Kamieniarz_711[04]_Z2.01

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Przykładowe scenariusze zajęć

5. Ćwiczenia

5.1 Zastosowanie materiałów kamiennych w budownictwie

5.1.1. Ćwiczenia

5.2. Cechy techniczne i technologiczne skał

5.2.1. Ćwiczenia

5.3. Minerały tworzące skały i rodzaje skał stosowanych w budownictwie

5.3.1. Ćwiczenia

5.4. Wyroby z kamienia i ich cechy

5.4.1. Ćwiczenia

5.5. Transport i składowanie surowców oraz wyrobów z kamienia

5.5.1. Ćwiczenia

6. Ewaluacja osiągnięć ucznia

7. Literatura

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Przekazujemy Państwu Poradnik dla nauczyciela, który jest pomocny w prowadzeniu

zajęć systemem modułowym w zawodzie kamieniarza. Stanowi on część pakietu
edukacyjnego dla jednostki modułowej Rozpoznawanie, dobieranie oraz składowanie
materiałów i wyrobów z kamienia.

W poradniku tym zamieszczono:

−

zestaw umiejętności, jakie powinien posiadać uczeń przed przystąpieniem do nauki

w tej jednostce modułowej,

−

przykładowe scenariusze prowadzenia zajęć,

−

propozycje ćwiczeń, które mają na celu wykształcenie u uczniów umiejętności

praktycznych,

−

propozycje sumatywnych testów teoretycznych , przeprowadzonych na zakończenie

realizacji programu jednostki modułowej,

−

wykaz literatury, z jakiej mogą korzystać uczniowie podczas nauki.

Do propozycji ćwiczeń są dołączone wskazówki i zalecenia dotyczące ich realizacji,

sposób realizacji, zalecane metody nauczania – uczenia się oraz potrzebne środki
dydaktyczne.

Podany w poradniku dla ucznia i zalecanej literaturze zasób wiadomości - dotyczący

rozpoznawania, dobierania, oceniania oraz składowania materiałów i wyrobów z kamienia-
powinien być wystarczający dla każdego przyszłego robotnika- kamieniarza, należy go jednak
uzupełniać w miarę wprowadzenia nowych materiałów i nowych technologii.

Szczególnie przydatne do osiągnięcia założonych celów są następujące metody:

−

wykonywanie ćwiczeń praktycznych po przeprowadzeniu instruktażu,

−

metoda tekstu przewodniego,

−

dyskusja dydaktyczna.

Niektóre, trudniejsze do samodzielnego opanowania treści mogą być wstępnie

omówione przez nauczyciela i zobrazowane.

Forma organizacyjna pracy uczniów może również być zróżnicowana. Praca

samodzielna  pozwala  dokładniej  ocenić  indywidualne  postępy  ucznia  i  jest  zgodna  z  formą
przyszłych  egzaminów  zewnętrznych,  jednak  praca  w  zespole  dwuosobowym  pozwala
usprawnić  organizację  procesu  i  skrócić  czas  wykonywania  ćwiczenia,  co  w  razie  potrzeby
pozwala  na  jego  powtórzenie.  Oprócz  tego  jest  to  okazja  do  kształtowania  i  oceniania
umiejętności współpracy w zespole.

W każdej z podanych metod nauczania istotną rolę odgrywa wykonywanie ćwiczeń

mających na celu ukształtowanie nowych umiejętności i utrwalenie tych, które zostały nabyte
wcześniej.

Zamieszczone w poradniku ćwiczenia należy traktować, jako przykładowe. Nauczyciel

może opracować nowe ćwiczenia, dostosowane do możliwości i warunków lokalnych, jednak
powinny one prowadzić do osiągnięcia wszystkich celów określonych w programie nauczania
(w zakresie jednostki modułowej). Dotyczy to również wszystkich pytań i sprawdzianów.

Po wykonaniu zaplanowanych ćwiczeń uczeń ma możliwość sprawdzenia poziomu

swoich  postępów,  odpowiadając  na  pytania  podane  w  podrozdziale  Sprawdzian  postępów.
Według  tego  samego  zestawu  pytań,  nauczyciel  dokonuje  oceny  wiedzy  i  umiejętności
ucznia.  Uczeń  powinien  w  tym  celu  samodzielnie  przeczytać  pytania  i  udzielić  na  nie
odpowiedzi.  W  przypadku  sprawdzianu  postępów,  zakreśla  odpowiedź,  wstawiając  X  obok
słowa:

−

TAK – jeżeli jego odpowiedź na pytanie jest twierdząca ,

−

NIE – jeżeli jego odpowiedź na pytanie jest przecząca.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Podobne czynności wykonuje nauczyciel, obserwując zachowanie ucznia i efekty jego

pracy. Po  dokonaniu  przeglądu  odpowiedzi, zakreśla się pytania,  na  które  uczeń  nie  potrafił
odpowiedzieć  lub  odpowiedział  przecząco.  Brak  odpowiedzi  lub  zakreślenia  obok  pytania
słowa  NIE,  wskazują  luki  w  wiedzy  i  w  umiejętnościach.  Zmusza  to  ucznia  do  ponownego
zapoznania  się  z  potrzebnymi  treściami,  powtórzenia  ćwiczenia  lub  jego  części.  Podczas
oceny  należy  przyjąć  zasadę,  że  zadanie  (ćwiczenie)  będzie  zaliczone  tylko  wtedy,  kiedy
będzie  wykonane  zgodnie  z  przyjętymi  standardami  i  kryteriami.  Można  stosować  przyjęty
w  danej  placówce  wewnętrzny  system  oceniania  dla  ucznia,  można  też  potwierdzać
umiejętności  ucznia  w  skali  dwustopniowej:  ćwiczenie  (zadanie)  zaliczone,  ćwiczenie
(zadanie) niezaliczone.

