194_studniarz

Spis tre

1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach ................................................................................

1.2. Notka metodologiczna i autorzy.......................................

2. Opis zawodu ...............................................................................

2.1. Synteza zawodu ..............................................................

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst

powania zawodu .............................................................

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz

dzia

pracy, zagro

enia, organizacja pracy) ............................

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie.............................................................

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/wali-

dacji kompetencji .............................................................

2.7. Zadania zawodowe ..........................................................

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK ..........................................

3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 10

3.1. Przygotowywanie prac wiertniczych Kz1 .......................... 10
3.2. Wykonywanie prac wiertniczych zgodnie z projektem

Kz2 .................................................................................. 11

3.3. Montowanie instalacji wodoci

gowych i urz

dze

pom-

powych Kz3 ..................................................................... 12

3.4. Kompetencje społeczne KzS .......................................... 13

4. Profil kompetencji kluczowych ................................................ 14

5. Słownik ....................................................................................... 15

1. Dane identyfikacyjne zawodu

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu

w klasyfikacjach

Według Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci na potrzeby rynku pracy

(KZiS 2010):

712615 Studniarz

Grupa wielka 7 – Robotnicy przemysłowi i rzemie

lnicy (w Mi

dzy-

narodowej Klasyfikacji Standardów Edukacyjnych ISCED 2011 – po-
ziom 3).

Grupa elementarna 7126 – Hydraulicy i monterzy instalacji sani-
tarnych (w Mi

dzynarodowym Standardzie Klasyfikacji Zawodów

ISCO-08 odpowiada grupie 7126 Plumbers and pipe fitters).

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ci (PKD 2007):

Sekcja F. Budownictwo, Dział 42. Roboty zwi

zane z budow

obiektów in

ynierii l

dowej i wodnej, Grupa 42.2. Roboty zwi

zane

z budow

ruroci

gów, linii telekomunikacyjnych i elektroenerge-

tycznych.

1.2. Notka metodologiczna i autorzy

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie:
analizy

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

dzynarodowe)

oraz głównie wyników bada

analitycznych na 18 stanowiskach pracy

w 8 przedsi

biorstwach (

rednie – 5, małe − 3, w tym usługowe − 8),

przeprowadzonych w lutym i marcu 2013 r.

Zespół Ekspercki:

•

Andrzej Barnat – Zakład Robót Hydrogeologicznych w Łodzi,

•

Artur Mesor – Usługi Studniarskie i Remontowo-Budowlane

w Pabianicach,

•

Andrzej Nowakowski – Zakład Geologiczno-Studniarski w Łasku,

•

Joanna Orda – Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli

i Kształcenia Praktycznego.

Ewaluatorzy:

•

Ewa Kału

a – Wydział Geologii i Koncepcji Geologicznych Urz

du Marszałkowskiego w Łodzi,

•

Mariola Przybylska – Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2

w Tomaszowie Mazowieckim.

Recenzenci:

•

Andrzej Po

piech – ekspert niezale

ny, były pracownik Przed-

biorstwa Robót Wiertniczych w Pabianicach,

•

Mirosław Urbaniak – Wydział Mechaniczny Politechniki Łódzkiej

w Łodzi.

Komisja Bran

owa (zatwierdzaj

ca):

•

Jacek Hordejuk (przewodnicz

cy) – Izba Rzemie

lnicza i Przed-

biorczo

ci w Białymstoku,

•

Paweł Rostkowski – przedstawiciel pracodawców, AQUAPOMP

Wiercenia Geologiczne Studniarstwo w Białymstoku,

•

Romuald Wojtkowiak – Federacja Zwi

zków Zawodowych Meta-

lowcy w Warszawie.

Data zatwierdzenia:

•

17.10.2013 r.

2. Opis zawodu

2.1. Synteza zawodu

Studniarz wierci otwór w ziemi w celu wykonania uj

cia wód pod-

ziemnych.

