background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 

 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
           NARODOWEJ 
 

 

 
 
 
 
 
Janusz Wojtkiewicz-Lazman 
 
 
 
 
 
 
 
 

Charakteryzowanie budowy pojazdów samochodowych

 

 

723[04].Z1.01 

 

 

 
 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom  2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

1

Recenzenci: 
mgr Stanisław Kołtun 

mgr Leszek Ludwikowski 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inŜ. Marek Olsza 
 
 
 
Konsultacja: 
mgr inŜ. Gabriela Poloczek 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 

Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  723[04].Z1.01 
Charakteryzowanie budowy pojazdów samochodowych, zawartego w modułowym programie 
nauczania dla zawodu mechanik pojazdów samochodowych. 

 

 
 
 
 
 
 
 
 

 
 

 

 
 
 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2007

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

2

SPIS TREŚCI 

 

1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5.  Ćwiczenia  

12 

5.1.  Rodzaje pojazdów samochodowych 

12 

5.1.1.  Ćwiczenia 

12 

5.2.  Układy konstrukcyjne przyczep i naczep 

15 

5.2.1.  Ćwiczenia 

15 

5.3.  Układy konstrukcyjne motocykli 

17 

5.3.1.  Ćwiczenia 

17 

6.  Ewaluacja osiągnięć ucznia  

20 

7.  Literatura 

34 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

3

1. WPROWADZENIE 

 

 

Przekazuję  Państwu  Poradnik  dla  nauczyciela,  który  będzie  pomocny  w  prowadzeniu 

zajęć  dydaktycznych  w  szkole  kształcącej  w  zawodzie  mechanik  pojazdów  samochodowych 
723[04].  

W poradniku zamieszczono: 

− 

wymagania wstępne, 

− 

wykaz umiejętności, jakie uczeń opanuje podczas zajęć, 

− 

przykładowe scenariusze zajęć, 

− 

propozycje  ćwiczeń,  które  mają  na  celu  ukształtowanie  u  uczniów  umiejętności 
praktycznych, 

− 

ewaluację osiągnięć ucznia, 

− 

wykaz literatury. 

Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone róŜnymi metodami ze szczególnym 
uwzględnieniem: 

− 

pokazu z objaśnieniem, 

− 

tekstu przewodniego, 

− 

metody projektów, 

− 

ć

wiczeń praktycznych. 

Formy  organizacyjne  pracy  uczniów  mogą  być  zróŜnicowane,  począwszy  od 

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej. 

W  celu  przeprowadzenia  sprawdzianu  wiadomości  i  umiejętności  ucznia,  nauczyciel 

moŜe  posłuŜyć  się  zamieszczonym  w  rozdziale  6  zestawem  zadań  testowych,  zawierającym 
róŜnego rodzaju zadania. 

W tym rozdziale podano równieŜ: 

− 

plan testu w formie tabelarycznej, 

− 

punktacje zadań, 

− 

propozycje norm wymagań, 

− 

instrukcję dla nauczyciela, 

− 

instrukcję dla ucznia, 

− 

kartę odpowiedzi, 

− 

zestaw zadań testowych. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

4

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

723[04].Z1 

Konstrukcja, montaŜ i demontaŜ układów 

pojazdów samochodowych

 

723[04].Z1.01 

Charakteryzowanie budowy pojazdów 

samochodowych

 

723[04].Z1.02 

Wykonywanie montaŜu i demontaŜu silnika 

dwusuwowego 

 

723[04].Z1.03 

Wykonywanie montaŜu i demontaŜu silnika 

czterosuwowego  

 

723[04].Z1.04 

Wykonywanie montaŜu i demontaŜu 

układów zasilania silników z zapłonem 

iskrowym 

723[04].Z1.05 

Wykonywanie montaŜu i demontaŜu 

układów zasilania silników z zapłonem 

samoczynnym 

723[04].Z1.06 

Wykonywanie montaŜu i demontaŜu kół 

samochodowych i naprawy ogumienia

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

5

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

− 

charakteryzować  podstawowe  procesy  starzenia  się  i  zuŜycia  materiałów  oraz  części 
maszyn, 

− 

rozpoznawać zjawiska korozyjne, 

− 

posługiwać się dokumentacją techniczną, Dokumentacją Techniczno-Ruchową, normami 
i katalogami, 

− 

stosować  zasady  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpoŜarowej  i ochrony 
ś

rodowiska, 

− 

obsługiwać przeglądarki Internetowe, 

− 

wyszukiwać informacje w Internecie, 

− 

selekcjonować,  porządkować  i  analizować  informacje,  zorganizować  stanowisko  pracy 
zgodnie z wymogami ergonomii. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

6

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

− 

rozróŜnić zasadnicze zespoły samochodu, 

− 

sklasyfikować pojazdy samochodowe, 

− 

rozróŜnić  pojazdy  samochodowe  ze  względu  na  ich  przeznaczenie  i rozwiązania 
konstrukcyjne, 

− 

scharakteryzować  układ  konstrukcyjny  samochodu  w  zaleŜności  od  rodzaju  nadwozia 
oraz usytuowania silnika i osi napędowej, 

− 

rozróŜnić przyczepy i naczepy samochodowe, 

− 

opisać mechanizmy sprzęgania przyczep i naczep z pojazdami, 

− 

scharakteryzować układy hamulcowe przyczep i naczep, 

− 

scharakteryzować układy konstrukcyjne motocykli, 

− 

zdemontować i zmontować podzespoły motocykla, 

− 

rozróŜnić rodzaje silników stosowanych w motocyklach, 

− 

wyszukać z katalogów dane charakterystyki techniczno-eksploatacyjnej pojazdu, 

− 

skorzystać z dokumentacji technicznej, 

− 

zastosować przepisy bhp podczas montaŜu i demontaŜu podzespołów motocykla. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

7

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ 

 

Scenariusz zajęć 1 
 

Osoba prowadząca  

………………………………………………. 

Modułowy program nauczania:  

Mechanik pojazdów samochodowych 723[04] 

Moduł: 

Konstrukcja  montaŜ  i  demontaŜ  układów  pojazdów 
samochodowych 723[04].Z1 

Jednostka modułowa:  

Charakteryzowanie  budowy  pojazdów  samochodowych 
723[04].Z1.01 

Temat:   Bezprzyrządowa diagnostyka motocykla. 