Poznanie przez ucznia określonej wiedzy i nabycie umiejętności z zakresu

rozpoznawania, dobierania i składowania materiałów i wyrobów z kamienia będzie stanowiło
dla

nauczyciela

podstawę

przeprowadzenia

sumatywnego

sprawdzianu

poziomu

przyswojonych wiadomości i ukształtowanych umiejętności. W tym celu nauczyciel może
posłużyć się zamieszczonymi w rozdziale 6 propozycjami testów teoretycznych.

Zajęcia mogą być prowadzone w pracowniach ćwiczeń praktycznych, dostosowanych do

realizacji  programu  nauczania  systemem  modułowym, pracowniach  symulacyjnych  Centrów
Kształcenia  Praktycznego  lub  na  wydzielonych  poligonach  na  placu  budowy,  w  warunkach
pozwalających  skoncentrować  się  na  szkoleniu.  Nauczyciel  powinien  dysponować
kompletem podstawowych narzędzi dla każdego ucznia. Wielkość pracowni, liczba stanowisk
ćwiczeniowych,  ilość  materiałów,  sprzętu  i  pomocy  dydaktycznych  powinna  w  pełni
zabezpieczyć  realizacje  programu.  Nieodzownym  wyposażeniem  jest  biblioteczka
z odpowiednią literaturą oraz stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Schemat układu jednostek modułowych

Moduł 711[04].Z2

Technologia przygotowania, obróbki, naprawy

i konserwacji kamienia

711[04].Z2.01

Rozpoznawanie, dobieranie, ocenianie oraz

składowanie materiałów i wyrobów z

kamienia

711[04]. Z2.02

Obróbka mechaniczna kamienia

711.[04]Z2.03

Obróbka ręczna kamienia

711[04].Z2.04

Wykonywanie konserwacji, napraw i renowacji

kamienia

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

poszukiwać informacji w różnych źródłach,

−

posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu budownictwa,

−

posługiwać się dokumentacją techniczną,

−

rozpoznawać, charakteryzować podstawowe materiały budowlane,

−

magazynować, składować, transportować materiały budowlane,

−

bezpiecznie i higienicznie wykonywać czynności objęte zakresem nauczania,

−

udzielać pierwszej pomocy przedmedycznej w przypadku powstania wypadku przy pracy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

określić zastosowanie materiałów kamiennych w budownictwie,

−

określić podstawowe minerały tworzące skały,

−

rozróżnić i rozpoznawać skały magmowe, osadowe i metamorficzne,

−

określić cechy techniczne i technologiczne skał,

−

rozpoznać wady skał,

−

dobrać rodzaj skały do warunków zastosowania,

−

określić kierunki łupliwości bloków kamiennych,

−

określić zastosowanie skał do dalszej obróbki,

−

rozróżnić i rozpoznawać wyroby kamienne,

−

określić cechy techniczne wyrobów kamiennych,

−

przetransportować materiały kamienne na niewielkie odległości,

−

składować materiały kamienne na stanowisku roboczym,

−

zastosować przepisy bezpieczeństwa pracy przy transporcie i składowaniu materiałów

kamiennych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

Scenariusz zajęć 1

Osoba prowadząca……………………………………………

Modułowy program nauczania: Kamieniarz 711[04].
Moduł: Technologia przygotowania obróbki, naprawy i konserwacji kamienia. 711[04].Z2.
Jednostka modułowa: Rozpoznawanie, dobieranie, ocenianie oraz składowanie materiałów
i wyrobów z kamienia. 711[04].Z2.01.

Temat: Rodzaje skał.

Cel ogólny: kształtowanie umiejętności rozróżniania skał.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi:

−

rozróżniać skały magmowe, osadowe i metamorficzne,

−

zidentyfikować typowe skały stosowane w produkcji wyrobów budowlanych,

−

wskazać podstawowe cechy fizyczne i chemiczne skał,

−

wskazać, które skały mogą być użyte do wykonania wyrobów budowlanych narażonych

na zmienne warunki atmosferyczne,

−

ocenić wizualnie jakość skał.

Metody nauczania – uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne,

−

przewodniego tekstu.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

indywidualna,

−

grupowa.

Środki dydaktyczne:

−

próbki skał magmowych, osadowych i metamorficznych,

−

literatura fachowa,

−

narzędzia kamieniarskie, dłuta, grot, odbijak,

−

teksty przewodnie.

Czas: 135 minut

Przebieg zajęć:
Zadania dla ucznia
Celem  zadania  jest  zapoznanie  się  uczniów  z  próbkami skał, poprzez  oględziny, a  następnie
poznanie ich cech i zastosowania.
Faza wstępna:
Czynności  organizacyjno  -  porządkowe,  podanie  tematu  zajęć,  przypomnienie  uczniom
zasady  pracy z wykorzystaniem metody  przewodniego tekstu.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Faza właściwa:
INFORMACJE

Uczniowie zapoznają się z tematyką, celami zajęć a następnie odpowiadają na pytania

prowadzącego.
1.  Co to jest skała?
2.  Jak dzielimy skały pod względem ich powstania?
3.  Jakie cechy charakterystyczne mają skały?
4.  Gdzie występują skały?
5.  Z jakich minerałów składają się skały?
6.  Jakie nazwy mają skały?
7.  Podaje nazwy wskazanych przez prowadzącego skał?

