  Akademia  Rekreacji  i  Promocji  Ak-

tywnej Niepełnosprawno

ś

ci w Toruniu, 

  Irena Czerkawska – współpracownik Krajowego O

ś

rodka Wspie-

rania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej w Warszawie. 

Recenzenci: 

  Edyta Ciepluch – Zrzeszenie Sportu i Rehabilitacji "Start" w Kiel-

cach, 

  Andrzej  Wojnarowski  –  Okr

ę

gowa  Komisja  Egzaminacyjna  we 

Wrocławiu. 

Komisja Bran

ż

owa (zatwierdzaj

ą

ca): 

  Renata  Górna  (przewodnicz

ą

ca)  –  Ogólnopolskie  Porozumienie 

Zwi

ą

zków Zawodowych w Warszawie, 

  Beata Krauze-Składanowska – przedstawiciel pracodawców, Ze-

spół Szkół Specjalnych w Ostrowcu 

Ś

wi

ę

tokrzyskim, 

  Łukasz  Kope

ć

  –  przedstawiciel  pracodawców,  Toru

ń

ski  Klub 

Sportu Osób Niepełnosprawnych w Toruniu, 

  Marcin  Gabriel  –  Zwi

ą

zek  Pracodawców Warszawy  i  Mazowsza 

w Warszawie. 

Data zatwierdzenia:  

  17.10.2013 r. 

background image

2. Opis zawodu 

2.1. Synteza zawodu 

Instruktor sportu osób niepełnosprawnych planuje i prowadzi zaj

ę

cia 

sportowe,  usprawniaj

ą

ce  oraz  rehabilitacj

ę

  ruchow

ą

  z  osobami  niepeł-

nosprawnymi.  

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania,  

obszary wyst

ę

powania zawodu 

Instruktor sportu osób niepełnosprawnych planuje i prowadzi zaj

ę

cia 

sportowe,  usprawniaj

ą

ce  oraz  rehabilitacj

ę

  ruchow

ą

  z  osobami  maj

ą

-

cymi ró

ż

ny stopie

ń

 i rodzaj niepełnosprawno

ś

ci. Celem pracy instrukto-

ra  sportu  osób  niepełnosprawnych  jest  usprawnianie  podopiecznych, 
podniesienie  sprawno

ś

ci  fizycznej  i  psychicznej  w  celu  zdobycia  przez 

nich  lepszego  wyniku  sportowego,  oraz  organizowanie  czynnego  sp

ę

-

dzania  czasu  wolnego  i  utrzymania  naturalnej  aktywno

ś

ci  fizycznej. 

Działania  instruktora  maj

ą

  du

ż

e  znaczenie  w  rehabilitacji  ruchowej, 

psychologicznej i społecznej osób niepełnosprawnych. Instruktor sportu 
osób  niepełnosprawnych  wykorzystuje  w  pracy  metody  i  techniki  wła-

ś

ciwe dla danego sportu, jak równie

ż

 wiedz

ę

 o niepełnosprawno

ś

ciach 

i ich  rehabilitacji.  Instruktor  przygotowuje  cykle  treningowe,  dba  o  wła-

ś

ciwy  odpoczynek  podopiecznych,  odpowiedzialny  jest  za  miejsce, 

w którym odbywaj

ą

 si

ę

 treningi, jak równie

ż

 za sprz

ę

t u

ż

ywany podczas 

zaj

ęć

. Instruktor sportu osób niepełnosprawnych organizuje grupy spor-

towe  w  zale

ż

no

ś

ci  od  rodzaju  niepełnosprawno

ś

ci,  mo

ż

liwo

ś

ci  pod-

opiecznych, posiadanej bazy sportowej i sprz

ę

tu. 

2.3. 

Ś

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny  

i narz

ę

dzia pracy, zagro

ż

enia, organizacja pracy) 

Instruktor  sportu  osób  niepełnosprawnych  pracuje  w  o

ś

rodkach 

sportowych  i  placówkach  o

ś

wiatowych.  Treningi  powinny  odbywa

ć

  si

ę

 

zgodnie  z  przepisami  BHP,  ochrony  ppo

ż

.  i  zasadami  ergonomii.  Wa-

runkiem niezb

ę

dnym do prowadzenia zaj

ęć

 jest teren bez barier archi-

tektonicznych.  Liczebno

ść

  grup  zale

ż

y  od  dyscypliny  sportowej,  formy 

usprawniania ruchowego oraz od rodzaju i stopnia niepełnosprawno

ś

ci. 

