background image

 

Odpowiedzi na pytania na egzamin z algebry i geometrii 

analitycznej 

 

1.  Jakie odwzorowanie nazywamy zล‚oลผeniem odwzorowaล„? 

Dane  sฤ…  odwzorowania  ๐‘“๐‘“: ๐ด๐ด โ†’ ๐ต๐ต,  ๐‘”๐‘”: ๐ต๐ต โ†’ ๐ถ๐ถ.  Zล‚oลผeniem  odwzorowaล„  ๐‘“๐‘“  i  ๐‘”๐‘”  nazywamy 
odwzorowanie 

(๐‘“๐‘“ โˆ˜ ๐‘”๐‘”): ๐ด๐ด โ†’ ๐ถ๐ถ takie, ลผe โˆ€๐‘Ž๐‘Ž โˆˆ ๐ด๐ด(๐‘“๐‘“ โˆ˜ ๐‘”๐‘”)(๐‘Ž๐‘Ž) = ๐‘”๐‘”๏ฟฝ๐‘“๐‘“(๐‘Ž๐‘Ž)๏ฟฝ. 

2.  Podaj i uzasadnij wzรณr na odwzorowanie odwrotne do zล‚oลผenia odwzorowaล„. 

(๐‘“๐‘“ โˆ˜ ๐‘”๐‘”)

โˆ’1

= ๐‘“๐‘“

โˆ’1

โˆ˜ ๐‘”๐‘”

โˆ’1

 

(๐‘”๐‘” โˆ˜ ๐‘“๐‘“)

โˆ’1

(๐‘๐‘) = ๐‘Ž๐‘Ž โŸบ (๐‘”๐‘” โˆ˜ ๐‘“๐‘“)(๐‘Ž๐‘Ž) = ๐‘๐‘ โŸบ ๐‘“๐‘“(๐‘Ž๐‘Ž) = ๐‘๐‘ โˆง ๐‘”๐‘”(๐‘๐‘) = ๐‘๐‘ 

(๐‘“๐‘“

โˆ’1

โˆ˜ ๐‘”๐‘”

โˆ’1

)(๐‘๐‘) = ๐‘Ž๐‘Ž

1

โŸบ ๐‘“๐‘“

โˆ’1

๏ฟฝ๐‘”๐‘”

โˆ’1

(๐‘๐‘)๏ฟฝ = ๐‘Ž๐‘Ž

1

โŸบ ๐‘”๐‘”

โˆ’1

(๐‘๐‘) = ๐‘“๐‘“(๐‘Ž๐‘Ž

1

) โŸบ ๐‘๐‘ = ๐‘”๐‘”๏ฟฝ๐‘“๐‘“(๐‘Ž๐‘Ž

1

)๏ฟฝ

= (๐‘”๐‘” โˆ˜ ๐‘“๐‘“)(๐‘Ž๐‘Ž

1

) โ‡’ ๐‘Ž๐‘Ž = ๐‘Ž๐‘Ž

1

โ‡’ ๐‘“๐‘“

โˆ’1

โˆ˜ ๐‘”๐‘”

โˆ’1

= (๐‘”๐‘” โˆ˜ ๐‘“๐‘“)

โˆ’1

 

3.  Co nazywamy odwzorowaniem odwrotnym do danego? Kiedy istnieje? 

Odwzorowanie  ๐‘”๐‘”: ๐ต๐ต โ†’ ๐ด๐ด  nazywamy odwrotnym do ๐‘“๐‘“: ๐ด๐ด โ†’ ๐ต๐ต  i oznaczamy ๐‘”๐‘” = ๐‘“๐‘“

โˆ’1

,  jeลผeli 

โˆ€๐‘Ž๐‘Ž โˆˆ ๐ด๐ด, ๐‘๐‘ โˆˆ ๐ต๐ต๐‘“๐‘“

โˆ’1

(๐‘๐‘) = ๐‘Ž๐‘Ž โŸบ ๐‘“๐‘“(๐‘Ž๐‘Ž) = ๐‘๐‘. 

Odwzorowanie odwrotne ๐‘”๐‘” = ๐‘“๐‘“

โˆ’1

  istnieje wtedy i tylko wtedy, gdy odwzorowanie ๐‘“๐‘“  jest 

bijekcjฤ…. 

4.  Ile wynosi moduล‚ iloczynu dwรณch liczb zespolonych o module rรณwnym m? Dlaczego? 

|๐‘ง๐‘ง

1

| = |๐‘ง๐‘ง

2

| = ๐‘š๐‘š 

|๐‘ง๐‘ง

1

โ‹… ๐‘ง๐‘ง

2

| = |๐‘ง๐‘ง

1

| โ‹… |๐‘ง๐‘ง

2

| = ๐‘š๐‘š

2

 

๐‘ง๐‘ง

1

โ‹… ๐‘ง๐‘ง

2

= |๐‘ง๐‘ง

1

| โ‹… |๐‘ง๐‘ง

1

|[(cos ๐‘ฅ๐‘ฅ

1

cos ๐‘ฅ๐‘ฅ

2

โˆ’ sin ๐‘ฅ๐‘ฅ

1

sin ๐‘ฅ๐‘ฅ

2

) + ๐‘–๐‘–(cos ๐‘ฅ๐‘ฅ

1

sin x

2

+ cos x

2

sin x

1

)]

= |๐‘ง๐‘ง

1

โ‹… ๐‘ง๐‘ง

2

|{cos(๐‘ฅ๐‘ฅ

1

+ ๐‘ฅ๐‘ฅ

2

) + ๐‘–๐‘–[sin(x

1

+ x

2

)]} 

5.  Jak zapisujemy liczbฤ™ zespolonฤ… w postaci wykล‚adniczej? Objaล›nij uลผyte symbole. Podaj wzรณr 

na iloczyn dwรณch liczb w tej postaci. 
๐‘‘๐‘‘ = ln|๐‘ง๐‘ง| = log

๐‘’๐‘’

|๐‘ง๐‘ง| โŸบ |๐‘ง๐‘ง| = ๐‘’๐‘’

๐‘‘๐‘‘

 

๐‘ง๐‘ง = |๐‘ง๐‘ง|๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–๐œ‘๐œ‘

= ๐‘’๐‘’

๐‘‘๐‘‘

โˆ™ ๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–๐œ‘๐œ‘

= ๐‘’๐‘’

๐‘‘๐‘‘+๐‘–๐‘–๐œ‘๐œ‘

 

๐‘ง๐‘ง

1

โˆ™ ๐‘ง๐‘ง

2

= |๐‘ง๐‘ง

1

| โˆ™ |๐‘ง๐‘ง

2

| โˆ™ (cos(๐œ‘๐œ‘

1

+ ๐œ‘๐œ‘

2

) + ๐‘–๐‘– sin(๐œ‘๐œ‘

1

+ ๐œ‘๐œ‘

2

)) = |๐‘ง๐‘ง|๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–(๐œ‘๐œ‘

1

+๐œ‘๐œ‘

2

)

 

6.  Podaj i uzasadnij wzรณr na cosinus i sinus kฤ…ta w zaleลผnoล›ci od funkcji wykล‚adniczej. 

cos ๐œ‘๐œ‘ =

๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–๐œ‘๐œ‘

+ ๐‘’๐‘’

โˆ’๐‘–๐‘–๐œ‘๐œ‘

2

,

sin ๐œ‘๐œ‘ =

๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–๐œ‘๐œ‘

โˆ’ ๐‘’๐‘’

โˆ’๐‘–๐‘–๐œ‘๐œ‘

2

 

๐‘ง๐‘ง = |๐‘ง๐‘ง| โˆ™ ๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–๐œ‘๐œ‘

= |๐‘ง๐‘ง| โˆ™ (cos ๐œ‘๐œ‘ + sin ๐œ‘๐œ‘) 

๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–(๐œ‘๐œ‘

1

+๐œ‘๐œ‘

2

)

= ๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–๐œ‘๐œ‘

1

+๐‘–๐‘–๐œ‘๐œ‘

2

= ๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–๐œ‘๐œ‘

1

+ ๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–๐œ‘๐œ‘

2

 

cos(๐œ‘๐œ‘

1

+ ๐œ‘๐œ‘

2

) + ๐‘–๐‘– โˆ™ sin(๐œ‘๐œ‘

1

+ ๐œ‘๐œ‘

2

) = (cos ๐œ‘๐œ‘

1

+ ๐‘–๐‘– sin ๐œ‘๐œ‘

1

) โˆ™ (cos ๐œ‘๐œ‘

2

+ ๐‘–๐‘– sin ๐œ‘๐œ‘

2

๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–๐œ‘๐œ‘

= cos ๐œ‘๐œ‘ + ๐‘–๐‘– sin ๐œ‘๐œ‘ ,

๐‘’๐‘’