PLANOWANIE

Uczniowie planują swoją pracę odpowiadając na pytania:

1. Jakie są kryteria podziału skał?
2. Jaka jest kolejność rozpoznawania cech skał?

UZGODNIENIE

Uczniowie opracowują i uzgadniają plan działania:

1. Ustalają kolejność, zakres i sposób wykonania czynności prowadzących do osiągnięcia

założonych celów zajęć.

2. Odnoszą się do uwag i propozycji nauczyciela.
3. Odnoszą się do uwag i propozycji nauczyciela.

WYKONANIE

Uczniowie wykonują następujące czynności.

1.  Oglądają dokładnie gromadzone próbki skał.
2.  Opisują  ich wygląd, teksturę, strukturę i barwę.
3.  Porównają twardość poszczególnych próbek skał
4.  Zapisują nazwy próbek skał.
5.  Przygotowują się do zaprezentowania swojej pracy.
Zespoły uczniów wyznaczają lidera grupy, który dokona prezentacji ćwiczenia.

SPRAWDZANIE

Uczniowie określają stopień osiągnięcia celów zajęć odpowiadając na pytania.

1. Czy cechy próbek skał zostały poprawnie opisane?
2. Czy próbki skał zostały prawidłowo nazwane lub zidentyfikowane?

ANALIZA

Uczniowie wraz z nauczycielem wskazują, które etapy ćwiczenia sprawiły im najwięcej

trudności. Nauczyciel podsumowuje całe ćwiczenie, wskazuje jakie nowe, ważne
umiejętności zostały wykształcone, jakie wystąpiły nieprawidłowości i jak ich uniknąć
w przyszłości.

FAZA KOŃCOWA:
Zakończenie zajęć

Praca domowa:

Odszukaj w literaturze wiadomości na temat skał. Na podstawie zgromadzonych

informacji sporządź zestawienie poznanych skał.

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:

−

anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć, trudności podczas

realizowania zadania i zdobytych umiejętności.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Scenariusz zajęć 2

Osoba prowadząca……………………………………………
Modułowy program nauczania: Kamieniarz 711[04].
Moduł: Technologia przygotowania obróbki, naprawy i konserwacji kamienia. 711[04].Z2
Jednostka modułowa: Rozpoznawanie, dobieranie, ocenianie oraz składowanie materiałów
i wyrobów z kamienia. 711[04].Z2.01

Temat: Zastosowanie wyrobów kamiennych w budownictwie.

Cel

ogólny:

kształcenie

umiejętności

doboru

zastosowania

kamienia

w budownictwie.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi:

−

dobrać materiały kamienne do określonych robót budowlanych,

−

rozróżnić kamienne, wyroby budowlane: konstrukcyjne, okładzinowe i dekoracyjne,

−

wykonać prosty wyrób budowlany,

−

ocenić jakość wykonanych robót i wyrobów.

Metody nauczania – uczenia się:

−

pokaz z objaśnieniem,

−

pogadanka,

−

ćwiczenie.

Czas: 135 minut

Środki dydaktyczne:

−

próbki wyrobów budowlanych z kamienia,

−

literatura fachowa,

−

rzutnik i ekran,

−

zestaw fotografii przedstawiających zastosowanie kamienia w architekturze,

−

tabele do opisywania skał.

Przebieg zajęć:
1.  Sprawy organizacyjne.
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć.
3.  Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonywania ćwiczenia.
4.  Realizacja tematu:

−

każdy uczeń wybiera z zestawu wyrobów budowlanych z kamienia po 5 próbek,

−

uczeń wpisuje do przygotowanej tabeli nazwy skał, z których pochodzą próbki, opisuje ich

cechy i przeznaczenie,

−

przez cały czas trwania ćwiczeń uczeń porównuje wybrane próbki z fotografiami

przedstawiającymi budynki i budowle, w których podobne elementy kamienne są
wbudowane,

−

nauczyciel nadzoruje pracę uczniów i pomaga w wykonaniu prawidłowego opisu.

5. Po wypełnieniu tabel uczeń próbuje dokonać analizy wykonanego ćwiczenia
6. Uczeń wskazuje swoje mocne i słabe strony.
7. Nauczyciel analizuje pracę ucznia i stwierdza czy wykonał ją prawidłowo.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. ĆWICZENIA

5.1. Zastosowanie materiałów kamiennych w budownictwie

5.1.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wymień przynajmniej po trzy kamienne materiały konstrukcyjne, okładzinowe

i dekoracyjne.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i sposób wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)   zgromadzić materiały i przybory potrzebne do wykonania ćwiczenia,
2)   zapisać nazwy kamiennych materiałów zgodnie z poleceniem,
3)   zaprezentować efekt wykonania ćwiczenia nauczycielowi.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

ćwiczenia,

−

dyskusja,

−

pokaz z objaśnieniem.

Środki dydaktyczne:

−

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela: Skalmowski W.: Produkcja

materiałów

budowlanych.

Tom

Materiały

kamienne,

Szymański

E.:

Materiałoznawstwo budowlane.

