background image

 

Poniedziałek 

2 lutego 2015 

nr 21 (3914) 

gazetaprawna.pl 

DZIENNIK.PL    FORSAL.PL

RACHUNKOWOŚĆ

i AUDYT

D O D A T E K   D L A   P R E N U M E R A T O R Ó W

Piotr Wieczorek
specjalista ds. rachunkowości
i zarządzania ryzykiem, 
audytor systemów ISO

Osoba prowadzącą ewidencję budżetu jed-

nostki samorządu terytorialnego, gdy za-

czyna  szukać  informacji,  jak  ujmować 

w księgach lokaty terminowe, znajdzie kil-

ka propozycji. Nie jest łatwe wybranie ta-

kiego rozwiązania, które rodzi najmniejsze 

ryzyko ewidencji księgowej. Dwa prawidłowe 

warianty zostały przedstawione w ramce.

Propozycja pierwsza…

Jednym z rozwiązań stosowanych w prak-

tyce i wskazywanych w literaturze jest uj-

mowanie na koncie 133 również lokat doko-

nywanych ze środków rachunku budżetu. 

Wyodrębnia się je na kontach analitycznych 

według poszczególnych umów lokat. Wte-

dy ewidencja przebiega: strona Wn konta 

133 i Ma 133. Ponadto zakończenie lokaty 

na rachunku lokat (księgowanie w anality-

ce oraz zapis dwustronny w ramach konta 

133) – Wn 133, Ma 133. Zaś wpływ środków 

z tytułu oprocentowania lokaty bankowej 

– Wn 133, Ma 240.

Rozwiązanie to jest niezrozumiałe. Jeśli 

mamy codzienne wyciągi bankowe i zro-

bimy lokatę overnight, to np. 9 lutego na 

wyciągu będzie przelew wychodzący, a pod 

datą 10 lutego będzie widniało uznanie 

(wpływ środków z lokaty razem z odset-

kami). Księgowanie tylko w ramach anali-

tyki konta 133 nie jest prawidłowe, ponie-

waż każda operacja finansowa musi być 

ujęta, zgodnie z art. 15 ustawy z 29 wrze-

śnia  1994  r.  o  rachunkowości  (t.j.  Dz.U. 

z 2013 poz. 330) na kontach księgi głów-

nej zgodnie z zasadą podwójnego zapisu 

(np. Wn 133, Ma 901) i oczywiście zgodnie 

z rzeczywistością. Konta analityczne ze sobą 

nie korespondują, ponieważ zapisy na nich 

stanowią uzupełnienie i uszczegółowienie 

zapisów na koncie syntetycznym (księgi 

głównej). Nie jest ponadto możliwe jedno-

czesne (jeden zapis w dzienniku) przelanie 

środków na rachunek lokaty i ich zwrot, 

ponieważ nie ma to nic wspólnego z chro-

nologią zdarzeń. Jednym zdarzeniem jest 

przekazanie środków na rachunek lokaty, 

drugim zdarzeniem w kolejności jest zwrot 

tych środków z odsetkami. Oczywiście za-

stosowanie konta 240 dla wpływu środków 

z tytułu oprocentowania lokaty bankowej 

również jest nietrafione. Konto to służy do 

ewidencji innych rozrachunków związa-

nych z realizacją budżetu. Dlatego nie ma 

podstaw, aby ujmować tu lokaty.

…druga…

Kolejną propozycją, z jaką można się spotkać, 

jest ujęcie zrealizowanych odsetek banko-

wych od środków budżetu jednostki samo-

rządu terytorialnego zgromadzonych na ra-

chunkach lokat terminowych: strona Wn 

konta 133 i strona Ma konta 901. Zaś przelew 

środków z rachunku podstawowego budże-

tu na rachunki lokat terminowych – strona 

Wn konta 140, strona Ma konta 133. Jednak 

wycena lokaty jedynie jako jej efekt, czyli 

odsetek kapitalizacyjnych (133/901), nie sta-

nowi wyceny według wartości nominalnej.

…i trzecia

Ostatnią propozycją, z jaką można się spo-

tkać w literaturze, jest następujący sposób 

ewidencji:

 

założenie lokaty w wysokości 1000 zł: Wn 

140, Ma 133 (133-2 Rachunek lokat);

 

zwrot środków z lokaty kwota 1000 zł: Wn 

133, Ma 140;

 

wpływ odsetek z lokaty kwota 300 zł: Wn 

133, Ma 901.

Z powyższego wynika, że środki wróciły 

w tej samej wysokości (1000 zł), w jakiej był 

rozchód, co nie jest zgodne z rzeczywistością, 

ponieważ wróciło 1300 zł.

