background image

POLSKA 

 

Gotyckie kat w PL 

2kond elew wn, duże pł ścian, małe pow okien. Kamień i cegła. Skl piastowskie. Brak TR. Brak widocznych filarów. 
Rodowód cysterski, także rejonów krajów płd. 2wieżowe masywy (prócz Wawelu) 
 
WROCŁAW 1244-XIV 
Położ na wyspie- Ostrów Tumski. Baz 3naw bez Npoprzecznej. Silnie wydłuż prezb o prostok obejściu. Ob skl krzyż. 
Prezb ob6dziel. Korpus NG skl krzyż. Między prezb a korpus wsunięte jest przęsło. Boczne przęsła zakończ na wys NB, 
nakryte one skl 3dziel o 9tarczach oparte w 5pktach (2wezgłowia od str NG i 3na śc zewn)=piastowskie. NB do NG- 
ukł wiązany (1przęsło NG= 2pNB). 
Kat ma cechy późnorom systemu wiązanego oraz detale (głowicę, bazy służek) stojące na pograniczu obu stylów. Bud 
korp przypada na XIVw. W 1361 zbudowano kapl mariacką (dobudź do ambitu, płasko zak). Kat rujnowały pożary 
(1540, 1633, 1759). Najdotkliwiej ucierpiała w 1945. 
Prostokątne zamkn chóru –cysterskie rozwiązanie. Dach dwuspadowy, blacha miedziana lata 60. Strzeliste, smukłe 
wieże, hełmy współczesne. Gzymsy dzielą poziomo. Elew dominuje cegła, detal z kamienia. Widać wpływy cysterskie 
kat śląskich. Czerpanie wzorców z Niemiec, Austrii, Czech.  
 
GNIEZNO 1342 
najbardziej fr z pl kat got.  Klasyczny plan z wieńcem kapl (ale ukł się w kolejną Nobejścia). Odgięcie osi rzutu. Abp 
Jarosław Bogoria Skotnicki. Wybud na mscu kat rom. Baz 3n bezTR z ob. I wieńc kapl. Prez 7b. Dodawane kapl 
prywatne wokół obejścia chóru. Skromna, utylitarna forma. Kamien, cegła i sztuczny kamien. Arkady międzynaw o 
lancetowatym wykroju. NG dł85 wys22. Surowa, skromna forma zwłaszcza prezb (Filary nie są wyraźnie zaznacz, 
jakby cz ściany. służka+gzyms – obramienie płaszczyzny ściany. Wąskie otwarcia arkadowe na kaplice. Pseudotrifor w 
prez. Sklepie.) Skl k-z. Gzyms międzykond. NG: polichromowana rzeźba ze sztucznego kamienia, głównie o tematyce 
biblijnej i moralizatorskiej, gr ceglane filary ze służkami, rzeźbione ostrołuki, 2kond. Różnice między korpusem a 
prezb -potrzeba zaznaczenia różnicy formalnej między chórem kapłańskim a kościołem wiernych; zmiana 
budowniczych i architektów. 2wież fas z barokowymi hełmami. Rodowód cysterski. Ściany nie są tynkowane ale 
białkowane. Łuki przyporowe chowano pod dachami (ze wzgl na war atmosfer). Masywna fas wież, bez portalu bez 
treści fas fr. 
 
 
POZNAŃ XIV-XV 
Ostrów Tumski położ był na wyspie w grodzie biskupim. Miasto lokacyjne na drugim brzegu Warty. 
Kat została zbud w XIV-XV wieku, na mscu wcześniejszych bud. Ceglana, 3nawowa baz o krótkim korpusie nawowym, 
bez TR, prezb z obejściem oraz 3 kaplice zamiast wieńca w kier płn wsch płd. 2wież fas zach. 
Główne wejście do świątyni (od zach) prowadzi z placu kat, przez współczesne drzwi umieszczone w got 
ostrołukowym portalu, nad którym widać got rozetę. Got wnętrze kat jest nieco mroczne, z gwiaździstym skl i 
ostrołukowymi arkadami wydzielającymiNB. Prezb i obejście mają skl żebrowe. 
Obecny wygl pochodzi z okresu odbud z lat 1948-1956 prowadzonej pod kierownictwem Franciszka Morawskiego. 
Przywrócono w niej, na podstawie odkrytych przez pożar w 1945 pozostałości, got wygląd korpusu z przełomu XIV i 
XV wieku. Hełmy wież są natomiast wzorowane na klasycystycznych, pochodzących z lat 1725-1729. NGma 72m dł i 
36szer. W posadzce w NG, przed prezb wmurowano imiona władców spoczywających w kat. 3kondygnacyjna 
elewacja wnętrza. Galeria trif w prezb (ale nie wiadomo czy got). Cebulaste wieże. Odległe wzorce fr.  
 