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania,

obszary wyst

powania zawodu

Studniarz jest zawodem o charakterze usługowym. Celem pracy

studniarza jest wykonanie uj

cia wód podziemnych. Rezultatem pracy

jest wykonanie odwiertu wraz z zamontowaniem pompy umo

liwiaj

cej

wydobycie wody na powierzchni

ziemi. Studniarz wykonuje wiercenie

zgodnie z wybran

technologi

, u

ywaj

c specjalistycznego sprz

tu,

dobranego na podstawie projektu. Pobiera próbki z poszczególnych
warstw geologicznych. Rozpoznaje warstwy pod wzgl

dem ich charak-

terystyki hydrogeologicznej i dostosowuje charakter pracy do okre

lo-

nych warunków geologicznych. Montuje kolumny rur studziennych wraz
z filtrem oraz pomp

, ruroci

gi odprowadzaj

ce wod

dla potrzeb pom-

powania oczyszczaj

cego i pomiarowego. Montuje obudow

studni

oraz zakłada docelow

pomp

eksploatacyjn

. Studniarz planuje i or-

ganizuje proces wiercenia zgodnie z wymogami sanitarno-higienicz-
nymi, zasadami i przepisami BHP, ochrony ppo

. i ochrony

rodowiska.

W trakcie wykonywania pracy dba o prawidłow

eksploatacj

maszyn

i urz

dze

, na bie

żą

co je konserwuj

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny

i narz

dzia pracy, zagro

enia, organizacja pracy)

Praca w zawodzie studniarza wykonywana jest na terenie otwartym.

W czasie wykonywania pracy studniarz nara

ony jest na działanie

szkodliwych czynników takich, jak: hałas, drgania, a tak

e niskie i wy-

sokie temperatury otoczenia oraz zmienne warunki atmosferyczne.
Studniarz ma kontakt z wiruj

cymi elementami maszyn, cz

sto wykonu-

je przeładunek ci

ęż

kich elementów, sporadycznie pracuje na wysoko-

ci. Praca studniarza przebiega w systemie zmianowym. Studniarz

pracuje w zespole, którego prac

nadzoruje i organizuje. Ze wzgl

na specyfik

pracy jest to zazwyczaj zespół dwuosobowy.

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu

Wykonywanie zawodu studniarza wymaga dobrego stanu zdrowia,

sprawno

ci fizycznej i dobrej koordynacji wzrokowo-ruchowej. Do wy-

konywania pracy w tym zawodzie niezb

dne s

uzdolnienia techniczne,

odporno

ść

na długotrwały wysiłek fizyczny, dokładno

ść

, odpowiedzial-

ść

, zdyscyplinowanie oraz zrównowa

enie emocjonalne, spostrze-

gawczo

ść

, refleks i umiej

tno

ść

przewidywania zagro

. Studniarz

pracuje zazwyczaj w zespole dwuosobowym. Przeciwwskazaniami do
wykonywania zawodu s

: ograniczenia sprawno

ci ruchowej, upo

le-

dzenie umysłowe, niska sprawno

ść

fizyczna, wady słuchu i wzroku

niepodlegaj

ce korekcji, l

k wysoko

ci, klaustrofobia.

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie

Na stanowisku studniarza pracodawcy najcz

ęś

ciej zatrudniaj

ab-

solwentów zasadniczej szkoły zawodowej w zawodach np.: 811305
Wiertnik; 712616 Monter sieci, instalacji i urz

dze

sanitarnych; 723310

Mechanik-monter maszyn i urz

dze

. Ch

tnie zatrudniani s

absol-

wenci szkół na poziomie

rednim lub policealnym np.: 311707 Technik

wiertnik; 311702 Technik geolog; 311702 Technik górnictwa otworowe-
go. Podstaw

do podj

cia samodzielnej pracy jest zdany egzamin cze-

ladniczy lub uko

czenie kursu wiertacza brygadzisty.

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/

/walidacji kompetencji

Studniarz zwykle rozpoczyna prac

jako pomocnik brygadzisty, na-

pnie mo

e awansowa

na stanowisko brygadzisty. Studniarz mo

potwierdzi

wiedz

i umiej

tno

ci praktyczne egzaminem czeladniczym

lub mistrzowskim dla zawodu studniarz w organizacjach rzemie

lni-

czych. Studniarz mo

e równie

pogł

bia

wiedz

i doskonali

umiej

ci na drodze kształcenia pozaformalnego, uczestnicz

c w kursach

w zakresie kwalifikacji np.: M.8. Wykonywanie prac wiertniczych, uj

tej

w podstawie programowej w zawodzie 311707 Technik wiertnik; R.25.
Wykonywanie prac geologicznych, uj