Instruktor  sportu  osób  niepełnosprawnych  mo

ż

e  pracowa

ć

  samodziel-

nie  lub  w  zespole. Warunki  pracy  zale

żą

  od  rodzaju  sportu.

 

Spotkania 

mog

ą

  odbywa

ć

  si

ę

  na 

ś

wie

ż

ym  powietrzu.

 

Instruktor  sportu  osób  nie-

pełnosprawnych w pracy z podopiecznymi u

ż

ywa przyrz

ą

dów i przybo-

background image

rów  specyficznych  dla  danej  grupy  niepełnosprawno

ś

ci  i  sportu.  Powi-

nien  zna

ć

  zastosowanie  przedmiotów  ortopedycznych  i 

ś

rodków  po-

mocniczych stosowanych przez podopiecznych. Czas pracy Instruktora 
sportu  osób  niepełnosprawnych  jest  nienormowany,  dopuszczalna  jest 
zmianowo

ść

.  Instruktor  odpowiada  za  podejmowane  działania,  co  sta-

nowi  dla  niego  du

ż

e  obci

ąż

enie  psychiczne.  Zagro

ż

enia  psychospo-

łeczne  oraz  zwi

ą

zane  z  nadmiernym  wysiłkiem  głosowym  i  fizycznym, 

mog

ą

  powodowa

ć

  choroby  narz

ą

du  głosu,  dolegliwo

ś

ci  mi

ęś

niowo- 

-szkieletowe oraz zaburzenia w sferze emocjonalnej.  

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,  

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu 

Wykonywanie  zawodu  instruktora  sportu  osób  niepełnosprawnych 

wymaga  sprawno

ś

ci  fizycznej  oraz  umiej

ę

tno

ś

ci  pokazu  sekwencji  ru-

chowych

,

  charakterystycznych  dla  danego  sportu.  Instruktor  sportu 

osób niepełnosprawnych powinien by

ć

 osob

ą

 odporn

ą

 na stres, cierpli-

w

ą

, odpowiedzialn

ą

, wytrwał

ą

 w d

ąż

eniu do celu, dojrzał

ą

 emocjonalnie 

i zrównowa

ż

on

ą

. W działaniu powinien wzbudza

ć

 zaufanie, by

ć

 otwarty 

na innowacyjne metody pracy. Bardzo wa

ż

na jest empatia, podzielno

ść

 

uwagi  i  zdolno

ść

  koncentracji.  Osoby  niepełnosprawne  fizycznie  mog

ą

 

pracowa

ć

  w  zawodzie

 

instruktora sportu osób niepełnosprawnych o ile 

stopie

ń

  niepełnosprawno

ś

ci  nie  przeszkadza  w  wykonywaniu  zada

ń

 

zawodowych.  

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

ę

dne do podj

ę

cia 

pracy w zawodzie  

Zawód  instruktora sportu osób niepełnosprawnych mo

ż

e by

ć

  wyko-

nywany przez osob

ę

, która uko

ń

czyła szkoł

ę

 

ś

redni

ą

 ogólnokształc

ą

c

ą

 

lub 

ś

redni

ą

 zawodow

ą

 i posiada co najmniej jeden tytuł instruktora dys-

cypliny  sportu  oraz  uko

ń

czyła  specjalistyczny  kurs  w  wymiarze  co  naj-

mniej  60  godzin.  Instruktor  powinien  uczestniczy

ć

  w  szkoleniach  orga-

nizowanych  przez  stowarzyszenia  i  organizacje  bran

ż

owe  lub  w  wy-

specjalizowanych szkołach i o

ś

rodkach szkoleniowych. 