Cel ogólny:  Określanie stanu technicznego motocykla. 
 
Po zakończeniu zajęć uczeń powinien umieć: 

− 

określić rozwiązania techniczne motocykli, 

− 

rozpoznać stan techniczny silnika na podstawie oględzin i obserwacji jego pracy, 

− 

określić stan techniczny zawieszenia przedniego i tylnego, 

− 

zdiagnozować stan układu przeniesienia napędu, 

− 

ocenić stan techniczny kół i ogumienia, 

− 

sprawdzić prawidłowość działania instalacji elektrycznej, 

− 

ocenić jakość wykonanej pracy, 

− 

skorzystać z informacji z róŜnych źródeł. 

W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponadzawodowe:  

− 

planowanie i organizowanie pracy, 

− 

pracy w zespole, 

− 

oceny pracy zespołu. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 

− 

metoda przewodniego tekstu. 

 
Środki dydaktyczne: 

− 

zestawy ćwiczeń opracowane przez nauczyciela dla kaŜdego zespołu uczniowskiego, 

− 

stanowisko do badania motocykla, 

− 

motocykl, 

− 

zestaw pytań prowadzących, 

− 

dokumentacja techniczna motocykla, 

− 

literatura zalecana przez nauczyciela. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

− 

uczniowie pracują w zespołach 2–3 osobowych. 

 
Czas trwania zajęć: 2 godziny dydaktyczne. 

 

Zadanie dla ucznia:

 

Na  podstawie  dokumentacji  technicznej  i  literatury  dokonaj  bezprzyrządowej  diagnostyki 
motocykla. Oceń jego stan techniczny. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

8

Przebieg zajęć: 

 

Faza wstępna 
1.  Określenie tematu zajęć. 
2.  Wyjaśnienie uczniom tematu, szczegółowych celów kształcenia. 
3.  Wyjaśnienie uczniom zasad pracy metodą tekstu przewodniego. 
4.  Podział grupy uczniów na zespoły. 

 

Faza właściwa 
Praca metodą tekstu przewodniego. 
 
Faza I. Informacje 

 

Pytania prowadzące: 
1.  Co to jest diagnostyka bezprzyrządowa? 
2.  Z jakich podstawowych podzespołów składa się motocykl? 
3.  Jakie rodzaje silników stosuje się w motocyklach? 
4.  Z jakich elementów składa się układ zawieszenia przedniego? 
5.  Z jakich elementów składa się układ zawieszenia tylnego? 
6.  Jakie rodzaje oświetlenia i urządzeń sygnalizacyjnych musi posiadać motocykl dopuszczony 

do ruchu? 

7.  Jak zbudowane są tłumiki motocyklowe? 
8.  Które z elementów motocykla wymagają smarowania? 
9.  Jak zbudowane są koła motocykla? 
10.  Jakie ogumienie stosuje się w motocyklach? 

 

Faza II. Planowanie 
1.  Jak określimy stan techniczny silnika motocykla? 
2.  Jak określimy stan techniczny zawieszenia przedniego i tylnego? 
3.  W jaki sposób zbadamy układ przeniesienia napędu? 
4.   Jak ocenimy prawidłowość działania układu rozruchowego? 
5.  W jaki sposób sprawdzamy oświetlenie i urządzenia sygnalizacyjne? 
6.  Jak ocenimy stan techniczny ramy? 
7.  W jakiej postaci zapiszemy wynik badania motocykla? 

 

Faza III. Ustalenie 
Uczniowie: 
1.  określają moŜliwe sposoby przeprowadzenia diagnostyki bezprzyrządowej, 
2.  pracując w zespołach proponują rozwiązania szczegółowe badania motocykla, 
3.  konsultują  wypracowane  w  grupie  rozwiązania  z  nauczycielem  i  wnoszą  ewentualne 

poprawki. 
 

Faza IV. Wykonanie 
Uczniowie:

 

1.  wykonują  zgodnie  z  ustaloną  kolejnością  i  metodą  badanie  poszczególnych  zespołów 

motocykla, 

2.  notują swoje spostrzeŜenia w zeszycie przedmiotowym. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

9

Faza V. Sprawdzanie 

 

Uczniowie: 
1.  porównują uzyskane wyniki ćwiczenia z wynikami innych grup. 
2.  oceniają trafność wybranych przez siebie sposobów badania motocykla. 
3.  konsultują z nauczycielem wyniki badania stanu technicznego. 
 
Faza VI. Analiza końcowa 
Uczniowie  wraz  z  nauczycielem  wskazują,  które  etapy  rozwiązania  zadania  sprawiły  im 
trudności.  Nauczyciel  powinien  podsumować  całe  ćwiczenie,  wskazać,  jakie  umiejętności 
były ćwiczone, jakie wystąpiły nieprawidłowości i jak ich unikać na przyszłość. 

 

Sposób uzyskiwania informacji zwrotnej po zakończonych zajęciach: 

− 

anonimowe ankiety dotyczące oceny zajęć i trudności podczas realizowania zadania.

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

10

Scenariusz zajęć 2 
 

Osoba prowadząca  

………………………………………………. 

Modułowy program nauczania:

  

Mechanik pojazdów samochodowych 723[04] 

Moduł: 

Konstrukcja montaŜ i demontaŜ układów pojazdów 
samochodowych 723[04].Z1 

Jednostka modułowa:  

Charakteryzowanie  budowy  pojazdów  samochodowych 
723[04].Z1.01  

Temat: Ogólny układ konstrukcyjny pojazdu. 

Cel ogólny:

  

Rozpoznanie rodzajów układów konstrukcyjnych pojazdów.

 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

− 

wymienić i rozpoznać zasadnicze zespoły pojazdu, 

− 

sklasyfikować rodzaje układów konstrukcyjnych pojazdów, 

− 

rozróŜnić zasadnicze układy konstrukcyjne pojazdów, 

− 

określić wady i zalety róŜnych układów konstrukcyjnych. 

W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponadzawodowe: 

− 

organizowania i planowania pracy, 

− 

pracy w zespole, 

− 

oceny pracy zespołu, 

− 

prezentacji uzyskanych wyników. 

 

Metody nauczania–uczenia się:  

− 

ć

wiczenie praktyczne. 