KRAKÓW Wawel Kat 1320-1364  
3naw korpus, TR, prezb prostokątne z ob, Kapl mariacka na osi. W elew front dość bogata rozeta, blendy wyst w 
szczycie. Kamień. Dek maswerkowa z zewn. Zachow się wszystkie nawarstwienia i rozbudowy z kolejnych okresów, 
nie była zniszczona. Szczyt TR rozrzeźbiony: okno w dek kamiennej, blendy opracowane w nisze, kwiaton i czołganki. 
Arkady międzynaw silnie profilowane. Geometr charakt dek. Skl piastowskie w prezb. Obciążenia przenoszone przez 
pł murów. Got kat jest 3z kolei która powstaje w tym miejscu: 1zniszcz w czasie najazdu, 2spłonęła w 1305, to co po 
niej pozost, albo rozebrano tak jak wsch część na której wytyczono nowy chór, albo wpasowano w nowo powstający 
obiekt. Chór został zaproj w ukł 4przęsłowym z prostok obejściem i kaplicą św. Małgorzaty. Kapl przylegała do 2wsch 
przęseł po płn str nawy obejścia, kapl była 2przęsł o skrom det arch. Ściany pł pozbaw podziałów podtrzymują skl z 

background image

wtapiającymi się weń żebrami sklepiennymi. W dolnej kond dek pojawiają się w wykrojach  arkad międzynawowych. 
W górnej kond okna zostały przedłużone aż do gzymsu między kond zwiększając wrażenie ich znacznej wys. Triada 
dużego okna z mniejszymi wnękami po bokach, która zajmują praktycznie całość ściany  ograniczonej od góry łukiem 
tęczowym, po bokach służkami a z dołu gzymsem międzykond. Nim zakończono bud chóru, zaczęły powstawać nowe 
kaplice fundacji prywatnej, z tą różnicą  że tutaj nie porządkowała tego żadna myśl kompozycyjna. Kolejnym krokiem 
była bud TR i kN, nieregularności płd ramieniaTR mogą wskazywać, że przez jakiś czas służył jako łącznik z niższa 
zachodnią jeszcze romańską częścią. Kat wykonana jest w konstr mieszanej -w części wsch przeważa kamień ciosowy, 
w części zach cegła. Duża różnica w wys naw (19 i 9 m) nie pozwoliła na stałość sklepień i murów, dlatego 
zastosowano tutaj system zwany filarowo-szkarpowym. Polegał on na umieszczeniu w węzłachNG przypór, które 
schodzą w dół do fundamentów, stanowiąc poszerzenie od strony NB.  
 
 

ŚLĄSK 

Wykszt się indywidual szkoła got. W wyniku bog sąsiadów (Czechy, księstwoNiem, ksPL) wpływy mieszanką 
pomysłów. Główne cechy: w większości 3naw. Dominują baz ale są też halowe. NP i TR w formie zredukowanej. 
Przeważnie zmkn wieloboczne. N tej samej dł. Kapl późniejsze więc o innych skl. B.duża pow ścian. Fas 2wieżowa 
(często jakby 1).  Dużym osiągnięciem tej szkoły było rozwiąz skl 3dzieln złoż z 9tarcz podpartych w 5pktach 
(piastowskie). 
 
BAZYLIKOWE 
3n, gł proste ściany. Łuki oporowe na zewn. N zkn abs. 2różn wysN. 2wieże w fas. BrakTR i wyraźnie wydziel prez. 
Niewielkie okna. Brak trif. 
 