 

 

 

background image

2.6. Mo

ż

liwo

ś

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/ 

/walidacji kompetencji 

Pracodawcy ch

ę

tnie zatrudniaj

ą

 w zawodzie instruktora sportu osób 

niepełnosprawnych  osoby  z  wykształceniem 

ś

rednim  lub  absolwentów 

uczelni  wy

ż

szych  na  kierunku  wychowanie  fizyczne  i  fizjoterapia  ze 

specjalno

ś

ci

ą

  instruktorsk

ą

.  Instruktor  maj

ą

cy  wykształcenie  wy

ż

sze 

pierwszego  stopnia  w  drodze  dalszego  kształcenia  mo

ż

e  awansowa

ć

 

na trenera klasy II. Je

ż

eli na stanowisku trenera klasy II odb

ę

dzie trzy-

letni  sta

ż

,  mo

ż

e  awansowa

ć

  na  trenera  klasy  I.  Maj

ą

c  wykształcenie 

wy

ż

sze  drugiego  stopnia  i  dwuletni  sta

ż

  na  stanowisku  trenera  klasy 

I mo

ż

e awansowa

ć

 na trenera klasy mistrzowskiej. Posiadaj

ą

c kompe-

tencje  w  zawodzie  Instruktora  sportu  osób  niepełnosprawnych  mo

ż

na 

pracowa

ć

  na  równorz

ę

dnych  stanowiskach  z  grupy  342  Sportowcy, 

trenerzy  i  pokrewni,  np.:  342302  Instruktor  gimnastyki  korekcyjnej, 
342305 Instruktor rekreacji ruchowej. 

2.7. Zadania zawodowe 

Z1. 

Organizowanie  grupy  w  danym  sporcie  lub  grupy  usprawniania 
ruchowego (niezb

ę

dne kompetencje: Kz1, KzS). 

Z2. 

Organizowanie  bazy  treningowej,  miejsca  prowadzonych  zaj

ęć

przygotowywanie  sprz

ę

tu  sportowego  lub  usprawniaj

ą

cego  (nie-

zb

ę

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS). 

Z3. 

Opracowywanie  planu  i  harmonogramu  działa

ń

  sportowych 

w wybranym sporcie  i działa

ń

 usprawniaj

ą

cych (niezb

ę

dne kom-

petencje: Kz1, KzS). 

Z4. 

Nauczanie i doskonalenie techniki wybranego sportu lub uspraw-
niaj

ą

cej  oraz  aktywizacja  psychoruchowa  podopiecznego  (nie-

zb

ę

dne kompetencje: Kz2, KzS). 

Z5. 

Ocenianie  post

ę

pów  osób  niepełnosprawnych  w  opanowaniu 

techniki  wybranego  sportu  usprawniania  i  aktywizacji  psychoru-
chowej (niezb

ę

dne kompetencje: Kz2, KzS). 

Z6. 

Organizowanie  zawodów  sportowych  (niezb

ę

dne  kompetencje: 

Kz2, KzS). 

Z7. 

Prowadzenie  dokumentacji  zwi

ą

zanej  z  przebiegiem  procesu 

treningowego  lub  usprawniania  ruchowego  (niezb

ę

dne  kompe-

tencje: Kz2, KzS). 

Z8. 

Organizowanie  stanowiska  pracy  zgodnie  z  zasadami  i  przepi-
sami  BHP,  ochrony  ppo

ż

.  i  sanitarno-epidemiologicznymi  (nie-

zb

ę

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS). 

 

 

background image

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych 

Kz1 – Planowanie  i  organizowanie  pracy  na  podstawie  oceny  stanu 

psychofizycznego  i  potrzeb  ruchowych  osób  niepełnosprawnych 
(potrzebne do wykonywania zada

ń

: Z1, Z2, Z3, Z8). 

Kz2 – Prowadzenie  zaj

ęć

  sportowych,  usprawniaj

ą

cych  ruchowo  i  ak-

tywizuj

ą

cych  zgodnie  z  zasadami  pracy  z  osobami  niepełno-

sprawnymi  i  dydaktyki  ogólnej  (potrzebne  do  wykonywania  za-
da

ń

: Z2, Z4, Z5, Z6, Z7, Z8). 

KzS – Kompetencje  społeczne  (potrzebne  do  wykonywania  zada

ń

  

Z1÷Z8). 