โˆ’๐‘–๐‘–๐œ‘๐œ‘

= cos(โˆ’๐œ‘๐œ‘) + ๐‘–๐‘– sin(โˆ’๐œ‘๐œ‘) = cos ๐œ‘๐œ‘ โˆ’ ๐‘–๐‘– sin ๐œ‘๐œ‘ 

7.  Kiedy  wektory  ๐‘’๐‘’

1

, โ€ฆ , ๐‘’๐‘’

๐‘›๐‘›

  nazywamy  liniowo  niezaleลผnymi?  Czy  wektory 

(1, 2),  (4, โˆ’1), 

(โˆ’2, 3) sฤ… liniowo niezaleลผne? 
Wektory ๐‘’๐‘’

1

๏ฟฝ , โ€ฆ , ๐‘’๐‘’

๐‘›๐‘›

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ nazywamy liniowo niezaleลผnymi, jeล›li: 

โˆ€๐›ผ๐›ผ

1

, โ€ฆ , ๐›ผ๐›ผ

๐‘›๐‘›

โˆˆ ๐พ๐พ  ๏ฟฝ ๐›ผ๐›ผ

๐‘–๐‘–

โ‹… ๐‘ฅ๐‘ฅ

๐‘–๐‘–

๏ฟฝ = 0๏ฟฝ

๐‘›๐‘›

๐‘–๐‘–=1

โ‡’ ๐›ผ๐›ผ

1

= โ‹ฏ = ๐›ผ๐›ผ

๐‘›๐‘›

= 0 

Wektory 

(1, 2),  (4, โˆ’1),  (โˆ’2, 3)  sฤ…  liniowo  niezaleลผne,  poniewaลผ  ลผaden  z  nich  nie  jest 

kombinacjฤ… innego: 
๐‘‘๐‘‘๐‘’๐‘’๐‘‘๐‘‘ ๏ฟฝ1

4

2 โˆ’1๏ฟฝ โ‰  0 โˆง ๐‘‘๐‘‘๐‘’๐‘’๐‘‘๐‘‘ ๏ฟฝ

1 โˆ’2

2

3 ๏ฟฝ โ‰  0 โˆง ๐‘‘๐‘‘๐‘’๐‘’๐‘‘๐‘‘ ๏ฟฝ

4

โˆ’2

โˆ’1

3 ๏ฟฝ โ‰  0

 

background image

 

8.  Co to jest baza przestrzeni wektorowej? Co ล‚ฤ…czy dwie bazy tej samej przestrzeni? 

Bazฤ…  przestrzeni  wektorowej  nazywamy  zbiรณr  wektorรณw  ๐‘’๐‘’

1

๏ฟฝ , โ€ฆ , ๐‘’๐‘’

๐‘›๐‘›

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ โˆˆ ๐‘‹๐‘‹,  speล‚niajฤ…cych 

nastฤ™pujฤ…ce warunki: 
- generujฤ… przestrzeล„ wektorowฤ… ๐‘‹๐‘‹, 
- sฤ… liniowo niezaleลผne, 
Jeลผeli 

(๐‘’๐‘’

1

๏ฟฝ , โ€ฆ , ๐‘’๐‘’

๐‘›๐‘›

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ), (๐ธ๐ธ

1

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ, โ€ฆ , ๐ธ๐ธ

๐‘›๐‘›

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ) sฤ… bazami wektorowymi przestrzeni ๐‘‹๐‘‹, to ๐‘›๐‘› = ๐‘š๐‘š, gdzie liczba ๐‘›๐‘› 

jest wymiarem przestrzeni ๐‘‹๐‘‹. Bazy te majฤ… ten sam wymiar: 
dim ๐‘‹๐‘‹ = ๐‘š๐‘š = ๐‘›๐‘› 

9.  Jak okreล›lamy reprezentacjฤ™ macierzowฤ… odwzorowania liniowego? 

๐‘‡๐‘‡(๐‘ฅ๐‘ฅฬ…) = ๐‘‡๐‘‡ ๏ฟฝ๏ฟฝ ๐‘ฅ๐‘ฅ

๐‘—๐‘—

๐‘’๐‘’

๐‘—๐‘—

๏ฟฝ

๐‘›๐‘›

๐‘—๐‘— =1

๏ฟฝ = ๏ฟฝ ๐‘ฆ๐‘ฆ

๐‘–๐‘–

๐ธ๐ธ

๐‘–๐‘–

๏ฟฝ

๐‘›๐‘›

๐‘–๐‘–=1

โ‡’ ๐‘ฆ๐‘ฆ

๐‘–๐‘–

= ๏ฟฝ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

๐‘ฅ๐‘ฅ

๐‘—๐‘—

๐‘›๐‘›

๐‘–๐‘–=๐‘—๐‘—

 

10. Podaj i uzasadnij wzรณr na iloczyn macierzy. 

Niech 

(๐‘’๐‘’

1

๏ฟฝ , โ€ฆ , ๐‘’๐‘’

๐‘›๐‘›

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ) bฤ™dzie bazฤ… wektorowฤ… w ๐‘‹๐‘‹, (๐ธ๐ธ

1

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ, โ€ฆ , ๐ธ๐ธ

๐‘›๐‘›

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ) - bazฤ… wektorowฤ… w ๐‘Œ๐‘Œ, (๐œ€๐œ€

1

๏ฟฝ , โ€ฆ , ๐œ€๐œ€

๐‘›๐‘›

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ) 

- bazฤ… wektorowฤ… w ๐‘๐‘. Niech ๐‘‡๐‘‡: ๐‘‹๐‘‹ โ†’ ๐‘Œ๐‘Œ, ๐‘†๐‘†: ๐‘Œ๐‘Œ โ†’ ๐‘๐‘. Macierz ๐ด๐ด jest reprezentacjฤ… macierzowฤ… 
odwzorowania ๐‘‡๐‘‡, macierz ๐ต๐ต jest reprezentacjฤ… macierzowฤ… odwzorowania ๐‘†๐‘†: 

๐ด๐ด = ๏ฟฝ

๐‘Ž๐‘Ž

11

โ‹ฏ ๐‘Ž๐‘Ž

1๐‘›๐‘›

โ‹ฎ

 

โ‹ฎ

๐‘Ž๐‘Ž

๐‘š๐‘š1

โ‹ฏ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘š๐‘š๐‘›๐‘›

๏ฟฝ 

๐ต๐ต = ๏ฟฝ

๐‘๐‘

11

โ‹ฏ ๐‘Ž๐‘Ž

1๐‘š๐‘š

โ‹ฎ

 

โ‹ฎ

๐‘๐‘

๐‘ ๐‘ 1

โ‹ฏ ๐‘๐‘

๐‘ ๐‘ ๐‘š๐‘š

๏ฟฝ 

๐ถ๐ถ = ๏ฟฝ

๐‘๐‘

11

โ‹ฏ ๐‘๐‘

1๐‘›๐‘›

โ‹ฎ

 

โ‹ฎ

๐‘๐‘

๐‘๐‘1

โ‹ฏ ๐‘๐‘

๐‘๐‘๐‘›๐‘›

๏ฟฝ 

Macierz ๐ถ๐ถ = ๐ต๐ต โˆ™ ๐ด๐ด jest reprezentacjฤ… macierzowฤ… odwzorowania ๐‘†๐‘† โˆ˜ ๐‘‡๐‘‡. 

๐‘‡๐‘‡๏ฟฝ๐‘’๐‘’

๐‘—๐‘—

๏ฟฝ๏ฟฝ = ๏ฟฝ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘˜๐‘˜๐‘—๐‘—

โˆ™ ๐ธ๐ธ

๐‘˜๐‘˜

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ

๐‘š๐‘š

๐‘˜๐‘˜=1

 

๐‘†๐‘†(๐ธ๐ธ

๐‘˜๐‘˜

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ) = ๏ฟฝ ๐‘๐‘

๐‘–๐‘–๐‘˜๐‘˜

โˆ™ ๐œ€๐œ€

๐‘–๐‘–

๏ฟฝ

๐‘๐‘

๐‘–๐‘–=1

 

(๐‘†๐‘† โˆ˜ ๐‘‡๐‘‡)๏ฟฝ๐‘’๐‘’

๐‘—๐‘—

๏ฟฝ๏ฟฝ = ๐‘†๐‘† ๏ฟฝ๐‘‡๐‘‡๏ฟฝ๐‘’๐‘’

๐‘—๐‘—

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ = ๐‘†๐‘† ๏ฟฝ๏ฟฝ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘˜๐‘˜๐‘—๐‘—