Baz św Jadwigi, Trzebnica cyst, XIII 
Cystersi wprowadz formy got. 1naw, 3prz, zamkn od wsch 5boczn. Otwarta do Npoprzecznej ostrołukową arkadą. 
Syst wiązany ze skl 6dz. Skl krzyż żebr. Koliste zworniki o dek roślinnej. Kolumienkowe służki wiązkowe. Służki 
dochodzą do ziemi. Okna ostrołukowe 2dzielne z maswerkami. Elew opięta przyporami. Duże okna doświetlające 
 
Baz św Elżbiety, Wrocław 2pXIV 
3naw 9przęsł. Cz prezb wydzielona profilowanymi gurtami poprzedzona dłuższym przęsłem pseudoTR. Od płd 
4boczna kond wieża. Skl w korpusie krzyż-ż, w kaplicach sieciowe i gwiaźdz. Kośc opięty przyporami. Szczyt zach 
7osiowy dek blendami. Elew wieży z lizenami w narożnikach. Kond dzielona gzymsami. Elew rozczł przezroczami 
okiennymi. Duże pł muru. Charakterystyczny szczyt oparty na trójkącie. Wnętrze: duże pł ścian. Skl krzyż-ż. W 
kruchcie płd skl trójdzielne. Filary międzynaw na rzucie wydłuż 8boku. Lizeny na ścianach prezb.  
 
Kośc św Magdaleny, Wrocław 1342 
3naw,8przęsł, zamkn ścianą prostą. Od zach 2 4boczne wieże. Między przyp od płn i płd kaplice otwarte do wnętrza 
ostrołukowymi arkadami. Bogactwo skl: krzyż-ż, trójpodporowe, gwiaździste-4ramienne, sieciowe. Kapl bud przez 
mieszczan. Syst przyporowy wydatnie wychodzący. Kond wydzielona gzymsami. Piąte kond wnętrz połączone 
nadwieszonym mostkiem. Dominacja cegły (charkt dla Śl). Szczyt rozczł przez ślepe blendy.  
 
Kat św Stanisława i św Wacława, Świdnica 1330 
3naw, NG7przęsł zamkn7b, NB6p zmkn5b. Od zach 2wieże na rzucie prostokątnym. Filary międzynawowe na rz 
prostok na niskich cokołach. Skl NGsieciowe, NBkrzyż-ż. Od płd 2kond kapl mariacka. Wieża monumentalna. Bog 
oprawco dek. Bog dek portale w fas (zkamienia). Mury NB zachowują monom char, duże pł. Bog zdob pinakle 
wykańczające el flankujące wnętrze. 
 
Baz św Apost Piotra i Pawła, Strzegom 1318 
3naw,5prz. Od zach 2wieże (tylko 1ukończona-płn). NP. o ramionach 2przęsłowych. Prezb 3nawowe. Skl: NG pr i kN 
sieciowe, w prezb o rys gwiaź a kN o rys romboidalnym. Syst przyporowy. Ramiona przęsła poprz wyst przed kN. Duże 
okna doświetl na osi. Dominuje kamień. Bog repertuar dek (sterczyny, pinakle). 2kond strzeliste wnętrze.  
 
HALOWE 
Gładkie śc. Wys arkady. Filary międzynaw o podłużnych kszt. 2wieże w fas. Skl gw i siec. 
 
Kośc św Krzyża, Wrocław 1320 

background image

Położ na OstrT. 2kond (dolny8 g20m), 3naw, halowy z Npoprzeczną. 3prz prezb oraz 1prz Npoprz zamkn 5bocznie. 
Korpus na rzucie zbliż do kwadratu. 2wieże przy ramionach Npop. Filary na rzucie wydł 8boku. RamionaNp i kN 
wydzielone gurtami. Skl: krzyz-ż, gwiaź NG, 3podp NB, sieciowe. Okna 3dzielne (od zach 6dz). Dość strzeliste wieże. 
Rozczł prostego gzymsu przez poprz usytuow szczyty. Bogate maswerki. Osobne dachy NB. 
 
Kośc NMP na Piasku, Wrocław 1334 
3naw 6prz, system pseudowiązany. NG zamkn 5b, NB3b. Filary na rzucie wydłuż 8boku. Profilowane arkady 
międzynaw. Stosunkowo wąskie NB. Bog opracowanie rys skl (krzyż-ż nie występują). 3N równej dług. Zmkn prezb 
wieloboczne. Fas 2wieżowa (ale jakby 1wieżowa, ta wyższa niewiele występuje ponad połać dachu). Dość prosta, 
zwarta, monument bryła przykryta dachem 2spadowym. Bog opracowany portal wykończ wimpergą.  
 
Baz św Jakuba i św Agnieszki, Nysa 1392  
Piotr z Zamkowic (warsztat Parlera). 9prz. 3nawy równej wys. Skl: krzyz-ż w NG, gwiaździsto sieciowe w chórze, 
trójdzielno przeskokowe w ambicie.Kośc niezwykle zniszcz, 1960zakończ odbud. Reminescencja Sieny- podział filarów 
na pasy. Neogot wystrój przed zniszcz. 
 

