Oude Kerk w Amsterdamie
Autor: Rafał Szostak
Data publikacji: 01.12.08 | Ostatnia modyfikacja: 01.12.08
Najstarszy i najbardziej charakterystyczny kościół Amsterdamu, świadek cudu, oficjalnie
uznanego przez Kościół. Ale także – o zgrozo – centrum dzielnicy legalnej prostytucji.
Wygląda, jak połączone w jedną całość kilka mniejszych kaplic, zbudowanych z białego
kamienia i czerwonej cegły, spiętych wysoką wieżą.
Bo tak naprawdę było. W 1306 roku zbudowano tu drewnianą, jednonawową kaplicę.
Poświęcił ją biskup Utrechtu. 30 lat później dobudowano dwie kolejne nawy. I właśnie ten
mały kościółek pod wezwaniem św. Mikołaja (dziś to wezwanie nosi inny kościół, przy
amsterdamskim porcie – św. Mikołaj to wszak patron żeglarzy) był świadkiem cudu.
12 marca 1345 roku do umierającego człowieka mieszkającego przy ul. Kalverstraat
przyszedł z sakramentami ksiądz z tegoż kościoła. Konający zwymiotował po przyjęciu
komunii świętej. To oznaczało jedno; jest sługą Szatana i powinien spłonąć na stosie. Ksiądz
wrzucił zwróconą hostię w ogień, by zniszczyć sakrament, sprofanowany przez wysłannika
piekieł. Ta jednak nie spłonęła! Gdy ją wyjmował z płomieni, była chłodna. To też było
oczywiste: cud!
A jeśli cud, to chory mężczyzna nie jest sługą Szatana, a wręcz przeciwnie; sam Bóg dał taki
znak.
Zaraz po tym wydarzeniu, uznanym przez Kościół za cud “oficjalny”, do kościoła, gdzie
przechowywano cudowną hostię, zaczęły ściągać tysiące pielgrzymów z całej Europy. To z
ich składek w połowie XIV wieku, a więc już po kilku latach, wzniesiono nowy kościół. I
systematycznie go rozbudowywano, oczywiście także z datków. W 1566 roku wzniesiono
wysoką, ośmioboczną dzwonnicę, w której w 1658 roku zainstalowano 47-dzwonowe
kuranty.
W połowie XVI wieku kościół uzyskał swój ostateczny wygląd, z charakterystycznymi dla
wielu holenderskich kościołów wysokimi szczytami bocznych naw (podobne ma m. in. Grote
Kerk w Hadze), zbudowanych z białego kamienia i czerwonej cegły, misternymi oknami oraz
wysoką wieżą, jakby nie pasującą do reszty. Na msze w Oude Kerk często chodził sam
Rembrandt van Rijn. Tu zostały ochrzczone jego dzieci.
Podczas Reformacji protestanci zniszczyli większość ozdób. Zaginęła też cudowna hostia. A
w 1578 roku przejęli świątynię. Katolikom zabroniono też organizowania tradycyjnych
procesji ze śpiewem, obrazami i chorągwiami. Katolicy wzięli się na sposób i zorganizowali
Stille Omgang, milczącą nocną procesję, w pierwszą sobotnią noc po 12 marca, czyli dniu
cudu. Na początku XIX wieku zaprzestano organizacji nocnej procesji, ale w 1881 roku
reaktywowano ją. I dziś w pierwszą sobotnią noc po 12 marca uczestniczy w niej ok. 8
tysięcy katolików. I jest sporą atrakcja turystyczną. Tym pikantniejszą, że Stille Omgang
przechodzi obok Oude Kerk, czyli naprzeciwko jarzących się na czerwono domów
publicznych ze stojącymi w oknach półnagimi prostytutkami. Bo kościół znajduje się w
środku Dzielnicy Czerwonych Latarni, w której prostytutki stoją za szybą i czekają na
1