โˆ™ ๐ธ๐ธ

๐‘˜๐‘˜

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ

๐‘š๐‘š

๐‘˜๐‘˜=1

๏ฟฝ = ๏ฟฝ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘˜๐‘˜๐‘—๐‘—

โˆ™ ๐‘†๐‘†(๐ธ๐ธ

๐‘˜๐‘˜

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ)

๐‘š๐‘š

๐‘˜๐‘˜=1

= ๏ฟฝ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘˜๐‘˜๐‘—๐‘—

๐‘š๐‘š

๐‘˜๐‘˜=1

โˆ™ ๏ฟฝ ๐‘๐‘

๐‘–๐‘–๐‘˜๐‘˜

โˆ™ ๐œ€๐œ€

๐‘–๐‘–

๏ฟฝ

๐‘๐‘

๐‘–๐‘–=1

= ๏ฟฝ ๏ฟฝ๏ฟฝ ๐‘๐‘

๐‘–๐‘–๐‘˜๐‘˜

โˆ™ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘˜๐‘˜๐‘—๐‘—

๐‘š๐‘š

๐‘˜๐‘˜=1

๏ฟฝ

๐‘๐‘

๐‘–๐‘–=1

โˆ™ ๐œ€๐œ€

๐‘–๐‘–

๏ฟฝ 

(๐‘†๐‘† โˆ˜ ๐‘‡๐‘‡)๏ฟฝ๐‘’๐‘’

๐‘—๐‘—

๏ฟฝ๏ฟฝ = ๏ฟฝ ๐‘๐‘

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

โˆ™ ๐œ€๐œ€

๐‘–๐‘–

๏ฟฝ

๐‘๐‘

๐‘–๐‘–=1

โ‡’ ๐‘๐‘

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

= ๏ฟฝ ๐‘๐‘

๐‘–๐‘–๐‘˜๐‘˜

โˆ™ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘˜๐‘˜๐‘—๐‘—

๐‘š๐‘š

๐‘˜๐‘˜=1

 

11. Podaj i uzasadnij wzรณr na transpozycjฤ™ iloczynu macierzy. 

โˆ€ macierzy ๐ด๐ด i ๐ต๐ต wymiaru ๐‘›๐‘› ร— ๐‘›๐‘› (๐ด๐ด โˆ™ ๐ต๐ต)

๐‘‡๐‘‡

= ๐ต๐ต

๐‘‡๐‘‡

โˆ™ ๐ด๐ด

๐‘‡๐‘‡

 

๐ถ๐ถ = ๐ด๐ด โˆ™ ๐ต๐ต,

๐ถ๐ถ = ๏ฟฝ๐‘๐‘

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

๏ฟฝ โ‡’ ๐‘๐‘

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

= ๏ฟฝ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘–๐‘–๐‘˜๐‘˜

๐‘๐‘

๐‘˜๐‘˜๐‘—๐‘—

๐‘›๐‘›

๐‘˜๐‘˜=1

 

๐ถ๐ถ

๐‘‡๐‘‡

= (๐ด๐ด โˆ™ ๐ต๐ต)

๐‘‡๐‘‡

,

๐ถ๐ถ

๐‘‡๐‘‡

= ๏ฟฝ๐‘๐‘

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

๐‘‡๐‘‡

๏ฟฝ 

๐‘๐‘

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

๐‘‡๐‘‡

= ๐‘๐‘

๐‘—๐‘—๐‘–๐‘–

= ๏ฟฝ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘—๐‘—๐‘˜๐‘˜

๐‘๐‘

๐‘˜๐‘˜๐‘–๐‘–

๐‘›๐‘›

๐‘˜๐‘˜=1

= ๏ฟฝ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘˜๐‘˜๐‘—๐‘—

๐‘‡๐‘‡

๐‘๐‘

๐‘–๐‘–๐‘˜๐‘˜

๐‘‡๐‘‡

๐‘›๐‘›

๐‘˜๐‘˜=1

= ๏ฟฝ ๐‘๐‘

๐‘–๐‘–๐‘˜๐‘˜

๐‘‡๐‘‡

๐‘Ž๐‘Ž

๐‘˜๐‘˜๐‘—๐‘—

๐‘‡๐‘‡

๐‘›๐‘›

๐‘˜๐‘˜=1

โ‡’ ๐ถ๐ถ

๐‘‡๐‘‡

= ๐ต๐ต

๐‘‡๐‘‡

โˆ™ ๐ด๐ด

๐‘‡๐‘‡

 

12. Podaj wzรณr na wyznacznik iloczynu macierzy. 

det ๐ด๐ด โˆ™ ๐ต๐ต = det ๐ด๐ด โˆ™ det ๐ต๐ต 

13. Podaj rozwiniฤ™cie Laplaceโ€™a wyznacznika macierzy. 

Jeล›li ๐ด๐ด jest macierzฤ… kwadratowฤ… ๐‘›๐‘› ร— ๐‘›๐‘›, to: 

det ๐ด๐ด = ๏ฟฝ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

๐ด๐ด

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

๐‘›๐‘›

๐‘–๐‘–=1

= ๏ฟฝ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

๐ด๐ด

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

๐‘›๐‘›

๐‘—๐‘— =1

,

๐‘–๐‘–, ๐‘—๐‘— โˆˆ {1, โ€ฆ , ๐‘›๐‘›}, 

background image

 

gdzie  ๐ด๐ด

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

= (โˆ’1)

๐‘–๐‘–+๐‘—๐‘—

โˆ™ ๐‘€๐‘€

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

  jest  dopeล‚nieniem  algebraicznym  elementu  ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

, a ๐‘€๐‘€

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

 

wyznacznikiem macierzy kwadratowej ๐‘›๐‘› โˆ’ 1 ร— ๐‘›๐‘› โˆ’ 1,  powstaล‚ej  z  macierzy  ๐ด๐ด  przez 
skreล›lenie ๐‘–๐‘–-tego wiersza i ๐‘—๐‘—-tej kolumny. 

14. Co nazywamy macierzฤ… nieosobliwฤ…? Jak moลผna stwierdziฤ‡ czy macierz jest nieosobliwa? 

Macierzฤ… nieosobliwฤ… nazywamy kaลผdฤ… macierz o odwracalnym (niezerowym) wyznaczniku. 

15. Podaj wzory Cramera na rozwiฤ…zanie ukล‚adu rรณwnaล„ liniowych. Objaล›nij uลผyte symbole. 

Jeลผeli ๐ด๐ด jest macierzฤ… kwadratowฤ… nieosobliwฤ…, to ukล‚ad rรณwnaล„ ๐ด๐ด๐‘ฅ๐‘ฅฬ… = ๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ ma dokล‚adnie jedno 
rozwiฤ…zanie dane wzorem: 

๐‘ฅ๐‘ฅ

๐‘—๐‘—

=

det ๐ต๐ต

๐‘—๐‘—

det ๐ด๐ด , ๐‘—๐‘— โˆˆ

{1, โ€ฆ , ๐‘›๐‘›} 

gdzie ๐ต๐ต

๐‘—๐‘—

 oznacza macierz powstaล‚ฤ… z macierzy ๐ด๐ด przez zastฤ…pienie ๐‘—๐‘—-tej kolumny kolumnฤ… ๐ถ๐ถ 

(macierzฤ… wyrazรณw wolnych): 

๐ด๐ด = ๏ฟฝ

๐‘Ž๐‘Ž

11

๐‘Ž๐‘Ž

12

๐‘Ž๐‘Ž

21

๐‘Ž๐‘Ž

22

โ‹ฏ ๐‘Ž๐‘Ž

1๐‘›๐‘›

โ‹ฏ ๐‘Ž๐‘Ž

2๐‘›๐‘›

โ‹ฎ

โ‹ฎ

๐‘Ž๐‘Ž

๐‘š๐‘š1

๐‘Ž๐‘Ž

๐‘š๐‘š2

โ‹ฑ

โ‹ฎ

โ‹ฏ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘š๐‘š๐‘›๐‘›

๏ฟฝ 

๐ถ๐ถ = ๏ฟฝ

๐‘๐‘

1

๐‘๐‘

2

โ‹ฎ

๐‘๐‘

๐‘š๐‘š

๏ฟฝ 

16. Podaj wzรณr na elementy macierzy odwrotnej. Objaล›nij uลผyte symbole. 

Niech ๐ด๐ด, ๐ต๐ต bฤ™dฤ… macierzami nieosobliwymi ๐‘›๐‘› ร— ๐‘›๐‘›, ๐ต๐ต = ๐ด๐ด

โˆ’1

. Wtedy: 

๐‘๐‘

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

=

๐ด๐ด

๐‘—๐‘—๐‘–๐‘–

det ๐ด๐ด

 

17. Co nazywamy rzฤ™dem macierzy? Jaki jest zwiฤ…zek rzฤ™du macierzy z jej wymiarem? 

Rzฤ™dem macierzy A nazywamy wymiar najwiฤ™kszej nieosobliwej podmacierzy kwadratowej A. 
Rzฤ…d macierzy A jest niewiฤ™kszy od mniejszej wartoล›ci: liczby rzฤ™dรณw lub liczby kolumn. 