− 

pokaz z objaśnieniem. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

plansze poglądowe, 

− 

przezrocza i filmy, 

− 

dokumentacja techniczna pojazdów,  

− 

literatura wskazana przez nauczyciela. 

 

Formy organizacyjne pracy uczniów: 

− 

2–3 osobowe zespoły. 

  

Czas trwania zajęć: 2 godziny dydaktyczne. 
 
Przebieg zajęć: 
1.  Wprowadzenie. 
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć. 
3.  Omówienie zasadniczych rodzajów układów konstrukcyjnych samochodów. 
4.  Wykonywanie ćwiczenia. 
 
Zadanie dla ucznia: 
Zidentyfikuj  w  pojazdach  samochodowych  zasadnicze  zespoły  na  podstawie  dokumentacji 
technicznej  otrzymanej  od  nauczyciela.  Na  podstawie  ich  rozmieszczenia  rozpoznaj  ogólny 
układ konstrukcyjny pojazdu. Określ zalety i wady kaŜdego z rozwiązań. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

11

Instrukcja do wykonania ćwiczenia: 

− 

powtórzyć  wiadomości  dotyczące  ogólnego  układu  konstrukcyjnego  pojazdów  zawarte 
w materiale nauczania poradnika, 

− 

rozpoznać podstawowe zespoły analizowanego pojazdu samochodowego, 

− 

zaklasyfikować  ogólny  układ  konstrukcyjny  rozpatrywanego  pojazdu  do  odpowiedniej 
grupy, 

− 

określić pisemnie zalety i wady poszczególnych rozwiązań konstrukcyjnych, 

− 

przedstawić wyniki ćwiczenia. 

 
Ocena poziomu osiągnięć uczniów i ocena ich aktywności: 

− 

uczniowie prezentują wyniki swojego ćwiczenia, 

− 

nauczyciel analizuje pracę ucznia i omawia mocne i słabe strony, 

− 

uczniowie wspólnie z nauczycielem dokonują oceny prac. 

 

Praca domowa: 

Podaj  w  formie  pisemnej  po  dwa  przykłady  współczesnych  samochodów  osobowych, 

w których zastosowano:  

− 

klasyczny układ napędowy, 

− 

zblokowany układ napędowy przedni, 

− 

zblokowany układ napędowy tylny, 

− 

układ napędowy 4x4. 

 

Sposób uzyskiwania informacji zwrotnej po zakończonych zajęciach: 

− 

anonimowe ankiety dotyczące oceny zajęć i trudności podczas realizowania zadania. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

12

5. ĆWICZENIA 

 

5.1. Rodzaje pojazdów samochodowych 

 

5.1.1  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Na  podstawie  katalogów  otrzymanych  od  nauczyciela  oraz  stron  internetowych  znajdź 

charakterystyki  techniczne  oraz  opisy  pojazdów  naleŜących  do  grupy:  mikrobusów, 
autobusów  miejskich,  autobusów  dalekobieŜnych.  Określ  róŜnice  występujące  w  ich 
konstrukcji. 

 

Wskazówki do realizacji

 

Uczniowie  pracują  indywidualnie  lub  w  parach.  KaŜdy  z  etapów  realizacji  ćwiczenia 

konsultują  z  nauczycielem.

 

Po  zakończeniu  ćwiczenia  uczniowie  prezentują  swoją  pracę.

 

Czas wykonania 45 minut.

 

 

Sposób wykonania ćwiczenia: 

 

Uczeń powinien:

 

1)  znaleźć charakterystyki techniczne oraz opisy pojazdów wymienionych w ćwiczeniu,  
2)  zapoznać się uwaŜnie z ich treścią,  
3)  przeanalizować  uzyskane  informacje  pod  kątem  przystosowania  pojazdów  do  określonych 

zadań, 

4)  zapisać w zeszycie przedmiotowym róŜnice występujące w ich konstrukcji, 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, tekst przewodni. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

komputer z dostępem do Internetu, 

− 

katalogi róŜnych typów autobusów, 

− 

tekst przewodni. 

 

Ćwiczenie 2 

Na podstawie rysunków, folii, fotografii i plansz otrzymanych od nauczyciela zaklasyfikuj 

przedstawione na nich pojazdy do odpowiednich grup.

 

 

Wskazówki do realizacji

 

Uczniowie  pracują  w  zespołach  2–3  osobowych.  KaŜdy  z  etapów  realizacji  ćwiczenia 

konsultują  z  nauczycielem.  NaleŜy  pamiętać,  aby  materiały  dobrane  do  ćwiczenia  były 
róŜnorodne  i  w  odpowiedniej  ilości.  Po  zakończeniu  ćwiczenia  uczniowie  prezentują  swoją 
pracę. Czas wykonania 45 minut. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia: 

 

Uczeń powinien: 

1)  powtórzyć  wiadomości  dotyczące  klasyfikacji  pojazdów  zawarte  w  materiale  nauczania 

poradnika, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

13

2)  przeanalizować materiały otrzymane od nauczyciela, 
3)  zaklasyfikować poszczególne pojazdy do odpowiednich grup, 
4)  przedstawić wyniki ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, tekst przewodni. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

rysunki, folie, fotografie i plansze róŜnych pojazdów, 

− 

tekst przewodni. 

     

 

Ćwiczenie 3 

Zidentyfikuj  w  pojazdach  samochodowych  zasadnicze  zespoły  na  podstawie  

dokumentacji  technicznej  otrzymanej  od  nauczyciela.  Na  podstawie  ich  rozmieszczenia 
rozpoznaj ogólny układ konstrukcyjny pojazdu. Określ zalety i wady kaŜdego z rozwiązań.  

 

Wskazówki do realizacji

 

Uczniowie  pracują  w  zespołach  2–3  osobowych.  KaŜdy  z  etapów  realizacji  ćwiczenia 

konsultują  z  nauczycielem.  NaleŜy  pamiętać,  aby  dokumentacja  techniczna  dobrana  do 
ć

wiczenia  dotyczyła  pojazdów  o  róŜnych  rozwiązaniach  konstrukcyjnych.  Po  zakończeniu 

ć

wiczenia uczniowie prezentują swoją pracę. Czas wykonania 30 minut.

