AKADEMIA ROLNICZA

W KRAKOWIE

KATEDRA MELIORACJI 

I KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA

AGRICULTURAL UNIVERSITY

OF CRACOW

DEPARTMENTAL OF LAND RECLAMATION 

AND ENVIRONMENTAL  DEVELOPMENT

30-059 Kraków, Al. Mickiewicza 24/28, Poland

tel.  (0-12) 633-98-05

                 

TEMAT II

Do ćwiczeń z przedmiotu Ekonomika inżynierii środowiska dla studentów 
III roku Wydziału Inżynierii Środowiska i Geodezji, kierunku Inżynierii Środowiska, 
specjalizacji Infrastruktura Techniczna Wsi

   

Student(ka):

 ................................................................................................................

Ocena ekonomiczna i wybór wariantu technicznego zaopatrzenia wsi w wodę

1. Przeprowadzić rachunek ekonomiczny na przykładzie dwóch wariantów (wariant I i II) techniczno – przestrzennego 

rozwiązania zaopatrzenia w wodę wsi o często spotykanym typie zabudowy

2. Wieś, którą przewiduje się zaopatrzyć w wodę charakteryzuje się następującymi cechami:



łączna liczba zagród – 100, są one skupione w pięciu koloniach po 20 każda.



odległość między zagrodami wynosi średnio 50 m



odległość między grupami zagród wynosi 500 m.



łączna liczba mieszkańców wynosi 500 osób.

WARIANT  I

Wodociąg zbiorczy łączy siecią wodociągową wszystkie gospodarstwa wsi bez względu na ich oddalenie od źródła ujęcia 
wody.

WARIANT  II

Zaopatrzenie w wodę z pięciu wodociągów mniejszych tzw. zagrodowych, z których każdy obsługiwał będzie kolonie za-
gród w promieniu stosunkowo najmniejszym.

PODSTAWOWE PARAMETRY INWESTYCJI

a.

zaopatrzenie wody (efekt użytkowy) V [m

3

∙rok

-1

]

Obecne

V

0

 [ m

3

∙rok

-1

]

Średnie

V

śr

 [m

3

∙rok

-1

]

Docelowe

V

doc

 [ m

3

∙rok

-1

]

16200

(V

doc

 + V

0

)/2 = 20250

1,5∙16200 = 24300

b. nakłady inwestycyjne

Wyszczególnienie

WARIANT

I 

[zł]

II

 [zł]

Stopa

amortyzacji [%]

1

2

3

4

1. Ujęcie wody

70000

85000

5

2. Stacja pomp - budynek

80000

90000

1,25

3. Stacja pomp – urządzenia techniczne 

75000

90000

5

4. Sieć z urządzeniami technicznymi

130000

110000

2

OGÓŁEM

I = 

355000

I = 

375000

----------------

c.

łączna długość sieci [mb]

Wariant I 

 [mb]

Wariant II

  [mb]

9000

7000

d.

okres realizacji inwestycji [lata]

Wariant I 

  [lata]

Wariant II 

  [lata]

2

3

 

Temat wydał .............................................................................................dnia ................................................luty  2007 r.

Projekt przyjął i zaliczył ...........................................................................dnia ................................................................. r.

1.

Ustalenie nakładów inwestycyjnych na realizację przedsięwzięć 
z uwzględnieniem zamrożenia.

J = I · z

2

b

r

1

z

⋅

+

=

 

r

 – stopa procentowa, z której jest inwestycja wykonywana; r = 4 ÷ 8%; przyjmu-

ję r = 5% dla obu wariantów,

b 

– zamrożenie nakładów (okres realizacji inwestycji – 2 lata 

(wariant I)

, 3

(wariant II)

I

 –

 nakłady bez zamrożenia = 

35500 zł

 

(wariant I)

 = 

375000 zł (wariant II)

2. Obliczenie średniej stopy amortyzacji

                                               s = 

Inakladów

i

amortyzacj

stawek

S

Σ

Σ

)

(

s – stopa amortyzacji [%]
S – stawka amortyzacji [zł]

2.1.Ujęcie wody 
2.2.Stacja pomp – budynek 
2.3.Stacja pomp – urządzenia techniczne 
2.4.Sieć z urządzeniami technicznymi 

Wariant I

z

I

 = 1+ 

05

,

1

2

2

05

,

0

=

⋅

J

I

 = 355000 · 1,05 = 

372750 zł

Wariant II

z

II

 = 1+ 

075

,

1

2

3

05

,

0

=

⋅

J

II

 = 375000 · 1,075 = 

403125 zł

Wariant I

2.1.

S = 70000 · 5% = 3500 

2.2.

S = 80000 · 1,25% = 1000 

2.3.

S = 75000 · 5% = 3750

2.4.

S = 130000 · 2% = 2600

             ΣS = 10850 zł

     

 s

I

 = 

355000

10850

=

−

s

 = 0,031 = 

3,1%

Wariant II

2.1.

S = 85000 · 5 % = 4250

2.2.

S = 90000 · 1,25 % = 1125

2.3.