Bilans

Zgromadzone na rachunku lokaty termino-

we należy wycenić, zgodnie z art. 28 ust. 1 

pkt 10 ustawy o rachunkowości, na dzień 

bilansowy w wartości nominalnej (tj. razem 

z naliczonymi na dzień bilansowy odset-

kami). Lokaty w rozumieniu ustawy o ra-

chunkowości należy w pierwszej kolejności 

zaliczyć do aktywów finansowych, do któ-

rych zalicza się aktywa pieniężne, w tym 

również wynikające z kontraktu prawo do 

otrzymania aktywów pieniężnych z inną 

jednostką na korzystnych warunkach. Do 

aktywów pieniężnych w szczególności za-

licza się naliczone odsetki od aktywów fi-

nansowych. Jeżeli aktywa te (lokaty) są płat-

ne lub wymagalne w ciągu 3 miesięcy od 

dnia ich założenia, to na potrzeby rachunku 

przepływów pieniężnych zalicza się je do 

środków pieniężnych, chyba że ujmuje się 

je w przepływach z działalności inwesty-

cyjnej (lokacyjnej). Z kolei inwestycją jest 

m.in. posiadanie przez jednostkę aktywów 

w celu osiągnięcia z nich korzyści ekono-

micznych, np. uzyskania przychodów w for-

mie odsetek, którymi są w szczególności 

aktywa finansowe. To wpływa na sposób 

wykazywania lokat w bilansie z wykonania 

budżetu jednostki samorządu terytorialne-

go. Istotne staną się zatem zapisy polityki 

rachunkowości co do sposobu prezentacji 

lokat w tym bilansie. 

Lokaty do 3 miesięcy powinny być zatem 

wykazane w poz. I.1.2 Pozostałe środki pie-

niężne. Natomiast lokaty:

 

z terminem zapadalności powyżej 3 m-cy 

i krótszym niż 12 m-cy powinny być wyka-

zane jako krótkoterminowe aktywa finan-

sowe (w ramach aktywów obrotowych),

 

z  terminem  zapadalności  powyżej  12 

m-cy, powinny być wykazane jako dłu-

goterminowe aktywa finansowe (w ra-

mach aktywów trwałych),

co wiąże się z koniecznością wyodrębnie-

nia takich pozycji zgodnie z par. 22 rozpo-

rządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 

r. W takim przypadku dodajemy odpowied-

nie wiersze w aktywach bilansu z wyko-

nania budżetu, co wpływa również na to, 

że takie lokaty powinny być wyodrębnione 

na innych kontach w ewidencji budżetu. 

W praktyce lokaty o terminie zapadalności 

powyżej 3 miesięcy to rzadkość.

Warto zwrócić uwagę, że w wykazie kont 

dla budżetu państwa przewidziano kon-

to 137 – Lokaty – które służy do ewiden-

cji operacji w zakresie lokat zakładanych 

w walucie polskiej. Na stronie Wn konta 

137 ewidencjonuje się wartość nominalną 

zakładanej lokaty, a na stronie Ma wartość 

nominalną rozwiązanej lokaty. Natomiast 

w opisie konta 133 – Rachunek budżetu 

– ustalono, że to konto służy do ewidencji 

operacji pieniężnych dokonywanych na ban-

kowych rachunkach budżetu, a zapisy mogą 

być dokonywane wyłącznie na podstawie 

dokumentów bankowych, w związku z czym 

musi zachodzić zgodność zapisów między 

jednostką a bankiem. Dla lokat ustalono, 

że „na koncie 133 ujmuje się również lokaty 

dokonywane ze środków rachunku budże-

tu”, co nie oznacza, że można łamać zasadę 

podwójnego zapisu. Nic nie stoi na prze-

szkodzie, aby zgodnie z zasadami opraco-

wania zakładowego planu kont wyodrębnić 

(z konta 133) w wykazie kont specjalne konto 

dla lokat np. 132, co będzie rozwiązaniem 

analogicznym do tego, które przewidziano 

dla budżetu państwa, i zgodnym z zasadą 

przejrzystości finansów publicznych.

Warto wiedzieć

Przypomnijmy, że to z art. 48 ust. 1 ustawy 

z 27 sierpnia 2009 r. o fi nansach publicznych 

(t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885) wynika możli-

wość dokonywania lokat wolnych środków, 

z wyjątkiem środków pochodzących z dotacji 

z budżetu, m.in. przez jednostki samorządu 

terytorialnego oraz ich związki. 

Lokata bankowa wiąże się zatem z fak-

tem, że przelane środki pieniężne z tytu-

łu takiej lokaty trafiają na inny rachunek 

bankowy. Przy posiadaniu jednego konta 

bankowego dla rachunku budżetu nie jest 

możliwe, aby na wyciągu bankowym tego 

rachunku widniało saldo lokaty. I być nie 

może, ponieważ środki są na innym ra-

chunku bankowym. Pamiętajmy, że podczas 

inwentaryzacji dokumentem potwierdza-

jącym saldo lokaty jest nota bankowa otrzy-

mana z informacją, ile jest środków na tym 

rachunku. Lokowanie wolnych środków to 

forma krótko- lub długoterminowej inwe-

stycji o charakterze finansowym. 

Warto też wspomnieć, że z pisma depar-

tamentu finansów samorządu terytorialne-

go Ministerstwa Finansów z 11 października 

2010 r. (ST2-4834-27/SZH/201/1212) wynika, 

że tworzenie i rozwiązywanie lokat jest roz-

chodem i przychodem jednostki samorządu 

terytorialnego, a w budżecie jednostki sa-

morządu terytorialnego powinny być uję-

te jako dochód jedynie odsetki od lokaty. 

Zdaniem MF lokaty w art. 6 ust. 2 pkt 1–4 

i 6 ustawy o finansach publicznych nie zo-

stały imiennie wymienione jako rozchody, 

ale kwalifikują się one jako inne operacje fi-

nansowe związane z zarządzaniem długiem 

publicznym i płynnością, o których mowa 

w art. 6 ust. 2 pkt 5 tej ustawy. Dla lokat 

przewidziany został także paragraf w kla-

syfikacji budżetowej, zarówno po stronie 

przychodów, jak i rozchodów odpowiednio 

994 – Przelewy z rachunków lokat – (przy-

chody), 994 – Przelewy na rachunki lokat 

(rozchody). 