Ćwiczenie 2

Określ wymagania, jakie powinny spełniać pełnowartościowe kamienie do produkcji

materiałów budowlanych i kamienie na materiały dekoracyjne.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i sposób wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  zgromadzić materiały i przybory potrzebne do wykonania ćwiczenia
2)  obejrzeć próbki kamieni,
3)  zapisać wymagania, jakie powinny spełniać kamienie do produkcji materiałów

budowlanych i kamienie dekoracyjne,

4) zaprezentować swoje wyniki nauczycielowi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.2. Cechy techniczne i technologiczne skał

5.2.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Określ wymagane cechy technologiczne otrzymanych od nauczyciela próbek skał,

poddanych różnym procesom obróbki powierzchniowej.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i sposób wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)   zorganizować stanowisko pracy,
2)   zgromadzić materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia,
3)   dokładnie obejrzeć próbki skał  poddane różnym procesom obróbki powierzchniowej,
4)   określić, jakie cechy technologiczne są istotne w czasie obróbki każdej próbki,
5)   przyporządkować i zapisać te cechy dla każdej próbki,
6)   przedstawić efekty wykonania ćwiczenia nauczycielowi.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne,

−

pokaz z objaśnieniem.

Środki dydaktyczne:

−

próbki skał poddane różnym procesom obróbki powierzchniowej

−

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela:

Tyrowicz T. Kamieniarstwo. Obróbka ręczna. Arkady, Warszawa 1956
Tyrowicz T. Kamieniarstwo. Obróbka maszynowa. Arkady, Warszawa 1958
Chrząszczewski W. Obróbka mechaniczna i obrabiarki do kamienia. h.g. BRAUNE,
Jawor 2004

Ćwiczenie 2

Określ wymagane cechy techniczne otrzymanych od nauczyciela wyrobów kamiennych.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić, jakie istotne

cechy techniczne winny posiadać wyroby kamienne.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)    zorganizować stanowisko pracy,
2)    zgromadzić materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia
3)    zapisać istotne cechy techniczne, jakie winny posiadać wybrane wyroby.
4)   zaprezentować wyniki realizacji ćwiczenia nauczycielowi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne,

−

pokaz z objaśnieniem.

Środki dydaktyczne:

−

próbki: płyty chodnikowe, płyty elewacyjne, kamień murowy, parapet wewnętrzny
i stopnica schodów zewnętrznych.

Ćwiczenie 3

Określ kierunki łupliwości (łupności) bloków kamiennych i opisz je.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i sposób wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1) zgromadzić materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia,
2) pobrać od nauczyciela próbki wyklinowanych formaków z widocznymi płaszczyznami

naturalnej łupności,

3) obejrzeć dokładnie próbki i metodą dotykową określić kierunki i płaszczyzny łupliwości

(łupności),

4) opisać poszczególne próbki, określając kierunki łupliwości oraz podatność na dzielenie

metodą łupania,

5) zaprezentować efekty wykonania ćwiczenia wyniki nauczycielowi.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne,

−

pokaz z objaśnieniem.

Środki dydaktyczne:

−

próbki skał w postaci wyklinowanych formaków.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.3. Minerały tworzące skały i rodzaje skał stosowane
w budownictwie

5.3.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Wskaż na przedstawionej próbce skały granitowej podstawowe minerały wchodzące

w skład tej skały.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i sposób wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  przygotować lupę i próbkę skały granitowej,
3)  obejrzeć przełam skały przez lupę,
4)  zidentyfikować i nazwać minerały tworzące skałę,
5)  zaprezentować swoje wnioski nauczycielowi.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne,

−

pokaz z objaśnieniem.

Środki dydaktyczne:

−

próbki skały granitowej,

−

lupa optyczna,

−

tablica poglądowa – minerały tworzące granit.

Ćwiczenie 2

Ze zbioru skał i minerałów będącego na wyposażeniu pracowni lub na podstawie tablic

poglądowych wybierz trzy próbki skał i określ ich pochodzenie.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i sposób wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)   zorganizować stanowisko pracy,
2)   zgromadzić materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia,
3)   wybrać trzy próbki skał i określić ich pochodzenie,
4)   zaprezentować swoje wyniki nauczycielowi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne,

−

dyskusja,

−

pokaz z objaśnieniem,

−

tekst przewodni.

Środki dydaktyczne:

−

plansze przedstawiające skały,

−

szkolny zestaw skał i minerałów.

Ćwiczenie 3
Określ zastosowanie w budownictwie skał, których próbki rozpoznałeś w poprzednim
ćwiczeniu. Czy skały te można polerować?

Wskazówki do realizacji:

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i sposób wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia.

Uczeń powinien:

1)  przeanalizować materiał nauczania,
2)  pobrać próbki skał wybrane w ćwiczeniu 1,
3)  wykonać ćwiczenie,
4)  zaprezentować swoje wyniki nauczycielowi.

Środki dydaktyczne:

−

szkolny zbiór skał i minerałów,

−

tablice poglądowe skał.

Ćwiczenie 4

Wymień i rozpoznaj wady skał.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)    zorganizować stanowisko pracy,
2)    zgromadzić materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia,
3)    pobrać od nauczyciela próbki skał lub wyrobów kamiennych posiadających  wady,
4)    obejrzeć otrzymane próbki i zidentyfikować ich wady,
5)  opisać  wady  występujące  w  poszczególnych  próbkach  i  wskazać  ich  wpływ  na

zastosowanie skały.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne,

−

pokaz z objaśnieniem.