MAŁOPOLSKA 

Ściany 2poziomowe podzielone przez gzyms. System filarowo-skarpowy. 2dzielne okna i portale. Got redukcyjny. 
 
BAZYLIKOWE 
 
Kośc NMP i św Floriana, 1241 Wąchock klaszt cyst 
Sch bernardyński. Baz Transeptowa 3nawowa. Naprzemienne pasy czerwonego i jasnego kamienia. Kapitularz 
pierwotnie kwadratowy. Bazy w kolumnach- przedstawienie zwierzęce. Refektarz na pł prostok. Ściany płd zdobią 
3otwory. Śc kiedyś zdob polichromią. 
 
Kośc Mariacki, Kraków (pw WnNMP) 1260 
3naw baz, korpus z 4przęseł, fas2wież (z kruchtą międzywieżową, nad nią kapl bracka WnNMP). Prezb3prz 
zkncz5bAbs. Od płn zakrystia przy 2pierwszych przęsłach. Kaplice międzyprzyporowe. Skl: kN krzyż-ż, prezb-gwia, 
kruchty i kaplB gw lub sieciowo-gw. Nad NG dach 2spadowy, NB i k 2spad poprzeczne ze szczytami wimpergowymi, 
pulpitowe nad kaplBracką i zakrystią. Arkada łuku tęczowego ostrołukowa podwójnie profilowana. W prezb służki 
wiązkowe z kapitel roślinnymi. Okna 3dzielne z maswerkami. Przypory strzeliste zakończ fialami z kwiatonem. Bog 
kamieniarska dek. Skromny, delik zarysow gzyms. W NG okna przeszklone od połowy wys (niżej płycina). 2wież fas- 
różnej wys, obie dziel poziomo; wyższa (strażnica) 82m na pl kwadr później przech w8bok zwieńcz 8b hełmem, druga 
69 na pl kwadr (cała) i przykryta późnorenesan hełmem (w niej dzwony kośc). Budowla ceglana z el kamien. 
 
Kośc Katarzyny, Krak Kazimierz 1343, uk1448 
Fund Kaz. Wolnostojąca dzwonnica. 3naw baz, bezwież, bezTR, 5prz prezb zkncz5b, skl gwiaz. 4przęsła kN 
(zaniechanie bud5). Skromn wnętrze. Od płd późnogot kruchta. Got freski na krużgankach. Fiale, sterczyny. Nigdy 
całkiem nie ukończony (brak fas zach, wież i 5prz). Smukła, strzelista. Syst filarowo-skarpowy. 
 
Kośc Bożego Ciała, Krak Kazimierz 1335fund 
3naw 4prz baz. Prezb 5prz zmkn 5b. Wieża na pl kwadr. Kapl międzyprzyporowe otwarte do wnętrza fazowanymi 
arkadami. Karcery między przyporami. Dachy 2spadowe, NBpulpit. Dachy na więźbie storczykowej. Szczyt schodkowy 
wyk filarami sterczynami, rozczł blendami (płaskorzeźbione figury w blend).  Skl krzyż-ż. Pas okien: w prezb maswerki 
a tak to przeszkl od 1/2wys.  
 
HALOWE 
 
Kolegiata, Wiślica 1350 
Fund Kaz. Prezb wydłużone, zmkn5b. Skl krzyż-ż w prezb. 3smukłe wieloboczne podpory ust na śr N. Wąskie okna 
dwudzielne z krzyżowym podziałem. Ślepe arkadki pod oknami. Trójuskokowe przypory. Jednolita przestrzeń. 
Ceglane szczyty. Obok dzwonnica na pl kwadr podzielona na 4 części. 
 
Kośc św Krzyża, Krak 1529 

background image

NB rzut zbliż do kw. Oś 3przęsłowego prezb nieznacznie odchylona ku płd. Od zach 4b 6 kond wieża. W NG skl 
palmowe o polach trójkątnych wsparte na centralnym ciosowym cylindrycznym filarze z entasis. W prezb skl sieciowe 
na renesansowych konsolach. Skromna forma zewn. Szczyty rozczłonk blendami. 
 
Kośc paraf pw Piotra i Pawła, Stopnica 1350-80 
Z fund Kazimierza wznies w ekspiacji za zamordowanie ks Marcina Boryczki. 2naw hala 2przęsł. Zmkn 5b prezb. W 
prez i kapl wanny skl krzyż-ż. W korpusie skl 3podporowe wsparte na 2 10b filarach. Kamienna sygnaturka. Szczyt 
rozczł blendami. Przypory. 
 