 

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra fi nansów z 5 lipca 2010 r. w spra-

wie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont 

dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu 

terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych 

zakładów budżetowych, państwowych funduszy celo-

wych oraz państwowych jednostek budżetowych mających 

siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej  (t.j. Dz.U. 

z 2013 r. poz. 289).

Lokata jedna, ujęć wiele

W praktyce można spotkać kilka sposobów jej księgowania. Trzeba zdecydować, czy warto tworzyć analitykę 

do konta 133, czy nie. Podpowiadamy,

 które rozwiązanie ewidencyjne wybrać 

i opisać w zakładowym planie kont 

Dwa prawidłowe warianty

1.

 Rachunek bankowy lokaty jest rachunkiem uznanym w polityce rachunkowości za ra-

chunek budżetu. Jest wyodrębniony w analityce konta 133 np. 133-02. 

Jednostka otrzymuje wyciąg bankowy z rachunku bankowego lokaty (mamy zatem dwa 

wyciągi bankowe, które stanowią osobne dowody księgowe). Ewidencja przebiega następująco:

 

140 

133 

901

 

1) 1000 

1000 (2 

2) 1000 

1000 (1 

 

300 (2a

 

4) 1300 

1300 (5 

3) 300 

1300 (4 

 

 

  

  

5) 1300 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

133-01 

133-02 

 

5) 1300  

1000 (1 

2) 1000 

1300 (4 

 

  

 

3) 300 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:

1) WB podstawowy rachunek budżetu – przelew środków na lokatę kwota 1000 zł: Wn 140, 

Ma 133-01;

2) WB lokacyjny rachunek budżetu – wpływ środków lokowanych kwota 1000 zł: 

Wn 133-02, Ma 140;

3) WB lokacyjny rachunek budżetu – przypis odsetek kwota 300 zł: Wn 133-02, Ma 901;

4) WB lokacyjny rachunek budżetu – przelew środków lokaty z odsetkami kwota 1300 zł: 

Wn 140, Ma 133-02;

5) WB podstawowy rachunek budżetu – zwrot środków z odsetkami kwota 1300 zł: 

Wn 133-01, Ma 140.

2.

 Rachunek bankowy lokaty nie jest rachunkiem powiązanym z analityką konta 133, po-

nieważ jednostka nie ma wyciągu bankowego z tego konta (jeden wyciąg bankowy – tylko 

z rachunku podstawowego budżetu). Dlatego wyodrębniono w zakładowym planie kont 

ewidencji budżetu konto 132 dla lokat. Ewidencja przebiega następująco:

 

132 

133 

901

 

1) 1000 

1300 (2 

2) 1300 

1000 (1 

 

300 (2a

 

2a) 300 

 

 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:

1) WB podstawowy rachunku budżetu – przelew środków na lokatę kwota 1000 zł: Wn 132, Ma 133;

2) WB podstawowy rachunku budżetu – zwrot środków z odsetkami kwota 1300 zł: Wn 133, 

Ma 132;

2a) Zapis równoległy kwota 300 zł: Wn 132, Ma 901.

Analityka:

Poniedziałek

2 lutego 2015 

nr 21 (3914) 

gazetaprawna.pl 

DZIENNIK.PL    FORSAL.PL

RACHUNKOWOŚĆ

RACHUNKOWOŚĆ

RACHUNKOWOŚĆ

RACHUNKOWOŚĆ

RACHUNKOWOŚĆ

RACHUNKOWOŚĆ

RACHUNKOWOŚĆ

RACHUNKOWOŚĆ

RACHUNKOWOŚĆ

RACHUNKOWOŚĆ

RACHUNKOWOŚĆ

RACHUNKOWOŚĆ

i AUDYT

 AUDYT

 AUDYT

 AUDYT

 AUDYT

D O D A T E K   D L A   P R E N U M E R A T O R Ó W

Piotr Wieczorek
specjalista ds. rachunkowości
i zarządzania ryzykiem, 
audytor systemów ISO

Osoba prowadzącą ewidencję budżetu jed-

nostki samorządu terytorialnego, gdy za-

czyna  szukać  informacji,  jak  ujmować 

w księgach lokaty terminowe, znajdzie kil-

ka propozycji. Nie jest łatwe wybranie ta-

kiego rozwiązania, które rodzi najmniejsze 

ryzyko ewidencji księgowej. Dwa prawidłowe 

warianty zostały przedstawione w ramce.

Propozycja pierwsza…

Jednym z rozwiązań stosowanych w prak-

tyce i wskazywanych w literaturze jest uj-

mowanie na koncie 133 również lokat doko-

nywanych ze środków rachunku budżetu. 

Wyodrębnia się je na kontach analitycznych 

według poszczególnych umów lokat. Wte-

dy ewidencja przebiega: strona Wn konta 

133 i Ma 133. Ponadto zakończenie lokaty 

na rachunku lokat (księgowanie w anality-

ce oraz zapis dwustronny w ramach konta 

133) – Wn 133, Ma 133. Zaś wpływ środków 

z tytułu oprocentowania lokaty bankowej 

– Wn 133, Ma 240.

