background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        1  

WIDOKI I PRZEKROJE PRZEDMIOTÓW 
LINIE PRZENIKANIA BRYŁ 

 
Rzutami przedmiotów mogą być zarówno widoki 

przestawiające zewnętrzne kształty przedmiotów jak i przekroje, 
które pokazują budowę wewnętrzną przedmiotów wydrążonych. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Rys. 1. Powstawanie przekroju 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        2  

UMIESZCZANIE PRZEKROJU W RZUTACH 
PROSTOKĄTNYCH 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys. 2.  Widoki i przekroje przedmiotu w rzutach prostokątnych 

 

Uwaga: zarysy i krawędzie widoczne widoków i przekrojów 

(łącznie z krawędziami przekrojów powstałymi wskutek 
przecięcia przedmiotu płaszczyzną przekroju rysuje się  linią 
ciągłą grubą. 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        3  

RYSOWANIE NIEWIDOCZNYCH ZARYSÓW I KRAWĘDZI 
PRZEDMIOTU   

 

Zarysy i krawędzie niewidoczne przedmiotu można 

rysować linią cienką przerywaną, gdy nie zmniejsza to 
czytelności rysunku a umożliwia uniknięcie dodatkowego rzutu.  

Nie zaleca się rysowania tylko niektórych linii 

niewidocznych a pomijania innych.  Dokładne i czytelne 
przedstawienie wewnętrznej struktury przedmiotu zapewniają 
przekroje. 

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Rys. 3
. Rysowanie niewidocznych zarysów i krawędzi przedmiotu w 
rzutach prostokątnych 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        4  

OZNACZANIE PRZEKROJÓW 

 

 

Położenie płaszczyzny przekroju zaznacza się w rzucie na 

płaszczyznę do niej prostopadłą dwiema grubymi kreskami  nie 
przecinającymi zewnętrznego zarysu przedmiotu oraz 
strzałkami wskazującymi kierunek rzutowania.   Płaszczyznę 
przekroju oznacza się dwiema jednakowymi literami. 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys. 4. Element konstrukcyjny z oznaczeniem przekroju 

 

 
 

Jeżeli przekrój znajduje się na tym samym arkuszu co rzut, 

na którym oznaczono położenie płaszczyzny przekroju i 
narysowany jest zgodnie z metodą europejską to można: 

• 

pominąć literowe oznaczenie przekroju, 

• 

pominąć strzałki, 

• 

pominąć oznaczenie przekroju jeżeli z rysunku 

wyraźnie widać gdzie został wykonany. 

 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        5  

KRESKOWANIE  PRZEKROJÓW 
 

Linia kreskowania jest linią cienką nachyloną pod kątem 45

0

 do 

linii zarysu przedmiotu, do osi  lub poziomu, wyjątkowo 30

0

jeżeli pochylenie przedmiotu to uzasadnia. Bardzo cienkie 
przekroje (g mniejsze od 1mm) można zaczernić. 

 

 
 
 
 
 

 
 

Rys. 5. Kreskowanie przedmiotu pochylonego 

                                  

 

 
 
 
 
 
 
 
 

Rys. 6. Kreskowanie cienkiego przekroju (blachy) 

 

RODZAJE PRZEKROJÓW 
Rozróżnia się przekroje : 
proste – przedmiot przecięty jest jedną płaszczyzną, 
złożonełamane i stopniowe – przedmiot przecięty jest 
dwiema lub więcej płaszczyznami 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Rys. 7. Przekrój prosty płyty łącznika 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        6  

Przekrój łamany 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 

Rys. 8.  Przekrój łamany tarczy sprzęgła 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        7  

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys. 9. Przekrój stopniowy płyty montażowej 

 

Widoki i przekroje cząstkowe (wyrwania) są to części rzutów 
(widoków lub przekrojów) istotne dla przedstawienia i 
wymiarowania   przedmiotu. W ten sposób przedstawia się 
drobne szczegóły przedmiotów. 

 
 
 
                                                                                
                                                                                   

 
Widok cząstkowy 

 
 
 
 

Rys. 10. Przekrój przedmiotu z widokiem cząstkowym 

 
 
 
 
 
 
 
 

Rys. 11. Widok przedmiotu z przekrojami cząstkowymi 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        8  

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 

Rys. 12. Widok przedmiotu ze szczegółami w powiększeniu 

 

 
KŁADY 

 

Kład jest to zarys figury płaskiej leżącej w płaszczyźnie 
poprzecznego przekroju przedmiotu i  obrócony wraz z tą 
płaszczyzną o 90

0

, oraz położony na widoku przedmiotu - kład 

miejscowy  lub poza jego zarysem - kład przesunięty
 
Kierunek obrotu płaszczyzny z kładem powinien być zgodny z 
kierunkiem patrzenia na przedmiot od strony prawej lub z dołu

Rysowanie kładów: kład miejscowy  - linią cienką, 
kład przesunięty  - linią grubą. 
 
 

 
 
 
 
 
 

 
 
 

Rys. 13. Kształtownik z kładem miejscowym 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        9  

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys. 14. Kłady przesunięte wału 

 

Różnica pomiędzy kładem a przekrojem polega na tym , że w 
kładzie nie występują zarysy przedmiotu znajdujące się poza 
płaszczyzną kładu. 