18. Jak moลผemy wyznaczyฤ‡ rzฤ…d macierzy? 

Sprawdzajฤ…c ile wierszy (kolumn) macierzy jest liniowo niezaleลผnych, przy uลผyciu np. metody 
Gaussa. 

19. Podaj twierdzenie Sylvestera o rzฤ™dzie iloczynu macierzy. 

๐‘Ÿ๐‘Ÿ(๐ด๐ด โˆ™ ๐ต๐ต) โ‰ค min๏ฟฝ๐‘Ÿ๐‘Ÿ(๐ด๐ด), ๐‘Ÿ๐‘Ÿ(๐ต๐ต)๏ฟฝ 

20. Podaj i uzasadnij twierdzenie Kroneckera โ€“ Capelliego. 

Ukล‚ad rรณwnaล„ posiada co najmniej jedno rozwiฤ…zanie wtedy i tylko wtedy, gdy ๐‘Ÿ๐‘Ÿ(๐ด๐ด) = ๐‘Ÿ๐‘Ÿ(๐ด๐ด

๐‘›๐‘›

). 

โˆ€๐‘–๐‘– โˆˆ {1, โ€ฆ , ๐‘š๐‘š} ๐‘ฆ๐‘ฆ

๐‘–๐‘–

= ๏ฟฝ ๐‘ฅ๐‘ฅ

๐‘—๐‘—

๐‘Ž๐‘Ž

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

๐‘›๐‘›

๐‘—๐‘— =1

 

Kolumna  ๏ฟฝ

๐‘ฆ๐‘ฆ

1

โ‹ฎ

๐‘ฆ๐‘ฆ

๐‘š๐‘š

๏ฟฝ  jest  kombinacjฤ…  liniowฤ…  kolumn  ๏ฟฝ

๐‘Ž๐‘Ž

11

โ‹ฎ

๐‘Ž๐‘Ž

๐‘š๐‘š1

๏ฟฝ , โ€ฆ , ๏ฟฝ

๐‘Ž๐‘Ž

1๐‘›๐‘›

โ‹ฎ

๐‘Ž๐‘Ž

๐‘š๐‘š๐‘›๐‘›

๏ฟฝ,  a  wiฤ™c  iloล›ฤ‡  liniowo 

niezaleลผnych  kolumn  ๐ด๐ด

๐‘›๐‘›

  jest  rรณwna  iloล›ci  liniowo  niezaleลผnych  kolumn  ๐ด๐ด, co jest 

rรณwnoznaczne z ๐‘Ÿ๐‘Ÿ(๐ด๐ด

๐‘›๐‘›

) = ๐‘Ÿ๐‘Ÿ(๐ด๐ด). 

21. Kiedy ukล‚ad rรณwnaล„ algebraicznych liniowych bฤ™dzie miaล‚ co najmniej jedno rozwiฤ…zanie dla 

kaลผdej kolumny wyrazรณw wolnych? Odpowiedลบ uzasadnij. 
Aby ukล‚ad rรณwnaล„ miaล‚ co najmniej jedno rozwiฤ…zanie, dla kaลผdej kolumny wyrazรณw wolnych, 
๐‘Ÿ๐‘Ÿ(๐ด๐ด) = ๐‘š๐‘š โ‰ค ๐‘›๐‘›. Jest to wniosek z twierdzenia Kroneckera โ€“ Capelliego. 

22. Podaj  i  uzasadnij  zwiฤ…zek  miฤ™dzy  wyznacznikiem  macierzy  a  wyznacznikiem  macierzy 

odwrotnej. Podaj i uzasadnij wzรณr na transpozycjฤ™ macierzy odwrotnej. 

background image

 

det(๐ด๐ด

โˆ’1

) = det(๐ด๐ด)

โˆ’1

 

23. Podaj i uzasadnij wzรณr na transpozycjฤ™ macierzy odwrotnej. 

(๐ด๐ด

โˆ’1

)

๐‘‡๐‘‡

= (๐ด๐ด

๐‘‡๐‘‡

)

โˆ’1

 

24. Jak okreล›lamy macierz przejล›cia z bazy ๐‘’๐‘’

๐‘—๐‘—

 do bazy ๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–

โ€ฒ

25. Podaj zwiฤ…zki miฤ™dzy wspรณล‚rzฤ™dnymi wektora w โ€žstarejโ€ i w โ€žnowejโ€ bazie. 
26. Podaj zwiฤ…zki miฤ™dzy reprezentacjami macierzowymi odwzorowania liniowego w โ€žstarejโ€ i w 

โ€žnowejโ€ bazie. 

๐‘ฅ๐‘ฅโƒ— = ๏ฟฝ ๐‘ฅ๐‘ฅ

๐‘–๐‘–

โˆ™ ๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ—

๐‘›๐‘›

๐‘–๐‘–=1

= ๏ฟฝ ๐‘ฅ๐‘ฅ

๐‘–๐‘–

โ€ฒ

โˆ™ ๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–

โ€ฒ

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ—

๐‘›๐‘›

๐‘–๐‘–=1

 

๐‘‡๐‘‡(๐‘ฅ๐‘ฅโƒ—) = ๐‘ฅ๐‘ฅโƒ— 

๐‘‡๐‘‡๏ฟฝ๐‘’๐‘’

๐‘—๐‘—

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ—๏ฟฝ = ๏ฟฝ ๐›ผ๐›ผ

๐‘–๐‘–๐‘—๐‘—

โˆ™ ๐‘’๐‘’

๐‘–๐‘–

โ€ฒ

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ—

๐‘›๐‘›

๐‘–๐‘–=1

 

๐ด๐ด = ๏ฟฝ

๐›ผ๐›ผ

11

โ€ฆ ๐›ผ๐›ผ

1๐‘›๐‘›

โ‹ฎ

โ‹ฑ

โ‹ฎ

๐›ผ๐›ผ

๐‘›๐‘›1

โ€ฆ ๐›ผ๐›ผ

๐‘›๐‘›๐‘›๐‘›

๏ฟฝ 

A jest macierzฤ… przejล›cia z bazy โ€žstarejโ€ 

(๐‘’๐‘’

1

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ—, โ€ฆ , ๐‘’๐‘’

๐‘›๐‘›

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ—) do bazy โ€žnowejโ€ ๏ฟฝ๐‘’๐‘’

1

โ€ฒ

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ—,โ€ฆ , ๐‘’๐‘’

๐‘›๐‘›

โ€ฒ

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ—๏ฟฝ. 

27. Kiedy dwie macierze nazywamy rรณwnowaลผnymi? Co majฤ… ze sobฤ… wspรณlnego? 

Niech  ๐‘‡๐‘‡: ๐‘‹๐‘‹ โ†’ ๐‘Œ๐‘Œ odwzorowanie liniowe o reprezentacji macierzowej ๐‘‡๐‘‡ w bazach  ๐‘’๐‘’

1

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ—, โ€ฆ , ๐‘’๐‘’

๐‘›๐‘›

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ—  i 

๐ธ๐ธ

1

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ—, โ€ฆ , ๐ธ๐ธ

๐‘š๐‘š

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ— oraz o reprezentacji macierzowej ๐‘‡๐‘‡

โ€ฒ

 w bazach ๐‘’๐‘’

1

โ€ฒ

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ—,โ€ฆ , ๐‘’๐‘’

๐‘›๐‘›

โ€ฒ

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ— i ๐ธ๐ธ

1

โ€ฒ

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ—, โ€ฆ , ๐ธ๐ธ

๐‘š๐‘š

โ€ฒ

๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝ๏ฟฝโƒ—: 

๐‘‡๐‘‡

โ€ฒ

= ๐ต๐ต โˆ™ ๐‘‡๐‘‡ โˆ™ ๐ด๐ด

โˆ’1

 

Macierze rรณwnowaลผne majฤ… ten sam rzฤ…d. 