2.9. Relacje mi

ę

dzy kompetencjami zawodowymi a po-

ziomem kwalifikacji w ERK/PRK 

Kompetencje  zawodowe  potrzebne  do  wykonywania  zada

ń

  w  za-

wodzie  sugeruje  si

ę

  wykorzysta

ć

  do  opisu  kwalifikacji  na  4  poziomie

wła

ś

ciwym dla wykształcenia 

ś

redniego w Europejskiej i Polskiej Ramie 

Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miejscem usytuowania zawo-
du  w  Klasyfikacji  zawodów  i  specjalno

ś

ci  (grupa  wielka  3  i  jej  odpo-

wiednik w ISCED 2011).  

Osoba  wykonuj

ą

ca  zawód  instruktora  sportu  osób  niepełnospraw-

nych: 
1)  w  zakresie  wiedzy:  zna  fakty,  procesy,  poj

ę

cia  i  teorie  w  zawodzie 

instruktora  sportu  osób  niepełnosprawnych;  zna  i  rozumie  podsta-
wowe  zale

ż

no

ś

ci  w  zawodzie,  oraz  uwarunkowania  prowadzonej 

działalno

ś

ci w bran

ż

y sportowo-turystycznej; 

2)  w  zakresie  umiej

ę

tno

ś

ci:  ma  umiej

ę

tno

ś

ci  wymagane  do  realizacji 

zaj

ęć

  sportowych  z  osobami  niepełnosprawnymi  i  rozwi

ą

zywania 

problemów przez wybieranie podstawowych metod, narz

ę

dzi, mate-

riałów i informacji; potrafi uczy

ć

 si

ę

 samodzielnie w zorganizowanej 

formie; umie formułowa

ć

 i odbiera

ć

 proste wypowiedzi w j

ę

zyku ob-

cym. 

background image

10 

3. Opis kompetencji zawodowych 

Opis  kompetencji  dotyczy  tylko  kompetencji  zawodowych  zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.  

Wykonanie zada

ń

 zawodowych Z1, Z2, Z3, Z8 wymaga posiadania 

kompetencji zawodowej Kz1. 

3.1. Planowanie i organizowanie pracy  

na podstawie oceny stanu psychofizycznego  
i potrzeb ruchowych osób niepełnosprawnych Kz1 

Wiedza  –  zna  poszerzony  zbiór 
podstawowych  faktów  i  procesów, 
teorii  i  zale

ż

no

ś

ci,  zwi

ą

zanych 

z planowaniem  i  organizowaniem 
pracy  z  osobami  niepełnospraw-
nymi, w szczególno

ś

ci zna: 

 

zasady  i  przepisy  BHP,  ochro-
ny  ppo

ż

.,  ergonomii  i  ochrony 

ś

rodowiska  w  zakresie  plano-

wania  zaj

ęć

  z  osobami  niepeł-

nosprawnymi; 

 

budow

ę

  i  funkcjonowanie  ludz-

kiego ciała; 

 

metody  pozwalaj

ą

ce  ocenia

ć

 

sprawno

ść

 i wydolno

ść

 

wpływ  niepełnosprawno

ś

ci  na 

funkcjonowanie organizmu; 

 

metody  i  formy  oddziaływa

ń

 

profilaktycznych; 

 

metody  i  formy  oddziaływa

ń

 

usprawniaj

ą

cych; 

 

metody  diagnozowania  osób 
niepełnosprawnych; 

 

zasady  planowania  i  organizo-
wania pracy; 

 

potrzeby  zwi

ą

zane  z  aktywno-

ś

ci

ą

  ruchow

ą

  w 

ś

rodowisku 

osób niepełnosprawnych. 