 

 

Sposób wykonania ćwiczenia: 

 

Uczeń powinien: 

1)  powtórzyć  wiadomości  dotyczące  ogólnego  układu  konstrukcyjnego  pojazdów  zawarte 

w materiale nauczania poradnika, 

2)  rozpoznać podstawowe zespoły analizowanego pojazdu samochodowego, 
3)  zaklasyfikować ogólny układ konstrukcyjny rozpatrywanego pojazdu do odpowiedniej grupy, 
4)  określić pisemnie zalety i wady poszczególnych rozwiązań konstrukcyjnych, 
5)  przedstawić wyniki ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, tekst przewodni. 

 

  Środki dydaktyczne: 

− 

dokumentacja techniczna róŜnych pojazdów,  

− 

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela, 

− 

tekst przewodni. 

 

Ćwiczenie 4 

Na  podstawie  informacji  pozyskanych  z  Internetu,  norm  lub  literatury  wymienionej 

w punkcie  6  poradnika,  wypełnij  poniŜszą  tabelę  dotyczącą  dopuszczalnych  w  Polsce 
wymiarów i mas pojazdów drogowych. Napisz, jaki jest cel wprowadzenia takich ograniczeń. 

 

Wskazówki do realizacji

 

Uczniowie pracują w zespołach 2–3 osobowych. Po zakończeniu ćwiczenia uczniowie 

prezentują swoją pracę. Czas wykonania 45 minut. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

14

Sposób wykonania ćwiczenia: 

 

Uczeń powinien: 

1)  odszukać odpowiednie informacje z dostępnych źródeł, 
2)  wypełnić tabelę,  

 
Tabela 1.
 do ćwiczenia 4.

 

Lp. 

Wymiary i masy pojazdów drogowych 

Wartość w metry/tony  

1.  Długość autobusu dwuosiowego 

 

2.  Długość autobusu przegubowego 

 

3.  Długość pojedynczego pojazdu (z wyjątkiem autobusu 

i naczepy) 

 

4.  Wysokość pojazdu 

 

5.  Szerokość pojazdu 

 

6.  Dopuszczalna masa całkowita pojazdu pojedyńczego 

dwuosiowego (z wyjątkiem naczepy) 

 

7.  Dopuszczalna masa całkowita autobusu przegubowego 

 

 

3)  określić pisemnie cel wprowadzenia dopuszczalnych wymiarów pojazdów i ich mas, 
4)  przedstawić wyniki ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne,  

− 

tekst przewodni. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

komputer z dostępem do Internetu, 

− 

normy, 

− 

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

15

5.2. Układy konstrukcyjne przyczep i naczep 

 

5.2.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Na podstawie katalogów oraz stron Internetowych znajdź charakterystyki techniczne oraz 

opisy  róŜnych  typów  naczep.  Określ,  do  jakich  zadań  przewozowych  są  przeznaczone  oraz 
jakie róŜnice występujące w ich konstrukcji.

 

 

Wskazówki do realizacji 
Uczniowie  pracując  w  w  zespołach  2–3  osobowych.  W  dobrze  materiału  kierują  się 

wskazówkami  podanymi  w  Sposobie  wykonania  ćwiczenia.  W  przypadku  braku  dostępu  do 
Internetu  uczniowie  powinni  korzystać  z  katalogów.  Po  zakończeniu  ćwiczenia  uczniowie 
prezentują swoją pracę. Czas wykonania 30 minut. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia:

 

 

Uczeń powinien: 

1)  znaleźć charakterystyki techniczne oraz opisy naczep w dostępnych źródłach,  
2)  zapoznać się uwaŜnie z ich treścią,  
3)  przeanalizować uzyskane informacje pod kątem przystosowania naczep do określonych zadań, 
4)  zapisać w zeszycie przedmiotowym róŜnice występujące w ich konstrukcji, 
5)  przedstawić wyniki ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

− 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

komputer z dostępem do Internetu, 

− 

katalogi róŜnych typów naczep. 

 

Ćwiczenie 2 

Na  podstawie  analizy  schematu  przedstawionego  na  rysunku  określ,  jaki  układ  jest  na 

nim przedstawiony. Zidentyfikuj poszczególne elementy i podaj ich rolę w układzie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Uczniowie  pracują  w  zespołach  2–3  osobowych.

 

Podczas  wykonywania  ćwiczenia 

korzystają z poradnika dla ucznia. Czas wykonania ćwiczenia 30 minut. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować schemat przedstawiony na rysunku, 
2)  rozpoznać  symbole  przedstawione  na  schemacie  na  podstawie  informacji  zawartych 

w materiale nauczania poradnika, 

3)  rozpoznać jaki układ przestawia schemat, 
4)  określić jakie zadania pełnią poszczególne elementy układu, 
5)  przedstawić wyniki ćwiczenia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

16

 

Rys. 1. do ćwiczenia 2 [3, s. 74]. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

– 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

graficzne symbole zawarte w poradniku dla ucznia, 

− 

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela.  

 

 
 
 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

17

5.3. Układy konstrukcyjne motocykli 

 

5.3.1. Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Na  podstawie  rysunków  i  fotografii  otrzymanych  od  nauczyciela  rozpoznaj  pojazdy 

jednośladowe  umieszczone  na  nich.  Określ,  do  jakich  grup  naleŜą.  Podaj  cechy,  które 
wskazują na przynaleŜność do danej grupy. 

 

Wskazówki do realizacji 

Uczniowie  pracują  w  zespołach  2–3  osobowych.  Fotografie  i  rysunki  powinny  być 

zróŜnicowane tak by uczniowie mogli wykazać się umiejętnością rozpoznawania jednośladów 
z  róŜnych  grup.  Po  zakończeniu  ćwiczenia  uczniowie  prezentują  swoją  pracę.  Czas 
wykonania 30 minut. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien: 

1)  powtórzyć wiadomości dotyczące klasyfikacji pojazdów jednośladowych, 
2)  przyjrzeć się uwaŜnie pojazdom przedstawionym na rysunkach i fotografiach, 
3)  zakwalifikować je do odpowiednich grup, 
4)  uzasadnić pisemnie swoją decyzję, 
5)  przedstawić wyniki ćwiczenia, 
6)  dokonać oceny ćwiczenia wspólnie z nauczycielem. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne,  

− 

tekst przewodni. 