28. Kiedy macierz nazywamy ortogonalnฤ…? 

Macierz ortogonalna to macierz kwadratowa, ktรณrej macierzฤ… odwrotnฤ… jest macierz do niej 
transponowana:: 
๐ด๐ด

๐‘‡๐‘‡

โˆ™ ๐ด๐ด = ๐ด๐ด โˆ™ ๐ด๐ด

โˆ’1

= ๐ผ๐ผ

๐‘›๐‘›

 

29. Podaj i uzasadnij wล‚asnoล›ci macierzy ortogonalnej. 

1.  ๐ด๐ด

๐‘‡๐‘‡

= ๐ด๐ด

โˆ’1

 

2.  det ๐ด๐ด โˆˆ {1, โˆ’1} 

๐ด๐ด โˆ™ ๐ด๐ด

๐‘‡๐‘‡

= ๐ผ๐ผ 

det(๐ด๐ด๐ด๐ด

๐‘‡๐‘‡

) = det ๐ด๐ด โˆ™ det(๐ด๐ด

๐‘‡๐‘‡

) = det ๐ผ๐ผ = 1 

det(๐ด๐ด

๐‘‡๐‘‡

) = det ๐ด๐ด โ‡’ (det(๐ด๐ด))

2

= 1 

3.  Iloczyn macierzy ortogonalnych jest macierzฤ… ortogonalnฤ…. 

(๐ด๐ด๐ต๐ต) โˆ™ (๐ด๐ด๐ต๐ต)

๐‘‡๐‘‡

= ๐ด๐ด โˆ™ ๐ต๐ต โˆ™ ๐ต๐ต

๐‘‡๐‘‡

โˆ™ ๐ด๐ด

๐‘‡๐‘‡

= ๐ด๐ด โˆ™ ๐ด๐ด

๐‘‡๐‘‡

= ๐ผ๐ผ 

30. Napisz  rรณwnanie  charakterystyczne  dla  macierzy  3๐‘ฅ๐‘ฅ3.  Dlaczego  jego  wspรณล‚czynniki 

nazywamy niezmiennikami? 

31. Co to sฤ… wartoล›ci i wektory wล‚asne macierzy? 

Wartoล›ciami wล‚asnymi macierzy nazywamy pierwiastki rรณwnania wiekowego macierzy. 
Wektorem wล‚asnym macierzy ๐ด๐ด nazywamy taki wektor ๐‘ฅ๐‘ฅโƒ—, dla ktรณrego istnieje taka wartoล›ฤ‡ ๐œ†๐œ†, 
ลผe zachodzi rรณwnoล›ฤ‡: 
๐ด๐ด โˆ™ ๐‘ฅ๐‘ฅโƒ— = ๐œ†๐œ† โˆ™ ๐‘ฅ๐‘ฅโƒ— 

32. Podaj twierdzenia o wartoล›ciach i wektorach wล‚asnych macierzy symetrycznej. 

1.  Rรณwnanie wiekowe macierzy ๐‘›๐‘› ร— ๐‘›๐‘› posiada ๐‘›๐‘› pierwiastkรณw rzeczywistych. 
2.  Niech  ๐œ†๐œ†

1

, ๐œ†๐œ†

2

  bฤ™dฤ…  wartoล›ciami  wล‚asnymi,  a  ๐‘ค๐‘ค

1

, ๐‘ค๐‘ค

2

  wektorami  wล‚asnymi  im 

odpowiadajฤ…cymi. 

background image

 

1.  ๐œ†๐œ†

1

โ‰  ๐œ†๐œ†

2

โ‡’ ๐‘ค๐‘ค

1

โŠฅ ๐‘ค๐‘ค

2

 

2.  ๐œ†๐œ†

1

= ๐œ†๐œ†

2

โ‡’ ๐‘ค๐‘ค = ๐›ผ๐›ผ๐‘ค๐‘ค

1

+ ๐›ฝ๐›ฝ๐‘ค๐‘ค

2

โ‰  0 

3.  W ukล‚adzie wล‚asnym ๐‘’๐‘’

1

=

๐‘Š๐‘Š

1

|๐‘Š๐‘Š

1

|

, โ€ฆ , ๐‘’๐‘’

๐‘›๐‘›

=

๐‘Š๐‘Š

๐‘›๐‘›

|๐‘Š๐‘Š

๐‘›๐‘›

|

 macierz ๐‘‡๐‘‡ ma postaฤ‡ diagonalnฤ…: 

๐‘‡๐‘‡ = ๏ฟฝ

๐œ†๐œ†

1

0

0 ๐œ†๐œ†

2

โ€ฆ 0

โ€ฆ 0

โ‹ฎ โ‹ฎ

0 0

โ‹ฑ

โ‹ฎ

0 ๐œ†๐œ†

๐‘›๐‘›

๏ฟฝ 

4.  Jeลผeli ๐œ†๐œ†

1

โ‰ค โ‹ฏ โ‰ค ๐œ†๐œ†

๐‘›๐‘›

 to w kaลผdym ortogonalnym ukล‚adzie wspรณล‚rzฤ™dnych ๐‘—๐‘— = {1, โ€ฆ , ๐‘›๐‘›}: 

๐œ†๐œ†

1

โ‰ค ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘—๐‘—๐‘—๐‘—

โ‰ค ๐œ†๐œ†

๐‘›๐‘›

 

33. Co to jest forma dwuliniowa? Co nazywamy jej reprezentacjฤ… macierzowฤ…? 

Niech  ๐‘‹๐‘‹  bฤ™dzie  przestrzeniฤ…  wektorowฤ…  nad  ciaล‚em  ๐พ๐พ.  Formฤ…  dwuliniowฤ…  nazywamy 
odwzorowanie ๐‘Ž๐‘Ž: ๐‘‹๐‘‹ ร— ๐‘‹๐‘‹ โ†’ ๐พ๐พ takie, ลผe dla kaลผdego ๐‘ฅ๐‘ฅ, ๐‘ฆ๐‘ฆ, ๐‘ง๐‘ง โˆˆ ๐‘‹๐‘‹ oraz ๐‘๐‘ โˆˆ ๐พ๐พ zachodzi: 
1.  ๐ต๐ต(๐‘ฅ๐‘ฅ + ๐‘ฆ๐‘ฆ, ๐‘ง๐‘ง) = ๐ต๐ต(๐‘ฅ๐‘ฅ, ๐‘ง๐‘ง) + ๐ต๐ต(๐‘ฆ๐‘ฆ, ๐‘ง๐‘ง), ๐ต๐ต(๐‘๐‘๐‘ฅ๐‘ฅ, ๐‘ฆ๐‘ฆ) = ๐‘๐‘๐ต๐ต(๐‘ฅ๐‘ฅ, ๐‘ฆ๐‘ฆ) 

2.  ๐ต๐ต(๐‘ฅ๐‘ฅ, ๐‘ฆ๐‘ฆ + ๐‘ง๐‘ง) = ๐ต๐ต(๐‘ฅ๐‘ฅ, ๐‘ฆ๐‘ฆ) + ๐ต๐ต(๐‘ฅ๐‘ฅ, ๐‘ง๐‘ง), ๐ต๐ต(๐‘ฅ๐‘ฅ, ๐‘๐‘๐‘ฆ๐‘ฆ) = ๐‘๐‘๐ต๐ต(๐‘ฅ๐‘ฅ, ๐‘ฆ๐‘ฆ) 

 

34. Kiedy formฤ™ dwuliniowฤ… nazywamy symetrycznฤ…, a kiedy antysymetrycznฤ…? 

Formฤ™ dwuliniowฤ… ๐‘Ž๐‘Ž: ๐‘‹๐‘‹ ร— ๐‘‹๐‘‹ โ†’ โ„ nazywamy formฤ… symetrycznฤ…, jeลผeli โˆ€๐‘ฅ๐‘ฅฬ…, ๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ naleลผฤ…cego do ๐‘‹๐‘‹ 
๐‘Ž๐‘Ž(๐‘ฅ๐‘ฅฬ…, ๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ) = ๐‘Ž๐‘Ž(๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ, ๐‘ฅ๐‘ฅฬ…). 
Formฤ™ dwuliniowฤ… ๐‘Ž๐‘Ž: ๐‘‹๐‘‹ ร— ๐‘‹๐‘‹ โ†’ โ„ nazywamy formฤ… antysymetrycznฤ…, jeลผeli โˆ€๐‘ฅ๐‘ฅฬ…, ๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ naleลผฤ…cego 
do ๐‘‹๐‘‹ ๐‘Ž๐‘Ž(๐‘ฅ๐‘ฅฬ…, ๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ) = โˆ’๐‘Ž๐‘Ž(๐‘ฅ๐‘ฅฬ…, ๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ). 