Rozwiązanie to jest niezrozumiałe. Jeśli 

mamy codzienne wyciągi bankowe i zro-

bimy lokatę overnight, to np. 9 lutego na 

wyciągu będzie przelew wychodzący, a pod 

datą 10 lutego będzie widniało uznanie 

(wpływ środków z lokaty razem z odset-

kami). Księgowanie tylko w ramach anali-

tyki konta 133 nie jest prawidłowe, ponie-

waż każda operacja finansowa musi być 

ujęta, zgodnie z art. 15 ustawy z 29 wrze-

śnia  1994  r.  o  rachunkowości  (t.j.  Dz.U. 

z 2013 poz. 330) na kontach księgi głów-

nej zgodnie z zasadą podwójnego zapisu 

(np. Wn 133, Ma 901) i oczywiście zgodnie 

z rzeczywistością. Konta analityczne ze sobą 

nie korespondują, ponieważ zapisy na nich 

stanowią uzupełnienie i uszczegółowienie 

zapisów na koncie syntetycznym (księgi 

głównej). Nie jest ponadto możliwe jedno-

czesne (jeden zapis w dzienniku) przelanie 

środków na rachunek lokaty i ich zwrot, 

ponieważ nie ma to nic wspólnego z chro-

nologią zdarzeń. Jednym zdarzeniem jest 

przekazanie środków na rachunek lokaty, 

drugim zdarzeniem w kolejności jest zwrot 

tych środków z odsetkami. Oczywiście za-

stosowanie konta 240 dla wpływu środków 

z tytułu oprocentowania lokaty bankowej 

również jest nietrafione. Konto to służy do 

ewidencji innych rozrachunków związa-

nych z realizacją budżetu. Dlatego nie ma 

podstaw, aby ujmować tu lokaty.

…druga…

Kolejną propozycją, z jaką można się spotkać, 

jest ujęcie zrealizowanych odsetek banko-

wych od środków budżetu jednostki samo-

rządu terytorialnego zgromadzonych na ra-

chunkach lokat terminowych: strona Wn 

konta 133 i strona Ma konta 901. Zaś przelew 

środków z rachunku podstawowego budże-

tu na rachunki lokat terminowych – strona 

Wn konta 140, strona Ma konta 133. Jednak 

wycena lokaty jedynie jako jej efekt, czyli 

odsetek kapitalizacyjnych (133/901), nie sta-

nowi wyceny według wartości nominalnej.

…i trzecia

Ostatnią propozycją, z jaką można się spo-

tkać w literaturze, jest następujący sposób 

ewidencji:

założenie lokaty w wysokości 1000 zł: Wn 

140, Ma 133 (133-2 Rachunek lokat);

zwrot środków z lokaty kwota 1000 zł: Wn 

133, Ma 140;

wpływ odsetek z lokaty kwota 300 zł: Wn 

133, Ma 901.

Z powyższego wynika, że środki wróciły 

w tej samej wysokości (1000 zł), w jakiej był 

rozchód, co nie jest zgodne z rzeczywistością, 

ponieważ wróciło 1300 zł.

Bilans

Zgromadzone na rachunku lokaty termino-

we należy wycenić, zgodnie z art. 28 ust. 1 

pkt 10 ustawy o rachunkowości, na dzień 

bilansowy w wartości nominalnej (tj. razem 

z naliczonymi na dzień bilansowy odset-

kami). Lokaty w rozumieniu ustawy o ra-

chunkowości należy w pierwszej kolejności 

zaliczyć do aktywów finansowych, do któ-

rych zalicza się aktywa pieniężne, w tym 

również wynikające z kontraktu prawo do 

otrzymania aktywów pieniężnych z inną 

jednostką na korzystnych warunkach. Do 

aktywów pieniężnych w szczególności za-

licza się naliczone odsetki od aktywów fi-

nansowych. Jeżeli aktywa te (lokaty) są płat-

ne lub wymagalne w ciągu 3 miesięcy od 

dnia ich założenia, to na potrzeby rachunku 

przepływów pieniężnych zalicza się je do 

środków pieniężnych, chyba że ujmuje się 

je w przepływach z działalności inwesty-

cyjnej (lokacyjnej). Z kolei inwestycją jest 

m.in. posiadanie przez jednostkę aktywów 

w celu osiągnięcia z nich korzyści ekono-

micznych, np. uzyskania przychodów w for-

mie odsetek, którymi są w szczególności 

aktywa finansowe. To wpływa na sposób 

wykazywania lokat w bilansie z wykonania 

budżetu jednostki samorządu terytorialne-

go. Istotne staną się zatem zapisy polityki 

rachunkowości co do sposobu prezentacji 

lokat w tym bilansie. 

Lokaty do 3 miesięcy powinny być zatem 

wykazane w poz. I.1.2 Pozostałe środki pie-

niężne. Natomiast lokaty:

z terminem zapadalności powyżej 3 m-cy 

i krótszym niż 12 m-cy powinny być wyka-

zane jako krótkoterminowe aktywa finan-

sowe (w ramach aktywów obrotowych),

z  terminem  zapadalności  powyżej  12 

m-cy, powinny być wykazane jako dłu-

goterminowe aktywa finansowe (w ra-

mach aktywów trwałych),

co wiąże się z koniecznością wyodrębnie-

nia takich pozycji zgodnie z par. 22 rozpo-

rządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 

r. W takim przypadku dodajemy odpowied-

nie wiersze w aktywach bilansu z wyko-

nania budżetu, co wpływa również na to, 

że takie lokaty powinny być wyodrębnione 

na innych kontach w ewidencji budżetu. 