 

  Środki dydaktyczne:

 

− 

zestaw, rysunków i fotografii pojazdów jednośladowych, 

− 

tekst przewodni. 

 

 

Ćwiczenie 2 

Na podstawie dokumentacji technicznej i literatury dokonaj bezprzyrządowej diagnostyki 

motocykla. Oceń jego stan techniczny. 

  

Wskazówki do realizacji 
Uczniowie  pracują  w  zespołach  2–3  osobowych.

 

Zgodnie  z  instrukcjami  zawartymi 

w przebiegu ćwiczenia wykonują kolejne czynności. Badanie motocykla naleŜy wykonać bez 
jazdy  próbnej.  Uruchomienie  silnika  w  celu  oceny  jego  działania  musi  się  odbywać  pod 
szczególną kontrola nauczyciela. Czas wykonania 60 minut. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia: 

 
  Uczeń powinien:

 

1)  zapoznać się z dokumentacją techniczną motocykla, 
2)  dokonać szczegółowych oględzin motocykla w celu zapoznania się z jego konstrukcją, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

18

3)  sprawdzić stan techniczny silnika i obwodu rozruchu, 
4)  sprawdzić stan zawieszenia przedniego i tylnego, 
5)  zdiagnozować układ przeniesienia napędu, 
6)  sprawdzić stan kół i ogumienia, 
7)  sprawdzić działanie i regulację hamulca przedniego i tylnego, 
8)  sprawdzić instalację elektryczną, działanie świateł, kierunkowskazów i sygnału dźwiękowego, 
9)  zapisać w zeszycie przedmiotowym swoje uwagi z badania motocykla, 
10)  przedstawić wyniki ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, tekst przewodni, 

− 

tekst przewodni. 

 

Ś

rodki dydaktyczne:

 

− 

treść ćwiczenia, 

− 

motocykl przeznaczony do badania, 

− 

dokumentacja techniczna motocykla, 

− 

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela. 

 

Ćwiczenie 3 

Na  podstawie  dokumentacji  technicznej,  literatury  oraz  własnych  doświadczeń 

i przemyśleń określ czynności przygotowujące motocykl do postoju zimowego. 

 

Wskazówki do realizacji 
 
Uczniowie  pracują  w  zespołach  2–3  osobowych,  konsultują  kolejne  etapy  ćwiczenia 

z nauczycielem.  Po  zakończeniu  ćwiczenia  uczniowie  prezentują  swoją  pracę.  Czas 
wykonania 30 minut. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia: 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z dokumentacja techniczną motocykla, 
2)  określić czynności obsługowe przygotowujące motocykl do zimowego postoju i wpisać je 

w poniŜszą tabelkę, 

 

 

Tabela 1. do ćwiczenia 3.

 

Lp.  Czynności obsługowe 

UŜyte materiały i narzędzia 

1. 

 

 

2. 

 

 

3. 

 

 

4. 

 

 

5. 

 

 

6. 

 

 

7. 

 

 

 

3)  przedstawić wyniki ćwiczenia, 
4)  dokonać oceny ćwiczenia wspólnie z nauczycielem. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

19

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ć

wiczenia praktyczne, tekst przewodni. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

dokumentacja techniczna motocykla, 

− 

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela, 

− 

tekst przewodni. 

 

Ćwiczenie 4 

Na  podstawie  dokumentacji  technicznej  dokonaj  demontaŜu  i  montaŜu  podstawowych 

elementów motocykla. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres 

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
Uczniowie  pracują  w  zespołach  2–3  osobowych.  KaŜdy  z  etapów  wykonywanego  ćwiczenia 
konsultują z nauczycielem. Czas wykonania 120 minut. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia: 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z motocyklem i jego dokumentacją techniczna, 
2)  zaplanować etapy prac demontaŜowych i montaŜowych, 
3)  przedstawić plan pracy nauczycielowi do akceptacji, 
4)  przygotować stanowisko pracy i dobrać narzędzia, 
5)  wykonywać kolejne czynności demontaŜu, 
6)  przedstawić wyniki prac demontaŜowych nauczycielowi, 
7)  wykonać montaŜ elementów w odwrotnej kolejności, 
8)  przedstawić zmontowany motocykl nauczycielowi do kontroli, 
9)  dokonać wspólnie z nauczycielem oceny wykonanego ćwiczenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się:  

– 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

− 

dokumentacja techniczna motocykla, 

− 

motocykl, 

− 

zestaw narzędzi, 

− 

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

20

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 

TEST 1 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Charakteryzowanie  budowy 
pojazdów samochodowych” 

Test składa się z 20 zadań, z których: 

− 

zadania 1–15 są z poziomu podstawowego, 

− 

zadania 16–20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań 0 lub 1 punkt 

 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

− 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań,  

− 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań, 

− 

dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, 

− 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  17  zadań,  w  tym  co  najmniej  3  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi1. a, 2. c, 3. c, 4. d, 5. b, 6. d, 7. b, 8. a, 9. c, 10. b, 11. a, 

12. a, 13. d, 14. a, 15. b, 16. a, 17. c, 18. a, 19. b, 20. b. 

 

Plan testu

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nr zad.

 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1. 

  Zdefiniować 

podstawowe 

rodzaje 

pojazdów 

2. 

  RozróŜnić typy pojazdów 

P

 

3. 

  Określić kryteria podziału pojazdów 

P

 

4. 

  RozróŜnić 

rodzaje 

nadwozi 

samochodowych 

5. 

  Określić  rozwiązania  konstrukcyjne 

nadwozi samochodów osobowych 

P

 

6. 

6Scharakteryzować  rodzaje  napędów 

w pojazdach samochodowych 

P

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

21

7. 

. RozróŜnić układy napędowe 

w pojazdach samochodowych 

P

 

8. 

  Sklasyfikować nadwozia autobusów

 

P

 

9. 

  Scharakteryzować parametry 

techniczne autobusów

 

P

 

10.    Zdefiniować  parametry  charakterystyki 

technicznej 

P

 

11.    Rozpoznać 

oznaczenia 

przyłączy 

pneumatycznych 

P

 

12.    RozróŜnić 

symbole 

elementów 

układów pneumatycznych. 

