ASPEKTY IMPLEMENTACJI BIBLIOTEK DO POTRZEB WSPÓŁCZESNEJ NAUKI I KULTURY 

Implementacja = wdrożenie 

1.  Aspekty implementacji (ukierunkowanej na użytkownika): 

a.  Dogodna architektura budynku biblioteki; 
b.  Dostęp do źródeł drukowanych i elektronicznych „z domu”; 
c.  Dobre wyposażenie biblioteki w sprzęt komputerowy; 
d.  Wygodne i dobrze zaprojektowane strony www bibliotek; 
e.  Biblioteka jako miejsce nie tylko nauki, ale też relaksu i spotkań towarzystkich. 

Efekt feedback =  sprzężenie zwrotne    („wzajemne  [obustronne]  oddziaływanie  na siebie  firmy  i otoczenia”; 
opinia publiczna działania firmy).  

PROCESY ZWIĄZANE Z IMPLEMENTACJĄ BIBLIOTEK : Public Relations oraz Benchmarking 

2.  Public Relations. 

a.  Public Relations – to proces, który polega na komunikowaniu się organizacji z otoczeniem. 

Celem  takiej  wymiany  informacji  (efektywna  komunikacja)  jest  „osiągnięcie  zaplanowanych 
celów, przy użyciu odpowiednio dobranych środków i metod”.  

b.  Funkcje PR: 

 Zewnętrzne – działania wobec otoczenia; 

FEEDBACK 

 Wewnętrzne – działania wewnątrz firmy.  

c.  Skutek:  efekt  synergii  (kumulacja  działań  na  zewnątrz  i  do  wewnątrz  organizacji  =  wzrost 

reputacji i pozycji firmy, zadowolenie użytkownika).  
 

3.  Benchmarking .  

a.  Benchmarking  –  to  proces  poszukiwania  łatwych  rozwiązań  skomplikowanych  problemów 

(maksymalny efekt, przy minimalnych kosztach i minimalnym czasie); 

b.  Polega  na  porównywaniu  różnych  produktów/usług/metod/procesów  stosowanych  przez 

różne jednostki (biblioteki), aby ustalić występujące pomiędzy nimi różnice i ich przyczyny oraz 
odnaleźć i udoskonalić elementy, które wymagają poprawy. 

c.  Efektem  porównywania działań innych instytucji (bibliotek)jest: 

  „uczenie się na cudzych błędach” – unikanie powielania tych samych błędów; 
 wykorzystanie doświadczenia innych. 

d.  Metody  i  wskaźniki  do  pomiary  funkcjonowania  jakości  i  efektywności  funkcjonowania 

bibliotek:  SERVQUAL,  LibQUAL,  stopień  satysfakcji  użytkownika  (ocena  użytkownika 
biblioteki).  
 

4.  Transformacja bibliotek – koncentracja na użytkowniku.  

Biblioteki  muszą  dostosowywać  się  do  zmieniającego  otoczenia,  a  zatem  same  ulegają 

przemianom.  Choć  główne  funkcje  bibliotek  (gromadzenie,  przechowywanie,  udostępnianie, 
informowanie, edukacja) pozostają te same, to zmieniają się ich proporcje.  

Obecnie  model  biblioteki  skoncentrowany  jest  na  użytkownika,  skutkiem  czego  jest 

dominacja  funkcji  informacyjnej  oraz  tworzenie  się  funkcji  relaksacyjnej.  Biblioteka  ma  być 
miejscem przyjaznym dla użytkownika.  

 

 

 

5.  Współczesne biblioteki Europy Zachodniej – pragmatyka.  

a.  Cechy bibliotek zachodnich: 

 Nowoczesność, np. metalowe i szklane konstrukcje; 
 Funkcjonalność,  np.  użytkowa  architektura  –  duża  przestrzeń,  indywidualne  boksy  do 

pracy dla bibliotekarzy; 

 Pragmatyzm; 
 Przyjazność i otwartość na użytkownika, np. możliwośc kopiowania zbiorów na miejscu, 

wolny dostep do półek, kawiarnie. 

b.  Biblioteki zachodnie jako „Learning Center”: 

 Zapewniają miejsca do indywidualnej nauki; 
 Wydzielają miejsca do pracy grupowej; 
 Posiadają wszystkie niezbędne urządzenia techniczne; 
 Umożliwiają  korzystanie  z  Internetu  przy  stanowiskach  komputerowych  lub 

prywatnych laptopach.  

c.  Die Deutsche Bibliothek (Frankfurt nad Menem): 

 Usytuowanie przy głównej ulicy miasta; 
 Brak okien w czytelni od strony ulicy – cisza do pracy; 
 Połączenie części administracyjnej z resztą budynku. 

d.  Bibliotheek Technische Delft (Holandia): 

 Budynek w kształcie kopca z czytelnią na szczycie (ok. 500 miejsc); 
 Powierzchnia kopca pokryta trawnikiem – wypoczynek.  

 

6.  Biblioteki polskie – model biblioteki „otwartej”.  

a.  Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego: 

 Nowoczesna konstrukcja; 
 Ogrody; 
 Część komercyjna (księgranie, bary, restauracje, kawiarenki, kręgielnia). 

b.  Biblioteka Główna Politechniki Świętokrzyskiej w Kielcach; 
c.  Biblioteka Akademi Wychowania Fizycznego w Poznaniu; 
d.  Biblioteka Uniwersytecka w Białymstoku.  

 

7.  Struktura organizacyjna współczesnej biblioteki: 

a.  Podział na segmenty: 

 Administracyjno  –  techniczny  (gromadzenie,  przechowywanie,  opracowywanie 

zbiorów) 

 Udostępniania i informowania o zbiorach.  

b.  Zmiany w zatrudnieniu, np. Biblioteka Główna Politechniki Szczecińskiej 

Oddział 

Zatrudnienie w 1985 

Zatrudnienie w 2005 

Gromadzenia i opracowania 

37,7% 

30% 

Udostępniania  i  informacji 
naukowej 

62,3% 

70% 

 

c.  Flexibility  –  elastyczność  w  przenoszeniu  pracowników  do  działów  najbardziej  obciążonych; 

wymaga wszechstronnych kwalifikacji personelu.  
 

8.  Kadra biblioteczna. 

Obecnie  zwiększane  są  wymagania,  stawiane  pracownikom  bibliotek.  Kadra  biblioteczna  musi 

ciągle się szkolić, podnosić swoje wykształcenie i kwalifikacje, aby sprostać stawianym zadanim (praca 
na różnych stanowiskach, poszerzanie zakresu czynności, praca w nowych systemach komputerowych 
itp.).  Wzrasta  udział  kadry  z  wykształceniem  wyższym,  odbywają  się  liczne  kurys,  szkolenia, 
konferencje, sympozja, zwiedzanie podobnych instytucji.