W praktyce lokaty o terminie zapadalności 

powyżej 3 miesięcy to rzadkość.

Warto zwrócić uwagę, że w wykazie kont 

dla budżetu państwa przewidziano kon-

to 137 – Lokaty – które służy do ewiden-

cji operacji w zakresie lokat zakładanych 

w walucie polskiej. Na stronie Wn konta 

137 ewidencjonuje się wartość nominalną 

zakładanej lokaty, a na stronie Ma wartość 

nominalną rozwiązanej lokaty. Natomiast 

w opisie konta 133 – Rachunek budżetu 

– ustalono, że to konto służy do ewidencji 

operacji pieniężnych dokonywanych na ban-

kowych rachunkach budżetu, a zapisy mogą 

być dokonywane wyłącznie na podstawie 

dokumentów bankowych, w związku z czym 

musi zachodzić zgodność zapisów między 

jednostką a bankiem. Dla lokat ustalono, 

że „na koncie 133 ujmuje się również lokaty 

dokonywane ze środków rachunku budże-

tu”, co nie oznacza, że można łamać zasadę 

podwójnego zapisu. Nic nie stoi na prze-

szkodzie, aby zgodnie z zasadami opraco-

wania zakładowego planu kont wyodrębnić 

(z konta 133) w wykazie kont specjalne konto 

dla lokat np. 132, co będzie rozwiązaniem 

analogicznym do tego, które przewidziano 

dla budżetu państwa, i zgodnym z zasadą 

przejrzystości finansów publicznych.

Warto wiedzieć

Przypomnijmy, że to z art. 48 ust. 1 ustawy 

z 27 sierpnia 2009 r. o fi nansach publicznych 

(t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885) wynika możli-

wość dokonywania lokat wolnych środków, 

z wyjątkiem środków pochodzących z dotacji 

z budżetu, m.in. przez jednostki samorządu 

terytorialnego oraz ich związki. 

Lokata bankowa wiąże się zatem z fak-

tem, że przelane środki pieniężne z tytu-

łu takiej lokaty trafiają na inny rachunek 

bankowy. Przy posiadaniu jednego konta 

bankowego dla rachunku budżetu nie jest 

możliwe, aby na wyciągu bankowym tego 

rachunku widniało saldo lokaty. I być nie 

może, ponieważ środki są na innym ra-

chunku bankowym. Pamiętajmy, że podczas 

inwentaryzacji dokumentem potwierdza-

jącym saldo lokaty jest nota bankowa otrzy-

mana z informacją, ile jest środków na tym 

rachunku. Lokowanie wolnych środków to 

forma krótko- lub długoterminowej inwe-

stycji o charakterze finansowym. 

Warto też wspomnieć, że z pisma depar-

tamentu finansów samorządu terytorialne-

go Ministerstwa Finansów z 11 października 

2010 r. (ST2-4834-27/SZH/201/1212) wynika, 

że tworzenie i rozwiązywanie lokat jest roz-

chodem i przychodem jednostki samorządu 

terytorialnego, a w budżecie jednostki sa-

morządu terytorialnego powinny być uję-

te jako dochód jedynie odsetki od lokaty. 

Zdaniem MF lokaty w art. 6 ust. 2 pkt 1–4 

i 6 ustawy o finansach publicznych nie zo-

stały imiennie wymienione jako rozchody, 

ale kwalifikują się one jako inne operacje fi-

nansowe związane z zarządzaniem długiem 

publicznym i płynnością, o których mowa 

w art. 6 ust. 2 pkt 5 tej ustawy. Dla lokat 

przewidziany został także paragraf w kla-

syfikacji budżetowej, zarówno po stronie 

przychodów, jak i rozchodów odpowiednio 

994 – Przelewy z rachunków lokat – (przy-

chody), 994 – Przelewy na rachunki lokat 

(rozchody). 

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra fi nansów z 5 lipca 2010 r. w spra-

wie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont 

dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu 

terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych 

zakładów budżetowych, państwowych funduszy celo-

wych oraz państwowych jednostek budżetowych mających 

siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej  (t.j. Dz.U. 

z 2013 r. poz. 289).

Lokata jedna, ujęć wiele

W praktyce można spotkać kilka sposobów jej księgowania. Trzeba zdecydować, czy warto tworzyć analitykę 

do konta 133, czy nie. Podpowiadamy,

 które rozwiązanie ewidencyjne wybrać 

i opisać w zakładowym planie kont 

Dwa prawidłowe warianty

1.

 Rachunek bankowy lokaty jest rachunkiem uznanym w polityce rachunkowości za ra-

chunek budżetu. Jest wyodrębniony w analityce konta 133 np. 133-02. 