 
 

WIDOKI I PRZEKROJE PRZEDMIOTÓW SYMETRYCZNYCH 

 

Symetrię przedmiotu lub jego fragmentu względem osi lub 

płaszczyzny zaznacza się poprzez narysowanie linią 
punktową cienką osi symetrii
 równoległej do płaszczyzny 
symetrii  lub śladu płaszczyzny symetrii prostopadłej do 
płaszczyzny rysunku. 

 
Przy rysowaniu przedmiotów o budowie symetrycznej 

dzięki zaznaczeniu symetrii przedmiotu można pomijać części 
rzutów lub przekrojów. Sposoby przedstawiania przedmiotów o 
budowie symetrycznej:  

• 

półwidok,  

• 

półprzekrój,  

• 

półwidok – półprzekrój,  

• 

ćwierćwidok,  

• 

ćwierćprzekrój 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        10  

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys. 15. Przedmiot symetryczny typu walec  i jego półwidok 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 

Rys. 16. Przedmiot symetryczny typu tuleja i jego półprzekrój 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        11  

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys. 17. Półwidok-półprzekrój przedmiotu 

 
 
 
 
 
 
                  

 

             
 
 
 
 
 
Pełny widok 
 
 
 
 
 
 

Rys. 18. Ćwierćwidok przedmiotu symetrycznego 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        12  

 
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
           
        
 
 
Pełny przekrój 
 
 
 

Rys. 19. Ćwierćprzekrój przedmiotu  symetrycznego 

 
 

PRZERYWANIE I URYWANIE PRZEDMIOTÓW NA 
RYSUNKACH 

 
 
 
 
 

Rys. 20. Przerywanie widoku 

 
 
 
 
 

Rys. 21. Przerywanie przekroju 

 
 
 
 
 
 

Rys. 22. Urywanie widoku 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        13  

NIE KROIMY !!! 
 
Na przekrojach przedmiotów złożonych , 
podzespołów i 
zespołów, przedmioty pełne o kształtach obrotowych, których 
oś leży w płaszczyźnie przekroju, jak: nity, śruby, nakrętki, 
sworznie, wałki, itp. rysuje się w widoku
Analogicznie rysuje się inne części maszyn, których kształt nie 
budzi wątpliwości, np. wpusty, kliny, kołki. 

 

 

     źle                             dobrze 

 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 

 

Rys. 23. Połączenie nitowane w przekroju 

 

 
 
 

   źle                                      dobrze 

 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 

Rys. 24. Połączenie śrubowe w przekroju 

 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        14  

RYSOWANIE PRZEDMIOTÓW O POWTARZAJĄCYCH SIĘ 
ELEMENTACH 

 

             

                  Przed uproszczeniem                Po uproszczeniu 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 

Rys. 25. Rysowanie przedmiotów o powtarzających się elementach  

w szyku kołowym 

                    
                  Przed uproszczeniem                Po uproszczeniu
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys. 26. Rysowanie przedmiotów o powtarzających się elementach  

w szyku prostokątnym 

 
 
RYSOWANIE PRZEDMIOTÓW O SZCZEGÓLNYCH CECHACH 
POWIERZCHNI 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys. 27. Powierzchnie radełkowane lub rowkowane 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        15  

 
 
 
 
 
 

 
 

Rys. 28. Oznaczanie powierzchni płaskich wykonanych na przedmiotach 

o kształtach obrotowych 

 

 
PRZYKŁADY WYZNACZANIA LINII PRZENIKANIA 
BRYŁ 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Linie przenikania 
 
 
 

 
 
 

Rys. 29. Wyznaczanie linii przenikania walców o jednakowych 

średnicach 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        16  

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Linie przenikania 
 
 
 
Rys. 30.
 Wyznaczanie linii przenikania walców o różnych średnicach 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Linie przenikania 
 
 
 
 
 

Rys. 31. Wyznaczanie linii przenikania prostopadłościanu i walca

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        17  

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
Linie przenikania 
 
 
 
 

Rys. 32. Wyznaczanie linii przenikania  walca i stożka  

 

 
 
 
 
 

Literatura: 

1. Dobrzański T. Rysunek Techniczny Maszynowy. WNT, Warszawa, 

2004. 

2.  Paprocki K.: Zasady Zapisu Konstrukcji. Oficyna Wydawnicza 

Politechniki Warszawskiej. Warszawa 2000.  

3. 

Rydzanicz I.: Zapis Konstrukcji. Podstawy. Oficyna Wydawnicza 
Politechniki Wrocławskiej, Wrocław, 1996.

 

Opracował J. Felis                                           

background image

Zapis i Podstawy Konstrukcji                  Widoki i przekroje przedmiotów                                        18  

Opracował J. Felis                                           

ZASTOSOWANIE PROGRAMU AutoCAD DO RZUTOWANIA 
PRZEDMIOTÓW  O ZŁOŻONYM KSZTAŁCIE 
 
 
 
 
 
 
 

Przedmiot o złożonym kształcie 
Rysunek trójwymiarowy   

 
 
 
 
 
                    
                  Rzut główny                                  Rzut z lewej strony 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
                     Rzut z góry 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Rys. 33.
 Automatyczne generowanie rzutów w programie AutoCAD 
 


Document Outline