background image

Do apteki ogólnodostêpnej, w której pracujesz jako technik farmaceutyczny, zg³osi³ siê pacjent z recept¹ na lek recepturowy – 
Za³¹cznik 1.
Recepta zosta³a przyjêta do wykonania pod numerem 23456 .Opracuj projekt realizacji prac zwi¹zanych z wykonaniem 
zapisanego leku recepturowego. Za dzieñ przyjêcia recepty do realizacji przyjmij 13.02.2013r. Stê¿enia i iloœci podaj z 
dok³adnoœci¹ do 0,01 g

 23456

1. Tytu³ odnosz¹cy siê do zakresu opracowania.
2. Za³o¿enia – dane wynikaj¹ce z treœci zadania i 

za³¹czonej dokumentacji. Komentarz 
dotycz¹cy odp³atnoœci za lek.

3. Wykaz synonimów i nazw równorzêdnych 

trzech sk³adników  leku. W³aœciwoœci 
fizykochemiczne  substancji leczniczych ,ich 
dzia³anie farmakologiczne oraz dzia³anie i 
zastosowanie ca³ego lek.Do³¹cz komentarz 
dotycz¹cy  rozpuszczalnoœci i kolejnoœci 
³¹czenia sk³adników.

4. Porównanie stê¿eñ ze stê¿eniami z  FP  . 
5. Zestawienie iloœci substancji leczniczych i 

pomocniczych potrzebnych do wykonania leku.

     
6. Opis prac zwi¹zanych z wykonaniem leku 

recepturowego wed³ug za³¹czonej recepty . 
Do³¹cz wykaz sprzêtu.

7. Oznacz lek  w zaproponowanym opakowaniu. 

Wymieñ wskazania dla  pacjenta o 
przechowywaniu i stosowaniu leku. 

za³¹cznik nr 1: Recepta przyjêta do realizacji
za³¹cznik nr 2: Fragment monografi FP VI
za³¹cznik nr 3: Fragment tabeli dawek FP VIII
za³¹cznik nr 4:  Fragment monografii  FPVI
za³¹cznik nr 5:  Wykaz B- substancjie silnie dzia³aj¹ce ( wyci¹g z FP VIII)
za³¹cznik nr 6: Fragment “Receptury apteczne” prof .Jachowicz Metody otrzymywania emulsji
za³¹cznik nr 7: Fragment monografii FP VI
za³¹cznik nr 8,9,10 Fragmenty kart charakterystyki
zal¹cznik nr 11 komunikat z witryny internetowej
http://www.nfz-lodz.pl/index.php/dlapacjentow/jak-sie-leczyc/58-dla-pacjenta/dla-pacjenta-jak-si-
leczy/1455-recepty-i-leki

za³¹cznik 1

background image

za³¹cznik 2

za³¹cznik 2

za³¹cznik 4

za³¹cznik 3

background image

Wykaz B- substancje silnie dzia³aj¹ce 

Nazwa substancji 

Dzia³anie i/ lub zastosowanie 

³aciñska 

polska 

Acidum salicylicum 

Kwas salicylowy 

antyseptyczne, keratolityczne; zewn. 
(maœæ) 

Apomorphini hydrochloricum 

Apomorfiny chlorowodorek 

pomocnicze w leczeniu choroby 
Parkinsona; b. rzadko wykorzystuje siê 
dzia³anie wykrztuœne, wymiotne 