tej w podstawie programowej

w zawodzie 311106 Technik geolog; B.9. Wykonywanie robót zwi

za-

nych z monta

em i remontem instalacji sanitarnych, uj

tej w podstawie

programowej w zawodzie 712616 Monter sieci, instalacji i urz

dze

sanitarnych; M.17. Monta

i obsługa maszyn i urz

dze

tej w pod-

stawie programowej w zawodzie 723310 Mechanik-monter maszyn
i urz

dze

oraz potwierdza

uzyskane kwalifikacje egzaminami organi-

zowanym przez okr

gowe komisje egzaminacyjne.

2.7. Zadania zawodowe

Z1. Planowanie prac wiertniczych na podstawie projektu prac geolo-

gicznych i dokumentacji hydrogeologicznej (niezb

dne kompe-

tencje: Kz1, KzS).

Z2. Dobieranie urz

dze

i narz

dzi do technologii wiercenia (nie-

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z3. Przygotowywanie placu wierce

(niezb

dne kompetencje: Kz1,

KzS).

Z4. Wiercenia z zastosowaniem urz

dzenia wiertniczego wraz

z osprz

tem (niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z5. Nadzorowanie pracy urz

dze

wiertniczych (niezb

dne kompe-

tencje: Kz2, KzS).

Z6. Prowadzenie podstawowej dokumentacji geologicznej (niezb

ne kompetencje: Kz2, KzS).

Z7. Montowanie kolumny rur studziennych wraz z filtrem (niezb

dne

kompetencje: Kz2, KzS).

Z8. Wykonywanie pompowania oczyszczaj

cego i kontrolnego (nie-

dne kompetencje: Kz2, Kz3, KzS).

Z9. Likwidowanie frontu robót wiertniczych (niezb

dne kompetencje:

Kz2, KzS).

Z10. Montowanie obudowy studziennej oraz urz

dzenia pompowego

(niezb

dne kompetencje: Kz3, KzS).

Z11. Organizowanie stanowiska pracy zgodnie z przepisami BHP,

ochrony ppo

., ochrony

rodowiska oraz wymaganiami ergono-

mii (niezb

dne kompetencje: Kz1, Kz2; Kz3; KzS).

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych

Kz1 – Przygotowywanie prac wiertniczych (potrzebne do wykonywania

zada

: Z1, Z2, Z3, Z11).

Kz2 – Wykonywanie prac wiertniczych zgodnie z projektem (potrzebne

do wykonywania zada

: Z4, Z5, Z6, Z7, Z8, Z9, Z11).

Kz3 – Montowanie instalacji wodoci

gowych i urz

dze

pompowych

(potrzebne do wykonywania zada

: Z8, Z10, Z11).

KzS – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonywania zada

Z1÷Z11).

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK

Kompetencje zawodowe potrzebne do wykonywania zada

w za-

wodzie sugeruje si

wykorzysta

do opisu kwalifikacji na poziomie 3

wła

ciwym dla wykształcenia

zasadniczego zawodowego w Europej-

skiej i Polskiej Ramie Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miej-
scem usytuowania zawodu w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci (gru-

pa wielka 7 i jej odpowiednik w ISCED 2011).

Osoba wykonuj

ca zawód studniarza:

1) w zakresie wiedzy: zna fakty, zasady, procesy i poj

cia ogólne; zna

i rozumie podstawowe zale

ci w zawodzie studniarza oraz

w szerszym zakresie elementarne uwarunkowania prowadzonej
działalno

ci w bran

y budowlanej;

2) w zakresie umiej

tno

ci: ma umiej

tno

ci wymagane do realizacji

niezbyt prostych zada

i rozwi

zywania prostych, typowych proble-

mów w zawodzie studniarza poprzez dobieranie podstawowych me-
tod, narz

dzi i materiałów do wykonywania wierce

w celu uj

cia

wód podziemnych; potrafi wykonywa

zadania według ogólnej in-

strukcji, w cz

ęś

ciowo zmiennych warunkach; umie odbiera

i formu-

łowa

niezbyt zło

one wypowiedzi, tak

e bardzo proste wypowiedzi

w j

zyku obcym.

