background image

 

 brzmienie od 2008-10-08 

 

Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o 

odpowiedzialno

ś

ci za szkod

ę

 wyrz

ą

dzon

ą

 przez produkt 

niebezpieczny

[1]

 

 

z dnia 2 marca 2000 r. (Dz.U.  Nr 22, poz. 271) 

  

Rozdział 1. Umowy zawierane poza lokalem przedsi

ę

biorstwa

 

  

Art.  1.    [Okazanie  dokumentów]      1.  Przedsi

ę

biorca,  który  proponuje  konsumentowi  zawarcie  umowy 

poza lokalem przedsi

ę

biorstwa, okazuje przed zawarciem umowy dokument potwierdzaj

ą

cy prowadzenie 

działalno

ś

ci gospodarczej oraz dokument to

Ŝ

samo

ś

ci. W razie zawierania umów w imieniu przedsi

ę

biorcy 

zawieraj

ą

cy umow

ę

 okazuje ponadto dokument potwierdzaj

ą

cy swoje umocowanie.  

 2.  Przez  lokal  przedsi

ę

biorstwa  rozumie  si

ę

  miejsce  przeznaczone  do  obsługiwania  publiczno

ś

ci  i 

oznaczone zgodnie z przepisami o działalno

ś

ci gospodarczej.  

 3. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje si

ę

 tak

Ŝ

e do umowy zawartej w wyniku zorganizowanego poza 

lokalem  przedsi

ę

biorstwa  zbierania  ofert  konsumentów  w  czasie  odwiedzin  przedsi

ę

biorcy  lub  osoby 

działaj

ą

cej  w  jego  imieniu  w  miejscu  pracy  konsumenta,  w  jego  mieszkaniu  albo  w  innym  miejscu  jego 

prywatnego pobytu.  

  

Art.  2.    [Prawo  odst

ą

pienia  od  umowy]        1. 

[2]

  Konsument,  który  zawarł  umow

ę

  poza  lokalem 

przedsi

ę

biorstwa,  mo

Ŝ

e  od  niej  odst

ą

pi

ć

  bez  podania  przyczyn,  składaj

ą

c  stosowne  o

ś

wiadczenie  na 

pi

ś

mie  w  terminie  dziesi

ę

ciu  dni  od  zawarcia  umowy.  Do  zachowania  tego  terminu  wystarczy  wysłanie 

o

ś

wiadczenia przed jego upływem.  

 2.  Nie  jest  dopuszczalne  zastrze

Ŝ

enie, 

Ŝ

e  konsumentowi  wolno  odst

ą

pi

ć

  od  umowy  za  zapłat

ą

 

oznaczonej sumy (odst

ę

pne).  

 3. 

[3]

 W  razie odst

ą

pienia  od  umowy  umowa  jest uwa

Ŝ

ana  za  niezawart

ą

, a konsument  jest zwolniony  z 

wszelkich  zobowi

ą

za

ń

.  To,  co  strony 

ś

wiadczyły,  ulega  zwrotowi  w  stanie  niezmienionym,  chyba 

Ŝ

zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarz

ą

du. Zwrot powinien nast

ą

pi

ć

 niezwłocznie, nie pó

ź

niej 

ni

Ŝ

  w  terminie  czternastu  dni.  Je

Ŝ

eli  konsument  dokonał  jakichkolwiek  przedpłat,  nale

Ŝą

  si

ę

  od  nich 

odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty.  

  

Art.  3.    [Informacja  o  prawie  odst

ą

pienia]      1.  Kto  zawiera  z  konsumentem  umow

ę

  poza  lokalem 

przedsi

ę

biorstwa,  powinien  przed  jej  zawarciem  poinformowa

ć

  konsumenta  na  pi

ś

mie  o  prawie 

odst

ą

pienia  od  umowy  w  terminie,  o  którym  mowa  w  art.  2  ust.  1,  i  wr

ę

czy

ć

  wzór  o

ś

wiadczenia  o 

odst

ą

pieniu,  z  oznaczeniem  swojego  imienia  i  nazwiska  (nazwy)  oraz  adresem  zamieszkania  (siedziby); 

obowi

ą

zany jest tak

Ŝ

e wr

ę

czy

ć

 konsumentowi pisemne potwierdzenie zawarcia umowy, stwierdzaj

ą

ce jej 

dat

ę

 i rodzaj oraz przedmiot 

ś

wiadczenia i cen

ę

.  

 2.  Konsument,  na 

Ŝą

danie  przedsi

ę

biorcy,  po

ś

wiadcza  na  pi

ś

mie, 

Ŝ

e  został  poinformowany  o  prawie 

odst

ą

pienia i 

Ŝ

e otrzymał wzór o

ś

wiadczenia o odst

ą

pieniu od umowy.  

  

Art.  4.    [Termin  do  odst

ą

pienia]      Je

Ŝ

eli  konsument  nie  został  poinformowany  na  pi

ś

mie  o  prawie 

odst

ą

pienia od umowy, bieg terminu, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie rozpoczyna si

ę

. W takim wypadku 

konsument  mo

Ŝ

e  odst

ą

pi

ć

  od  umowy  w  terminie  dziesi

ę

ciu  dni  od  uzyskania  informacji  o  prawie 

odst

ą

pienia. Konsument nie mo

Ŝ

e  jednak z tego powodu odst

ą

pi

ć

 od umowy  po upływie trzech miesi

ę

cy 

od jej wykonania.  

  

Art.  5.    [Zakres  przedmiotowy]    Przepisów  o  umowach  zawieranych  z  konsumentami  poza  lokalem 
przedsi

ę

biorstwa nie stosuje si

ę

 do umów:  

1)  o charakterze ci

ą

głym lub okresowym, zawieranych na podstawie oferty sprzeda

Ŝ

y lub przez 

odwołanie si

ę

 do ogłosze

ń

, reklam, cenników i innych informacji skierowanych do ogółu albo do 

poszczególnych osób, je

Ŝ

eli konsument mógł uprzednio zapozna

ć

 si

ę

 z tre

ś

ci

ą

 otrzymanej oferty 

lub informacji pod nieobecno

ść

 drugiej strony umowy, a zarazem w tej ofercie lub informacji, jak i 

w umowie zastrze

Ŝ

ono prawo konsumenta do odst

ą

pienia od umowy w terminie dziesi

ę

ciu dni od 

background image

dnia jej zawarcia,  

2)  sprzeda

Ŝ

y artykułów spo

Ŝ

ywczych dostarczanych okresowo przez sprzedawc

ę

 do miejsca 

zamieszkania konsumenta,  

3)  powszechnie zawieranych w drobnych bie

Ŝą

cych sprawach 

Ŝ

ycia codziennego, o warto

ś

ci 

przedmiotu umowy do równowarto

ś

ci 10 EURO,  

4)  o prace budowlane,  
5)  dotycz

ą

cych nieruchomo

ś

ci, z wył

ą

czeniem usług remontowych,  

6)  ubezpieczenia, w tym o członkostwo w otwartych funduszach emerytalnych, oraz reasekuracji,  
7)  dotycz

ą

cych papierów warto

ś

ciowych oraz jednostek uczestnictwa w funduszach powierniczych i 

inwestycyjnych (usługi inwestycyjne).  

 

  

Rozdział 2. Umowy zawierane na odległo

ść

 

 

  

Art.  6.  [Poj

ę

cie]    1.

[4]

  Umowy  zawierane  z  konsumentem bez  jednoczesnej  obecno

ś

ci obu stron, przy 

wykorzystaniu 

ś

rodków  porozumiewania  si

ę

  na  odległo

ść

,  w  szczególno

ś

ci  drukowanego  lub 

elektronicznego  formularza  zamówienia  niezaadresowanego  lub  zaadresowanego,  listu  seryjnego  w 
postaci  drukowanej  lub  elektronicznej,  reklamy  prasowej  z  wydrukowanym  formularzem  zamówienia, 
reklamy  w  postaci  elektronicznej,  katalogu,  telefonu,  telefaksu,  radia,  telewizji,  automatycznego 
urz

ą

dzenia  wywołuj

ą

cego,  wizjofonu,  wideotekstu,  poczty  elektronicznej  lub  innych 

ś

rodków  komunikacji 

elektronicznej  w  rozumieniu  ustawy  z  dnia  18  lipca  2002  r.  o 

ś

wiadczeniu  usług  drog

ą

  elektroniczn

ą

 

(Dz.U.  Nr  144,  poz.  1204),  s

ą

  umowami  na  odległo

ść

,  je

Ŝ

eli  kontrahentem  konsumenta  jest 

przedsi

ę

biorca, który w taki sposób zorganizował swoj

ą

 działalno

ść

.  

 2.  Propozycja  zawarcia  umowy  w  postaci  oferty,  zaproszenia  do  składania  ofert  lub  zamówie

ń

  albo  do 

podj

ę

cia rokowa

ń

 powinna jednoznacznie i w sposób zrozumiały informowa

ć

 o zamiarze zawarcia umowy 

przez tego, kto j

ą

 składa.  