Jednostka otrzymuje wyciąg bankowy z rachunku bankowego lokaty (mamy zatem dwa 

wyciągi bankowe, które stanowią osobne dowody księgowe). Ewidencja przebiega następująco:

 

140 

133 

901

 

1) 1000 

1000 (2 

2) 1000 

1000 (1 

 

300 (2a

 

4) 1300 

1300 (5 

3) 300 

1300 (4 

  

  

5) 1300 

 

 

1) 1000 

1000 (2 

 

4) 1300 

1300 (5 

2) 1000 

1000 (1 

3) 300 

1300 (4 

5) 1300 

 

 

300 (2a

 

 

 

 

133-01 

133-02 

5) 1300  

1000 (1 

2) 1000 

1300 (4 

  

3) 300 

5) 1300  

1000 (1 

2) 1000 

1300 (4 

Objaśnienia do schematu:

1) WB podstawowy rachunek budżetu – przelew środków na lokatę kwota 1000 zł: Wn 140, 

Ma 133-01;

2) WB lokacyjny rachunek budżetu – wpływ środków lokowanych kwota 1000 zł: 

Wn 133-02, Ma 140;

3) WB lokacyjny rachunek budżetu – przypis odsetek kwota 300 zł: Wn 133-02, Ma 901;

4) WB lokacyjny rachunek budżetu – przelew środków lokaty z odsetkami kwota 1300 zł: 

Wn 140, Ma 133-02;

5) WB podstawowy rachunek budżetu – zwrot środków z odsetkami kwota 1300 zł: 

Wn 133-01, Ma 140.

2.

 Rachunek bankowy lokaty nie jest rachunkiem powiązanym z analityką konta 133, po-

nieważ jednostka nie ma wyciągu bankowego z tego konta (jeden wyciąg bankowy – tylko 

z rachunku podstawowego budżetu). Dlatego wyodrębniono w zakładowym planie kont 

ewidencji budżetu konto 132 dla lokat. Ewidencja przebiega następująco:

 

132 

133 

901

 

1) 1000 

1300 (2 

2) 1300 

1000 (1 

 

300 (2a

 

2a) 300 

 

 

1) 1000 

1300 (2 

 

2a) 300 

 

2) 1300 

1000 (1 

 

300 (2a

Objaśnienia do schematu:

1) WB podstawowy rachunku budżetu – przelew środków na lokatę kwota 1000 zł: Wn 132, Ma 133;

2) WB podstawowy rachunku budżetu – zwrot środków z odsetkami kwota 1300 zł: Wn 133, 

Ma 132;

2a) Zapis równoległy kwota 300 zł: Wn 132, Ma 901.

Analityka:

Wygenerowano dnia 2015-02-20 dla loginu: johnprctorbob@gmail.com

                               1 / 4

background image

 

Sfera budżetowa

D2

Dziennik  Gazeta  Prawna,  2  lutego  2015  nr  21  (3914) 

 

gazetaprawna.pl

Magdalena Sobczak  
magdalena.sobczak@infor.pl 

Zgodnie z obietnicą omawiamy kolejne zmia-

ny w klasyfikacji. Przypominamy, że poprzed-

nią część dotyczacą załączników nr 2 i 3 do roz-

porządzenia z 2 marca 2010 r. zamieściliśmy 

w nr 11 z 19 stycznia 2015 r. W tym numerze 

skoncentrujemy się na zmianach obowiązu-

jących od początku tego roku w załączniku nr 

4. Miały głównie charakter doprecyzowują-

cy oraz porządkujący. Warto jednak zwrócić 

uwagę na dwie zmiany ułatwiające zdecy-

dowanie klasyfikację. Pierwsza z nich doty-

czy usług dostępu do sieci internet. Nareszcie 

połączono dotychczas odrębnie klasyfikowane 

wydatki na telefony stacjonarne, komórkowe 

oraz internet. Wcześniej pojawiały się problemy 

z ich wyodrębnieniem (zarówno na etapie pla-

nowania, jak i wykonywania budżetu). A często 

są przecież świadczone kompleksowo przez 

jednego operatora. Uchylono więc paragrafy 

„435 Zakup usług dostępu do sieci Internet” 

i „437 Opłaty z tytułu zakupu usług telekomu-

nikacyjnych świadczonych w stacjonarnej pu-

blicznej sieci telefonicznej”.  Zaś paragraf 436 

wraz z dodanymi objaśnieniami otrzymał nowe 

brzmienie. Obecnie obejmuje on zakup usług 

telekomunikacyjnych, w tym usług dostępu 

do sieci Internet. 

Druga zmiana dotyczy nagród. Z dotych-

czasowego paragrafu „304 Nagrody o charak-

terze szczególnym niezaliczone do wynagro-

dzeń” wyodrębniono nagrody konkursowe. 

Uzupełniono objaśnienia do paragrafu 304 

i dodano paragraf „419 Nagrody konkursowe”. 

Właśnie ten paragraf obejmuje nagrody dla 

osób fizycznych, osób prawnych lub innych 

jednostek organizacyjnych. Zmiana miała na 

celu umożliwienie jednolitego klasyfikowa-

nia nagród konkursowych bez względu na 

status prawny laureatów, czy to będą osoby 

fizyczne, czy prawne. Dotychczas pojawiały 

się wątpliwości interpretacyjne w tym zakre-

sie. Doprecyzowanie objaśnień powinno po-

zwolić na unikanie niewłaściwego klasyfiko-

wania nagród przyznawanych pracownikom 

przez pracodawców, co było przedmiotem 

zarzutów formułowanych przez Najwyższą 

Izbę Kontroli. Pozostały jeszcze zmiany, któ-

re weszły w życie 1 stycznia 2015 r. w załącz-

niku nr 7 do rozporządzenia – Szczegółowa 

klasyfikacja wydatków dla zadań z zakresu 

bezpieczeństwa zewnętrznego. W nim nowe 

brzmienie otrzymały paragrafy: 421, 422, 423, 

427. W paragrafie „606 Wydatki na zakupy 

inwestycyjne jednostek budżetowych” pozy-

cja 606013 otrzymała  zaś brzmienie „606013 

Modernizacja i modyfikacja sprzętu wojsko-

wego”. 