35. Podaj i uzasadnij twierdzenie o rozkล‚adzie macierzy na czฤ™ล›ฤ‡ symetrycznฤ… i antysymetrycznฤ…. 

Formฤ™ dwuliniowฤ… ๐‘Ž๐‘Ž: ๐‘‹๐‘‹ ร— ๐‘‹๐‘‹ โ†’ โ„ moลผna rozล‚oลผyฤ‡ na sumฤ™ formy symetrycznej ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘ ๐‘ 

 i 

antysymetrycznej ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘Ž๐‘Ž

๐‘Ž๐‘Ž(๐‘ฅ๐‘ฅฬ…, ๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ) = ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘ ๐‘ 

(๐‘ฅ๐‘ฅฬ…, ๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ) โˆ’ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘Ž๐‘Ž

(๐‘ฅ๐‘ฅฬ…, ๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ) 

๐‘Ž๐‘Ž

๐‘ ๐‘ 

(๐‘ฅ๐‘ฅฬ…, ๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ) =

1
2 ๏ฟฝ๐‘Ž๐‘Ž

(๐‘ฅ๐‘ฅฬ…, ๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ) + ๐‘Ž๐‘Ž(๐‘ฆ๐‘ฆ, ๐‘ฅ๐‘ฅฬ…)๏ฟฝ 

๐‘Ž๐‘Ž

๐‘Ž๐‘Ž

(๐‘ฅ๐‘ฅฬ…, ๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ) =

1
2 ๏ฟฝ๐‘Ž๐‘Ž

(๐‘ฅ๐‘ฅฬ…, ๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ) โˆ’ ๐‘Ž๐‘Ž(๐‘ฆ๐‘ฆ๏ฟฝ, ๐‘ฅ๐‘ฅฬ…)๏ฟฝ 

36. Co to jest forma kwadratowa? 

Niech  ๐‘‹๐‘‹  bฤ™dzie  przestrzeniฤ…  wektorowฤ…  nad  ciaล‚em  ๐พ๐พ.  Formฤ…  kwadratowฤ…  nazywamy 
odwzorowanie ๐œ‘๐œ‘: ๐‘‹๐‘‹ โ†’ ๐พ๐พ dane wzorem ๐‘ž๐‘ž(๐‘ฅ๐‘ฅโƒ—) = ๐‘Ž๐‘Ž(๐‘ฅ๐‘ฅโƒ—, ๐‘ฅ๐‘ฅโƒ—). 

37. Podaj definicjฤ™ i wล‚asnoล›ci reprezentacji macierzowej formy kwadratowej. 
38. Kiedy forma kwadratowa jest okreล›lona dodatnio, ujemnie, a kiedy jest nieokreล›lona? 

Formฤ™ kwadratowฤ… ๐‘ž๐‘ž: ๐‘‹๐‘‹ โ†’ โ„ nazywamy okreล›lonฤ… dodatnio, jeล›li ๐‘ฅ๐‘ฅโƒ— โ‰  0๏ฟฝโƒ— ๐‘ž๐‘ž(๐‘ฅ๐‘ฅโƒ—) > 0. 
Formฤ™ kwadratowฤ… ๐‘ž๐‘ž: ๐‘‹๐‘‹ โ†’ โ„ nazywamy okreล›lonฤ… ujemnie, jeล›li ๐‘ฅ๐‘ฅโƒ— โ‰  0๏ฟฝโƒ— ๐‘ž๐‘ž(๐‘ฅ๐‘ฅโƒ—) < 0. 
Formฤ™ kwadratowฤ… ๐‘ž๐‘ž: ๐‘‹๐‘‹ โ†’ โ„ nazywamy nieokreล›lonฤ…, jeล›li ๐‘ฅ๐‘ฅโƒ—, ๐‘ฆ๐‘ฆโƒ— โˆˆ ๐‘‹๐‘‹ ๐‘ž๐‘ž(๐‘ฅ๐‘ฅโƒ—) < 0 < ๐‘ž๐‘ž(๐‘ฆ๐‘ฆโƒ—). 

39. Jak moลผna zbadaฤ‡ okreล›lonoล›ฤ‡ formy kwadratowej? 

Poprzez  sprawdzenie  znakรณw  wartoล›ci  wล‚asnych  reprezentacji  macierzowej  formy 
kwadratowej. 

40. Co nazywamy postaciฤ… kanonicznฤ… formy kwadratowej? Czym sฤ… wspรณล‚czynniki tej postaci? 

Jeล›li: 

๐น๐น(๐‘ฅ๐‘ฅ) = ๏ฟฝ ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘–๐‘–๐‘–๐‘–

๐‘ฅ๐‘ฅ

๐‘–๐‘–

2

๐‘›๐‘›

๐‘–๐‘–=1

 

to mรณwimy, ลผe ๐น๐น jest postaci kanonicznej. 

background image

 

Kaลผdฤ…  formฤ™  kwadratowฤ…  moลผna  sprowadziฤ‡  do  postaci  kanonicznej.  Iloล›ฤ‡  wspรณล‚czynnikรณw 
dodatnich w kaลผdej postaci kanonicznej formy jest taka sama. 

41. Podaj twierdzenie o znakach wartoล›ci wล‚asnych macierzy. 

Wszystkie  wartoล›ci  wล‚asne  macierzy  ๐ด๐ด  sฤ…  dodatnie  (ujemne)  wtedy  i  tylko  wtedy,  gdy 
๐‘˜๐‘˜ โˆˆ {1, โ€ฆ , ๐‘˜๐‘˜} det ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘˜๐‘˜

> 0 oraz  (โˆ’1)

๐‘˜๐‘˜

det ๐ด๐ด

๐‘˜๐‘˜

> 0. 

42. Podaj definicjฤ™ i wล‚asnoล›ci iloczynu skalarnego wektorรณw. 

๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ โˆ™ ๐‘๐‘๏ฟฝ = |๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ| โˆ™ |๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ| โˆ™ cos โˆข(๐‘Ž๐‘Ž, ๐‘๐‘) 

Wล‚asnoล›ci: 
โˆ€๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ, ๐‘๐‘๏ฟฝ, ๐‘๐‘ฬ… ๏ฟฝ๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ + ๐‘๐‘๏ฟฝ๏ฟฝ โˆ™ ๐‘๐‘ฬ… = ๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ โˆ™ ๐‘๐‘ฬ… + ๐‘๐‘๏ฟฝ โˆ™ ๐‘๐‘ฬ… 
โˆ€๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ, ๐‘๐‘๏ฟฝ โˆ€๐›ผ๐›ผ โˆˆ โ„ (๐›ผ๐›ผ โˆ™ ๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ) โˆ™ ๐‘๐‘๏ฟฝ = ๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ โˆ™ ๏ฟฝ๐›ผ๐›ผ โˆ™ ๐‘๐‘๏ฟฝ๏ฟฝ 
โˆ€๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ, ๐‘๐‘๏ฟฝ ๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ โˆ™ ๐‘๐‘๏ฟฝ = ๐‘๐‘๏ฟฝ โˆ™ ๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ 
๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ โˆ™ ๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ = |๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ|

2

 

๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ โˆ™ ๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ = 0 โŸบ ๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ = 0๏ฟฝ 
๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ โˆ™ ๐‘๐‘๏ฟฝ = 0 โ‡” ๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ = 0 โˆจ ๐‘๐‘๏ฟฝ = 0 โˆจ ๐‘Ž๐‘Ž๏ฟฝ โŠฅ ๐‘๐‘๏ฟฝ 

43. Podaj definicjฤ™ i wล‚asnoล›ci iloczynu wektorowego wektorรณw. 

Iloczynem wektorowym wektorรณw ๐‘Ž๐‘Žโƒ— = [๐‘Ž๐‘Ž

1

, ๐‘Ž๐‘Ž

2

, ๐‘Ž๐‘Ž

3

] i ๐‘๐‘๏ฟฝโƒ— = [๐‘๐‘

1

, ๐‘๐‘

2

, ๐‘๐‘

3

] nazywamy wektor ๐‘๐‘โƒ— taki, 

ลผe: 
๐‘Ž๐‘Žโƒ— ร— ๐‘๐‘๏ฟฝโƒ— = |๐‘๐‘โƒ—| = |๐‘Ž๐‘Žโƒ—| โˆ™ ๏ฟฝ๐‘๐‘๏ฟฝโƒ—๏ฟฝ โˆ™ sin๏ฟฝ๐‘Ž๐‘Žโƒ—, ๐‘๐‘๏ฟฝโƒ—๏ฟฝ 
Jeล›li 

|๐‘๐‘โƒ—| โ‰  0, to ๐‘๐‘โƒ— โŠฅ ๐‘Ž๐‘Žโƒ— i ๐‘๐‘โƒ— โŠฅ ๐‘๐‘๏ฟฝโƒ—. 