 3.

[5]

    Posłu

Ŝ

enie  si

ę

  telefonem,  wizjofonem,  telefaksem,  poczt

ą

  elektroniczn

ą

,  automatycznym 

urz

ą

dzeniem  wywołuj

ą

cym  lub  innym 

ś

rodkiem  komunikacji  elektronicznej  w  celu  zło

Ŝ

enia  propozycji 

zawarcia umowy mo

Ŝ

e nast

ą

pi

ć

 wył

ą

cznie za uprzedni

ą

 zgod

ą

 konsumenta.  

 4.

[6]

    Posłu

Ŝ

enie  si

ę

 

ś

rodkami  porozumiewania  si

ę

  na  odległo

ść

  w  celu  zło

Ŝ

enia  propozycji  zawarcia 

umowy nie mo

Ŝ

e odbywa

ć

 si

ę

 na koszt konsumenta.  

  

Art. 7.  [Prawo odst

ą

pienia od  umowy]   1. 

[7]

 Konsument, który  zawarł umow

ę

 na odległo

ść

, mo

Ŝ

e od 

niej odst

ą

pi

ć

 bez podania przyczyn, składaj

ą

c stosowne o

ś

wiadczenie na pi

ś

mie w terminie dziesi

ę

ciu dni, 

ustalonym  w  sposób  okre

ś

lony  w  art.  10  ust.  1.  Do  zachowania  tego  terminu  wystarczy  wysłanie 

o

ś

wiadczenia przed jego upływem.  

 2.  Nie  jest  dopuszczalne  zastrze

Ŝ

enie, 

Ŝ

e  konsumentowi  wolno  odst

ą

pi

ć

  od  umowy  za  zapłat

ą

 

oznaczonej sumy (odst

ę

pne).  

 3. 

[8]

 W  razie odst

ą

pienia  od  umowy  umowa  jest uwa

Ŝ

ana  za  niezawart

ą

, a konsument  jest zwolniony  z 

wszelkich  zobowi

ą

za

ń

.  To,  co  strony 

ś

wiadczyły,  ulega  zwrotowi  w  stanie  niezmienionym,  chyba 

Ŝ

zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarz

ą

du. Zwrot powinien nast

ą

pi

ć

 niezwłocznie, nie pó

ź

niej 

ni

Ŝ

  w  terminie  czternastu  dni.  Je

Ŝ

eli  konsument  dokonał  jakichkolwiek  przedpłat,  nale

Ŝą

  si

ę

  od  nich 

odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty.  

  

Art.  8.    [Umowy  na  czas  oznaczony  i  nieoznaczony]      1.  Umowa  o 

ś

wiadczenie  ci

ą

głe  lub  okresowe 

mo

Ŝ

e by

ć

 zawarta na czas oznaczony albo nieoznaczony.  

 2.  Umow

ę

  zawart

ą

  na  czas  dłu

Ŝ

szy  ni

Ŝ

  rok  poczytuje  si

ę

  po  upływie  tego  terminu  za  zawart

ą

  na  czas 

nieoznaczony.  
 3. Je

Ŝ

eli  czas trwania umowy nie  jest oznaczony, ka

Ŝ

da  ze  stron mo

Ŝ

e  j

ą

  wypowiedzie

ć

  bez  wskazania 

przyczyn,  z  zachowaniem  terminu  miesi

ę

cznego,  chyba 

Ŝ

e  strony  zastrzegły  krótszy  termin 

wypowiedzenia.  

  

Art.  9.    [Konieczne  informacje]    1.  Konsument  powinien  by

ć

  poinformowany,  przy  u

Ŝ

yciu 

ś

rodka 

porozumiewania si

ę

 na odległo

ść

, najpó

ź

niej w chwili zło

Ŝ

enia mu propozycji zawarcia umowy, o:  

1)  imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) przedsi

ę

biorcy oraz organie, który 

zarejestrował działalno

ść

 gospodarcz

ą

 przedsi

ę

biorcy, a tak

Ŝ

e numerze, pod którym 

background image

przedsi

ę

biorca został zarejestrowany,  

2)  istotnych wła

ś

ciwo

ś

ciach 

ś

wiadczenia i jego przedmiotu,  

3)  cenie lub wynagrodzeniu obejmuj

ą

cych wszystkie ich składniki, a w szczególno

ś

ci cła i podatki,  

4)  zasadach zapłaty ceny lub wynagrodzenia,  
5)  kosztach oraz terminie i sposobie dostawy,  
6)  prawie odst

ą

pienia od umowy w terminie dziesi

ę

ciu dni, ze wskazaniem wyj

ą

tków, o których 

mowa w art. 10 ust. 3,  

7)  kosztach wynikaj

ą

cych z korzystania ze 

ś

rodków porozumiewania si

ę

 na odległo

ść

, je

Ŝ

eli s

ą

 one 

skalkulowane inaczej ni

Ŝ

 wedle normalnej taryfy,  

8)  terminie, w jakim oferta lub informacja o cenie albo wynagrodzeniu maj

ą

 charakter wi

ąŜą

cy,  

9)  minimalnym okresie, na jaki ma by

ć

 zawarta umowa o 

ś

wiadczenia ci

ą

głe lub okresowe,  

10)  miejscu i sposobie składania reklamacji,  
11)  prawie wypowiedzenia umowy, o którym mowa w art. 8 ust. 3.  

 
 2. Informacje, o których mowa w ust. 1, powinny by

ć

 sformułowane jednoznacznie, w sposób zrozumiały i 

łatwy do odczytania.  
 3. Przedsi

ę

biorca jest obowi

ą

zany do potwierdzenia konsumentowi na pi

ś

mie informacji, o których mowa 

w ust. 1, najpó

ź

niej w momencie rozpocz

ę

cia spełniania 

ś

wiadczenia.  

 4.  Obowi

ą

zek  okre

ś

lony  w  ust.  3  nie  dotyczy  jednorazowych 

ś

wiadcze

ń

,  które  same  s

ą

  spełniane  przy 

u

Ŝ

yciu 

ś

rodków  porozumiewania  si

ę

  na  odległo

ść

  i  za  które  rachunek  wystawia  osoba  fizyczna  lub 

prawna, która w ramach swojego przedsi

ę

biorstwa udost

ę

pnia co najmniej jeden 

ś

rodek porozumiewania 

si

ę

  na  odległo

ść

,  dost

ę

pny  dla  konsumenta  i  przedsi

ę

biorcy  (operator 

ś

rodków  porozumiewania  si

ę

),  z 

wyj

ą

tkiem jednak informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1.  

  

Art. 10.  [Termin do odst

ą

pienia]   1. Termin dziesi

ę

ciodniowy, w którym konsument mo

Ŝ

e odst

ą

pi

ć

 od 

umowy, liczy si

ę

 od dnia wydania rzeczy, a gdy umowa dotyczy 

ś

wiadczenia usługi - od dnia jej zawarcia.  

 2. W razie  braku  potwierdzenia  informacji,  o  których  mowa  w  art.  9  ust.  1, termin,  w  którym  konsument 
mo

Ŝ

e odst

ą

pi

ć

 od umowy, wynosi trzy miesi

ą

ce i liczy si

ę

 od dnia wydania rzeczy, a gdy umowa dotyczy 

ś

wiadczenia  usługi  -  od  dnia  jej  zawarcia.  Je

Ŝ

eli  jednak  konsument  po  rozpocz

ę

ciu  biegu  tego  terminu 

otrzyma potwierdzenie, termin ulega skróceniu do dziesi

ę

ciu dni od tej daty.  

3.

[9]

    Je

Ŝ

eli  strony  nie  umówiły  si

ę

  inaczej,  prawo  odst

ą

pienia  od  umowy  zawartej  na  odległo

ść

  nie 

przysługuje konsumentowi w wypadkach: 

 

 1)  

ś

wiadczenia usług rozpocz

ę

tego, za zgod

ą

 konsumenta, przed upływem terminu, o którym 

mowa w art. 7 ust. 1, 

 

 2)  dotycz

ą

cych nagra

ń

 audialnych i wizualnych oraz zapisanych na informatycznych no

ś

nikach 

danych po usuni

ę

ciu przez konsumenta ich oryginalnego opakowania, 

 

 3)  umów dotycz

ą

cych 

ś

wiadcze

ń

, za które cena lub wynagrodzenie zale

Ŝ

y wył

ą

cznie od ruchu cen 

na rynku finansowym, 

 

 4)  

ś

wiadcze

ń

 o wła

ś

ciwo

ś

ciach okre

ś

lonych przez konsumenta w zło

Ŝ

onym przez niego 

zamówieniu lub 

ś

ci

ś

le zwi

ą

zanych z jego osob

ą

 

 5)  

ś

wiadcze

ń

, które z uwagi na ich charakter nie mog

ą

 zosta

ć

 zwrócone lub których przedmiot 

ulega szybkiemu zepsuciu, 

 

 6)  dostarczania prasy, 

 

 7)  usług w zakresie gier i zakładów wzajemnych. 