 

Podstawa prawna 

Rozporządzenie ministra finansów z 16 grudnia 2014 r. zmie-

niające rozporządzenie w sprawie szczegółowej klasyfikacji 

dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środ-

ków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. poz. 1952). 

Rozporządzenie ministra finansów z 2 marca 2010 r. 

w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydat-

ków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących 

ze źródeł zagranicznych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1053 ze zm.).

Zmiany w klasyfikacji budżetowej – ciąg dalszy

Obecnie zakup usług telekomunikacyjnych, w tym dostępu do sieci,

 zaliczamy do paragrafu 436.

  

Nie stosuje się już, tak jak to było dotychczas, paragrafów 435 i 437

Tabela. Zmiany, które weszły w życie 1 stycznia 2015 r., w załączniku nr 4 do rozporządzenia – Klasyfikacja paragrafów wydatków 

i środków (z objaśnieniami)

Czynność 

Gdzie 

Nowe brzmienie

Komentarz 

Zmieniono

Grupa wydatków „Dotacje i subwencje 
200 do 204, 211 do 213, 220 do 229, 231 do 
233, 236, 237, 239 do 241, 243 do 259, 261 do 
265, 268 do 277, 279 do 294, 296 do 301” 
otrzymały brzmienie:

„Dotacje i subwencje
200 do 205, 211 do 213, 220 do 229, 231 do 233, 236, 237, 239 do 241, 243 do 259, 261 do 265, 268 do 277, 279 do 294, 
296 do 301, 482”

Zmiana wynika z dodania do 
załącznika nr 4 od 1 stycznia 2015 r. 
paragrafów 205 i 482.

Grupa wydatków „Wydatki bieżące jedno-
stek budżetowych 401 do 418, 420 do 430, 
432 do 470, 472, 474 do 478, 481, 482, 488 
do 490 i 493 do 498” otrzymały brzmienie:

 „Wydatki bieżące jednostek budżetowych
401 do 430, 432 do 434, 436, 438 do 470, 472, 474 do 478, 481, 488 do 490 i 493 do 498”

Zmiana w zakresie grup paragrafów 
o charakterze porządkującym.

Grupa wydatków „Wydatki majątkowe 
601, 602, 605 do 608, 611 do 614, 616 do 
624, 626 do 633, 641 do 643, 651 do 658, 661 
do 667 i 680” otrzymały brzmienie:

„Wydatki majątkowe
601, 602, 605 do 608, 611 do 614, 616 do 633, 641 do 643, 651 do 658, 661 do 667 i 680”

Zmiana w zakresie grup paragrafów 
o charakterze doprecyzowującym 
i wynikająca z dodania w załączniku 
nr 4 od 1 stycznia 2015 r. paragrafu 625.

Zdanie „Do wydatków majątkowych 
jednostki samorządu terytorialnego, 
o których mowa w art. 236 ust. 4 ustawy, 
zalicza się paragrafy: 601, 605, 606, 613, 
614, 617, 619–623, 630, 656–658, 661–666 
i 680.” otrzymało brzmienie:

„Do wydatków majątkowych jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 236 ust. 4 ustawy, 
zalicza się paragrafy: 601, 605, 606, 613, 614, 617, 619–623, 625, 630, 656–658, 661–666 i 680.”

Zmiana wynika z konieczności 
uwzględnienia dodanego od 1 stycznia 
br. paragrafu 626. Jest to więc zmiana 
porządkująca.

Cyfry 8 i 9 wraz z objaśnieniami otrzymały 
brzmienie:

„8 Finansowanie programów i projektów ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, z wyłączeniem 
środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, pkt 5 lit. c i d oraz pkt 6 ustawy, oraz z wyłączeniem budżetu 
środków europejskich
Symbol ten stosuje się do oznaczenia wszystkich wydatków ponoszonych w trakcie realizacji przedsięwzięć 
w ramach danego programu lub projektu finansowanego ze środków pochodzących z budżetu UE, o których 
mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, z wyłączeniem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, pkt 5 lit. c i d oraz 
pkt 6 ustawy (do których stosowana jest czwarta cyfra 5 lub 1) oraz z wyłączeniem budżetu środków euro-
pejskich, a także z wyjątkiem wydatków oznaczonych cyfrą 9. Symbol ten stosuje się również do oznaczenia 
wydatków ponoszonych na finansowanie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Wspólnej Polityki 
Rolnej, z udziałem funduszy unijnych finansujących Wspólną Politykę Rolną. Stosuje się go również do wydatków, 
których źródłem finansowania jest pożyczka na prefinansowanie z budżetu państwa.
9 Współfinansowanie programów i projektów realizowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, 
z wyłączeniem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, pkt 5 lit. c i d oraz pkt 6 ustawy
Symbol ten stosuje się do oznaczenia wydatków ponoszonych w trakcie realizacji przedsięwzięć finansowa-
nych ze środków pochodzących z budżetu UE, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, z wyłączeniem środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, pkt 5 lit. c i d oraz pkt 6 ustawy (do których stosowana jest czwarta cyfra 
6 lub 2), stanowiących krajowy wkład publiczny w realizację programu lub projektu. Źródłem finansowania tych 
wydatków mogą być na przykład środki pochodzące z budżetu państwa (z wyłączeniem środków otrzymanych 
z tytułu pożyczki na prefinansowanie) bądź środki własne jednostek sektora finansów publicznych.”,

 Obecnie nie stosuje się nazwy 
„Wspólna Polityka Rolna i Rybacka” 
tylko „Wspólna Polityka Rolna”, stąd 
zmiana nazwy i objaśnień. Uwzględ-
niają one także nową perspektywę 
finansową 2014–2020.