P

 

13.    Scharakteryzować mechanizmy 

sprzęgające ciągnik z przyczepą 

14.    Scharakteryzować  zestawy  ciągnika 

i przyczepy 

15.    RozróŜnić 

rodzaje 

hamulców 

stosowanych 

przyczepach 

i naczepach 

16.    Wyjaśnić 

działanie 

hamulców 

pneumatycznych 

PP 

17.    Scharakteryzować  budowę  układów 

napędowych pojazdów jednośladowych  

PP 

18.    RozróŜnić 

elementy 

mechanizmów 

sprzęgających 

PP 

19.    Scharakteryzować 

układy 

silników 

stosowanych w motocyklach 

PP 

20.    Określić 

parametry 

charakterystyki 

technicznej pojazdu 

PP 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

22

Przebieg testowania 
 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź  z  uczniami  próbę  udzielania  odpowiedzi  na  typy  zadań  testowych,  jakie 

będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom moŜliwość samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj  uczniom  zestawy  zadań  testowych i karty odpowiedzi, określ czas przeznaczony 

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj  się  stworzyć  odpowiednią  atmosferę  podczas  przeprowadzania  pomiaru 

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich moŜliwości). 

9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnij  uczniom  o  zbliŜającym  się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12.  Przeprowadź  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybierz  te  zadania,  które 

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
14.  Opracuj  wnioski  do  dalszego  postępowania,  mającego  na  celu  uniknięcie  niepowodzeń 

dydaktycznych – niskich wyników przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  20  zadań  wielokrotnego  wyboru  o  róŜnym  stopniu  trudności.  Tylko  jedna 

odpowiedź jest prawidłowa.  

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi. 

Prawidłową  odpowiedź  zaznacz  X  (w  przypadku  pomyłki  naleŜy  błędną  odpowiedź 
zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową). 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. Trudności mogą przysporzyć Ci 
zadania:  16–20,  gdyŜ  są  one  na  poziomie  trudniejszym  niŜ  pozostałe.  Przeznacz  na  ich 
rozwiązanie więcej czasu. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 

Powodzenia 

 

Materiały dla ucznia:

 

− 

instrukcja, 

− 

zestaw zadań testowych, 

− 

karta odpowiedzi. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

23

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 

1.  Pojazdem  samochodowym  nazywamy  pojazd  silnikowy,  którego  konstrukcja  umoŜliwia 

jazdę z prędkością przekraczającą 
a)  25 km/h. 
b)  35 km/h. 
c)  50 km/h. 
d)  60 km/h. 

 

2.  Samochodem osobowym nazywamy pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie 

do przewozu nie więcej niŜ 
a)  5 osób łącznie z kierowcą. 
b)  6 osób łącznie z kierowcą. 
c)  9 osób łącznie z kierowcą. 
d)  12 osób łącznie z kierowcą. 

 

3.  Podział i definicje pojazdów według obowiązujących przepisów prawnych opierają się na 

a)  dokumentacji techniczno-ruchowej pojazdu. 
b)  instrukcjach uŜytkowania pojazdów. 
c)  kodeksie drogowym. 
d)  wytycznych ustalonych przez producentów pojazdów. 

 

 

4.  Pojazd przedstawiony na rysunku ma nadwozie typu 

a)  sedan. 
b)  hatch bag. 
c)  mini van. 
d)  combi. 

 

 

5.  W samochodach osobowych obecnie najczęściej stosuje się 

a)  nadwozie osadzone na ramie. 
b)  nadwozie samonośne. 
c)  nadwozie z rama częściową. 
d)  nadwozia specjalne. 
 

6.  Napęd hybrydowy to napęd za pomocą 

a)  wyłącznie silnika elektrycznego. 
b)  wyłącznie silnika wysokopręŜnego. 
c)  wyłącznie silnika z zapłonem iskrowym. 
d)  mieszanego napędu silnika spalinowego i elektrycznego.  

  

 

7.  W klasycznym układzie napędowym 

a)  napędzana jest oś przednia. 
b)  napędzana jest oś tylna. 
c)  silnik jest umieszczony z tyłu. 
d)  napędzane są wszystkie koła 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

24

8.  Nadwozie autobusu o długości 6-8 m to nadwozie typu 

a)  mini. 
b)  midi. 
c)  maxi. 
d)  mega. 

 

9.  Wysokość autobusu dwupoziomowego nie moŜe przekraczać 

a)  2,8 m. 
b)  3,5 m. 
c)  4 m. 
d)  4,5 m. 

 

10. Masa pojazdu z jego normalnym wyposaŜeniem, paliwem, olejami i cieczami w ilościach 

nominalnych bez kierującego to 
a)  dopuszczalna masa całkowita. 
b)  masa własna. 
c)  maksymalna masa całkowita. 
d)  ładowność dopuszczalna. 

 

11. Pokrywy  złączy  przewodów  sterujących  w  pneumatycznych  układach  hamulcowych 

oznaczane są kolorem 
a)  Ŝółtym. 
b)  czerwonym. 
c)  czarnym. 
d)  zielonym. 

 

12. Przedstawiony na rysunku symbol oznacza 

a)  spręŜarkę. 
b)  regulator ciśnienia. 
c)  manometr. 
d)  zawór zwrotny. 

 

 

13. Mechanizmy sprzęgające słuŜą do połączenia 

a)  instalacji elektrycznej ciągnika i przyczepy. 
b)  przewodów hydraulicznych ciągnika i przyczepy. 
c)  przewodów pneumatycznych ciągnika i przyczepy 
d)  ciągnika i przyczepy. 

 

14. Zespół członowy tworzą 

a)  ciągnik siodłowy i naczepa. 
b)  ciągnik balastowy i przyczepa. 
c)  ciągnik rolniczy i przyczepa. 
d)  ciągnik z dwoma przyczepami. 

 

15. Najczęściej w samochodach cięŜarowych, przyczepach i naczepach stosuje się hamulce 

a)  mechaniczne. 
b)  pneumatyczne. 
c)  hydrauliczne. 
d)  hydrauliczno-pneumatyczne. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

25

16. Opóźnienie  działania  pneumatycznych  hamulców  przyczepy  w  stosunku  do  hamulców 

ciągnika 
a)  występuje w układach jednoprzewodowych. 
b)  występuje w układach dwuprzewodowych. 
c)  występuje w układach z ABS-m. 
d)  jest cechą układów EBS. 