 

 

  

Art. 11.  [Termin zapłaty; reklamacje]   1. Umowa nie mo

Ŝ

e nakłada

ć

 na konsumenta obowi

ą

zku zapłaty 

ceny lub wynagrodzenia przed otrzymaniem 

ś

wiadczenia.  

 2.  Umowa  powinna  okre

ś

la

ć

  miejsce  i  sposób  składania  reklamacji,  nie  powoduj

ą

ce  nadmiernych 

trudno

ś

ci lub kosztów po stronie konsumenta.  

  

Art.  12.    [Termin  wykonania; 

ś

wiadczenie  zast

ę

pcze]      1.  Je

Ŝ

eli  strony  nie  umówiły  si

ę

  inaczej, 

przedsi

ę

biorca  powinien  wykona

ć

  umow

ę

  zawart

ą

  na  odległo

ść

  najpó

ź

niej  w  terminie  trzydziestu  dni  po 

zło

Ŝ

eniu przez konsumenta o

ś

wiadczenia woli o zawarciu umowy.  

 2. Je

Ŝ

eli przedsi

ę

biorca nie mo

Ŝ

e spełni

ć

 

ś

wiadczenia z tego powodu, 

Ŝ

e przedmiot 

ś

wiadczenia nie jest 

dost

ę

pny,  powinien  niezwłocznie,  najpó

ź

niej  jednak  w  terminie  trzydziestu  dni  od  zawarcia  umowy, 

background image

zawiadomi

ć

 o tym konsumenta i zwróci

ć

 cał

ą

 otrzyman

ą

 od niego sum

ę

 pieni

ęŜ

n

ą

.  

 3.  W  wypadku  gdy  przedsi

ę

biorca  nie  mo

Ŝ

e  wykona

ć

  zobowi

ą

zania  z  powodu  cho

ć

by  przej

ś

ciowej 

niemo

Ŝ

no

ś

ci  spełnienia 

ś

wiadczenia  o  wła

ś

ciwo

ś

ciach  zamówionych  przez  konsumenta,  przedsi

ę

biorca 

mo

Ŝ

e,  je

Ŝ

eli  zawarto  takie  zastrze

Ŝ

enie  w  umowie,  zwolni

ć

  si

ę

  z  zobowi

ą

zania  przez  spełnienie 

ś

wiadczenia  zast

ę

pczego, odpowiadaj

ą

cego tej samej  jako

ś

ci i  przeznaczeniu  oraz  za t

ę

  sam

ą

 cen

ę

 lub 

wynagrodzenie, informuj

ą

c zarazem konsumenta na pi

ś

mie o jego prawie nieprzyj

ę

cia tego 

ś

wiadczenia i 

odst

ą

pienia od umowy, ze zwrotem rzeczy na koszt przedsi

ę

biorcy.  

 4.  W  wypadku,  o  którym  mowa  w  ust.  3,  konsument  ma  prawo  odst

ą

pi

ć

  od  umowy  w  sposób  i  na 

zasadach okre

ś

lonych w art. 7. Zwrot rzeczy nast

ę

puje w takim wypadku na koszt przedsi

ę

biorcy.  

  

Art.  13.    [Odst

ą

pienie;  skuteczno

ść

  wobec  kredytu]      1.  W  wypadku  odst

ą

pienia  od  umowy  przez 

konsumenta przedsi

ę

biorca ma obowi

ą

zek po

ś

wiadczy

ć

 na pi

ś

mie zwrot 

ś

wiadczenia.  

 2. Je

Ŝ

eli 

ś

wiadczenie konsumenta ma by

ć

 spełnione z wykorzystaniem kredytu lub po

Ŝ

yczki udzielonych 

przez  przedsi

ę

biorc

ę

  albo  gdy  umowa  przewidywała  wykorzystanie  kredytu  udzielonego  na  podstawie 

porozumienia kredytodawcy z przedsi

ę

biorc

ą

, odst

ą

pienie od umowy zawartej na odległo

ść

 jest skuteczne 

tak

Ŝ

e wobec umowy kredytu lub po

Ŝ

yczki zawartej przez konsumenta.  

  

Art.  14.    [Zapłata  kart

ą

  płatnicz

ą

]      Konsument  mo

Ŝ

Ŝą

da

ć

  uniewa

Ŝ

nienia,  na  koszt  przedsi

ę

biorcy, 

zapłaty  dokonanej  kart

ą

  płatnicz

ą

  w  razie  niewła

ś

ciwego  wykorzystania  tej  karty  w  wykonaniu  umowy 

zawartej  na  odległo

ść

.  Nie  uchyla  to  obowi

ą

zku  naprawienia  konsumentowi  poniesionej  przez  niego 

szkody.  

  

Art.  15.    [

Ś

wiadczenie  niezamówione]      Spełnienie 

ś

wiadczenia  niezamówionego  przez  konsumenta 

nast

ę

puje na ryzyko przedsi

ę

biorcy i nie nakłada na konsumenta 

Ŝ

adnych zobowi

ą

za

ń

.  

  

Art.  16.    [Zakres  przedmiotowy  umów  na  odległo

ść

]    1. 

[10]

  Przepisów  o  umowach  zawieranych  na 

odległo

ść

 nie stosuje si

ę

 do umów:  

1)  z wykorzystaniem automatów sprzedaj

ą

cych,  

2)  z wykorzystaniem innych automatów umieszczonych w miejscach prowadzenia handlu,  
3)  (uchylono
4)  (uchylono
5)  (uchylono
6)  rent,  
7)  (uchylono
8)  zawartych z operatorami telekomunikacji przy wykorzystaniu publicznych automatów 

telefonicznych,  

9)  dotycz

ą

cych nieruchomo

ś

ci, z wyj

ą

tkiem najmu,  

10)  sprzeda

Ŝ

y z licytacji.  

 
2. 

[11]

 Przepisów art. 7, 9 i art. 12 ust. 1 nie stosuje si

ę

 do:  

1)  sprzeda

Ŝ

y artykułów spo

Ŝ

ywczych dostarczanych okresowo przez sprzedawc

ę

 do mieszkania lub 

miejsca pracy konsumenta,  

2)  

ś

wiadczenia, w 

ś

ci

ś

le oznaczonym okresie, usług w zakresie zakwaterowania, transportu, 

rozrywek, gastronomii; w wypadku rozrywek na 

ś

wie

Ŝ

ym powietrzu przedsi

ę

biorca mo

Ŝ

e zastrzec 

tak

Ŝ

e wył

ą

czenie obowi

ą

zku zawiadomienia o niemo

Ŝ

no

ś

ci spełnienia 

ś

wiadczenia, o którym 

mowa w art. 12 ust. 2, jednak tylko we wskazanych w umowie okoliczno

ś

ciach.  

 

  

Rozdział 2a. Szczególne przepisy o umowach zawieranych na odległo

ść

 

dotycz

ą

cych usług finansowych

[12]

 

 

  

Art.  16a.    [Poj

ę

cie  usług  finansowych]    1.  Usługami  finansowymi  w  rozumieniu  ustawy  s

ą

  w 

szczególno

ś

ci:  

1)  czynno

ś

ci bankowe,  

2)  umowy kredytu konsumenckiego, 
3)  czynno

ś

ci ubezpieczeniowe,  

background image

4)  umowy uczestnictwa w: funduszu inwestycyjnym otwartym, specjalistycznym funduszu 

inwestycyjnym otwartym, funduszu inwestycyjnym zamkni

ę

tym, specjalistycznym funduszu 

inwestycyjnym zamkni

ę

tym i funduszu inwestycyjnym mieszanym.  

 
 2.  Przepisów  ustawy  nie  stosuje  si

ę

  do  usług  polegaj

ą

cych  na  gromadzeniu 

ś

rodków  pieni

ęŜ

nych  i  ich 

lokowaniu,  z  przeznaczeniem  na  wypłat

ę

  członkom  otwartego  funduszu  emerytalnego  lub  uczestnikom 

pracowniczego  funduszu  emerytalnego  po  osi

ą

gni

ę

ciu  przez  nich  wieku  emerytalnego  w  rozumieniu 

ustawy  z  dnia  28  sierpnia  1997  r.  o  organizacji  i  funkcjonowaniu  funduszy  emerytalnych  (Dz.U.  Nr  139, 
poz.  934,  z  pó

ź

n.  zm.)  i  ustawy  z  dnia  22  sierpnia  1997  r.  o  pracowniczych  programach  emerytalnych 

(Dz.U. z 2001 r. Nr 60, poz. 623 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253 i Nr 141, poz. 1178).  

  

Art.  16b.   [Obowi

ą

zek poinformowania  konsumenta]  1. 