Umiej

ę

tno

ś

ci  –  wykonuje  niezbyt 

zło

ż

one  zadania  zwi

ą

zane  z  plano-

waniem  i  organizowaniem  pracy 
z osobami  niepełnosprawnymi  cz

ę

-

ś

ciowo 

bez 

instrukcji, 

cz

ę

sto 

w zmiennych  warunkach,  w  szcze-
gólno

ś

ci potrafi: 

 

przestrzega

ć

  zasad  i  przepi-

sów  BHP,  ochrony  ppo

ż

.,  er-

gonomii,  ochrony 

ś

rodowiska 

w zakresie  planowania  zaj

ęć

  

z osobami niepełnosprawnymi; 

 

analizowa

ć

  budow

ę

  i  funkcjo-

nowanie ludzkiego ciała; 

 

kontrolowa

ć

  sprawno

ść

  i  wy-

dolno

ść

 organizmu; 

 

ocenia

ć

  stan  psychofizyczny 

osoby  niepełnosprawnej  i  na 
tej 

podstawie 

modyfikowa

ć

 

plan pracy; 

 

planowa

ć

  i  stosowa

ć

  działania 

propaguj

ą

ce zdrowy styl 

ż

ycia; 

 

dobiera

ć

  metody  i  formy  od-

działywa

ń

 usprawniaj

ą

cych; 

 

ocenia

ć

  mo

ż

liwo

ś

ci  i  ograni-

czenia  podopiecznego  oraz  in-
terpretowa

ć

 uzyskane wyniki; 

 

planowa

ć

 

działania 

pracy 

z podopiecznymi  umo

ż

liwiaj

ą

ce 

realizacj

ę

 wytyczonych celów; 

background image

11 

 

propagowa

ć

  aktywno

ść

  rucho-

w

ą

  w 

ś

rodowisku  osób  niepeł-

nosprawnych 

wskazywa

ć

 

mo

ż

liwo

ś

ci  usprawniania  ru-

chowego. 

Wykonanie zada

ń

 zawodowych Z2, Z4, Z5, Z6, Z7, Z8 wymaga po-

siadania kompetencji zawodowej Kz2. 

3.2. Prowadzenie zaj

ęć

 sportowych, usprawniaj

ą

cych 

ruchowo i aktywizuj

ą

cych zgodnie z zasadami  

pracy z osobami niepełnosprawnymi i dydaktyki 
ogólnej Kz2 

Wiedza  –  zna  poszerzony  zbiór 
podstawowych  faktów,  procesów, 
teorii  i  zale

ż

no

ś

ci  zwi

ą

zanych 

z prowadzeniem 

zaj

ęć

 

sporto-

wych, usprawniaj

ą

cych i aktywizu-

j

ą

cych  osoby  niepełnosprawne, 

w szczególno

ś

ci zna: 

 

zasady  i  przepisy  BHP,  ochro-
ny  ppo

ż

.,  ergonomii  i  ochrony 

ś

rodowiska  zakresie  prowa-

dzenia zaj

ęć

 z osobami niepeł-

nosprawnymi; 

 

objawy  i  skutki  niepełnospraw-
no

ś

ci; 

 

mo

ż

liwo

ś

ci  i  ograniczenia  oso-

by niepełnosprawnej; 

 

etapy  procesu  pracy  z  pod-
opiecznym niepełnosprawnym; 

 

zasady  organizowania  grup 
sportowych  i  usprawniaj

ą

cych 

ruchowo  osób  niepełnospraw-
nych; 

 

klasyfikacje  i  wymagania  spor-
tów; 

 

zasady  i  metody  prowadzenia 
zaj

ęć

  ruchowych,  usprawniaj

ą

-

cych,  treningu,  w  wybranym 
sporcie; 

Umiej

ę

tno

ś

ci  –  wykonuje  niezbyt 

zło

ż

one zadania zwi

ą

zane z prowa-

dzeniem 

zaj

ęć

 

sportowych, 

usprawniaj

ą

cych  i  aktywizuj

ą

cych 

osoby  niepełnosprawne,  w  cz

ęś

ci 

bez  instrukcji,  cz

ę

sto  w  zmiennych 

warunkach, w szczególno

ś

ci potrafi: 

 

przestrzega

ć

  zasad  i  przepi-

sów  BHP,  ochrony  ppo

ż

.,  er-

gonomii, ochrony 

ś

rodowiska w 

zakresie  prowadzenia  zaj

ęć

  

z osobami niepełnosprawnymi; 

 

ż

nicowa

ć

  niepełnosprawno

ść

 

i ocenia

ć

 jej skutki; 

