164_541306_portier

Spis tre

1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach .................................................................................

1.2. Notka metodologiczna i autorzy .......................................

2. Opis zawodu ................................................................................

2.1. Synteza zawodu ..............................................................

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst

powania zawodu .............................................................

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz

dzia

pracy, zagro

enia, organizacja pracy) ............................

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie .............................................................

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/wali-

dacji kompetencji .............................................................

2.7. Zadania zawodowe ..........................................................

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK ..........................................

3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 10

3.1. Kontrolowanie ruchu osób i pojazdów przy wej

ciu

i wje

dzie do obiektu Kz1 ................................................ 10

3.2. Dozorowanie i ochranianie obiektu i mienia Kz2 ............ 11
3.3. Kompetencje społeczne KzS .......................................... 12

4. Profil kompetencji kluczowych ................................................. 13

5. Słownik ........................................................................................ 14

1. Dane identyfikacyjne zawodu

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu

w klasyfikacjach

Według Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci na potrzeby rynku pracy (KZiS

2010):

541306 Portier

Grupa wielka 5 – Pracownicy usług i sprzedawcy (w Mi

dzynarodo-

wej Klasyfikacji Standardów Edukacyjnych ISCED 2011 – poziom 2).

Grupa elementarna 5413 – Pracownicy ochrony osób i mienia
(w Mi

dzynarodowym Standardzie Klasyfikacji Zawodów ISCO-08 od-

powiada grupie 5414 Security guards).

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ci (PKD 2007):

Sekcja N. Działalno

ść

w zakresie usług administrowania i działal-

ść

wspieraj

ca, Dział 80. Działalno

ść

detektywistyczna i ochro-

niarska, Grupa 80.1. Działalno

ść

ochroniarska z wył

czeniem ob-

sługi systemów bezpiecze

stwa.

1.2. Notka metodologiczna i autorzy

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie: ana-
lizy

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

dzynarodowe) oraz

głównie wyników bada

analitycznych na 21 stanowiskach pracy w 7

przedsi

biorstwach (du

e – 6,

rednie – 1 firmy, w tym usługowe – 7),

przeprowadzonych od stycznia do kwietnia 2013.

Zespół Ekspercki:

•

Sławomir Zajdel – Universal Security Poland Sp. z o.o. w Szczeci-

nie,

•

Przemysław Nadolski – Nixus Sp. z o.o. w Poznaniu,

•

Bartłomiej Nadolski – Solid Security w Warszawie,

•

Alina Przerwa – Kuratorium O

wiaty w Szczecinie.

Ewaluatorzy:

•

Rafał

uk – Vision Group Sp. z o.o. w Warszawie,

•

Karolina M

dry – PPHU Magrama w Szczecinie

2. Opis zawodu

2.1. Synteza zawodu

Portier kontroluje ruch przemieszczaj

cych si

osób do i z budynku,

pojazdów wyje

cych i wje

cych na teren oraz ochrania bu-

dynek i mienie.

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania,

obszary wyst

powania zawodu

Portier jest zawodem usługowym zwi

zanym z ochron

osób i mie-

nia. Celem pracy portiera jest: zabezpieczenie budynku przed wej

ciem

osób niepo

żą

danych, zapobieganie kradzie

om i ochrona przed skut-

kami awarii i wydarze

losowych. Efektem jego pracy jest zapewnienie

bezpiecze

stwa osób i mienia. Do zada

portiera nale

y: wydawanie

kluczy, obserwacja przemieszczaj

cych si

osób, wydawanie przepu-

stek, kontrola wnoszonych i wynoszonych rzeczy oraz udzielanie infor-
macji. Do jego obowi

zków mo

e nale

tak

e obsługiwanie bramy

wjazdowej, kontrolowanie ruchu pojazdów i obserwacja obrazu z kamer
telewizji dozorowej. Portier w trakcie tzw. obchodu sprawdza czy na
terenie budynku pozostały osoby niepo

żą

dane oraz czy w pomieszcze-

niach zostały zamkni

te okna, wył

czone urz

dzenia elektryczne.