[13]

 Konsument powinien by

ć

 poinformowany, 

przy u

Ŝ

yciu 

ś

rodka porozumiewania si

ę

 na odległo

ść

, najpó

ź

niej w chwili zło

Ŝ

enia mu propozycji zawarcia 

umowy, o:  

1)  imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) przedsi

ę

biorcy, organie, który 

zarejestrował działalno

ść

 gospodarcz

ą

 przedsi

ę

biorcy, a tak

Ŝ

e numerze, pod którym 

przedsi

ę

biorca został zarejestrowany, a w przypadku gdy działalno

ść

 przedsi

ę

biorcy wymaga 

uzyskania zezwolenia, danych dotycz

ą

cych instytucji udzielaj

ą

cej zezwolenia, 

2)  imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) na obszarze Rzeczypospolitej 

Polskiej przedstawiciela przedsi

ę

biorcy, o ile taki wyst

ę

puje,  

3)  imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) podmiotu innego ni

Ŝ

 przedsi

ę

biorca 

ś

wiadcz

ą

cy usługi finansowe na odległo

ść

, w tym operatora 

ś

rodków porozumiewania si

ę

 na 

odległo

ść

, oraz charakterze, w jakim podmiot ten wyst

ę

puje wobec konsumenta,  

4)  istotnych wła

ś

ciwo

ś

ciach 

ś

wiadczenia i jego przedmiotu,  

5)  cenie lub wynagrodzeniu obejmuj

ą

cych wszystkie ich składniki, w tym opłaty i podatki, a w 

przypadku niemo

Ŝ

no

ś

ci okre

ś

lenia dokładnej ceny, podstawie obliczenia ceny umo

Ŝ

liwiaj

ą

cej 

konsumentowi dokonanie jej weryfikacji,  

6)  ryzyku zwi

ą

zanym z usług

ą

 finansow

ą

, je

Ŝ

eli wynika ono z jej szczególnych cech lub charakteru 

czynno

ś

ci, które maj

ą

 by

ć

 wykonane, lub je

Ŝ

eli cena b

ą

d

ź

 wynagrodzenie zale

Ŝą

 wył

ą

cznie od 

ruchu cen na rynku finansowym, 

7)  zasadach zapłaty ceny lub wynagrodzenia, 
8)  kosztach oraz terminie i sposobie 

ś

wiadczenia usługi,  

9)  prawie oraz sposobie odst

ą

pienia od umowy, o którym mowa w art. 16c ust. 1 i ust. 2, albo 

wskazaniu, 

Ŝ

e prawo takie nie przysługuje, oraz wysoko

ś

ci ceny, któr

ą

 konsument jest 

obowi

ą

zany zapłaci

ć

 w przypadku, o którym mowa w art. 16c ust. 5,  

10)  dodatkowych kosztach ponoszonych przez konsumenta wynikaj

ą

cych z korzystania ze 

ś

rodków 

porozumiewania si

ę

 na odległo

ść

, je

Ŝ

eli mog

ą

 one wyst

ą

pi

ć

,  

11)  terminie, w jakim oferta lub informacja o cenie albo wynagrodzeniu maj

ą

 charakter wi

ąŜą

cy,  

12)  minimalnym okresie, na jaki ma by

ć

 zawarta umowa o 

ś

wiadczenia ci

ą

głe lub okresowe,  

13) miejscu i sposobie składania reklamacji, 
14)  mo

Ŝ

liwo

ś

ci pozas

ą

dowego rozstrzygania sporów wynikaj

ą

cych z umowy,  

15)  prawie wypowiedzenia umowy, o którym mowa w art. 8 ust. 3, oraz skutkach tego 

wypowiedzenia, w tym o karach umownych,  

16)  istnieniu funduszu gwarancyjnego lub innych systemów gwarancyjnych, je

Ŝ

eli takie istniej

ą

,  

17)  j

ę

zyku stosowanym w relacjach przedsi

ę

biorcy z konsumentem.  

18)  prawie wła

ś

ciwym pa

ń

stwa, które stanowi podstaw

ę

 stosunków przedsi

ę

biorcy z konsumentem 

przed zawarciem umowy na odległo

ść

, oraz prawie wła

ś

ciwym do zawarcia i wykonania umowy, 

19)  s

ą

dzie wła

ś

ciwym dla rozstrzygania sporów zwi

ą

zanych z wykonywaniem umowy,  

20)  pobieraniu od konsumenta o

ś

wiadczenia o poddaniu si

ę

 egzekucji, stanowi

ą

cego podstaw

ę

 do 

wystawienia przez bank bankowego tytułu egzekucyjnego stosownie do przepisów Prawa 
bankowego.  

 
 2.

[14]

    W  wypadku  przekazywania  konsumentowi  informacji  w  formie  głosowych  komunikatów 

telefonicznych  nie  stosuje  si

ę

  przepisów  ust.  1  pkt  6-8  oraz  pkt  10-20.  Przedsi

ę

biorca  jest  obowi

ą

zany 

zamie

ś

ci

ć

  w  komunikacie  informacj

ę

  o  prawie  konsumenta  do 

Ŝą

dania  przedstawienia  pozostałych 

informacji, o których mowa w ust. 1, oraz o sposobie uzyskania tych informacji.  

background image

 3.  Przed  zawarciem  umowy  lub  gdy  umowa  jest  na 

Ŝ

yczenie  konsumenta  zawierana  z  zastosowaniem 

ś

rodka  porozumiewania  si

ę

  na  odległo

ść

,  który  nie  pozwala  na  dor

ę

czenie  warunków  umowy, 

niezwłocznie po  jej  zawarciu, przedsi

ę

biorca  jest obowi

ą

zany  do  potwierdzenia  konsumentowi  na pi

ś

mie 

lub  za  pomoc

ą

  innego  statycznego  no

ś

nika  informacji  dost

ę

pnego  dla  konsumenta,  w  szczególno

ś

ci 

dyskietki, CD-ROM-u, DVD, informacji, o których mowa w ust. 1.  
 4. W czasie trwania umowy konsument ma prawo 

Ŝą

da

ć

 dor

ę

czenia jej warunków na pi

ś

mie. Konsument 

ma  tak

Ŝ

e  prawo 

Ŝą

da

ć

  zmiany 

ś

rodka  porozumiewania  si

ę

  na  odległo

ść

,  chyba 

Ŝ

e  stosowanie  takiego 

ś

rodka nie jest przewidziane umow

ą

 lub nie odpowiada on charakterowi 

ś

wiadczonej usługi.  

 5.  Obowi

ą

zek  okre

ś

lony  w  ust.  1  nie  dotyczy  jednorazowych 

ś

wiadcze

ń

,  które  same  s

ą

  spełniane  przy 

u

Ŝ

yciu 

ś

rodków  porozumiewania  si

ę

  na  odległo

ść

  i  za  które  rachunek  wystawia  osoba  fizyczna  lub 

prawna, która w ramach swojego przedsi

ę

biorstwa udost

ę

pnia co najmniej jeden 

ś

rodek porozumiewania 

si

ę

  na  odległo

ść

,  dost

ę

pny  dla  konsumenta  i  przedsi

ę

biorcy  (operator 

ś

rodków  porozumiewania  si

ę

),  z 

wyj

ą

tkiem jednak informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1.  

 6.

[15]

    Obowi

ą

zek  okre

ś

lony  w  ust.  1  nie  dotyczy  poszczególnych  czynno

ś

ci  (umów  szczegółowych) 

wynikaj

ą

cych z umowy (umowy ramowej).  

 7.

[16]

    W  wypadku  wykonywania  poszczególnych  czynno

ś

ci  o  tym  samym  charakterze  pomi

ę

dzy  tymi 

samymi  stronami,  je

Ŝ

eli  czynno

ś

ci  te  nie  wynikaj

ą

  z  wcze

ś

niej  zawartej  umowy  (umowy  ramowej), 

obowi

ą

zek  okre

ś

lony  w  ust.  1  dotyczy  tylko  pierwszej  z  tych  czynno

ś

ci.  Je

Ŝ

eli  w  ci

ą

gu  roku  od  dnia 

wykonania pierwszej czynno

ś

ci nie wykonano 

Ŝ

adnej czynno

ś

ci o tym samym charakterze pomi

ę

dzy tymi 

samymi stronami, to do pierwszej czynno

ś

ci wykonanej po tym czasie stosuje si

ę

 ust. 1.  

  

Art.  16c.    [Odst

ą

pienie  konsumenta  od  umowy]      1.  Konsument,  który  zawarł  na  odległo

ść

  umow

ę

  o 

usługi  finansowe,  mo

Ŝ

e  od  niej  odst

ą

pi

ć

  bez  podania  przyczyn,  składaj

ą

c  stosowne  o

ś

wiadczenie  na 

pi

ś

mie, w terminie czternastu dni od dnia zawarcia umowy lub od dnia potwierdzenia informacji, o którym 

mowa w art. 16b ust. 3, je

Ŝ

eli jest to termin pó

ź

niejszy.  

 2.

