background image

2008-12-17

1

Mechanika i Wytrzymałość 

Materiałów

Wykład 5

background image

2008-12-17

2

Zginanie prętów prostych

Rodzaje umocowań belek:

podparcie przegubowo 
przesuwne (ruchowe)

background image

2008-12-17

3

Zginanie prętów prostych

Rodzaje umocowań belek:

podparcie przegubowo 
nieprzesuwne (stałe)

background image

2008-12-17

4

Zginanie prętów prostych

Rodzaje umocowań belek:

podparcie w utwierdzeniu 
(utwierdzenie)

background image

2008-12-17

5

Czyste zginanie

background image

2008-12-17

6

Czyste zginanie

background image

2008-12-17

7

Czyste zginanie

Stan czystego zginania występuje wówczas, gdy w przekroju
poprzecznym belki działa tylko moment zginający, zaś siła
poprzeczna jest równa zeru 
T

x

.

background image

2008-12-17

8

Czyste zginanie

Omówione obserwacje pozwalają na przyjęcie pewnych założeń:

1. Przekroje poprzeczne płaskie przed odkształceniem pozostają 

płaskie po odkształceniu (hipoteza płaskich przekrojów),

2. Istnieje warstwa obojętna prostopadła do płaszczyzny 

działania pary sił momentu gnącego,

3. Włókna wzdłużne nie wywierają na siebie nacisku – znajdują 

się w jednowymiarowym stanie naprężeń,

4. Odkształcenie włókien równoległych do osi pręta i znajdują-

cych się w płaszczyźnie równoległej do warstwy obojętnej nie 
zależą od położenia w tej płaszczyźnie.

background image

2008-12-17

9

Czyste zginanie

gdzie:  - promień krzywizny 

warstwy obojętnej

background image

2008-12-17

10

Czyste zginanie

Układając warunki równowagi otrzymamy

wyrażając powyższe równania poprzez 

otrzymamy:

background image

2008-12-17

11

Czyste zginanie

moment statyczny pola przekroju poprzecznego względem osi Z

WNIOSEK: os obojętna przekroju musi przechodzić przez jego 
środek ciężkości

gdzie:

background image

2008-12-17

12

Czyste zginanie

moment dewiacji J

yz

pola przekroju poprzecznego względem 

osi Y i Z

WNIOSEK: równanie jest prawdziwe gdy osie Y i Z są 
głównymi centralnymi osiami bezwładności pola przekroju.

gdzie:

background image

2008-12-17

13

Czyste zginanie

Na podstawie powyższego równania otrzymamy związek
między krzywizną belki i momentem gnącym i naprężeniem:

moment bezwładności J

z

pola przekroju poprzecznego względem osi Z

background image

2008-12-17

14

Czyste zginanie

Powyższe zależności pozwalają na wyznaczenie naprężeń
normalnych w punktach przekroju poprzecznego belki
oddalonych o od osi obojętnej.

background image

2008-12-17

15

Czyste zginanie

Wprowadźmy iloraz momentu bezwładności pola przekroju
względem osi obojętnej i odległości najdalej oddalonych
punktów przekroju

stąd wartość największych naprężeń normalnych wynosi:

W

z

określamy jako wskaźnik wytrzymałości przekroju

na zginanie.

background image

2008-12-17

16

Wskaźnik wytrzymałości przekroju na zginanie

Odległość max oddalonych punktów przekroju

Moment bezwładności pola prostokąta wynosi

Wskaźnik

wytrzymałości

przekroju

prostokątnego dla osi Z i Y wynosi:

background image

2008-12-17

17

Wskaźnik wytrzymałości przekroju na zginanie

background image

2008-12-17

18

Wskaźnik wytrzymałości przekroju na zginanie

background image

2008-12-17

19

Przydatność 

profilu do zginania 

przy A=const

background image

2008-12-17

20

Wytrzymałość na zginanie

otrzymamy:

background image

2008-12-17

21

Wytrzymałość na zginanie

UWAGA: 

1.

W przypadku gdy odległości są równe (e

I

=e

II

=e) można mówić o jednym 

wskaźniku wytrzymałości przekroju na zginanie.

2.

Jeśli materiał ma jednakową wytrzymałość na ściskanie i rozciąganie 
podstawą do oceny wytrzymałości pręta zginanego będzie bezwzględnie 
największa wartość naprężenia.

Przyjmując jeden wskaźnik

gdzie e

max

jest największą odległością skrajnego włókna od

osi obojętnej otrzymujemy:

background image

2008-12-17

22

Wytrzymałość na zginanie

Przykład

background image

2008-12-17

23

Wytrzymałość na zginanie

background image

2008-12-17

24

Wytrzymałość na zginanie

UWAGA: 

1.

W przypadku belek krótkich obliczenia przeprowadza się niezależnie dla
max

naprężeń

zginających

i

max

naprężeń

stycznych

(tnących)

wywołanych siłami poprzecznymi.

Warunki wytrzymałościowe określają nierówności:

Gdzie: T – siła poprzeczna w rozpatrywanym przekroju,

S

(y)

– moment statyczny względem osi obojętnej części pola przekroju 

poprzecznego belki,
b

(y)

- szerokość warstwy równoległej do osi obojętnej

Jest to tzw. wzór Żurawskiego

background image

2008-12-17

25

Wytrzymałość na zginanie

Przykład

background image

2008-12-17

26

Wytrzymałość na zginanie

background image

2008-12-17

27

Równanie różniczkowe osi ugiętej

Zależności różniczkowe pomiędzy obciążeniem i siłami wewnętrznymi

Pochodna siły poprzecznej względem 
współrzędnej x wzdłuż osi pręta jest 
równa natężeniu obciążenia ciągłego.

Pochodna momentu gnącego względem 
x jest równa sile poprzecznej.

Druga pochodna momentu gnącego 
względem x jest równa natężeniu 
obciążenia ciągłego.

background image

2008-12-17

28

Równanie różniczkowe osi ugiętej

Z geometrii różniczkowej krzywiznę dowolnej krzywej płaskiej 
przedstawia równanie:

background image

2008-12-17

29

Równanie różniczkowe osi ugiętej

Porównując oba równania otrzymamy:

Równanie te nazywamy równaniem różniczkowym linii ugięcia

Uwzględniając:                                       oraz

otrzymamy:

background image

2008-12-17

30

Równanie różniczkowe osi ugiętej

Po jednokrotnym całkowaniu otrzymujemy:

Całkując powtórnie:

background image

2008-12-17

31

Równanie różniczkowe osi ugiętej

W ten sposób dochodzimy do równań, z których pierwsze określa
równanie kątów obrotu przekrojów

natomiast drugie równanie osi odkształconej belki

background image

2008-12-17

32

Równanie różniczkowe osi ugiętej

Warunki brzegowe do wyznaczania równania osi ugiętej

background image

2008-12-17

33

Równanie różniczkowe osi ugiętej

Przykład

background image

2008-12-17

34

Równanie różniczkowe osi ugiętej

background image

2008-12-17

35

Wyznaczanie odkształceń belek zginanych

Obliczanie wymiarów poprzecznych belki zginanej ze względu na 
jej sztywność.

założenie:

background image

2008-12-17

36

Wyznaczanie odkształceń belek zginanych

Przykład

background image

2008-12-17

37

Wyznaczanie odkształceń belek zginanych

background image

2008-12-17

38

Wyznaczanie odkształceń belek zginanych