Kośc paraf pw św Władysława, Szydłow 
2naw hala z 2prz zkn3b prez. Skl na 2 8b filarach, w zakr krzyż-ż. Elew opięta przyporami. Szczyt rozczł blend. Ceglane 
mury. 
 
Kośc Dziesięciu Tys Męczenników, Niepołomice 1350-58 
Suplika Kaz do papieża o odpusty dla kośc św Jana w Niepołomicach. 2naw 3prz hala, węższe i niższ prezb 2prz zmkn 
5b. Skl zakr i kruchty krz-ż. Skl korp o polach trójkąta wsparte na 2 10b filarach. W prez służki nadwieszone na 
wspornikach. Bogate maswerki w portalach w kruchcie. 
 

POMORZE WSCHODNIE 

D.wpływ na kszt arch ma hist Polit -sprowadz krzyżaków odcisnęło piętno wznosząc bud obr i sakr. Diecezje: 
pomezańska (Kwidzyn), warmińska (Frombork), chełmińska. (pom i ch pod wpł zakonu, w bardziej niezależna). 
 
Kat pw PannyM św Jana Ewang, Kwidzyn 1320,44-3ćXIV 
Kat sprzężona z zamkiem. 3naw 6prz pseudobaz filarowa, Skl gw NG i prez, o polach trójkąta w NB. Prezb 2kond 
wyniesione ponad korp nawowy z kapl dolną. Filary międzynaw 8b. Łuki arkad obustr profilowane 5uskokowe. Ż 
wiodące w NG. W NB podział niewidoczny (skl tr). Krypta grzebalna wielkich mistrzów zakonu. Kośc opięty przyp. 
Szczyt pom korp a chórem z 3lizenami i parą blend. Dostawione 8b wieże. W koronie murów prezb ganek obronny. 
Ciężki monument charakter. Ceglana. 
 
Baz archikat WnNMP i śwAndrz, Frombork 1329-88 
Na mscu drewnianej. 3etapy: prezb, kN i 3N, hala wejściowa. Na wzgórzu warownym. Halowy. 4małe smukłe narożne 
wieżyczki (rezygn z masywu w). Skl gw. Wnętrze barokowe. Bogato rzeźbiona fas. Zespół obronny. 3naw 8prz hala na 
rzucie wydł prostok z wydłuz prostok 5prz prez. Opięty przyp. 
 
Kośc św Jakuba Toruń, 1309-2ćXIV 
Prez 5dz zkn płasko ale narożne przyp pod kątem45i skl sprawia wraż poligonalnego zmkn. Skl: NG gw, NB k-ż, 
3dzielne. Ukł baz. Kapl boczne później dobud -zamurowano okna dośw, zatracono widoczn ukł konstr –łuki przyp 
zabud. Cegła. Brama z posągiem Jakuba Apost. Bog dek got –fiale, pinakle. Wieża 4kond zdobiona ślepymi blend. 
Dach podwójny (zmierzało do osiągn iluzji że to masyw 2wieżowy). Gł portal od zach dosyć skromny. 8b ceglana 
wieża -dostawiona. 3naw 4prz baz. 2kond elew wnętrza. Prezb od N oddzielone przez lektorium. Łuki przyp na 
poddaszu NB, kośc opięty wysokimi przyp. Cofnięcie szczytu wzgl elew. Okna prez z maswer.  
 
Kośc paraf pw Jana Chrz i J Ewang, Toruń 1270-1330 
3naw 4prz hala na rzucie wydł prostok z prostok 3prz prezb. Od zach 3kond wieża na pl kwadr. Skl gw i k-ż. Łuki arkad 
międzyn obustr profilowane. NGiNG tej samej wys. Dostawione kapl, o wys arkad międzyn. Monochromatyczna biel 
wnętrza. W prezb śc ceglane nieotynkowane. Każda N przykr osobnym dachem –po3 szczyt. Próba przerob 1wieży w 
mas2w (jw Jakuba). Łuk nad archiwoltą ośli grzbiet. 
 