[17]

    W  wypadku  umów,  o  których  mowa  w  art.  16a  ust.  1  pkt  3,  termin,  w  którym  konsument  mo

Ŝ

odst

ą

pi

ć

  od  umowy,  wynosi  trzydzie

ś

ci  dni  od  dnia  poinformowania  go  o  zawarciu  umowy  lub  od  dnia 

potwierdzenia informacji, o którym mowa w art. 16b ust. 3, je

Ŝ

eli jest to termin pó

ź

niejszy.  

 3.  Nie  jest  dopuszczalne  zastrze

Ŝ

enie, 

Ŝ

e  konsumentowi  wolno  odst

ą

pi

ć

  od  umowy  za  zapłat

ą

 

oznaczonej sumy (odst

ę

pne).  

4.

[18]

  W wypadku odst

ą

pienia od umowy, umowa jest uwa

Ŝ

ana za niezawart

ą

, a konsument jest zwolniony 

z  wszelkich  zobowi

ą

za

ń

.  To,  co  strony 

ś

wiadczyły,  ulega  zwrotowi  w  stanie  niezmienionym,  chyba 

Ŝ

zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarz

ą

du, w terminie trzydziestu dni:  

1)  od dnia odst

ą

pienia od umowy - w przypadku 

ś

wiadcze

ń

 konsumenta albo  

2)  od dnia otrzymania o

ś

wiadczenia o odst

ą

pieniu od umowy - w przypadku 

ś

wiadcze

ń

 

przedsi

ę

biorcy.  

 
 5.  W  wypadku  rozpocz

ę

tego  za  zgod

ą

  konsumenta 

ś

wiadczenia  usług  przed  upływem  terminów,  o 

których  mowa  w  ust.  1  lub  ust.  2,  przedsi

ę

biorca  mo

Ŝ

Ŝą

da

ć

  zapłaty  ceny  za  usług

ę

  rzeczywi

ś

cie 

wykonan

ą

.  

 6. Przedsi

ę

biorca nie mo

Ŝ

Ŝą

da

ć

 zapłaty, o której mowa w ust. 5, je

Ŝ

eli rozpocz

ą

ł 

ś

wiadczenie usług bez 

zgody  konsumenta,  a  tak

Ŝ

e  je

Ŝ

eli  nie  wskazał,  zgodnie  z  art.  16b  ust.  1  pkt  9,  wysoko

ś

ci  ceny,  któr

ą

 

konsument jest obowi

ą

zany zapłaci

ć

 w wypadku, o którym mowa w ust. 5.  

7. Prawo do odst

ą

pienia od umowy nie przysługuje konsumentowi w wypadkach:  

1)  umów całkowicie wykonanych na 

Ŝą

danie konsumenta, przed upływem terminów, o których 

mowa w ust. 1 i ust. 2,  

2)  umów dotycz

ą

cych instrumentów rynku pieni

ęŜ

nego, zbywalnych papierów warto

ś

ciowych, 

tytułów uczestnictwa w instytucjach zbiorowego inwestowania, sprzeda

Ŝ

y papierów 

warto

ś

ciowych z zobowi

ą

zaniem do ich odkupu oraz terminowych operacji finansowych; przez 

terminowe operacje finansowe rozumie si

ę

 operacje, w których ustalono cen

ę

, kurs, stop

ę

 

procentow

ą

 lub indeks - a w szczególno

ś

ci nabywanie walut, papierów warto

ś

ciowych, złota lub 

innych metali szlachetnych, towarów lub praw, w tym umowy obliczone tylko na ró

Ŝ

nic

ę

 cen, opcje 

i prawa pochodne - zawarte na umówion

ą

 dat

ę

 lub umówiony termin, w obrocie rynkowym, 

3)  umów ubezpieczenia dotycz

ą

cych podró

Ŝ

y i baga

Ŝ

u lub innych podobnych, je

Ŝ

eli zawarte zostały 

na okres krótszy ni

Ŝ

 trzydzie

ś

ci dni.  

 

background image

 8.

[19]

    Je

Ŝ

eli  do  umowy  jest  doł

ą

czona  kolejna  umowa  zawarta  na  odległo

ść

  dotycz

ą

ca  usług 

ś

wiadczonych  przez  przedsi

ę

biorc

ę

  lub  podmiot  inny  ni

Ŝ

  przedsi

ę

biorca  na  podstawie  porozumienia 

pomi

ę

dzy  tym  podmiotem  a  przedsi

ę

biorc

ą

,  odst

ą

pienie  od  umowy  zawartej  na  odległo

ść

  dotycz

ą

cej 

usług finansowych jest skuteczne tak

Ŝ

e wobec tej kolejnej umowy.  

  

Art.  16d.   [Inne  przyczyny  odst

ą

pienia]   Je

Ŝ

eli przedsi

ę

biorca  nie dopełni obowi

ą

zków  okre

ś

lonych  w 

art.  16b  ust.  1-3,  konsument  ma  prawo  odst

ą

pi

ć

  od  umowy  w  ka

Ŝ

dym  czasie  bez  konieczno

ś

ci 

ponoszenia kosztów nale

Ŝ

nych przedsi

ę

biorcy.  

  

Art. 16e.  [Stosowanie przepisów rozdziału 2]   W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale 
do umów zawieranych na odległo

ść

 dotycz

ą

cych usług finansowych stosuje si

ę

 przepisy rozdziału 2.  

  

Art.  17.    [Zakaz  ograniczenia  praw]      Nie  mo

Ŝ

na  w  drodze  umowy  wył

ą

czy

ć

  lub  ograniczy

ć

  praw 

konsumenta okre

ś

lonych w art. 1-16e, tak

Ŝ

e w razie dokonania wyboru prawa obcego.  

  

Rozdział 3. Zmiany w przepisach obowi

ą

zuj

ą

cych

 

  

Art.  18.  W ustawie  z dnia 23 kwietnia  1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr  16, poz. 93, z  1971 r. Nr 27, 
poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210, z 1984 r. 
Nr 45, poz. 242, z 1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 
321 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr 
27, poz. 96, Nr 85, poz. 388 i Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, Nr 
139, poz. 646 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 115, poz. 741, Nr 117, poz. 751 i Nr 157, 
poz. 1040, z 1998 r. Nr 106, poz. 668  i Nr 117, poz. 758 oraz  z 1999 r. Nr 52, poz. 532)  wprowadza si

ę

 

nast

ę

puj

ą

ce zmiany:  

1)  art. 384 otrzymuje brzmienie: 
 " Art. 384. § 1. Ustalony przez jedn

ą

 ze stron wzorzec umowy, w szczególno

ś

ci ogólne 

warunki umów, wzory umów, regulaminy wi

ąŜą

 drug

ą

 stron

ę

, je

Ŝ

eli zostały jej dor

ę

czone 

przy zawarciu umowy.  

§ 2. W razie gdy posługiwanie si

ę

 wzorcem jest w stosunkach danego rodzaju zwyczajowo 

przyj

ę

te, wi

ąŜ

e on tak

Ŝ

e wtedy, gdy druga strona mogła si

ę

 z łatwo

ś

ci

ą

 dowiedzie

ć

 o jego 

tre

ś

ci. Nie dotyczy to jednak umów zawieranych z udziałem konsumentów, z wyj

ą

tkiem 

umów powszechnie zawieranych w drobnych, bie

Ŝą

cych sprawach 

Ŝ

ycia codziennego.  

§ 3. Za konsumenta uwa

Ŝ

a si

ę

 osob

ę

, która zawiera umow

ę

 z przedsi

ę

biorc

ą

 w celu 

bezpo

ś

rednio nie zwi

ą

zanym z działalno

ś

ci

ą

 gospodarcz

ą

."; 

 

2)  po art. 384 dodaje si

ę

 art. 384

1

 w brzmieniu:  

" Art. 384

1

 . Wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ci

ą

głym 

wi

ąŜ

e drug

ą

 stron

ę

, je

Ŝ

eli zostały zachowane wymagania okre

ś

lone w art. 384, a strona 

nie wypowiedziała umowy w najbli

Ŝ

szym terminie wypowiedzenia."; 

 

3)  art. 385 otrzymuje brzmienie: 
" Art. 385. § 1. W razie sprzeczno

ś

ci tre

ś

ci umowy z wzorcem umowy strony s

ą

 zwi

ą

zane 

umow

ą

.  

§ 2. Wzorzec umowy powinien by

ć

 sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. 

Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy si

ę

 na korzy

ść

 konsumenta.";  

 

4)  art. 385

1

 i art. 385

2

 otrzymuj

ą

 brzmienie: 

 " Art. 385

1

 . § 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione 

indywidualnie nie wi

ąŜą

 go, je

Ŝ

eli kształtuj

ą

 jego prawa i obowi

ą

zki w sposób sprzeczny z 

dobrymi obyczajami, ra

Ŝą

co naruszaj

ą

c jego interesy (niedozwolone postanowienia 

umowne). Nie dotyczy to postanowie

ń

 okre

ś

laj

ą

cych główne 

ś

wiadczenia stron, w tym 

cen

ę

 lub wynagrodzenie, je

Ŝ

eli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.  