 

17. Automatyczne przekładnie bezstopniowe 

a)  stosuje się w motocyklach turystycznych. 
b)  stosuje się w motocyklach enduro. 
c)  stosuje się w skuterach i motorowerach. 
d)  nie stosuje się w jednośladach. 

 

18. Element przedstawiony na rysunku to 

a)  sworzeń zaczepowy. 
b)  siodło. 
c)  obrotnica przyczepy. 
d)  tarcza hamulcowa ciągnika. 

 

 

 

19. Prawdziwe zdanie to 

a)  w  układzie  chłodzenia  motocykla  powietrzem  intensywność  chłodzenia  jest  zawsze 

taka sama. 

b)  silniki  rzędowe  zazwyczaj  umieszcza  się  w  poprzek  motocykla  co  sprzyja  ich 

chłodzeniu. 

c)  układ chłodzenia z pompą cyrkulacyjną nazywamy układem termosyfonowym. 
d)  najczęściej w motocyklach uŜywa się sprzęgła wielotarczowego suchego. 

 

20. Prędkość maksymalna pojazdu to największa średnia prędkość mierzona w następujących 

warunkach 
a)  start lotny, odcinek 10 km, pojazd nie obciąŜony. 
b)  start lotny, odcinek 1 km, pojazd nie obciąŜony. 
c)  start lotny, odcinek 1 km, pojazd obciąŜony. 
d)  start lotny, odcinek 5 km pojazd nie obciąŜony. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

26

 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko …………………………………………………….. 

 
Charakteryzowanie budowy pojazdów samochodowych 
 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10   

 

11   

 

12   

 

13   

 

14   

 

15   

 

16   

 

17   

 

18   

 

19   

 

20   

 

Razem: 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

27

TEST 2 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  
Charakteryzowanie  budowy 
pojazdów samochodowych” 

Test składa się z 20 zadań, z których: 

− 

zadania 1–15 są z poziomu podstawowego, 

− 

zadania 16–20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań 0 lub 1 punkt 

 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań,  

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań, 

dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego, 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  17  zadań,  w  tym  co  najmniej  3  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi1. d, 2. b, 3. c, 4. b, 5. b, 6. b, 7. d, 8. c, 9. d, 10. b, 11.b, 

12. b, 13. a, 14. d, 15. d, 16. c, 17. c, 18. c, 19. c, 20. b. 

 

Plan testu

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nr 

zad.

 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

1.    Zdefiniować 

rodzaje 

pojazdów 

samochodowych 
 

2.    RozróŜnić pojazdy samochodowe 

3.    Sklasyfikować rodzaje nadwozi pojazdów 

4.    Sklasyfikować przyczepy 

5.    Scharakteryzować budowę autobusów 

6.    Scharakteryzować konstrukcje przyczep 

7.    Rozpoznać oznaczenie złączy 

pneumatycznych 

P

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

28

8.    Określić zastosowanie ciągników 

P

 

9.    Określić zastosowanie spręŜarek 

10.    Rozpoznać  symbole  elementów  układu 

pneumatycznego 

11.    Opisać historię powstania motocykla 

12.    Sklasyfikować pojazdy jednośladowe 

13.    Określić budowę skuterów 

14.    Scharakteryzować 

budowę 

układu 

przeniesienia napędu 

15.    Scharakteryzować 

budowę 

silników 

w motocyklach 

16.    Scharakteryzować 

budowę 

układów 

przeniesienia napędu 

PP 

17.    RozróŜnić rodzaje motocykli 

PP 

18.    Określić 

zastosowanie 

hamulców 

pneumatycznych 

PP 

19.    RozróŜnić 

typy 

nadwozi 

pojazdów 

samochodowych 

PP 

20.    Scharakteryzować 

budowę 

zawieszeń 

w motocyklach 

PP 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

29

Przebieg testowania 
 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź  z  uczniami  próbę  udzielania  odpowiedzi  na  takie  typy  zadań  testowych, 

jakie będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom moŜliwość samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi,  podaj  czas  przeznaczony 

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj  się  stworzyć  odpowiednią  atmosferę  podczas  przeprowadzania  pomiaru 

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich moŜliwości). 

9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnij  uczniom  o  zbliŜającym  się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12.  Przeprowadź  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybierz  te  zadania,  które 

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
14.  Opracuj  wnioski  do  dalszego  postępowania,  mającego  na  celu  uniknięcie  niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  20  zadań  o  róŜnym  stopniu  trudności.  Wszystkie  zadania  są  zadaniami 

wielokrotnego wyboru i tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. 

5.  Udzielaj  odpowiedzi  tylko  na  załączonej  karcie  odpowiedzi  –  zaznacz  prawidłową 

odpowiedź  znakiem  X  (w  przypadku  pomyłki  naleŜy  błędną  odpowiedź  zaznaczyć 
kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową). 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. Trudności mogą przysporzyć Ci 
zadania:  16–20,  gdyŜ  są  one  na  poziomie  trudniejszym  niŜ  pozostałe.  Przeznacz  na  ich 
rozwiązanie więcej czasu. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 

Powodzenia 

 

Materiały dla ucznia: 

− 

instrukcja, 

− 

zestaw zadań testowych, 

− 

karta odpowiedzi. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

30

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 

1.  Do pojazdów samochodowych nie zaliczamy 

a)  samochodów osobowych. 
b)  samochodów cięŜarowych. 
c)  motocykli. 
d)  ciągników rolniczych. 

 
 

2.  Pojazd  samochodowy  przeznaczony  konstrukcyjnie  do  przewozu  więcej  niŜ  dziewięciu 

osób łącznie z kierowcą to 
a)  samochód osobowy specjalny. 
b)  autobus. 
c)  samochód cięŜarowo-osobowy. 
d)  samochód osobowy. 

 

3.  Przedstawione na rysunku nadwozie jest nadwoziem 

a)  jednobryłowym. 
b)  dwubryłowym. 
c)  trójbryłowym. 
d)  nie naleŜącym do Ŝadnej z wymienionych grup.  

 

4.  Przyczepa lekka ma dopuszczalną masę całkowitą do 

a)  550 kg. 
b)  750 kg. 
c)  850 kg. 
d)  1000 kg. 