W przypadkach wł

czenia systemów alarmowych i innych niepo

żą

da-

nych zdarzeniach pracownik informuje odpowiednie osoby i słu

by,

a tak

e kieruje ewakuacj

do chwili przybycia stra

y po

arnej, policji.

Do obowi

zków portiera nale

y tak

e prowadzenie wymaganej doku-

mentacji, takiej jak: ksi

ga go

ci, wykaz wydawanych przepustek, ksi

ga kluczy, ksi

ga raportów.

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny

i narz

dzia pracy, zagro

enia, organizacja pracy)

Portier jest zatrudniany w urz

dach, instytucjach, biurach, szpita-

lach, przedsi

biorstwach, szkołach, budynkach mieszkalnych. Miej-

scem jego pracy jest portiernia, znajduj

ca si

najcz

ęś

ciej przy wej

ciu

głównym do budynku, ale tak

e teren całego ochranianego obiektu.

Portier posługuje si

rodkami ł

czno

ci i powinien zna

zasady dzia-

łania zainstalowanych w budynku i jego otoczeniu systemów alarmo-
wych. Praca mo

e by

wykonywana w specjalnym uniformie. Ze

wzgl

du na cz

ste kontakty z lud

mi i stosowaniem wobec nich naka-

zów i zakazów portier nara

ony jest na sytuacje konfliktowe i mo

e sta

ofiar

przemocy fizycznej. Prac

charakteryzuj

stałe czynno

wynikaj

ce z regulaminów i instrukcji. Portier pracuje w jedno-, dwu- lub

trzyzmianowym systemie pracy, z dopuszczalnym czasem pracy do 24
godzin z zachowaniem miesi

cznego okresu rozliczenia. Portier mo

pracowa

tak

e w niedziele i

ta.

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu

Osoba wykonuj

ca zawód portiera ze wzgl

du na prac

zwi

zan

z ochron

osób i mienia powinna charakteryzowa

odpowiedzialno-

, stanowczo

i szybkim podejmowaniem decyzji. Obserwacja

ruchu osób wymaga dobrej pami

ci wzrokowej i spostrzegawczo

ci.

Kontakty z lud

mi i zadania informacyjne wymagaj

od pracownika

kultury osobistej i komunikatywno

ci. Mo

liwe sytuacje konfliktowe

wymagaj

odporno

ci na stres. Problemem dla osób wykonuj

cych ten

zawód mo

e by

monotonia w czasie pełnienia dy

uru. Zawodu tego

nie mog

wykonywa

osoby niedowidz

ce, niesłysz

ce, ze znaczn

dysfunkcj

czyn dolnych i górnych. Cz

sto w zawodzie tym zatrud-

niani s

emeryci i renci

ci, a tak

e osoby z orzeczeniem o umiarkowa-

nym stopniu niepełnosprawno

ci.

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie

W zawodzie portiera zatrudniane s

osoby z wykształceniem mini-

mum gimnazjalnym. Istotnym warunkiem jest niekaralno

ść

za czyny

umy

lne. Najcz

ęś

ciej portierzy przyuczani s

do obowi

zków na sta-

nowisku pracy i zdobywaj

wiadczenie w trakcie pracy. Powinni

bra

udział w szkoleniach dotycz

cych zakresu ich pracy organizowa-

nych w przedsi

biorstwie.

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/

/walidacji kompetencji

W zawodzie portiera po

żą

dane s

kursy: udzielania pomocy przed-

medycznej, podstaw ochrony osób i mienia, elementów samoobrony,
zasady ochrony przeciwpo

arowej, funkcjonowania systemów alarmo-

wych i monitorowania. Portier mo

e podwy

szy

swoje kwalifikacje

i uzyska

uprawnienia/licencje po uko

czeniu kursu licencjonowanego

pracownika ochrony i kursu pracownika zabezpieczenia technicznego.