Argentum protenicum 

Srebra proteinian 

odka¿aj¹ce, œci¹gaj¹ce; zewn. na b³ony 
œluzowe i skórê; krople do oczu 

Barbitalum  

Barbital 

nasenne  

Belladonnae extractum siccum 

Wyci¹g suchy z liœci pokrzyku 

hamuj¹ce uk³. przywspó³czulny, 
rozkurczaj¹ce 

Benzocainum  

benzokaina 

miejscowo znieczulaj¹ce; zewn. r-r i maœæ 

Chlorali hydras 

Chloralu wodzian  

nasenne i uspokajaj¹ce 

Chloramphenicolum  

Chloramfenikol  

p/bakteryjne; antybiotyk; zewn. krople do 
oczu, maœæ, maœæ do oczu 

Clorotetracyclini 
hydrochloridum 

Chlorotetracykliny 
chlorowodorek 

p/bakteryjne; antybiotyk; zewn. maœæ i 
maœæ do oczu 

Codeini phosphas 
hemihydricus 

Kodeiny fosforan pó³wodny 

p/kaszlowe, p/bólowe 

Ephedrini hydrochloridum 

Efedryny chlorowodorek 

sympatykomimetyczne, zewn. do nosa  

Ethylomorphinum 
hydrochloridum 

Etylmorfiny chlorowodorek 

p/kaszlowe, miejscowo dra¿ni¹ce; zewn. 
(krople do oczu) 

Hydrocortisonum  

Hydrokortyzon  

glikokortykosteroid do krótkotrwa³ego 
stosowania 

Iodum  

Jod  

w chorobach tarczycy, p/bakteryjne, 
odka¿aj¹ce 

Ipecacuanhae tinctura 

Nalewka z korzenia ipekakuny 

w ma³ych dawkach wykrztuœnie; w du¿ych 
wymiotnie 

Lidocaini hydrochloridum 

Lidokainy chlorowodorek 

p/artymicznie, miejscowo znieczulaj¹ce 

Metamizolum natricum 

Metamizol sodowy 

p/bólowe  

Methenaminum  

Metenamina  

p/bakteryjne, tylko w zaka¿eniach dróg 
moczowych 

Metronidazolum  

Metramizadol  

p/bakteryjne, p/pierwotniakowe 

Neomycini sulfas 

Neomycyny siarczan 

antybiotyk; p/bakteryjne; zewn. aerozol, 
maœæ i maœæ do oczu 

Nystatinum  

Nystatyna  

p/grzybiczne; antybiotyk 

Oxytetracyclini 
hydrochloridum 

Oksytetracykliny 
chlorowodorek 

p/bakteryjne, p/tr¹dzikowo; antybiotyk; 
zewn. maœæ i maœæ do oczu  

Papaverini hydrochloridum 

Papaweryny chlorowodorek 

rozkurczaj¹ce m. g³adkie 

Phenobarbitalum  

Fenobarbital  

p/padaczkowe, nasenne 

Phenobarbitalum natricum 

Fenobarbital sodowy 

p/padaczkowe  

Prednisolonum  

Prednizolon  

glikokortykosteroid, p/zapalne, 
p/alergiczne, immunosupresyjne 

Procaini hydrochloridum 

Prokainy chlorowodorek 

miejscowo znieczulaj¹ce 

Resorcinolum  

Rezorcynol 

kreatolitycznie, bakteriobójcze, 
grzybobójcze, zewn. maœæ, pasta, r-r 

Streptomycini sulfas 

Streptomycyny siarczan 

p/bakteryjnie; antybiotyk 

Sulfacetamidum natricum 

Sulfacetamid sodowy 

bakteriostatyczne, w zapaleniu spojówek 

Tetraclini hydrochloridum 

Tetracykliny chlorowodorek 

p/bakteryjne, antybiotyk, zewn. (krople do 
oczu, maœæ, maœæ do oczu) 

Theobrominum  

Teobromina  

moczopêdne  

Theophyllinum  

Teofilina  

rozkurczaj¹ce m. g³adkie, p/dychawiczne 

Sporz¹dzenie emulsji :
·

Metoda angielska – polega na rozpuszczeniu emulgatora w fazie zewnêtrznej i wprowadzaniu, 

przy ci¹g³ym mieszaniu, fazy maj¹cej ulec dyspersji. Zwykle stosuje siê podgrzewanie podczas 
emulgowania. W ten sposób sporz¹dza siê kremy. Emulsje o/w i w/o.
·