 

5.  Autobus  niskopodwoziowy  ma  podłogę  w  stosunku  do  poziomu  jezdni  na  wysokości 

około 
a)  250 mm. 
b)  340 mm. 
c)  700 mm. 
d)  900 mm. 

 

6.  Przyczepa, której część spoczywa na pojeździe silnikowym i obciąŜa ten pojazd to 

a)  przyczepa rolnicza. 
b)  naczepa. 
c)  przyczepa specjalna. 
d)  przyczepa lekka. 

 

7.  Pokrywy  złączy  przewodów  zasilających  w  pneumatycznych  hamulcach  oznaczane  są 

kolorem 
a)  Ŝółtym. 
b)  zielonym. 
c)  czarnym. 
d)  czerwonym. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

31

8.  Do ciągnięcia przyczep o bardzo duŜej ładowności stosuje się 

a)  ciągniki siodłowe. 
b)  ciągniki rolnicze. 
c)  ciągniki balastowe. 
d)  wszystkie rodzaje ciągników. 

 

9.  Do spręŜania powietrza w układach hamulcowych najczęściej stosuje się spręŜarki 

a)  przeponowe. 
b)  łopatkowe. 
c)  śrubowe. 
d)  tłokowe. 

 

10.  Przedstawiony na rysunku symbol oznacza 

a)  regulator ciśnienia. 
b)  noŜny zawór hamulcowy. 
c)  zawór hamulca postojowego. 
d)  cylinder hamulcowy. 

 

 

11.  Pojazd Gottlieba Daimlera uznany za pierwszy motocykl powstał w roku 

a)  1650. 
b)  1785. 
c)  1885. 
d)  1901. 

 

12.  Motorower to pojazd z silnikiem o pojemności do 

a)  40 cm

3

b)  50 cm

3

c)  125 cm

3

d)  250 cm

3

 

13.  Najczęściej skutery mają koła o średnicy 

a)  10 cali. 
b)  16 cali. 
c)  20 cali. 
d)  25 cali. 

 

14.  W motocyklach do przeniesienia napędu z silnika na tylne koło nie stosuje się 

a)  wałków napędowych. 
b)  przekładni łańcuchowych. 
c)  pasków zębatych. 
d)  pasków klinowych. 

 

 

15.  W układzie typu boxer cylindry 

a)  ustawione są pionowo. 
b)  tworzą między sobą kąt 60

°

c)  tworzą między sobą kąt 90

°

d)  tworzą między sobą kąt 180

°

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

32

16.  W układzie zblokowanym przednim silnik jest umieszczony 

a)  zawsze poprzecznie i napędza koła tylne. 
b)  zawsze wzdłuŜnie i napędza koła przednie. 
c)  poprzecznie lub wzdłuŜnie i napędza koła przednie. 
d)  poprzecznie lub wzdłuŜnie i napędza koła tylne. 

 

17.  Do cech wyróŜniających motocykle enduro naleŜą 

a)  niewielki skok zawieszenia. 
b)  brak oświetlenia i lusterek. 
c)  duŜy skok zawieszenia i prześwit. 
d)  charakterystycznie wysunięte przednie koło 

 

18.  Hamulec najazdowy stosuje się 

a)  do hamowania przedniej osi samochodu osobowego. 
b)  do hamowania tylnej osi samochodu osobowego. 
c)  do hamowania przyczepy. 
d)  jako hamulec awaryjny w przypadku najechania pojazdu na przeszkodę. 

 

19.  Prawdziwe zdanie to 

a)  odmianą kabrioleta jest minivan. 
b)  roadster to nadwozie samochodu osobowo-cięŜarowego. 
c)  limuzyna  jest  typem  luksusowego samochodu osobowego, w którym często miejsce 

dla kierowcy jest oddzielone od reszty samochodu. 

d)  mikrovan  to  nadwozie,  w  którym  wysokość  pojazdu  jest  niewielka  w  stosunku  do 

długości samochodu. 

 

20.  Prawdziwe zdanie to 

a)  dwuramienny wahacz wleczony stosuje się w zawieszeniu przednim motocykla. 
b)  jednoramienny wahacz wleczony ułatwia demontaŜ i montaŜ koła a takŜe pozwala na 

umieszczenie wału napędowego wewnątrz. 

c)  niestabilność  tylnej  części  motocykla  przy  szybkiej  jeździe  występuje  w motocyklach 

z jednoramiennym wahaczem wleczonym. 

d)  w zawieszeniu tylnym stosuje się krótkie wahacze pchane. 

 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

33

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko …………………………………………………….. 

 
Charakteryzowanie budowy pojazdów samochodowych 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10   

 

11   

 

12   

 

13   

 

14   

 

15   

 

16   

 

17   

 

18   

 

19   

 

20   

 

Razem: 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 
 

34

7. LITERATURA 

 

1.  Auto expert w szkole nr 10 96/97 
2.  Dmowski R.: Poradnik motocyklisty. Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, Warszawa 2005. 
3.  Kozłowski  M.(red.):  Mechanik  pojazdów  samochodowych.  Budowa  i  eksploatacja 

pojazdów cz. I. Vogel Publishing, Wrocław 2001 

4.  Prochowski L., śuchowski A.: Pojazdy samochodowe. Samochody cięŜarowe i autobusy. 

Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, Warszawa 2006 

5.  Rychter T.: Mechanik pojazdów samochodowych. WSiP, Warszawa 1992 
6.  Świat motocykli. Nr 4/2004  
7.  www.auto-service.pl 
8.  www.bosshoss.com 
9.  http://images.google.pl/imghp 
10.  www.keeway.pl  
11.  www.knott.pl  
12.  www.pojazdyspecjalne.com 
13.  www.ringfeder.de 
14.  www.wielton.com.pl 
15.  www.zurawie.pl 
16.  www.zaslaw.pl 
 
Literatura metodyczna

 

1.  Krogulec-Sobowiec  M.,  Rudziński  M.:  Poradnik  dla  autorów  pakietów  edukacyjnych. 

KOWEZiU, Warszawa 2003 

2.  Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia zawodowego. Biuro Koordynacji Kształcenia 

Kadr, Fundusz Współpracy, Warszawa 1997. 

3.  Szlosek  F.:  Wstęp  do  dydaktyki  przedmiotów  zawodowych.  Instytut  Technologii 

Eksploatacji, Radom 1998.