 

dobiera

ć

  aktywno

ść

  fizyczn

ą

 

do  mo

ż

liwo

ś

ci  fizycznych  pod-

opiecznego; 

 

stosowa

ć

  metody  aktywizuj

ą

ce 

w  pracy  z  osobami  niepełno-
sprawnymi,  w  nawi

ą

zaniu  do 

rodzaju  aktywno

ś

ci  sportowej 

i mo

ż

liwo

ś

ci podopiecznych;  

 

okre

ś

la

ć

  poziom  sprawno

ś

ci 

fizycznej  podopiecznych  w  od-
niesieniu  do  wymaga

ń

  rywali-

zacji  sportowej  oraz  działa

ń

 

usprawniaj

ą

cych; 

 

motywowa

ć

  osoby  niepełno-

background image

12 

 

sposoby  modyfikacji  podj

ę

tych 

działa

ń

 

sposoby  dokumentowania  pro-
cesu treningowego  w poszcze-
gólnych fazach treningu; 

 

klasyfikacje  i  przyczyny  wyst

ę

-

powania niepełnosprawno

ś

ci. 

sprawne  do  udziału  w  rekre-
acji; 

 

motywowa

ć

  osoby  niepełno-

sprawne  do  rywalizacji  sporto-
wej; 

 

dobiera

ć

 intensywno

ść

, cz

ę

sto-

tliwo

ść

  i  rodzaj 

ć

wicze

ń

  do 

form  usprawniania  wybranego 
sportu  i  mo

ż

liwo

ś

ci  podopiecz-

nego; 

 

modyfikowa

ć

  swoje  działanie 

w zale

ż

no

ś

ci  od  oceny  jego 

skutków; 

 

dokumentowa

ć

  przebieg  pracy 

z podopiecznym; 

 

okre

ś

la

ć

  rodzaje  i  przyczyny 

wyst

ą

pienia  niepełnosprawno-

ś

ci. 

Wykonanie  wszystkich  zidentyfikowanych  w  standardzie  zada

ń

 

zawodowych wymaga posiadania kompetencji społecznych KzS. 

3.3. Kompetencje społeczne KzS: 

  ponosi  odpowiedzialno

ść

  za  planowanie,  organizowanie  i  prowa-

dzenie zaj

ęć

 z osobami niepełnosprawnymi, 

  dostosowuje zachowanie do zmian w 

ś

rodowisku pracy, 

  pracuje  samodzielnie  lub  podejmuje  współprac

ę

  w  o

ś

rodkach  pro-

wadz

ą

cych  zaj

ę

cia  indywidualne  i  grupowe  z  osobami  niepełno-

sprawnymi, 

  ocenia  wpływ  działa

ń

 swoich oraz działa

ń

 realizowanych  w ramach 

współpracy  zespołowej  w  zakresie  prowadzenia  zaj

ęć

  sportowych, 

usprawniaj

ą

cych  oraz  elementów  rehabilitacji  ruchowej  z  osobami 

niepełnosprawnymi oraz ponosi odpowiedzialno

ść

 za ich skutki. 

background image

13 

4. Profil kompetencji kluczowych  

Ocen

ę

  wa

ż

no

ś

ci  kompetencji  kluczowych  dla  zawodu  instruktora 

sportu osób niepełnosprawnych przedstawia rys. 1. 

Wykaz  kompetencji  kluczowych  opracowano  na  podstawie  wykazu 

stosowanego  w  Mi

ę

dzynarodowym  Badaniu  Kompetencji  Osób  Doro-

słych − projekt PIAAC (OECD). 

 

1

2

3

4

5

Umiejętność obsługi komputera i wykorzystania Internetu

Umiejętności matematyczne

Umiejętność czytania ze zrozumieniem i pisania

Sprawność motoryczna

Planowanie i organizowanie pracy

Wywieranie wpływu/przywództwo

Komunikacja ustna

Współpraca w zespole

Rozwiązywanie problemów

Serie1

Zbędne

Mało ważne

Ważne

Istotne

Bardzo ważne

 

Rys. 1. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu 342202 Instruktor sportu osób  

niepełnosprawnych 

background image

14 

5. Słownik 

Zawód 

  zbiór  zada

ń

  (zespół  czynno

ś

ci)  wyodr

ę

bnionych  w  wyniku  społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami 
przez poszczególne osoby i wymagaj

ą

cych odpowiednich kwalifikacji 

i  kompetencji  (wiedzy,  umiej

ę

tno

ś

ci  oraz  kompetencji  społecznych) 

zdobytych  w  wyniku  kształcenia  lub  praktyki.  Wykonywanie  zawodu 
stanowi 

ź

ródło dochodów. 