Metoda kontynentalna – emulgator miesza siê dok³adnie z ciecz¹ stanowi¹c¹ fazê rozproszon¹, 

a wiêc z olejem. Nastêpnie dodaje siê okreœlon¹ ( wyliczon¹) iloœæ wody, miesza siê i w ten sposób 
otrzymuje siê tzw. j¹dro emulsji ( koncentrat emulsji, emulsje stê¿on¹ olej : guma: woda = 2 : 1 : 1,5 , 
gdy oleju <20%; 4 : 1 : 2 – gdy oleju >20%; 3 : 1 : 2 – gdy terpeny.) któr¹ nastêpnie rozcieñcza siê 
stopniowo pozosta³¹ czêœci¹ fazy rozpraszaj¹cej ( wodnej) emulsje typu o/w z u¿yciem emulgatorów 
koloidalnych. Wed³ug FP VI zawartoœæ oleju w takiej emulsji powinna wynosiæ 10%, jeœli nie podano 
inaczej w monografii szczegó³owej. 

za³¹cznik 6

za³¹cznik 5

background image

za³¹cznik 7

Guma arabska wywiera dzia³anie os³aniaj¹ce na b³ony œluzowe, ³agodzi nieprzyjemny smak oraz 
dra¿ni¹ce dzia³anie leków. Jest stosowana przede wszystkim jako surowiec pomocniczy przy 
wytwarzaniu preparatów farmaceutycznych oraz niekiedy (rzadko) samodzielnie jako emoliens w 
owrzodzeniach przewodu pokarmowego, stanach zapalnych i podra¿nieniach prze³yku.
 
Gummi arabicum seu Gummi Acaciae, Gummi mimosae jest surowcem farmaceutycznym 
stosowanym w praktyce receptury aptecznej. Surowiec stosowany pomocniczo przy wytwarzaniu 
postaci leków zarówno pro usu interno jak i pro usu externo: emulsji (emulsiones) – guma arabska 
pe³ni rolê tzw. „emulgatora rzekomego”, zawiesin do u¿ytku wewnêtrznego (mixturae agitandae) – 
w postaci kleiku z gumy arabskiej, zawiesin do u¿ytku zewnêtrznego (suspensiones ad usum 
externum), roztworów substancji leczniczych w kleiku z gumy arabskiej (np. z Chloralum hydratum, 
stosowanego we wlewie doodbytniczym).
 
Leki recepturowe zawieraj¹ce substancje biologicznie czynne, np. antybiotyki, hormony, witaminy 
jeœli zawieraj¹ w sk³adzie gumê arabsk¹, to powinna byæ zawarta tylko jako odenzymowany  kleik.

za³¹cznik 8

background image

OLEUM RICINI
Olej rycynowy
Syn. Olej r¹cznikowy
Przygotowanie:
Olej wyt³acza sie z nasion Ricinus communis Linne,Euphorbiaceae w temp do 40C i oczyœcic 
przez wygotowanie z wod¹
Jest to ciecz bardzo gêsta, przezroczysta barwy s³omkowo¿ó³tej o duzej lepkoœci i 
charakterystycznym swoistym smaku.
Olej rycynowy w odróznieniu do innych olejów t³ustych miesza siê z bezwodnym etanolem i 
kwasem octowym. Nale¿y do olejów nieschnacych.
Rozpuszczalnoœæ: olej ³atwo rozpuszcza siê w etanolu 95, tylko czêœciowo w benzynie i eterze 
naftowym.
Przechowywanie: W naczyniach szczelnie zamknietych, chroniæ od œwiat³a, ch³odne miejsce
Zastosowanie:
§

Przeczyszczaj¹cy 

§

Jako rozpuszczalnik w wielu preparatach farmaceutycznych, min w kroplach do oczu i 

kapsu³kach
§

Stosowany do sporzadzania mazide³, emulsji, jako sk³adnik podlo¿y maœciowych oraz 

noœnik w jodpoforach
§

Wchodzi w sklad wielu preparatów kosmetycznych a tak¿e w przemyœle jako olej silnikowy