2.7. Zadania zawodowe

Z1. Kontrolowanie ruchu osób wchodz

cych i wychodz

cych z bu-

dynku (niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z2. Kontrolowanie ruchu pojazdów wyje

cych i wje

cych na

teren ochranianego obiektu (niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z3. Wydawanie kluczy osobom uprawnionym (niezb

dne kompeten-

cje: Kz1, KzS).

Z4. Przyjmowanie kluczy od osób ko

cych prac

(niezb

dne kom-

petencje: Kz1, KzS).

Z5. Wydawanie przepustek (niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z6. Wpisywanie interesantów do ksi

gi wej

ść

i wyj

ść

(niezb

dne

kompetencje: Kz1, KzS).

Z7. Prowadzenie dokumentacji: ksi

ąż

ka wydania i przyj

cia kluczy,

ewidencja przepustek, ksi

ga raportów (niezb

dne kompeten-

cje:Kz1, Kz2, KzS).

Z8. Monitorowanie powierzonego mienia i obiektów poprzez obchód

i/lub obserwacj

za pomoc

telewizji dozorowej (niezb

dne kom-

petencje: Kz2, KzS).

Z9. Wskazywanie lokalizacji poszczególnych działów i miejsc pracy

pracowników na podstawie wykazu (niezb

dne kompetencje: Kz2,

KzS).

Z10. Powiadamianie odpowiednich słu

b, np.: Policji, Stra

y Po

arnej,

Pogotowia Ratunkowego, słu

b technicznych i administratora

obiektu o sytuacjach mog

cych zagra

bezpiecze

stwu osób

i mienia (niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z11. Informowanie przeło

onych o wszystkich istotnych zdarzeniach

maj

cych wpływ na zabezpieczenie dozorowanego obiektu (nie-

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

Z12. Organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami BHP i ochro-

ny ppo

. i ergonomii (niezb

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych

Kz1 – Kontrolowanie ruchu osób i pojazdów przy wej

ciu i wje

dzie do

obiektu (potrzebne do wykonywania zada

Z1, Z2, Z3, Z4, Z5, Z6,

Z11, Z12).

Kz2 – Dozorowanie i ochranianie obiektu i mienia (potrzebne do wyko-

nywania zada

: Z7, Z8, Z9, Z10, Z11, Z12).

KzS – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonywania zada

Z1÷Z12).

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK

Kompetencje zawodowe potrzebne do wykonywania zada

w za-

wodzie sugeruje si

wykorzysta

do opisu kwalifikacji na poziomie 2

wła

ciwym dla wykształcenia gimnazjalnego w Europejskiej i Polskiej

Ramie Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miejscem usytuowania
zawodu w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci (grupa wielka 5 i jej od-

powiednik w ISCED 2011).

Osoba wykonuj

ca zawód portiera:

1) w zakresie wiedzy: zna i rozumie poszerzony zbiór elementarnych

faktów, prostych poj

ęć

dotycz

cych ochrony oraz zale

ci pomi

dzy wybranymi zjawiskami z zakresu ochrony osób i mienia w za-
wodzie portiera;

2) w zakresie umiej

tno

ci: w zakresie umiej

tno

ci potrafi: wykony-

proste zadania według ogólnej instrukcji, rozwi

zuje proste

problemy zwi

zane z zawodem portiera; uczy si

pod kierunkiem

w zorganizowanej formie; odbiera niezbyt proste wypowiedzi, tworzy
proste wypowiedzi, formułuje i odbiera najprostsze wypowiedzi w j

zyku obcym.

3. Opis kompetencji zawodowych

Opis kompetencji dotyczy tylko kompetencji zawodowych zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z2, Z3, Z4, Z5, Z6, Z11, Z12

wymaga posiadania kompetencji zawodowej Kz1.