Środki dydaktyczne:

−

próbki skał lub wyrobów kamiennych, w których występują wady.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.4. Wyroby z kamienia i ich cechy

5.4.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Na podstawie zestawu zdjęć (tablic poglądowych) rozróżnij poszczególne grupy

wyrobów z kamienia i rozpoznaj przedstawione na nich wyroby.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i sposób wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)   zorganizować stanowisko pracy,
2)   zgromadzić materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia,
3)   obejrzeć przedstawione na tablicach wyroby i zakwalifikować je do poszczególnych grup

wyrobów.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne,

−

pokaz z objaśnieniem,

−

tekst przewodni.

Środki dydaktyczne:

−

plansze z wyrobami z kamienia.

Ćwiczenie 2
Na podstawie odpowiednich norm przedstaw cechy techniczne określane dla wskazanych
przez nauczyciela wyrobów kamiennych.

Sposób wykonania ćwiczenia.

Uczeń powinien:

1)   zorganizować stanowisko pracy,
2)   wybrać z zestawu norm, normy dotyczące wskazanych przez nauczyciela wyrobów,
3)   wypisać z norm cechy techniczne określane dla wskazanych wyrobów,
4)   zaprezentować wyniki ćwiczenia nauczycielowi.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne,

−

pokaz z objaśnieniem,

−

tekst przewodni.

Środki dydaktyczne:

−

tablice lub zdjęcia z wyrobami z kamienia,

−

zestaw norm dotyczących wyrobów z kamienia.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.5. Transport i składowanie surowców oraz wyrobów z kamienia

5.5.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Zapakuj płyty kamienne posadzkowe na paletę i zabezpiecz je przed uszkodzeniem.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i sposób wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

1)   pobrać materiały i narzędzia potrzebne do wykonania zadania,
2)   ustawić paletę na stabilnym i wyrównanym podłożu,
3)   ułożyć płyty kamienne na palecie,
4)   opasać płyty i paletę taśmą do spinania palet,
5)   założyć narożniki ochronne na płyty w miejscach styku z taśmą,
6)   przyrządem do spinania taśm spiąć i naprężyć taśmy,
7)   owinąć paletę folią strencz,
8)   zademonstrować efekt wykonania ćwiczenia nauczycielowi.

Zalecane metody nauczania – uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne,

−

pokaz z objaśnieniem.

Środki dydaktyczne:

−

płyty kamienne grubości 4 cm o wymiarach 40x40 cm w ilości 5 m

−

paleta drewniana typu EURO,

−

taśma polipropylenowa oraz spinki,

−

narożniki ochronne,

−

przyrząd do spinania taśm,

−

folia kurczliwa typu strench,

−

rękawice ochronne.

Ćwiczenie 2
Przetransportuj kamienną płytę polerowaną, nie obcinaną, grubości 2 cm, z magazynu
półfabrykatów na hale produkcyjną, za pomocą wózka platformowego.

Wskazówki do realizacji:
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić jego zakres

i sposób wykonania.

Sposób wykonania ćwiczenia

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Uczeń powinien:

1)   zgromadzić materiały i narzędzia potrzebne do wykonania ćwiczenia
2)   załadować płytę na platformę,
3)   zabezpieczyć płytę przed uszkodzeniem na czas transportu,
4)   przetransportować płytę do hali produkcyjnej,
5)   rozładować płytę na stojak w hali produkcyjnej,
6)   zademonstrować efekt wykonania ćwiczenia nauczycielowi.

Zalecane metody nauczania- uczenia się:

−

ćwiczenia praktyczne,

−

pogadanka.

Środki dydaktyczne:

−

wózek platformowy,

−

stojak na płyty,

−

pasy zabezpieczające ze ściągaczem,

−

rękawice ochronne,

−

płyta kamienna o grubości 2 cm.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Rozpoznawanie, dobieranie,
ocenianie oraz składowanie materiałów i wyrobów z kamienia”

Test składa się z 22 zadań wielokrotnego wyboru, z których:

−

zadania 1–14 są z poziomu podstawowego,

−

zadania 15–22 są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań 0 lub 1 punkt

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzyma 1 punkt, za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań- uczeń otrzymuje następujące
oceny szkolne:

−

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań z poziomu podstawowego,

−

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 14 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu
ponadpodstawowego,

−

dobry – za rozwiązanie co najmniej 17 zadań, w tym co najmniej 6 z poziomu
ponadpodstawowego,

−

bardzo dobry – za rozwiązanie 20 zadań, w tym co najmniej 9 z poziomu

ponadpodstawowego.