Specjalno

ść

 

  jest  wynikiem  podziału  pracy  w  ramach  zawodu,  zawiera  cz

ęść

 

czynno

ś

ci  o podobnym  charakterze  (zwi

ą

zanych  z  wykonywan

ą

 

funkcj

ą

  lub  przedmiotem  pracy)  wymagaj

ą

cych  pogł

ę

bionej  lub  do-

datkowej  wiedzy  i  umiej

ę

tno

ś

ci  zdobytych  w  wyniku  dodatkowego 

szkolenia lub praktyki. 

Zadanie  
zawodowe 

  logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o  wyra

ź

nie okre-

ś

lonym  pocz

ą

tku  i  ko

ń

cu,  wyodr

ę

bniony  ze  wzgl

ę

du  na  rodzaj  lub 

sposób  wykonywania  czynno

ś

ci  zawodowych  powi

ą

zanych  jednym 

celem, ko

ń

cz

ą

cy si

ę

 produktem, usług

ą

 lub decyzj

ą

.  

Kompetencje 
zawodowe 

  wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

ć

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

ą

 trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

ę

tno

ś

ci oraz kompetencji społecznych. 

Wiedza 

  zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie 

uczenia si

ę

, odnosz

ą

cych si

ę

 do dziedziny uczenia si

ę

 lub działalno-

ś

ci zawodowej. 

Umiej

ę

tno

ś

ci 

  zdolno

ść

  wykonywania  zada

ń

  i  rozwi

ą

zywania  problemów  wła

ś

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

ę

 lub działalno

ś

ci zawodowej. 

Kompetencje 
społeczne 

  zdolno

ść

 autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w 

ż

yciu 

zawodowym  i  społecznym  oraz  kształtowania  własnego  rozwoju, 
z uwzgl

ę

dnieniem kontekstu etycznego.  

Kompetencje 
kluczowe 

  wiedza,  umiej

ę

tno

ś

ci  i  postawy  odpowiednie  do  sytuacji,  niezb

ę

dne 

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem, 
integracji społecznej i zatrudnienia. 

Standard 
kompetencji 
zawodowych 

  norma opisuj

ą

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania 

zada

ń

  zawodowych  wchodz

ą

cych  w  skład  zawodu,  akceptowana 

przez  przedstawicieli  organizacji  zawodowych  i  bran

ż

owych,  praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych. 

Kwalifikacja  
 

  zestaw efektów uczenia si

ę

 (zasób wiedzy, umiej

ę

tno

ś

ci oraz kompe-

tencji  społecznych),  których  osi

ą

gni

ę

cie  zostało  formalnie  potwier-

dzone przez uprawnion

ą

 instytucj

ę

.  

Europejska 
Rama  
Kwalifikacji  

  przyj

ę

ta  w  Unii  Europejskiej  struktura  i  opis  poziomów  kwalifikacji, 

umo

ż

liwiaj

ą

cy  porównywanie  kwalifikacji  uzyskiwanych  w  ró

ż

nych 

krajach.  W  Europejskiej  Ramie  Kwalifikacji  wyró

ż

niono  8  poziomów 

kwalifikacji  opisywanych  za  pomoc

ą

  efektów  uczenia  si

ę

;  stanowi

ą

 

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji. 

Polska Rama 
Kwalifikacji 

  opis  hierarchii  poziomów  kwalifikacji  wpisywanych  do  zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce. 

Krajowy 
System 
Kwalifikacji 

  ogół  rozwi

ą

za

ń

  słu

żą

cych  ustanawianiu  i  nadawaniu  kwalifikacji 

(potwierdzaniu efektów uczenia si

ę

) oraz zapewnianiu ich jako

ś

ci.