3. Opis kompetencji zawodowych

Opis kompetencji dotyczy tylko kompetencji zawodowych zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z2, Z3, Z11 wymaga posiadania

kompetencji zawodowej Kz1.

3.1. Przygotowywanie prac wiertniczych Kz1

Wiedza – zna i rozumie podsta-
wowe fakty, zasady, procesy po-
j

cia ogólne i zale

ci zwi

zane

z przygotowaniem do wykonywa-
nia prac wiertniczych, w szczegól-
no

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-

ny ppo

., ergonomii i ochrony

rodowiska w zakresie przygo-

towywania frontu robót stud-
niarskich;

−

warunki hydrogeologiczne wy-

puj

ce na obszarze wier-

;

−

rodzaje skał, ich budow

oraz

wła

ciwo

ci;

−

rodzaje technologii wiercenia

i wydobycia wody wraz z zasa-
dami ich doboru;

−

zasady organizacji transportu,

załadunku i rozładunku sprz

wiertniczego;

−

procedury wykonywania robót

studniarskich.

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

proste zadania zwi

zane z przy-

gotowaniem do wykonywania prac
wiertniczych, według okre

lonej

instrukcji, w cz

ęś

ciowo zmiennych

warunkach, w szczególno

ci po-

trafi:

−

stosowa

zasady i przepisy

BHP, ochrony ppo

., ergonomii

i ochrony

rodowiska w zakre-

sie przygotowywania frontu ro-
bót studniarskich;

−

korzysta

z dokumentacji geo-

logicznej;

−

rozpoznawa

podstawowe wła-

ciwo

ci skał;

−

dobiera

technologi

i narz

dzia do wła

ciwo

ci fizycznych;

−

dobiera

typ urz

dzenia wiert-

niczego do technologii wierce-
nia;

−

organizowa

transport

oraz

prace załadunkowe i rozładun-
kowe sprz

tu wiertniczego;

−

okre

i zapobiega

zagro-

eniom wyst

puj

cym podczas

prac monta

owych i załadow-

czych oraz prac wiertniczych.

Wykonanie zada

zawodowych Z4, Z5, Z6, Z7, Z8, Z9, Z11 wymaga

posiadania kompetencji zawodowej Kz2.

3.2. Wykonywanie prac wiertniczych zgodnie

z projektem Kz2

Wiedza – zna i rozumie podstawowe
fakty, zasady, procesy poj

cia ogól-

ne i zale

ci zwi

zane z wykony-

waniem prac wiertniczych, w szcze-
gólno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochrony

ppo

., ergonomii i ochrony

ro-

dowiska w zakresie prowadzenia
prac wiertniczych;

−

metody pobierania próbek geo-

logicznych;

−

typy urz

dze

wiertniczych;

−

zasady monta

u i demonta

urz

dze

wiertniczych;

−

zasady eksploatacji i konserwacji

urz

dze

wiertniczych;

−

zasady transportu i składowania

elementów rurowych, narz

dzi

i osprz

tu wiertniczego;

−

zasady doboru filtrów studzien-

nych i ich monta

−

zasady wykonania pompowa

oczyszczaj

cych i kontrolnych;

−

zasady oceniania stanu tech-

nicznego studni na podstawie
wyników pompowania kontrolne-
go.

Umiej

tno

ci – wykonuje nie-

zbyt proste zadania zwi

zane

z wykonywaniem prac wiertni-
czych, według okre

lonej in-

strukcji, w cz

ęś

ciowo zmiennych

warunkach, w szczególno

ci po-

trafi:

−

stosowa

zasady i przepisy

BHP, ochrony ppo

., ergo-

nomii i ochrony

rodowiska

w zakresie prowadzenia prac
wiertniczych;

−

pobiera

, oznacza

i prze-

chowywa

próbki zwierca-

nych skał;

−

montowa

demontowa

urz

dzenia wiertnicze;

−

obsługiwa

i konserwowa

urz

dzenia wiertnicze;

−

transportowa

i składowa

elementy rurowe, narz

dzia

i osprz

t wiertniczy;

−

montowa

filtry studzienne

w wykonanym odwiercie;

−

wykonywa

pompowania

oczyszczaj

ce i kontrolne;

−

ocenia

stan

techniczny

studni na podstawie wyników
pompowania kontrolnego.