§ 2. Je

Ŝ

eli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wi

ąŜ

e konsumenta, strony s

ą

 zwi

ą

zane 

umow

ą

 w pozostałym zakresie. 

 § 3. Nie uzgodnione indywidualnie s

ą

 te postanowienia umowy, na których tre

ść

 konsument 

background image

nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególno

ś

ci odnosi si

ę

 to do postanowie

ń

 umowy 

przej

ę

tych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. 

 § 4. Ci

ęŜ

ar dowodu, 

Ŝ

e postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, 

kto si

ę

 na to powołuje. 

. 385

2

 . Oceny zgodno

ś

ci postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje si

ę

 według 

stanu z chwili zawarcia umowy, bior

ą

c pod uwag

ę

 jej tre

ść

, okoliczno

ś

ci zawarcia oraz 

uwzgl

ę

dniaj

ą

c umowy pozostaj

ą

ce w zwi

ą

zku z umow

ą

 obejmuj

ą

c

ą

 postanowienie 

b

ę

d

ą

ce przedmiotem oceny."; 

 

5)

 po art. 385

2

 dodaje si

ę

 art. 385

3

 i 385

4

 w brzmieniu: " Art. 385

3

 . W razie 

w

ą

tpliwo

ś

ci uwa

Ŝ

a si

ę

Ŝ

e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s

ą

 te, 

które w szczególno

ś

ci: ) wył

ą

czaj

ą

 lub ograniczaj

ą

 odpowiedzialno

ść

 wzgl

ę

dem 

konsumenta za szkody na osobie,  

) wył

ą

czaj

ą

 lub istotnie ograniczaj

ą

 odpowiedzialno

ść

 wzgl

ę

dem konsumenta za 

niewykonanie lub nienale

Ŝ

yte wykonanie zobowi

ą

zania,  

) wył

ą

czaj

ą

 lub istotnie ograniczaj

ą

 potr

ą

cenie wierzytelno

ś

ci konsumenta z 

wierzytelno

ś

ci

ą

 drugiej strony,  

) przewiduj

ą

 postanowienia, z którymi konsument nie miał mo

Ŝ

liwo

ś

ci zapozna

ć

 si

ę

 

przed zawarciem umowy,  

) zezwalaj

ą

 kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie 

obowi

ą

zków wynikaj

ą

cych z umowy bez zgody konsumenta,  

) uzale

Ŝ

niaj

ą

 zawarcie umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w 

przyszło

ś

ci dalszych umów podobnego rodzaju,  

) uzale

Ŝ

niaj

ą

 zawarcie, tre

ść

 lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, nie 

maj

ą

cej bezpo

ś

redniego zwi

ą

zku z umow

ą

 zawieraj

ą

c

ą

 oceniane postanowienie,  

) uzale

Ŝ

niaj

ą

 spełnienie 

ś

wiadczenia od okoliczno

ś

ci zale

Ŝ

nych tylko od woli 

kontrahenta konsumenta,  

) przyznaj

ą

 kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wi

ąŜą

cej 

interpretacji umowy,  

) uprawniaj

ą

 kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez wa

Ŝ

nej 

przyczyny wskazanej w tej umowie,  

) przyznaj

ą

 tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania zgodno

ś

ci 

ś

wiadczenia z umow

ą

,  

) wył

ą

czaj

ą

 obowi

ą

zek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za 

ś

wiadczenie nie 

spełnione w cało

ś

ci lub cz

ęś

ci, je

Ŝ

eli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy 

lub jej wykonania,  

) przewiduj

ą

 utrat

ę

 prawa 

Ŝą

dania zwrotu 

ś

wiadczenia konsumenta spełnionego 

wcze

ś

niej ni

Ŝ

 

ś

wiadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadaj

ą

, rozwi

ą

zuj

ą

 lub 

odst

ę

puj

ą

 od umowy,  

) pozbawiaj

ą

 wył

ą

cznie konsumenta uprawnienia do rozwi

ą

zania umowy, 

odst

ą

pienia od niej lub jej wypowiedzenia,  

) zastrzegaj

ą

 dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy 

zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania wa

Ŝ

nych przyczyn i stosownego 

terminu wypowiedzenia,  

) nakładaj

ą

 wył

ą

cznie na konsumenta obowi

ą

zek zapłaty ustalonej sumy na 

wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy, 

) nakładaj

ą

 na konsumenta, który nie wykonał zobowi

ą

zania lub odst

ą

pił od umowy, 

obowi

ą

zek zapłaty ra

Ŝą

co wygórowanej kary umownej lub odst

ę

pnego,  

) stanowi

ą

Ŝ

e umowa zawarta na czas oznaczony ulega przedłu

Ŝ

eniu, o ile 

konsument, dla którego zastrze

Ŝ

ono ra

Ŝą

co krótki termin, nie zło

Ŝ

y przeciwnego 

o

ś

wiadczenia,  

) przewiduj

ą

 wył

ą

cznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do 

zmiany, bez wa

Ŝ

nych przyczyn, istotnych cech 

ś

wiadczenia,  

) przewiduj

ą

 uprawnienie kontrahenta konsumenta do okre

ś

lenia lub podwy

Ŝ

szenia 

ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi 
prawa odst

ą

pienia od umowy,  

background image

) uzale

Ŝ

niaj

ą

 odpowiedzialno

ść

 kontrahenta konsumenta od wykonania zobowi

ą

za

ń

 

przez osoby, za po

ś

rednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umow

ę

 

lub przy których pomocy wykonuje swoje zobowi

ą

zanie, albo uzale

Ŝ

niaj

ą

 t

ę

 

odpowiedzialno

ść

 od spełnienia przez konsumenta nadmiernie uci

ąŜ

liwych 

formalno

ś

ci,  

) przewiduj

ą

 obowi

ą

zek wykonania zobowi

ą

zania przez konsumenta mimo 

niewykonania lub nienale

Ŝ

ytego wykonania zobowi

ą

zania przez jego kontrahenta,  

) wył

ą

czaj

ą

 jurysdykcj

ę

 s

ą

dów polskich lub poddaj

ą

 spraw

ę

 pod rozstrzygni

ę

cie 

s

ą

du polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a tak

Ŝ

narzucaj

ą

 rozpoznanie sprawy przez s

ą

d, który wedle ustawy nie jest miejscowo 

wła

ś

ciwy. 

 
 
Art. 385

4

 . § 1. Umowa mi

ę

dzy przedsi

ę

biorcami stosuj

ą

cymi ró

Ŝ

ne wzorce umów nie 

obejmuje tych postanowie

ń

 wzorców, które s

ą

 ze sob

ą

 sprzeczne.  

§ 2. Umowa nie jest zawarta, gdy po otrzymaniu oferty strona niezwłocznie zawiadomi, 

Ŝ

nie zamierza zawiera

ć

 umowy na warunkach przewidzianych w § 1.";  

 

6)  po tytule VI ksi

ę

gi trzeciej dodaje si

ę

 tytuł VI1 w brzmieniu: " Tytuł VI 1 . 

Odpowiedzialno

ść

 za szkod

ę

 wyrz

ą

dzon

ą

 przez produkt niebezpieczny. 

 
Art. 449

1

 . § 1. Kto wytwarza w zakresie swojej działalno

ś

ci gospodarczej (producent) 

produkt niebezpieczny, odpowiada za szkod

ę

 wyrz

ą

dzon

ą

 komukolwiek przez ten 

produkt.  

§ 2. Przez produkt rozumie si

ę

 rzecz ruchom

ą

, cho

ć

by została ona poł

ą

czona z inn

ą

 rzecz

ą

Za produkt uwa

Ŝ

a si

ę

 tak

Ŝ

e zwierz

ę

ta i energi

ę

 elektryczn

ą

.  

§ 3. Niebezpieczny jest produkt nie zapewniaj

ą

cy bezpiecze

ń

stwa, jakiego mo

Ŝ

na 

oczekiwa

ć

, uwzgl

ę

dniaj

ą

c normalne u

Ŝ

ycie produktu. O tym, czy produkt jest bezpieczny, 

decyduj

ą

 okoliczno

ś

ci z chwili wprowadzenia go do obrotu, a zwłaszcza sposób 

zaprezentowania go na rynku oraz podane konsumentowi informacje o wła

ś

ciwo

ś

ciach 

produktu. Produkt nie mo

Ŝ

e by

ć

 uznany za nie zapewniaj

ą

cy bezpiecze

ń

stwa tylko 

dlatego, 

Ŝ

e pó

ź

niej wprowadzono do obrotu podobny produkt ulepszony. 

 
Art. 449

2

 . Producent odpowiada za szkod

ę

 na mieniu tylko wówczas, gdy rzecz zniszczona 

lub uszkodzona nale

Ŝ

y do rzeczy zwykle przeznaczanych do osobistego u

Ŝ

ytku i w taki 

przede wszystkim sposób korzystał z niej poszkodowany. 