OLEUM RAPAE
Olej rzepakowy

Olej rzepakowy rafinowany jest otrzymywany z nasion uprawianej kapusty rzepaku
Jest to jasno¿ó³ty, przezroczysty p³yn
Rozpuszczalnoœæ: olej miesza sie z eterem i chloroformem, trudno rozpuszcza siê w 
etanolu 95
Przechowywanie: w ca³kowicie wype³nionych butelkach z ciemnego szk³a, szczelne 
zamkniêtych, w chlodnym miejscu, chronic przed dostêpem œwiatla.
Zastosowanie:
·

Przy produkcji Emplastrum Plumbi simplex (plastru o³owiawego), Emplastrum 

Meliloti(plastru nostrzykowego)
·

Jako sk³adnik podstaw maœciowych

a³¹cznik 10

za³¹cznik 9

background image

Kategorie dodatkowych uprawnieñ przys³uguj¹cych pacjentom uprzywilejowanym:
IB (Inwalida Wojenny) – inwalidom wojennym oraz osobom represjonowanym, ich wspó³ma³¿onkom 
pozostaj¹cym na ich wy³¹cznym utrzymaniu, wdowom i wdowcom po poleg³ych ¿o³nierzach i zmar³ych 
inwalidach wojennych oraz osobach represjonowanych, uprawnionym do renty rodzinnej, przys³uguje 
bezp³atne zaopatrzenie w leki oznaczone symbolami „Rp” lub „Rpz”, dopuszczone do obrotu na terytorium 
Rzeczypospolitej Polskiej, za wyj¹tkiem leków recepturowych, które wydawane s¹ na podobnych zasadach 
jak dla ubezpieczonych.
IW (Inwalida Wojskowy) – inwalidom wojskowym oraz niewidomym ofi arom dzia³añ wojennych, przys³uguje 
bezp³atne do wysokoœci limitu zaopatrzenie w leki z listy podstawowej i uzupe³niaj¹cej.
ZK (Zas³u¿ony Honorowy Dawca Krwi) – Zas³u¿eni Honorowi Dawcy Krwi otrzymuj¹ leki z listy podstawowej i 
uzupe³niaj¹cej bezp³atnie do wysokoœci limitu oraz leki, które mog¹ stosowaæ w zwi¹zku z oddawaniem krwi.
Zas³u¿ony Honorowy Dawca Przeszczepu – Zas³u¿eni Honorowi Dawcy Przeszczepu otrzymuj¹ leki z listy 
podstawowej i uzupe³niaj¹cej do wysokoœci limitu oraz leki, które mog¹ stosowaæ w zwi¹zku z oddawaniem 
szpiku lub innych regeneruj¹cych siê komórek, tkanek i narz¹dów.
PO – osoby wykonuj¹ce powszechny obowi¹zek obrony otrzymuj¹ bezp³atnie i bez dop³aty do limitu 
wszystkie leki z listy podstawowej i uzupe³niaj¹cej oraz leki recepturowe.
AZ – uprawnieni pracownicy i byli pracownicy zak³adów produkuj¹cych wyroby zawieraj¹ce azbest otrzymuj¹ 
bezp³atnie leki zwi¹zane z chorobami wywo³anymi prac¹ przy azbeœcie wyszczególnione w osobnym 
wykazie.
CN – nieubezpieczone kobiety w okresie ci¹¿y, porodu lub po³ogu otrzymuj¹ leki i wyroby medyczne 
zwi¹zane z ci¹¿¹, porodem i po³ogiem na takich samych zasadach jak inni ubezpieczeni.
DN – nieubezpieczeni do ukoñczenia 18. roku ¿ycia maj¹ prawo do œwiadczeñ na zasadach i w zakresie 
okreœlonym dla ubezpieczonych.
IN – osoby nieubezpieczone, maj¹ce prawo do bezp³atnych œwiadczeñ zdrowotnych w zakresie okreœlonym 
odrêbnymi przepisami.

za³¹cznik 11


Document Outline