3.1. Kontrolowanie ruchu osób i pojazdów

przy wej

ciu i wje

dzie do obiektu Kz1

Wiedza – zna i rozumie posze-
rzony zbiór elementarnych faktów,
zasady, prostych poj

ęć

i zale

no-

ci zwi

zanych z kontrolowaniem

ruchu osób i pojazdów, w szcze-
gólno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-
ny ppo

. i ergonomii w zakre-

sie kontrolowania ruchu osób
i pojazdów;

−

wykaz pracowników i osób
upowa

nionych do wej

cia na

teren chronionego obiektu;

−

wykaz osób upowa

nionych do

odbioru kluczy;

−

regulaminy obowi

zuj

ce na

trenie instytucji/firmy;

−

wykaz telefonów do wydziałów,
miejsc pracy poszczególnych
pracowników;

−

zasady działania urz

dze

blo-

kuj

cych wej

cie, wjazd;

−

zasady działania przewodowych
i bezprzewodowych urz

dze

czno

ci;

−

zasady post

powania wobec

osób agresywnych i osób, któ-
rych stan wskazuje na spo

cie alkoholu b

ycie

rodków odurzaj

cych;

Umiej

tno

ci – wykonuje proste

zadania zwi

zane z kontrolowa-

niem ruchu osób i pojazdów, we-
dług ogólnych instrukcji, w typo-
wych warunkach, w szczególno

potrafi:

−

przestrzega

zasad i przepi-

sów BHP, ochrony ppo

. i er-

gonomii w zakresie kontrolo-
wania ruchu osób i pojazdów;

−

rozpoznawa

osoby uprawnio-

ne do wej

cia na teren firmy na

podstawie wykazu;

−

rozpoznawa

osoby uprawnio-

ne do odbierania kluczy na
podstawie wykazu;

−

rozpoznawa

pojazdy upowa

nione do wjazdu na teren
obiektu na podstawie wykazu;

−

stosowa

przepisy wynikaj

z regulaminów obowi

zuj

cych

na terenie instytucji/firmy;

−

wskazywa

lokalizacj

poszcze-

gólnych działów i miejsc pracy
pracowników na podstawie wy-
kazu;

−

otwiera

i zamyka

urz

dzenia

blokuj

ce wej

cie i wjazd;

−

komunikowa

z pracownikami

za pomoc

rodków ł

czno

ci;

−

zasady prowadzenia dokumen-
tacji – ksi

gi dy

urów, ewiden-

cji przepustek, ksi

gi go

ci,

ksi

gi wydawania kluczy.

−

stosowa

procedury post

po-

wania wobec osób agresywnych
i osób, których stan wskazuje na
spo

ycie alkoholu b

ycie

rodków odurzaj

cych;

−

prowadzi

dokumentacj

– ksi

urów, ewidencj

przepu-

stek, ksi

ci, ksi

wy-

dawania kluczy.

Wykonanie zada

zawodowych Z7, Z8, Z9, Z10, Z11, Z12 wymaga

posiadania kompetencji zawodowej Kz2.

3.2. Dozorowanie i ochranianie obiektu i mienia Kz2

Wiedza – zna i rozumie posze-
rzony zbiór elementarnych faktów,
prostych poj

ęć

i zale

ci zwi

zanych z dozorowanie i ochrania-
niem obiektu i mienia, w szcze-
gólno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochrony
ppo

. i ergonomii w zakresie do-

zorowania i ochrony obiektu
i mienia;

−

zasady i harmonogram prze-
prowadzania obchodu obiektu;

−

zasady działania przewodowych
i bezprzewodowych urz

dze

czno

ci;

−

procedury

post

powania

wypadek niepo

żą

danych zda-

rze

(kradzie

y, po

aru, awarii

maszyn i urz

dze

);

−

zasady

działania

systemów

alarmowych;

−

usytuowanie głównych zaworów
wody, gazu oraz wył

czników

du;

−

zasady działania telewizji dozo-
rowej;

−

zasady ewakuacji i drogi ewa-
kuacji.