Kośc Mariacki, Gdańsk (wniebowNMP) 1342-1502 
Największy ceglany. Z inicjatywy mistrza krzyż. 3etapy: korpus, TR i prezb i podwyższ wieży, obie śc zast nowymi. Kszt 
nieregularn krzyża łacińsk -105dłN, 66szerTR. Halowy, 9prz. Filary ortogonalne. Nieregul TR, od płn 2naw, płd 3n, kszt 
wynika też z zabud miejskiej. Do naw przylega 31kapl. Do wn prow 7bram –każda z innej ulicy. Gęstożebrowe skl –
sieciowe NGiTR, gw prez i cz kapl, kryształowe NB (pozbaw żeber). Każda N tej samej wys. Gładkie pł ścian. Wysokie 
ostrołuk okna. Konstr ukryta, ściany boczne kapl są przyporami. Wieża –dominuj akcent, 77m (kalenica82), dach 
siodełkowy –podwójny, na pl zbliż do kw, a ok 16. Wnętrze: na osi wsch-zach okno witrażowe o pow 130, wiele dek 
barok, tynkowany biały, posadzka –płyty nagrobne ok500. 

background image

 

POMORZE ZACHODNIE 

Obszar niedokońca jednorodny 
 
Kośc kat pw PannyM i Jana Chrz, Kam Pom 1330-85 
W Npoprz wprowadz techn grubego muru (kond ścian dzielona na 2cz, w dolnej gr, wyżej pocieniony ale przy filarach 
takiej gr jak niżej), to też rozw estet i fcjonalne -uskok to galeryjka, obejście. Pierwsze dzieło go na PomZach. Modyfik 
przez zastosow kwadr skl. Skl k-ż. Niezbyt strz prop wn. Ażurowe wamp, sterczyny zkn pinaklami. 
 
Op Cysters pw Panny Marii, Kołbacz 1210-2pXIV-XV 
Cz wsch wznies 1210-47 w formach romańskiej. 2poł XIII wznies 6prz zach. Jeszcze w fazie rom zastos prostok przęsła 
i skl k-z. W NG zachow formę przęseł oraz filarów, przy przejściu do got łuki zmieniono na ostre. Łuki oporowe ponad 
dachNB. Nadanie mu fcji spichlerza (przed wojną i troche po)-np proste wąskie okna. Bogata klas rozeta. Monum 
przyp. Fryz z płytek ceramicznych oddziel cz cokołową fas od strefy górnej. 1wys okno ujęte w blendy. 
 
Kat Jakuba, Szcz 2pXIII-1pXV 
3naw 4prz hala z emporowymi kaplicami. Prez 3prz zmkn 5b z obejściem i wieńcem kapl między przyp. Od zach 
planowany 2wież masyw –zrealiz do wys 1piętra z nadbudowana wieża w partii środkowej. Duże monom okno na osi. 
W 2pXIII bud 2wież 4prz baz. 1ćXIV 3prz zmkn 5b prez z niższym bazylikowym obejściem. 1375 przezbud prez na 
halowe. 1pXV przebudź k na hale. Emporowe ob. Ponad dolną kond kapl przy NB. 
Gł wejście zwieńcz wimpergą. Do poz 2kond jakby 2wieże. Ostrołuk blendy z rozetami. Okna biforyjne. Wejście od płn 
dobud. Od płd elew jeszcze przedwojenna. 
 
Kośc pw św Jana Chrz/ Franciszkanów, Szcz XIV-1pXV 
Wydłuż 8prz (lub7) hala z 3prz chórem, zkn od wsch centralizująca formą siedmioma częściami dziesięcioboku. Domin 
skl gw oraz k-z. Podział śc wnętrza na 2strefy. Kapl między przyp wewn. Duże okna w cz centralizującej wskaz że chór 
potraktowano jako rodzaj kapl. Bez mas wież, jedynie sygnaturka. Zabud klaszt pierwotnie przylegały od str Odry. 
Fragm polichromii zachow wewn. Szczyt rozrzeźb blend. 
 
Kośc paraf Panny Marii, Stargard przełXIII/XIV 
3naw 4 prz baz z nieco szerszym od korp masywem wiez. 2prz zmkn 5b prez otoczone obejsciem z wieńcem kapl. Skl 
w obej o przęsłach trójkątnych, w NG i prez gw, NB k-z. Śc prez o podz trójstrefowym -ponad arkadami galeria trif na 
gzymsie. Przypory mają dek nisze. 
 
Kośc Mariacki, Chojna 
3naw 6prz hala z przęsłem wsch nawy śr. Nawy tej samej wys. Wrażenie rozległ wn. Widoczna konstr żelbet. 
Strzelista forma wieży, rozrzezbiona. Bog det koloryst zróżnic, ceramiczne glazurowane kształtki i różno kol cegła.