 
Art. 449

3

 . § 1. Producent nie odpowiada za szkod

ę

 wyrz

ą

dzon

ą

 przez produkt 

niebezpieczny, je

Ŝ

eli produktu nie wprowadził do obrotu albo gdy wprowadzenie produktu 

do obrotu nast

ą

piło poza zakresem jego działalno

ś

ci gospodarczej.  

§ 2. Producent nie odpowiada równie

Ŝ

 wtedy, gdy wła

ś

ciwo

ś

ci niebezpieczne produktu 

ujawniły si

ę

 po wprowadzeniu go do obrotu, chyba 

Ŝ

e wynikały one z przyczyny tkwi

ą

cej 

poprzednio w produkcie. Nie odpowiada on tak

Ŝ

e wtedy, gdy nie mo

Ŝ

na było przewidzie

ć

 

niebezpiecznych wła

ś

ciwo

ś

ci produktu, uwzgl

ę

dniaj

ą

c stan nauki i techniki w chwili 

wprowadzenia produktu do obrotu, albo gdy wła

ś

ciwo

ś

ci te wynikały z zastosowania 

przepisów prawa. 

 
Art. 449

4

 . Domniemywa si

ę

Ŝ

e produkt niebezpieczny, który spowodował szkod

ę

, został 

wytworzony i wprowadzony do obrotu w zakresie działalno

ś

ci gospodarczej producenta.  

 
Art. 449

5

 . § 1. Wytwórca materiału, surowca albo cz

ęś

ci składowej produktu odpowiada tak 

jak producent, chyba 

Ŝ

e wył

ą

czn

ą

 przyczyn

ą

 szkody była wadliwa konstrukcja produktu 

lub wskazówki producenta.  

§ 2. Kto przez umieszczenie na produkcie swojej nazwy, znaku towarowego lub innego 

oznaczenia odró

Ŝ

niaj

ą

cego podaje si

ę

 za producenta, odpowiada jak producent. Tak 

samo odpowiada ten, kto produkt pochodzenia zagranicznego wprowadza do obrotu 

background image

krajowego w zakresie swojej działalno

ś

ci gospodarczej (importer). 

 § 3. Producent oraz osoby wymienione w paragrafach poprzedzaj

ą

cych odpowiadaj

ą

 

solidarnie.  

§ 4. Je

Ŝ

eli nie wiadomo, kto jest producentem lub osob

ą

 okre

ś

lon

ą

 w § 2, odpowiada ten, 

kto w zakresie swojej działalno

ś

ci gospodarczej zbył produkt niebezpieczny, chyba 

Ŝ

e w 

ci

ą

gu miesi

ą

ca od daty zawiadomienia o szkodzie wska

Ŝ

e poszkodowanemu osob

ę

 i 

adres producenta lub osoby okre

ś

lonej w § 2 zdanie pierwsze, a w wypadku towaru 

importowanego - osob

ę

 i adres importera.  

§ 5. Je

Ŝ

eli zbywca produktu nie mo

Ŝ

e wskaza

ć

 producenta ani osób okre

ś

lonych w § 4, 

zwalnia go od odpowiedzialno

ś

ci wskazanie osoby, od której sam nabył produkt.  

 
Art. 449

6

 . Je

Ŝ

eli za szkod

ę

 wyrz

ą

dzon

ą

 przez produkt niebezpieczny odpowiada tak

Ŝ

osoba trzecia, odpowiedzialno

ść

 tej osoby i osób wymienionych w artykułach 

poprzedzaj

ą

cych jest solidarna. Przepisy art. 441 § 2 i 3 stosuje si

ę

 odpowiednio. 

 
Art. 449

7

 . § 1. Odszkodowanie za szkod

ę

 na mieniu nie obejmuje uszkodzenia samego 

produktu ani korzy

ś

ci, jakie poszkodowany mógłby osi

ą

gn

ąć

 w zwi

ą

zku z jego 

u

Ŝ

ywaniem.  

§ 2. Odszkodowanie na podstawie art. 449

1

 nie przysługuje, gdy szkoda na mieniu nie 

przekracza kwoty b

ę

d

ą

cej równowarto

ś

ci

ą

 500 EURO. 

 
Art. 449

8

 . Roszczenie o naprawienie szkody wyrz

ą

dzonej przez produkt niebezpieczny 

ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział 
si

ę

 o szkodzie i osobie obowi

ą

zanej do jej naprawienia. Jednak w ka

Ŝ

dym wypadku 

roszczenie przedawnia si

ę

 z upływem lat dziesi

ę

ciu od wprowadzenia produktu do obrotu.  

 
Art. 449

9

 . Odpowiedzialno

ś

ci za szkod

ę

 wyrz

ą

dzon

ą

 przez produkt niebezpieczny nie 

mo

Ŝ

na wył

ą

czy

ć

 ani ograniczy

ć

.  

 
Art. 449

10

 . Przepisy o odpowiedzialno

ś

ci za szkod

ę

 wyrz

ą

dzon

ą

 przez produkt 

niebezpieczny nie wył

ą

czaj

ą

 odpowiedzialno

ś

ci za szkody na zasadach ogólnych, za 

szkody wynikłe z niewykonania lub nienale

Ŝ

ytego wykonania zobowi

ą

zania oraz 

odpowiedzialno

ś

ci z tytułu r

ę

kojmi za wady i gwarancji jako

ś

ci.  

 
Art. 449

11 

. Nie mo

Ŝ

na w drodze umowy wył

ą

czy

ć

 lub ograniczy

ć

 odpowiedzialno

ś

ci 

okre

ś

lonej w przepisach niniejszego tytułu, tak

Ŝ

e w razie dokonania wyboru prawa 

obcego.";  

 

7)  po art. 555 dodaje si

ę

 art. 555

1

 w brzmieniu:  

" Art. 555

1

 . Rada Ministrów, w drodze rozporz

ą

dzenia, okre

ś

li szczegółowe warunki 

zawierania i wykonywania umów sprzeda

Ŝ

y mi

ę

dzy przedsi

ę

biorcami a konsumentami, 

maj

ą

c na uwadze ochron

ę

 interesów konsumentów przed działaniami przedsi

ę

biorców 

sprzecznymi z dobrymi obyczajami."  

 

 

  

Art. 19.  W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks post

ę

powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296, 

z 1965 r. Nr 15, poz. 113, z 1974 r. Nr 27, poz. 157 i Nr 39, poz. 231, z 1975 r. Nr 45, poz. 234, z 1982 r. 
Nr 11, poz. 82 i Nr 30, poz. 210, z 1983 r. Nr 5, poz. 33, z 1984 r. Nr 45, poz. 241 i 242, z 1985 r. Nr 20, 
poz. 86, z 1987 r. Nr 21, poz. 123, z 1988 r. Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 4, poz. 21 i Nr 33, poz. 175, z 
1990 r. Nr 14, poz. 88, Nr 34, poz. 198, Nr 53, poz. 306, Nr 55, poz. 318 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 7, 
poz. 24, Nr 22, poz. 92 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 12, poz. 53, z 1994 r. Nr 105, poz. 509, z 1995 r. 
Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, Nr 43, poz. 189, Nr 73, poz. 350 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. 
Nr 43, poz. 270, Nr 54, poz. 348, Nr 75, poz. 471, Nr 102, poz. 643, Nr 117, poz. 752, Nr 121, poz. 769 i 
770, Nr 133, poz. 882, Nr 139, poz. 934, Nr 140, poz. 940 i Nr 141, poz. 944, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i 
Nr 117, poz. 757, z 1999 r. Nr 52, poz. 532  oraz  z  2000 r. Nr  22,  poz.  269) wprowadza si

ę

 nast

ę

puj

ą

ce 

background image

zmiany:  

1)  w art. 111 w § 1 w pkt 6 kropk

ę

 zast

ę

puje si

ę

 

ś

rednikiem i dodaje si

ę

 pkt 7 w brzmieniu: " 

7) strona wnosz

ą

ca o uznanie postanowie

ń

 umownych za niedozwolone."; 

 

2)  w art. 479

1

 w § 2 w pkt 3 kropk

ę

 zast

ę

puje si

ę

 przecinkiem i dodaje si

ę

 pkt 4 w 

brzmieniu:" 4) przeciwko przedsi

ę

biorcom o uznanie postanowie

ń

 umownych za 

niedozwolone."; 

 
3)  po rozdziale 2 działu IVa tytułu VII ksi

ę

gi pierwszej cz

ęś

ci pierwszej dodaje si

ę

 rozdział 3 w 

brzmieniu:  

"Rozdział 3 

 Post

ę

powanie w sprawach o uznanie postanowie

ń

 wzorca umowy za niedozwolone 

  
Art. 479

36

 . Sprawy o uznanie postanowie

ń

 wzorca umowy za niedozwolone nale

Ŝą

 do 

wła

ś

ciwo

ś

ci S

ą

du Okr

ę

gowego w Warszawie - s

ą

du antymonopolowego. 