44. Podaj definicjฤ™ i wล‚asnoล›ci iloczynu mieszanego wektorรณw. 

Iloczynem  mieszanym  uporzฤ…dkowanej  trรณjki  wektorรณw  ๏ฟฝ๐‘Ž๐‘Žโƒ—, ๐‘๐‘๏ฟฝโƒ—, ๐‘๐‘โƒ—๏ฟฝ  nazywa  siฤ™  kaลผde 
odwzorowanie, okreล›lone wzorem: 

๏ฟฝ๐‘Ž๐‘Žโƒ—, ๐‘๐‘๏ฟฝโƒ—, ๐‘๐‘โƒ—๏ฟฝ = ๐‘Ž๐‘Žโƒ— โˆ˜ ๏ฟฝ๐‘๐‘๏ฟฝโƒ— ร— ๐‘๐‘โƒ—๏ฟฝ = ๏ฟฝ

๐‘Ž๐‘Ž

1

๐‘Ž๐‘Ž

2

๐‘Ž๐‘Ž

3

๐‘๐‘

1

๐‘๐‘

2

๐‘๐‘

3

๐‘๐‘

1

๐‘๐‘

2

๐‘๐‘

3

๏ฟฝ 

Jeล›li ๏ฟฝ๐‘Ž๐‘Žโƒ— ร— ๐‘๐‘๏ฟฝโƒ—๏ฟฝ โˆ˜ ๐‘๐‘โƒ— = 0, to ๐‘Ž๐‘Žโƒ—, ๐‘๐‘๏ฟฝโƒ—, ๐‘๐‘โƒ— sฤ… liniowo zaleลผne. 
Wartoล›ฤ‡  bezwzglฤ™dna  iloczynu  mieszanego  wektorรณw  ๐‘Ž๐‘Žโƒ—, ๐‘๐‘๏ฟฝโƒ—, ๐‘๐‘โƒ—  jest  rรณwna  objฤ™toล›ci  ๐‘‰๐‘‰ 
rรณwnolegล‚oล›cianu rozpiฤ™tego na tych wektorach, zaczepionych we wspรณlnym poczฤ…tku. 

45. Jak obliczamy odlegล‚oล›ฤ‡ punktu od pล‚aszczyzny? 

Odlegล‚oล›ฤ‡ ๐‘‘๐‘‘(๐‘ƒ๐‘ƒ

0

, ๐œ‹๐œ‹) punktu ๐‘ƒ๐‘ƒ

0

(๐‘ฅ๐‘ฅ

0

, ๐‘ฆ๐‘ฆ

0

, ๐‘ง๐‘ง

0

) od pล‚aszczyzny ๐œ‹๐œ‹: ๐ด๐ด๐‘ฅ๐‘ฅ + ๐ต๐ต๐‘ฆ๐‘ฆ + ๐ถ๐ถ๐‘ง๐‘ง + ๐ท๐ท = 0 obliczamy 

ze wzoru: 

๐‘‘๐‘‘(๐‘ƒ๐‘ƒ

0

, ๐œ‹๐œ‹) =

|๐ด๐ด๐‘ฅ๐‘ฅ

0

+ ๐ต๐ต๐‘ฆ๐‘ฆ

0

+ ๐ถ๐ถ๐‘ง๐‘ง

0

+ ๐ท๐ท|

โˆš๐ด๐ด

2

+ ๐ต๐ต

2

+ ๐ถ๐ถ

2

 

46. Jak obliczamy kฤ…t miฤ™dzy wektorami? 

Z definicji iloczynu skalarnego wektorรณw: 

cos๏ฟฝ๐‘Ž๐‘Žโƒ—, ๐‘๐‘๏ฟฝโƒ—๏ฟฝ =

๐‘Ž๐‘Žโƒ— โˆ˜ ๐‘๐‘๏ฟฝโƒ—

|๐‘Ž๐‘Žโƒ—| โˆ™ ๏ฟฝ๐‘๐‘๏ฟฝโƒ—๏ฟฝ

 

47. Jak obliczamy kฤ…t miฤ™dzy pล‚aszczyznami? 

Kฤ…t dwuล›cienny miฤ™dzy pล‚aszczyznami jest rรณwny kฤ…towi miฤ™dzy wektorami normalnymi do 
tych pล‚aszczyzn. Moลผemy go obliczyฤ‡ podobnie jak kฤ…t miฤ™dzy dwoma wektorami. 

48. Podaj rรณwnanie elipsoidy. 

๐‘ฅ๐‘ฅ

2

๐‘Ž๐‘Ž

2

+

๐‘ฆ๐‘ฆ

2

๐‘๐‘

2

+

๐‘ง๐‘ง

2

๐‘๐‘

2

= 1 

49. Podaj rรณwnanie hiperboloidy jednopowล‚okowej. 

background image

 

๐‘ฅ๐‘ฅ

2

๐‘Ž๐‘Ž

2

+

๐‘ฆ๐‘ฆ

2

๐‘๐‘

2

โˆ’

๐‘ง๐‘ง

2

๐‘๐‘

2

= 1 

50. Podaj rรณwnanie hiperboloidy dwupowล‚okowej. 

๐‘ฅ๐‘ฅ

2

๐‘Ž๐‘Ž

2

โˆ’

๐‘ฆ๐‘ฆ

2

๐‘๐‘

2

โˆ’

๐‘ง๐‘ง

2

๐‘๐‘

2

= 1 

51. Podaj rรณwnanie paraboloidy eliptycznej. 

๐‘ฅ๐‘ฅ

2

๐‘Ž๐‘Ž

2

+

๐‘ฆ๐‘ฆ

2

๐‘๐‘

2

= 2 โˆ™ ๐‘ง๐‘ง 

52. Podaj rรณwnanie paraboloidy hiperbolicznej. 

๐‘ฅ๐‘ฅ

2

๐‘Ž๐‘Ž

2

โˆ’

๐‘ฆ๐‘ฆ

2

๐‘๐‘

2

= 2 โˆ™ ๐‘ง๐‘ง 

53. Podaj rรณwnanie walca eliptycznego. 

๐‘ฅ๐‘ฅ

2

๐‘Ž๐‘Ž

2

+

๐‘ฆ๐‘ฆ

2

๐‘๐‘

2

= 1 

54. Podaj rรณwnanie walca hiperbolicznego. 

๐‘ฅ๐‘ฅ

2

๐‘Ž๐‘Ž

2

โˆ’

๐‘ฆ๐‘ฆ

2

๐‘๐‘

2

= 1 

55. Podaj rรณwnanie walca parabolicznego. 

๐‘ฆ๐‘ฆ

2

= 2 โˆ™ ๐‘๐‘ โˆ™ ๐‘ฅ๐‘ฅ 

56. Podaj  twierdzenie  o  rozkล‚adzie  na  czynniki  pierwsze.  Kiedy  liczbฤ™  ๐‘›๐‘›  nazywamy  liczbฤ… 

pierwszฤ…? 
Dla kaลผdej liczby ๐‘›๐‘› โˆˆ โ„• istnieje dokล‚adnie jeden ciฤ…g liczb pierwszych ๐‘๐‘

1

< ๐‘๐‘

2

< โ‹ฏ < ๐‘๐‘

๐‘›๐‘›

 oraz 

liczb ๐›ผ๐›ผ

1

, ๐›ผ๐›ผ

2

, โ€ฆ , ๐›ผ๐›ผ

๐‘Ÿ๐‘Ÿ

  โˆˆ โ„• takich, ลผe ๐‘›๐‘› = ๐‘๐‘

1

๐›ผ๐›ผ

1

โˆ™ โ€ฆ โˆ™ ๐‘๐‘

๐‘Ÿ๐‘Ÿ

๐›ผ๐›ผ

๐‘Ÿ๐‘Ÿ

Liczbฤ™ ๐‘›๐‘› > 1 nazywamy pierwszฤ…, jeลผeli posiada dokล‚adnie dwa dzielniki. 

57. Jakie sฤ… wล‚asnoล›ci relacji podzielnoล›ci? 

1.  โˆ€๐‘๐‘ โˆˆ โ„ค ๐‘Ž๐‘Ž|๐‘๐‘ โ‡’ ๐‘Ž๐‘Ž|๐‘๐‘ โˆ™ ๐‘๐‘ 

2.  ๐‘Ž๐‘Ž|๐‘๐‘ โˆง ๐‘Ž๐‘Ž|๐‘๐‘ โ‡’ ๐‘Ž๐‘Ž|๐‘๐‘ 

3.  ๐‘Ž๐‘Ž|๐‘๐‘ โˆง ๐‘Ž๐‘Ž|๐‘๐‘ โ‡’ ๐‘Ž๐‘Ž|(๐‘๐‘ ยฑ ๐‘๐‘) 

4.  ๐‘Ž๐‘Ž|๐‘๐‘ โˆง ๐‘๐‘|๐‘Ž๐‘Ž โ‡’ ๐‘Ž๐‘Ž, ๐‘๐‘ > 0 โ‡’ ๐‘Ž๐‘Ž = ๐‘๐‘ 

58. Jak brzmi twierdzenie o algorytmie Euklidesa? 

Algorytm Euklidesa zawsze daje w wyniku ๐‘๐‘๐‘Š๐‘Š๐ท๐ท(๐‘Ž๐‘Ž, ๐‘๐‘). 