Klucz odpowiedzi:

Plan testu

zadania

Cel operacyjny – mierzone osiągnięcia ucznia

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Wskazać do jakiego rodzaju materiałów
budowlanych zaliczamy kamień murowy

Określić dopuszczalną nasiąkliwość dla
kamiennych okładzin zewnętrznych

Rozróżnić wytrzymałości kamienia
budowlanego ze względu na jego
zastosowanie

Rozróżnić wymagania istotne dla drogowych
materiałów budowlanych

Rozpoznać cechy techniczne skał

Zdefiniować pochodzenie i nazwę minerału

Nazwać struktury skał

Nazwać teksturę bazaltu

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rozpoznać pochodzenie granitu

Rozpoznać pochodzenie marmuru

Rozróżnić skały ze względu na pochodzenie

Określić barwę wapienia pińczowskiego

Określić główny składnik piaskowca

Określić barwę piaskowców bolesławieckich

Dobrać rodzaj skały do jej składników

Wymienić urządzenia załadunkowe w
kamieniołomie

Określić miejsce składowania wyrobów
kamiennych nieodpornych na mróz

Określić środek transportu do przewożenia
wyrobów sypkich

Rozpoznać wymiary palety EURO

Określić sposób transportu płyt

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu, z co najmniej jednotygodniowym

wyprzedzeniem.

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego.
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania.
4.  Przeprowadź  z  uczniami  próbę  udzielania  odpowiedzi  na  takie  typy  zadań  testowych,

jakie będą w teście.

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi).
6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy.
7.  Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony na

udzielanie odpowiedzi.

8. Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości).

9. Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliżającym się

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi.

10. Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych.
11. Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego.
12. Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które

sprawiły uczniom największe trudności.

13. Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności.
14. Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu.

Instrukcja dla ucznia

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję.
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.  Test  zawiera  22  zadań  dotyczących  rozpoznawania,  dobierania,  oceniania  oraz

składowania materiałów i wyrobów z kamienia. Są to zadania wielokrotnego wyboru
i tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. Udziel odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, zaznaczając prawidłową odpowiedź

X (w przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową).

6. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
7. Kiedy udzielanie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie

i wróć do niego gdy zostanie Ci wolny czas. Pytania 15–22 mogą przysporzyć trudności.

8. Na rozwiązanie testu masz 40 minut.
Powodzenia.

Materiały dla ucznia:

−

instrukcja,

−

zestaw zadań testowych,

−

karta odpowiedzi.

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Kamień murowy jest materiałem budowlanym:

a) konstrukcyjnym,
b) okładzinowym,
c) dekoracyjnym,
d) wykończeniowym.

2. Kamienne materiały na okładziny zewnętrzne muszą mieć nasiąkliwość wyrażoną w %:

a) do 1 %,
b) do 5 %,
c) do 10 %,
d) do 20 %.

3. Budowle inżynierskie lądowe i wodne mogą być budowane z kamienia o wytrzymałości na

ściskanie nie mniejszej niż:
a) – 50 MPa
b) – 70 MPa
c) – 100 MPa
d) – 150 Mpa

4. Skały używane do wyrobu drogowych materiałów budowlanych muszą być odporne na:

a) pękanie,
b) ścieranie,
c) na temperaturę,
d) zmian barwy.

5. Cechą techniczną skał jest:

a) porowatość,
b) bloczność,
c) obrabialność,
d) przełam.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. Cechą techniczną skał nie jest:

a) boczność,
b) mrozoodporność,
c) gęstość,
d) mrozoodporność,

7. Cechą techniczną skały jest:

a) polerowność,
b) porowatość,
c) ścieralność,
d) wytrzymałość na uderzenia.

8. Minerałem nazywamy:

a) związek chemiczny powstały w przyrodzie,
b) kawałek skały,
c) kryształ,
d) skamienielinę.

9. Struktura skały może być:

a) zbita,
b) krystaliczna,
c) bezładna,
d) muszelkowa.

10. Tekstura bazaltu jest:

a) zbita,
b) porowata,
c) bezładna,
d) uporządkowana.

11. Granit jest skałą pochodzenia:

a) magmowego,
b) wulkanicznego,
c) osadowego,
d) przeobrażeniowego.

12. Marmur jest skałą:

a) magmową,
b) metamorficzną,
c) osadową,
d) wulkaniczną.

13. Skałą magmową jest:

a) sjenit,
b) piaskowiec,
c) łupek,
d) wapień.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

14. Wapień pińczowski ma barwę:

a) czarną,
b) beżową,
c) białą,
d) brązową.

15. Głównym składnikiem piaskowca jest:

a) piasek kwarcowy,
b) piasek wapienny,
c) minerały skaleni,
d) mieszanka różnych minerałów.

16. Piaskowce bolesławieckie mają barwę:

a) zieloną,
b) czerwoną,
c) żółtawą,
d) białą.

17. Skała osadowa powstała ze scementowanych grubych okruchów żwirów, otoczaków

i głazów to:
a) wapień,
b) zlepieniec,
c) marmur,
d) piaskowiec.

18. Do załadunku bloków skalnych w używa się:

a) suwnic bramowych,
b) przenośników taśmowych,
c) ładowarek kołowych,
d) koparek.

19. Wyroby z kamieni nieodpornych na mróz przechowuje się:

a) na placach odkrytych nieutwardzonych,
b) na placach odkrytych utwardzonych,
c) w pomieszczeniach magazynowych zamkniętych,
d) na paletach.

20. Do transportu wyrobów sypkich, na przykład kostki brukowej używa się:

a) samochodów samowyładowujących,
b) samochodów skrzyniowych,
c) wagonów kolejowych odkrytych,
d) wagonów kolejowych zakrytych.

21. Paleta drewniana typu EURO ma wymiary:

a) 100 x 120 cm,
b) 120 x 80 cm,
c) 100 x 100 cm,
d) 80 x 80 cm.