 
Art. 479

37

 . W sprawach rozpoznawanych według przepisów niniejszego rozdziału art. 479

12

 i 

art. 479

13 

nie stosuje si

ę

.  

 
Art. 479

38

 . Powództwo w sprawach rozpoznawanych według przepisów niniejszego 

rozdziału mo

Ŝ

e wytoczy

ć

 ka

Ŝ

dy, kto według oferty pozwanego mógłby zawrze

ć

 z nim 

umow

ę

 zawieraj

ą

c

ą

 postanowienie, którego uznania za niedozwolone 

Ŝą

da si

ę

 pozwem. 

Powództwo mo

Ŝ

e wytoczy

ć

 tak

Ŝ

e organizacja społeczna, do której zada

ń

 statutowych 

nale

Ŝ

y ochrona interesów konsumentów, powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów oraz 

Prezes Urz

ę

du Ochrony Konkurencji i Konsumentów.  

 
Art. 479

39

 . Z 

Ŝą

daniem uznania postanowienia wzorca umowy za niedozwolone mo

Ŝ

na 

wyst

ą

pi

ć

 równie

Ŝ

 wtedy, gdy pozwany zaniechał jego stosowania, je

Ŝ

eli od tego 

zaniechania nie min

ę

ło sze

ść

 miesi

ę

cy. 

 
Art. 479

40

 . Zaniechanie przez pozwanego, po wytoczeniu powództwa, stosowania 

zaskar

Ŝ

onego postanowienia wzorca umownego nie ma wpływu na bieg post

ę

powania.  

 
Art. 479

41

 . W sprawach o uznanie postanowie

ń

 wzorca umowy za niedozwolone s

ą

d nie 

mo

Ŝ

e wyda

ć

 wyroku tylko na podstawie uznania powództwa. Niedopuszczalne jest te

Ŝ

 

zawarcie ugody.  

 
Art. 479

42

 . § 1. W razie uwzgl

ę

dnienia powództwa s

ą

d w sentencji wyroku przytacza tre

ść

 

postanowie

ń

 wzorca umowy uznanych za niedozwolone i zakazuje ich wykorzystywania.  

§ 2. Od wyroku s

ą

du drugiej instancji przysługuje kasacja do S

ą

du Najwy

Ŝ

szego. 

 
Art. 479

43

 . Wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego 

za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art. 479

45

 § 

2.  

 
Art. 479

44

 . § 1. S

ą

d zarz

ą

dza publikacj

ę

 prawomocnego wyroku w Monitorze S

ą

dowym i 

Gospodarczym.  

§ 2. Koszty opublikowania wyroku, o którym mowa w § 1, s

ą

 zaliczane do kosztów procesu.  

 
Art. 479

45

 . § 1. Odpis prawomocnego wyroku uwzgl

ę

dniaj

ą

cego powództwo s

ą

d przesyła 

Prezesowi Urz

ę

du Ochrony Konkurencji i Konsumentów.  

§ 2. Prezes Urz

ę

du Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzi, na podstawie wyroków, 

o których mowa w § 1, rejestr postanowie

ń

 wzorców umowy uznanych za niedozwolone.  

§ 3. Rejestr, o którym mowa w § 2, jest jawny.  
§ 4. Rada Ministrów okre

ś

li, w drodze rozporz

ą

dzenia, wzór rejestru postanowie

ń

 wzorców 

umowy uznanych za niedozwolone." 

background image

 

 

  

Art. 20.  W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykrocze

ń

 (Dz.U. Nr 12, poz. 114, z 1981 r. Nr 24, 

poz. 124, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1984 r. Nr 54, poz. 275, z 
1985 r. Nr 14, poz. 60 i Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135 i Nr 41, poz. 
324, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 72, poz. 422 i Nr 86, poz. 504, z 1991 r. Nr 
75, poz. 332 i Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1994 r. Nr 123, poz. 600, z 1995 r. Nr 6, poz. 
29, Nr 60, poz. 310 i Nr 95, poz. 475, z 1997 r. Nr 54, poz. 349, Nr 60, poz. 369, Nr 85, poz. 539, Nr 98, 
poz. 602, Nr 104, poz. 661, Nr 106, poz. 667, Nr 111, poz. 724, Nr 123, poz. 779, Nr 133, poz. 884 i Nr 
141, poz. 942, z 1998 r. Nr 113, poz. 717 oraz z 1999 r. Nr 83, poz. 931 i Nr 101, poz. 1178) po art. 138 
dodaje si

ę

 art. 138a i art. 138b w brzmieniu: 

 
 " Art. 138a. § 1. Kto, zawieraj

ą

c umow

ę

 poza lokalem przedsi

ę

biorstwa, nie okazuje konsumentowi 

dokumentu potwierdzaj

ą

cego prowadzenie działalno

ś

ci gospodarczej oraz dokumentu 

to

Ŝ

samo

ś

ci, podlega karze grzywny.  

§ 2. Tej samej karze podlega, kto zawieraj

ą

c umow

ę

 w cudzym imieniu poza lokalem 

przedsi

ę

biorstwa, nie okazuje ponadto dokumentu potwierdzaj

ą

cego swoje umocowanie.  

 
Art. 138b. § 1. Kto, b

ę

d

ą

c zobowi

ą

zany na mocy orzeczenia s

ą

du do zaniechania wykorzystywania 

lub do odwołania zalecenia stosowania ogólnych warunków umów albo wzoru umowy, nie stosuje 
si

ę

 do tego obowi

ą

zku, zawieraj

ą

c w umowie niedozwolone postanowienia umowne, podlega 

karze grzywny.  

§ 2. Je

Ŝ

eli orzeczenie s

ą

du, o którym mowa w § 1, dotyczy przedsi

ę

biorcy nie b

ę

d

ą

cego osob

ą

 

fizyczn

ą

, odpowiedzialno

ść

 przewidzian

ą

 w § 1 ponosi osoba kieruj

ą

ca przedsi

ę

biorstwem lub 

osoba upowa

Ŝ

niona do zawierania umów z konsumentami."  

 

  

Art.  21.    [Wcze

ś

niejsze  umowy]      Przepisy  art.  1-17  oraz  art.  18  pkt  1-5

[20]

    stosuje  si

ę

  do  umów 

zawartych i nie wykonanych w dniu wej

ś

cia w 

Ŝ

ycie ustawy.  

  

Art.  22.    [Produkt  niebezpieczny]      Przepisów  Kodeksu  cywilnego  o  odpowiedzialno

ś

ci  za  szkod

ę

 

wyrz

ą

dzon

ą

  przez  produkt  niebezpieczny  nie  stosuje  si

ę

,  je

Ŝ

eli  produkt  został  wprowadzony  do  obrotu 

krajowego przed dniem wej

ś

cia w 

Ŝ

ycie ustawy.  

  

Art. 23.  [Rozporz

ą

dzenie o sprzeda

Ŝ

y]   Do czasu wydania rozporz

ą

dzenia, o którym mowa  w art. 18 

pkt  7

[21]

  ,  zachowuje  moc  rozporz

ą

dzenie  wydane  na  podstawie  art.  384  Kodeksu  cywilnego,  nie  dłu

Ŝ

ej 

jednak ni

Ŝ

 przez 2 lata.  

  

Art. 24.  [Wej

ś

cie w 

Ŝ

ycie]   Ustawa wchodzi w 

Ŝ

ycie po upływie 3 miesi

ę

cy od dnia ogłoszenia.

[22]

   

  

Odno

ś

nik  1.    Niniejsza  ustawa  dokonuje  w  zakresie  swojej  regulacji  wdro

Ŝ

enia  nast

ę

puj

ą

cych  dyrektyw 

Wspólnot Europejskich:  

 1)  dyrektywy 85/374/EWG z dnia 25 lipca 1985 r. w sprawie zbli

Ŝ

enia przepisów ustawowych, 

wykonawczych i administracyjnych pa

ń

stw członkowskich dotycz

ą

cych odpowiedzialno

ś

ci za 

produkty wadliwe (Dz.Urz. WE L 210 z 7.08.1985), zmienionej dyrektyw

ą

 1999/34/WE (Dz.Urz. 

WE L 141 z 4.06.1999),  

 2)  dyrektywy 85/577/EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie ochrony konsumentów w 

odniesieniu do umów zawartych poza lokalem przedsi

ę

biorstwa (Dz.Urz. WE L 372 z 31.12.1985),  

 3)  dyrektywy 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach 

konsumenckich (Dz.Urz. WE L 95 z 21.04.1993),  

 4)  dyrektywy 97/7/WE z dnia 20 maja 1997 r. w sprawie ochrony konsumentów w przypadku umów 

zawieranych na odległo

ść

 (Dz.Urz. WE L 144 z 04.06.1997).  

 
Dane dotycz

ą

ce ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie - z dniem 

uzyskania przez Rzeczpospolit

ą

 Polsk

ą

 członkostwa w Unii Europejskiej - dotycz

ą

 ogłoszenia tych aktów 

background image

w Dzienniku Urz

ę

dowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.