Umiej

tno

ci – wykonuje proste

zadania zwi

zane z dozorowanie

i ochron

obiektu i mienia według

ogólnej instrukcji w typowych wa-
runkach, w szczególno

ci potrafi:

−

stosowa

zasady i przepisy

BHP, ochrony ppo

. i ergonomii

w zakresie dozorowania i ochro-
ny obiektu i mienia;

−

wykonywa

obchód obiektu;

−

obsługiwa

przewodowe i bez-

przewodowe urz

dzenia ł

czno-

ci;

−

powiadamia

odpowiednie słu

by o sytuacjach zagra

cych

bezpiecze

stwu osób i mienia;

−

rozpoznawa

zagro

enia

wł

czeniu si

urz

dze

alarmo-

wych;

−

zamyka

zawory/wył

czniki

w razie awarii instalacji wod-
nych, gazowych, elektrycznych;

−

prowadzi

obserwacj

za pomo-

telewizji dozorowej;

−

kierowa

ewakuacj

obiektu do

chwili przybycia stra

y po

arnej,

policji.

4. Profil kompetencji kluczowych

Ocen

ci kompetencji kluczowych dla zawodu portiera przed-

stawia rys. 1

Wykaz kompetencji kluczowych opracowano na podstawie wykazu

stosowanego w Mi

dzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Doro-

słych − projekt PIAAC (OECD).

Umiejętność obsługi komputera i wykorzystania Internetu

Umiejętności matematyczne

Umiejętność czytania ze zrozumieniem i pisania

Sprawność motoryczna

Planowanie i organizowanie pracy

Wywieranie wpływu/przywództwo

Komunikacja ustna

Współpraca w zespole

Rozwiązywanie problemów

Serie1

Zbędne

Mało ważne

Ważne

Istotne

Bardzo ważne

Rys.1 Profil kompetencji kluczowych dla zawodu 541306 Portier

5. Słownik

Zawód

−

zbiór zada

(zespół czynno

ci) wyodr

bnionych w wyniku społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj

cych odpowiednich kwalifikacji

i kompetencji (wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych)

zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi

ródło dochodów.

Specjalno

ść

−

jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz

ęść

czynno

ci o podobnym charakterze (zwi

zanych z wykonywan

funkcj

lub przedmiotem pracy) wymagaj

cych pogł

bionej lub do-

datkowej wiedzy i umiej

tno

ci zdobytych w wyniku dodatkowego

szkolenia lub praktyki.

Zadanie
zawodowe

−

logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra

nie okre-

lonym pocz

tku i ko

cu, wyodr

bniony ze wzgl

du na rodzaj lub

sposób wykonywania czynno

ci zawodowych powi

zanych jednym

celem, ko

cy si

produktem, usług

lub decyzj

Kompetencje
zawodowe

−

wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych.

Wiedza

−

zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie

uczenia si

, odnosz

cych si

do dziedziny uczenia si

lub działalno-

ci zawodowej.

Umiej

tno

−

zdolno

ść

wykonywania zada

i rozwi

zywania problemów wła

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

lub działalno

ci zawodowej.

Kompetencje
społeczne

−

zdolno

ść

autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w

yciu

zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl

dnieniem kontekstu etycznego.

Kompetencje
kluczowe

−

wiedza, umiej

tno

ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb

dne

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.

Standard
kompetencji
zawodowych

−

norma opisuj

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania

zada

zawodowych wchodz

cych w skład zawodu, akceptowana

przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran

owych, praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Kwalifikacja

−

zestaw efektów uczenia si

(zasób wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompe-

tencji społecznych), których osi

gni

cie zostało formalnie potwier-

dzone przez uprawnion

instytucj

Europejska
Rama
Kwalifikacji

−

przyj

ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,

umo

liwiaj

cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró

nych

krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró

niono 8 poziomów

kwalifikacji opisywanych za pomoc

efektów uczenia si

; stanowi

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.

Polska Rama
Kwalifikacji

−

opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce.

Krajowy
System
Kwalifikacji

−

ogół rozwi

słu

żą

cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji

(potwierdzaniu efektów uczenia si

) oraz zapewnianiu ich jako

ci.