22. Płyty kamienne o grubości 2 cm i powierzchni powyżej 2 m

należy transportować

w pozycji:
a) poziomej,

b) dowolnej,

c) pionowej,
d) nie należy transportować.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko……………………………………….

Rozpoznawanie, dobieranie, ocenianie oraz składowanie materiałów i wyrobów
z kamienia

Zakreśl poprawną odpowiedź

Numer

pytania

Odpowiedź

Punktacja

RAZEM

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

TEST 2

Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Rozpoznawanie, dobieranie,
ocenianie oraz składowanie materiałów i wyrobów z kamienia”

Test składa się z 22 zadań, z których:

−

zadania 1–14 są z poziomu podstawowego,

−

zadania 15–22 są z poziomu ponadpodstawowego

Punktacja zadań 0 lub 1 punkt.

Za każdą poprawną odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt, za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań- uczeń otrzymuje następujące
oceny szkolne:

−

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań z poziomu podstawowego,

−

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 14 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu

ponadpodstawowego,

−

dobry – za rozwiązanie co najmniej 17 zadań, w tym co najmniej 6 z poziomu

ponadpodstawowego,

−

bardzo dobry – za rozwiązanie 20 zadań, w tym co najmniej 9 z poziomu

ponadpodstawowego.

Plan testu 2 Klucz odpowiedzi

pytania

Cel operacyjny – mierzone osiągnięcia

ucznia

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Wskazać do jakiej grupy wyrobów
zaliczamy parapety

Określić do czego używa się płyt
posadzkowych

Określić do jakiej grupy wyrobów
budowlanych zaliczamy meble kamienne

Określić istotną cechę technologiczną dla
wyrobów klinowanych

Określić rodzaj kamienia, z którego
wykonuje się krawężnik

Określić nazwę faktury obróbczej

Wskazać skałę, z której najczęściej
produkuje się kostkę brukową

Wskazać składnik granitu decydującego o
jego barwie

Wskazać podstawowy składnik marmuru

Określić, jakie opakowanie nosi nazwę
BIG BAG

Określić ciężar objętościowy granitu

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Określić cechę techniczną istotną dla płyt
chodnikowych

Wskazać skałę zawierającą związki
magnezu

Wskazać skałę pochodzenia magmowego

Wskazać wyrób budowlany używany w
celu oddzielenia jezdni od chodnika

Określić ilość cykli podczas badania
mrozoodporności

Określić do jakiej grupy materiałów
budowlanych zaliczamy parapet

okładzinowych

Wskazać dla jakich materiałów
budowlanych istotna jest odporność na
poślizg i ścieranie

drogowych

Wskazać urządzenie do badania
ścieralności

tarcza

Boehmego

Wskazać pochodzenie skały- łupka.

metamorficzne

Wskazać do jakiej grupy minerałów
należy skaleń

krzemianowych

Określić rodzaj taśmy do spinania
wyrobów kamiennych

nierdzewnej

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

1. Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu, z co najmniej jednotygodniowym

wyprzedzeniem.

jakie będą w teście.

udzielanie odpowiedzi.

8. Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości).

9. Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliżającym się

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi.

10. Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych.
11. Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego.
12. Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które

sprawiły uczniom największe trudności.

13. Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności.
14. Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Instrukcja dla ucznia

składowania materiałów i wyrobów z kamienia. Zadania od 1 do 15 są zadaniami
wielokrotnego wyboru i tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa, natomiast zadania 16 do
22 są to zadania z luką.

5. Udziel odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, zaznaczając prawidłową odpowiedź

X (w przypadku pomyłki należy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową).

6. Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
7. Kiedy udzielanie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie

na później i wróć do niego gdy zostanie Ci wolny czas. Pytania 15–22 mogą przysporzyć
trudności.

8. Na rozwiązanie testu masz 40 minut.

Powodzenia!

Materiały dla ucznia:

−

instrukcja,

−

zestaw zadań testowych,

−

karta odpowiedzi.

ZESTAW ZADAN TESTOWYCH 2

1. Parapet jest materiałem budowlanym:

a) konstrukcyjnym,
b) okładzinowym,
c) dekoracyjnym,
d) posadzkowym.

2. Płyt posadzkowych używa się do wykonania:

a) okładzin pionowych,
b) schodów,
c) podłogi w pomieszczeniu,
d) nawierzchni chodnika.

3. Ławka kamienna jest elementem:

a) małej architektury,
b) meblem w pomieszczeniu biurowym,
c) użytkowym w budynku mieszkalnym,
d) konstrukcyjnym.

4. Istotną cechą skały używanej do wyrobów klinowanych jest:

a) polerowność,
b) łupność,
c) twardość,
d) porowatość.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. Do wykonywania krawężników kamiennych używa się:

a) piaskowca,
b) marmuru,
c) bazaltu,
d) granitu.

6. Wyrób budowlany o lustrzanym połysku ma fakturę obróbczą:

a) szlifowaną,
b) piłowaną,
c) polerowaną,
d) piaskowaną.

7. Do wyrobu kostki brukowej najczęściej używa się:

a) piaskowca,
b) wapienia,
c) marmuru,
d) granitu.

8. Składnikiem granitu decydującym o jego barwie jest:

a) skaleń,
b) kwarc,
c) mika,
d) biotyn.

9. Podstawowym składnikiem marmuru jest:

a) węglan wapnia,
b) krzemionka,
c) skaleń,
d) krzemień.