59. Podaj twierdzenie o przedstawieniu ๐‘๐‘๐‘Š๐‘Š๐ท๐ท(๐‘Ž๐‘Ž, ๐‘๐‘) za pomocฤ… kombinacji ๐‘Ž๐‘Ž i ๐‘๐‘. 

Niech ๐‘Ž๐‘Ž, ๐‘๐‘ โˆˆ โ„•, ๐‘‘๐‘‘ = ๐‘๐‘๐‘Š๐‘Š๐ท๐ท(๐‘Ž๐‘Ž, ๐‘๐‘), ๐‘Ž๐‘Ž > ๐‘๐‘. Istniejฤ… liczby caล‚kowite ๐‘ข๐‘ข, ๐‘ฃ๐‘ฃ โˆˆ โ„ค takie, ลผe: 
๐‘‘๐‘‘ = ๐‘ข๐‘ข โˆ™ ๐‘Ž๐‘Ž + ๐‘ฃ๐‘ฃ โˆ™ ๐‘๐‘ 

60. Co nazywamy funkcjฤ… Eulera? Ile wynosi jej wartoล›ฤ‡ dla liczby pierwszej? 

Funkcja Eulera ๐œ‘๐œ‘: โ„• โ†’ โ„• dla dowolnej liczby ๐‘›๐‘› โˆˆ โ„• jest okreล›lona wzorem: 
๐œ‘๐œ‘(๐‘›๐‘›) = {๐‘๐‘ โˆˆ {0, โ€ฆ , ๐‘›๐‘› โˆ’ 1}: ๐‘๐‘๐‘Š๐‘Š๐ท๐ท(๐‘๐‘, ๐‘›๐‘›) = 1} 

61. Podaj wล‚asnoล›ci relacji kongruencji. 

1.  โˆ€๐‘Ž๐‘Ž โˆˆ โ„ค ๐‘Ž๐‘Ž โ‰ก ๐‘Ž๐‘Ž(mod ๐‘š๐‘š) 

2.  โˆ€๐‘Ž๐‘Ž, ๐‘๐‘ โˆˆ โ„ค ๐‘Ž๐‘Ž โ‰ก ๐‘๐‘(mod ๐‘š๐‘š) โŸบ ๐‘๐‘ โ‰ก ๐‘Ž๐‘Ž(mod ๐‘š๐‘š) 

3.  โˆ€๐‘Ž๐‘Ž, ๐‘๐‘, ๐‘๐‘ โˆˆ โ„ค ๐‘Ž๐‘Ž โ‰ก ๐‘๐‘(mod ๐‘š๐‘š), ๐‘๐‘ โ‰ก ๐‘๐‘(mod ๐‘š๐‘š) โ‡’ ๐‘Ž๐‘Ž โ‰ก ๐‘๐‘(mod ๐‘š๐‘š) 

62. Co nazywamy peล‚nym zbiorem reszt modulo m? Znajdลบ peล‚ny zbiรณr reszt modulo 4. 

Zbiรณr zawierajฤ…cy m klas reszt nazywamy peล‚nym zbiorem reszt modulo m i oznaczamy jako 
๐‘๐‘

/๐‘š๐‘š

[๐‘Ž๐‘Ž] = {๐‘๐‘ โˆˆ โ„ค: ๐‘Ž๐‘Ž โ‰ก ๐‘๐‘(mod ๐‘š๐‘š)} 

๐‘๐‘

/๐‘š๐‘š

= {[๐‘Ž๐‘Ž], ๐‘Ž๐‘Ž โˆˆ โ„ค} 

background image

 

Peล‚ny zbiรณr reszt modulo 4 wyglฤ…da nastฤ™pujฤ…co: 
[๐‘Ž๐‘Ž] = {๐‘๐‘ โˆˆ โ„ค: ๐‘Ž๐‘Ž โ‰ก ๐‘๐‘(mod 4)} 

๐‘๐‘

/4

= {[๐‘Ž๐‘Ž], ๐‘Ž๐‘Ž โˆˆ โ„ค} 

63. Co to jest element odwrotny do elementu ciaล‚a skoล„czonego? Kiedy istnieje? 
64. Jak brzmi Maล‚e Twierdzenie Fermata? 

Niech p bฤ™dzie liczbฤ… pierwszฤ…: 
1.  โˆ€๐‘Ž๐‘Ž โˆˆ โ„ค ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘๐‘

โ‰ก ๐‘Ž๐‘Ž(mod ๐‘๐‘) 

2.  โˆ€๐‘Ž๐‘Ž โˆˆ โ„ค: ๐‘๐‘ โˆค ๐‘Ž๐‘Ž ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘๐‘โˆ’1

โ‰ก ๐‘Ž๐‘Ž(mod ๐‘๐‘) 

65. Podaj twierdzenie o rรณwnoล›ci potฤ™g ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘›๐‘›

โ‰ก ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘š๐‘š

(mod ๐‘๐‘). 

66. Jakie znamy wล‚asnoล›ci funkcji Eulera? 

1.  Jeลผeli ๐‘๐‘ jest liczbฤ… pierwszฤ…, to liczby 1, โ€ฆ , ๐‘๐‘ โˆ’ 1 sฤ… wzglฤ™dnie pierwsze z ๐‘๐‘, a wiฤ™c: 

๐œ‘๐œ‘(๐‘๐‘) = ๐‘๐‘ โˆ’ 1 

2.  Jeลผeli liczby caล‚kowite ๐‘š๐‘š, ๐‘›๐‘› sฤ… wzglฤ™dnie pierwsze, to 

๐œ‘๐œ‘(๐‘š๐‘š๐‘›๐‘›) = ๐œ‘๐œ‘(๐‘š๐‘š) โˆ™ ๐œ‘๐œ‘(๐‘›๐‘›) 

3.  Jeลผeli ๐‘›๐‘› = ๐‘๐‘

๐‘˜๐‘˜

, to 

(๐‘›๐‘›) = ๐‘๐‘

๐‘˜๐‘˜

โˆ’ ๐‘˜๐‘˜

๐‘˜๐‘˜โˆ’1

 

4.  Jeลผeli ๐‘›๐‘› nie ma wielokrotnych dzielnikรณw pierwszych, tj. ๐‘›๐‘› = ๐‘๐‘

1

โˆ™ ๐‘๐‘

2

โˆ™ โ€ฆ โˆ™ ๐‘๐‘

๐‘˜๐‘˜

, gdzie liczby 

๐‘๐‘

๐‘–๐‘–

, ๐‘–๐‘– โˆˆ (1, โ€ฆ , ๐‘˜๐‘˜), sฤ… pierwsze i parami rรณลผne, to 

๐œ‘๐œ‘(๐‘›๐‘›) = (๐‘๐‘

1

โˆ’ 1) โˆ™ (๐‘๐‘

2

โˆ’ 1) โˆ™ โ€ฆ โˆ™ (๐‘˜๐‘˜

๐‘˜๐‘˜

โˆ’ 1) 

67. Podaj chiล„skie twierdzenie o resztach. 

Dany jest ukล‚ad kongruencji: 

๏ฟฝ

๐‘ฅ๐‘ฅ โ‰ก ๐‘Ž๐‘Ž

1

(mod ๐‘š๐‘š

1

)

โ‹ฎ

๐‘ฅ๐‘ฅ โ‰ก ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘๐‘

๏ฟฝmod ๐‘š๐‘š

๐‘๐‘

๏ฟฝ

 

Jeลผeli liczby caล‚kowite dodatnie ๐‘š๐‘š

1

, โ€ฆ , ๐‘š๐‘š

๐‘๐‘

 sฤ… parami wzglฤ™dnie pierwsze, a liczby ๐‘Ž๐‘Ž

1

, โ€ฆ , ๐‘Ž๐‘Ž

๐‘๐‘

 

sฤ… dowolnymi liczbami caล‚kowitymi, to istniejฤ… rozwiฤ…zania ๐‘ฅ๐‘ฅ

0

, ๐‘ฅ๐‘ฅ

1

, ๐‘ฅ๐‘ฅ

โˆ’1

, ๐‘ฅ๐‘ฅ

2

, ๐‘ฅ๐‘ฅ

โˆ’2

, โ€ฆ tego ukล‚adu 

kongruencji, przy czym ๐‘ฅ๐‘ฅ

๐‘–๐‘–

= ๐‘ฅ๐‘ฅ

0

+ ๐‘–๐‘– โˆ™ ๐‘€๐‘€, gdzie ๐‘€๐‘€ = ๐‘š๐‘š

1

โˆ™ โ€ฆ โˆ™ ๐‘š๐‘š

๐‘๐‘

68. Czemu jest rรณwne ๐‘Ž๐‘Ž

๐œ‘๐œ‘(๐‘›๐‘›)

(mod ๐‘›๐‘›)?