Wykonanie zada

zawodowych Z8, Z10, Z11 wymaga posiadania

kompetencji zawodowej Kz3.

3.3. Montowanie instalacji wodoci

gowych i urz

dze

pompowych Kz3

Wiedza – zna i rozumie podsta-
wowe, zasady, procesy, poj

cia

ogólne i zale

ci zwi

zane

z monta

em instalacji wodoci

gowych i urz

dze

pompowych, w

szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-

ny ppo

., ergonomii i ochrony

rodowiska w zakresie monto-

waniu instalacji wodoci

go-

wych i urz

dze

pompowych;

−

typy

urz

dze

pompowych

oraz zasady ich doboru;

−

zasady monta

u i demonta

urz

dze

pompowych;

−

zasady monta

u instalacji wo-

doci

gowych;

−

podstawowe zasady eksplo-

atacji urz

dze

pompowych;

−

przyczyny najcz

stszych awarii

urz

dze

pompowych.

Umiej

tno

ci – wykonuje niezbyt

proste zadania zwi

zane z mon-

towaniem instalacji wodoci

go-

wych i urz

dze

pompowych,

według ogólnej instrukcji, w cz

ciowo

zmiennych

warunkach,

w szczególno

ci potrafi:

−

stosowa

zasady i przepisy

BHP, ochrony ppo

., ergonomii

i ochrony

rodowiska w zakre-

sie montowaniu instalacji wo-
doci

gowych i urz

dze

pom-

powych;

−

dobiera

urz

dzenia pompowe;

−

montowa

i demontowa

urz

dzenia pompowe zgodnie z do-
kumentacj

;

−

montowa

instalacje wodoci

gowe;

−

obsługiwa

urz

dzenia pom-

powe;

−

diagnozowa

i usuwa

proste

awarie urz

dze

pompowych.

5. Słownik

Zawód

−

zbiór zada

(zespół czynno

ci) wyodr

bnionych w wyniku społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj

cych odpowiednich kwalifikacji

i kompetencji (wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych)

zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi

ródło dochodów.

Specjalno

ść

−

jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz

ęść

czynno

ci o podobnym charakterze (zwi

zanych z wykonywan

funkcj

lub przedmiotem pracy) wymagaj

cych pogł

bionej lub do-

datkowej wiedzy i umiej

tno

ci zdobytych w wyniku dodatkowego

szkolenia lub praktyki.

Zadanie
zawodowe

−

logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra

nie okre-

lonym pocz

tku i ko

cu, wyodr

bniony ze wzgl

du na rodzaj lub

sposób wykonywania czynno

ci zawodowych powi

zanych jednym

celem, ko

cy si

produktem, usług

lub decyzj

Kompetencje
zawodowe

−

wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych.

Wiedza

−

zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie

uczenia si

, odnosz

cych si

do dziedziny uczenia si

lub działalno-

ci zawodowej.

Umiej

tno

−

zdolno

ść

wykonywania zada

i rozwi

zywania problemów wła

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

lub działalno

ci zawodowej.

Kompetencje
społeczne

−

zdolno

ść

autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w

yciu

zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl

dnieniem kontekstu etycznego.

Kompetencje
kluczowe

−

wiedza, umiej

tno

ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb

dne

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.

Standard
kompetencji
zawodowych

−

norma opisuj

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania

zada

zawodowych wchodz

cych w skład zawodu, akceptowana

przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran

owych, praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Kwalifikacja

−

zestaw efektów uczenia si

(zasób wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompe-

tencji społecznych), których osi

gni

cie zostało formalnie potwier-

dzone przez uprawnion

instytucj

Europejska
Rama
Kwalifikacji

−

przyj

ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,

umo

liwiaj

cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró

nych

krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró

niono 8 poziomów

kwalifikacji opisywanych za pomoc

efektów uczenia si

; stanowi

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.

Polska Rama
Kwalifikacji

−

opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce.

Krajowy
System
Kwalifikacji

−

ogół rozwi

słu

żą

cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji

(potwierdzaniu efektów uczenia si

) oraz zapewnianiu ich jako

ci.