10. Opakowanie o nazwie BIG BAG na wyroby z kamienia to:

a) paleta drewniana,
b) paleta z koszem,
c) worek z tkaniny,
d) skrzynia drewniana.

11. 1 m

wyrobów z granitu waży:

a) 500kg,
b) 1000 kg,
c) 2700 kg,
d) 3000 kg.

12. Ważną cechą techniczną płyt chodnikowych jest:

a) ścieralność,
b) porowatość,
c) wytrzymałość na ściskanie,
d) wytrzymałość na zginanie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

13. Skałą zamierająca związki magnezu jest:

a) wapień,
b) dolomit,
c) piaskowiec,
d) sjenit.

14. Która z wymienionych skał nie jest pochodzenia magmowego:

a) granit,
b) basalt,
c) porfir,
d) trawertyn.

15. Elementem kamiennym do oddzielenia chodnika od jezdni jest:

a) kamień murowy,
b) krawężnik,
c) płyta chodnikowa,
d) kostka brukowa rzędowa.

16) Mrozoodporność kamiennych wyrobów budowlanych jest bardzo dobra wtedy, gdy
badana próbka nie ulegnie uszkodzeniu po:

a) 15 cyklach,
b) 10 cyklach,
c) 20 cyklach,

      d) 25 cyklach.

17. Parapet zaliczamy do………….kamiennych materiałów budowlanych.

18.  Odporność  na  poślizg  i  ścieranie  jest  istotna  dla  kamiennych…………..  materiałów
       budowlanych.

19. Ścieralność bada się za pomocą urządzenia o nazwie…………… .

20. Łupek należy do skał …………… .

21. Skaleń należy do grupy minerałów ………………… .

22. Do spinania wyrobów z kamienia używa się taśmy …………………. .

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko……………………………………….

Rozpoznawanie, dobieranie, ocenianie oraz składowanie materiałów i wyrobów
z kamienia

Zakreśl poprawną odpowiedź.

Numer

pytania

Odpowiedź

Punktacja

RAZEM

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

7. LITERATURA

1.  Czyżowski A.: Obróbka kamienia. AGH, Kraków 1955
2.  Czyżewski A.: Elementy kamienne i zasady ich montażu. AGH, Kraków 1958
3.  Francuz M. W., Sokołowski R., Bezpieczeństwo i higiena pracy w rzemiośle. WSiP,

Warszawa 1996

4. Francuz M. W., Sokołowski R., Bezpieczeństwo i higiena pracy na budowie. Oficyna

Wydawnicza Rem Script sp. z.o.o., Warszawa 1998

5.  Kamiński M.: Skały budowlane w Polsce. PJG, Warszawa 1949
6.  Kita S.: roboty kamieniarskie w budownictwie. Arkady, Warszawa 1956
7.  Penkala B.: Właściwości techniczne materiałów kamiennych. Arkady, Warszawa 1961
8.  Skalmowski W.: Produkcja materiałów budowlanych. Tom 1. Materiały kamienne.

Arkady, Warszawa 1965

9. Skalmowski W.: Naturalne i sztuczne materiały kamienne w budownictwie. Budownictwo

i architektura, Warszawa 1956

10.  Szymański E.: Materiałoznawstwo budowlane. WSiP, Warszawa 1999
11.  Szymański E., Wrześniowski Z.: Materiały budowlane. WSiP, Warszawa 1997
12.  Tyrowicz T.: Kamieniarstwo – Technologia surowca kamiennego. PWSZ, Warszawa

1952

13.  Tyrowicz T.: Kamieniarstwo. Obróbka ręczna. Arkady, Warszawa 1956
14.  Tyrowicz T.: Kamieniarstwo. Obróbka maszynowa. Arkady, Warszawa 1958
15.  Tyrowicz T.: Kamieniarstwo – poradnik. ZIR, Warszawa 1970
16.  Wilcke H., Thunig W.: Kamieniarstwo. WSiP, Warszawa 1997
17.  Wojciechowski L.: Materiały budowlane w budownictwie indywidualnym. Arkady,

Warszawa 1998

18. Wojewoda K.: Magazynowanie, składowanie i transportowanie materiałów

budowlanych. Zeszyt 3. Podręcznik dla ucznia. REA, Warszawa 1999

19. Wolski Z.: Zarys materiałoznawstwa budowlanego. WSiP, Warszawa 1994
20. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie

ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy Dz. U. Nr 19, poz, 844

21. Chrząszczewski W.: Obróbka mechaniczna i obrabiarki do kamienia, „h.g. BRAUNE”

Jawor 2004

22.  Symes R.F.: Skały i minerały. Arkady, Warszawa 1991
23.  PN-EN 1341 Płyty z kamienia naturalnego do zewnętrznych nawierzchni drogowych.
24.  PN-EN 1342 Kostka brukowa z kamienia naturalnego do zewnętrznych nawierzchni

drogowych.

25. PN-EN 1343 Krawężniki z kamienia naturalnego do zewnętrznych nawierzchni

drogowych.

26.  PN-EN 12058 Płyty posadzkowe i schodowe.
27.  PN-EN 1469 Płyty okładzinowe.
28.  PN-EN 12057 Płytki modułowe
29.  PN-EN 771-6 Wymagania dotyczące elementów murowych. Część 6: Elementy murowe

z kamienia naturalnego.

30 Praca zbiorowa. Budownictwo ogólne. Tom 1. Materiały i wyroby budowlane. Arkady.
Warszawa 2005