S = 90000 · 5 % = 4500

2.4.

S = 110000 · 2 % = 2200

             ΣS = 12075 zł

   

s

II

 = 

375000

12075

=

−

s

 = 0,032 = 

3,2%

3. Ustalenie kosztów bieżących

K

b 

= J · 2 % 

K

b

 – (2-5%) nakładów inwestycyjnych w zamrożeniu 

    

    

       WARIANT I     

                                            

   WARIANT II 

K

bI 

 = 372750 · 2% = 372750 · 0,02 = 7455 zł

K

bII

 

 = 403125 · 2% =  8062,5 zł

4.

Obliczenie obciążenia pełnymi kosztami zaopatrzenia wsi w wodę 
na jednostkę efektu użytkowego.

E

4

 = [J · (r +s) + K

b

]/ V [ zł∙m

-3

]

V – zapotrzebowanie na wodę [m

3 

∙ rok

-1

]

Wariant I

E

4o

 = [J · (r +s) + K

b

]/ V

obecne

E

4o

 = [372750 · (0,05 + 0,031) + 7455]/ 16200 = 2,32

E

4śr

 = [J · (r +s) + K

b

]/ V

średnie

E

4śr

 = [372750 · (0,05 + 0,031) + 7455]/ 20250 = 1,86

E

4doc

 = [J · (r +s) + K

b

]/ V

docelowe

E

4doc

 = [372750 · (0,05 + 0,031) + 7455]/ 24300 = 1,55

Wariant II

E

4o

 = [403125 · (0,05 + 0,032) + 8062,5]/ 16200 = 2,54

E

4ś

 = [403125 · (0,05 + 0,032) + 8062,5]/ 20250 = 2,03

E

4d

 = [403125 · (0,05 + 0,032) + 8062,5]/ 24300 = 1,69

5.

Obliczenie szczegółowych wskaźników techniczno – ekonomicz-
nych

a).

wskaźnik kapitałochłonności – W

j

 [zł∙m

-3

]

b).

wskaźnik nakładów inwestycyjnych na jedną osobę – A [zł∙osoba

-1

]

c).

     wskaźnik nakładów na jedną zagrodę – B [zł∙zagroda

-1

]

d).

wskaźnik obciążenia nakładami na 1 mb sieci wodociągowej – C [zł∙mb

-1

]

           Wariant I

          

      

             Wariant II

Wskaźnik 
kapitałochłonności [W

j

 = J/V]:  

- obecne:                     372750/16200 = 23,01 

[zł∙m

-3

]

    403125/ 16200 = 24,88 

[zł∙m

-3

]

- średnie:                    372750/ 20250 = 18,41

[zł∙m

-3

] 

   403125/ 20250 = 19,91 

[zł∙m

-3

]

- docelowe: 

         372750/24300 = 15,34 

[zł∙m

-3

]

    403125/ 24300 = 16,59 

[zł∙m

-3

]

Wskaźnik 
nakładów na 1 osobę [A = J/M]: 
  
                            

     

372750/ 500 = 745,5 

[zł∙osoba

-1

] 

    403125/ 500 = 806,25 

[zł∙osoba

-1

]

Wskaźnik 
nakładów na 1 zagrodę [B = J/Z]: 

                          372750/100 = 3727,5 

[zł∙zagroda

-1

]

    403125/100 = 4031,25 

[zł∙zagroda

-1

]

Wskaźnik 
obciążenia nakładami na 1 mb sieci [C = J/L]: 

                                372750/ 9000 = 41,42 

[zł∙mb

-1

]

      403125/ 7000 = 57,59 

[zł∙mb

-1

]

WNIOSKI

Jak wynika z powyższych obliczeń nakładów inwestycyjnych na realizację przedsię-

wzięć z uwzględnieniem zamrożenia, kosztów bieżących, obciążenia pełnymi kosztami 

zaopatrzenia wsi w wodę na jednostkę efektu użytkowego oraz szczegółowych wskaź-

ników techniczno – ekonomicznych we wszystkich przypadkach wartości są większe 

dla wariantu II. Możemy więc stąd wnioskować, że budowa dodatkowych budynków 

pompowni, kupno dodatkowych pomp oraz pozostałe koszty jakie będą nam towarzy-

szyć przy realizacji wariantu drugiego będą znacznie wyższe niż w przypadku wariantu 

I, gdzie na pewno będzie należało wykonać dłuższe przewody i o większej średnicy. 

Porównując wysokość kosztów jakie będzie trzeba ponieść na realizację wariantu II, 

czyli wieś byłaby zaopatrywana w wodę z pięciu wodociągów mniejszych tzw. zagrodo-

wych, z których każdy obsługiwałby kolonie zagród w promieniu stosunkowo najmniej-

szym, wybieram wariant I, w którym wodociąg zbiorczy będzie łączyć siecią wodocią-

gową   wszystkie   gospodarstwa  wsi   bez   względu   na   ich   oddalenie   od   źródła   ujęcia 

wody, tym bardziej, że realizacja wariantu I będzie o rok krótsza niż wariantu II.