Paragraf „200 Dotacje celowe w ramach 
programów finansowanych z udziałem 
środków europejskich oraz środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 
oraz ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy, lub płatności 
w ramach budżetu środków europejskich” 
wraz z objaśnieniami otrzymał brzmienie:

„200 Dotacje celowe w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy, lub płatności w ramach budżetu środków euro-
pejskich, z wyłączeniem wydatków klasyfikowanych w paragrafie 205
Paragraf ten stosuje się również do rozliczeń dotacji rozwojowej otrzymanej przed 31 grudnia 2009 r., w tym 
zwrotów środków tej dotacji, oraz do zwrotów środków, o których mowa powyżej. Paragrafu tego nie stosuje się 
w przypadku środków uzyskanych przez państwowe jednostki budżetowe na wydatki ponoszone bezpośrednio 
przez te jednostki.”,

Zmiana ma charakter techniczny, a jej 
celem jest ułatwienie prac anali-
tycznych związanych z realizacją 
i finansowaniem projektów. Zmiana 
wynika z dodania do załącznika nr 4 
od 1 stycznia 2015 r. paragrafu 205.

Objaśnienia do paragrafu „269 Środki 
Funduszu Pracy przekazane powiatom 
z przeznaczeniem na finansowanie 
kosztów wynagrodzenia i składek na 
ubezpieczenia społeczne pracowników 
powiatowego urzędu pracy” otrzymały 
brzmienie:

„Paragraf ten obejmuje środki przekazane powiatom z Funduszu Pracy, na podstawie art. 9 ust. 2a–2c oraz 
art. 108 ust. 1g–1i ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.”,

Zmiana o charakterze doprecyzowu-
jącym a także wynikająca z obecnie 
obowiązujących przepisów.

Objaśnienia do paragrafu „304 Nagrody 
o charakterze szczególnym niezaliczone 
do wynagrodzeń” otrzymały brzmienie

„Paragraf ten obejmuje w szczególności:
– nagrody resortowe, w tym nagrody ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania dla nauczycieli za 
osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze oraz nagrody ministrów dla nauczycieli akademickich za osiągnięcia 
naukowe, dydaktyczne lub organizacyjne albo za całokształt dorobku,
– nagrody za szczególne osiągnięcia w zakresie prac badawczych oraz zastosowanie ich wyników w praktyce,
– nagrody Prezesa Rady Ministrów za wyróżnione rozprawy doktorskie i habilitacyjne oraz za osiągnięcia 
naukowe, naukowo-techniczne lub artystyczne,
– nagrody kuratora oświaty dla nauczycieli za osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze,
– nagrody za ratownictwo morskie,
– nagrody dla krwiodawców,
– nagrody za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury,
– nagrody za wybitne osiągnięcia sportowe,
– nagrody dla żołnierzy wynikające z ustawy z dnia 9 października 2009 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz. U. Nr 
190, poz. 1474, z późn. zm.).
Paragraf ten nie obejmuje nagród przyznawanych przez pracodawców dla pracowników.”

Z dotychczasowego paragrafu 304 
wyodrębniono nagrody konkursowe. 
Wprowadzono paragraf 419. Dlatego 
uzupełniono objaśnienia do paragra-
fu 304. Objaśnienia mają charakter 
wyłącznie doprecyzowujący i technicz-
ny. Zakres objęty paragrafem (poza 
wyłączonymi nagrodami konkursowymi) 
pozostaje bez zmian. Doprecyzowanie 
objaśnień powinno pozwolić na unikanie 
niewłaściwego klasyfikowania w tym 
paragrafie nagród przyznawanych 
pracownikom przez pracodawców, co 
było przedmiotem zarzutów formuło-
wanych przez Najwyższą Izbę Kontroli.

Objaśnienia do paragrafu „425 Zakup 
sprzętu i uzbrojenia” otrzymały brzmienie:

„Paragraf ten służy do wyodrębnienia wydatków ponoszonych na zakup specjalistycznego sprzętu i uzbrojenia 
wykorzystywanego na potrzeby obronności i bezpieczeństwa publicznego i występuje w Ministerstwie Spraw 
Wewnętrznych, w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w Agencji Wywiadu, w Centralnym Biurze Antyko-
rupcyjnym i w budżetach wojewodów – w dziale 754 Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa, 
w Ministerstwie Sprawiedliwości – w dziale 755 Wymiar sprawiedliwości i w Ministerstwie Finansów oraz 
w urzędach kontroli skarbowej i w izbach celnych – w dziale 750 Administracja publiczna.
Do paragrafu tego nie zalicza się wydatków na zakup środków trwałych niezaliczonych do pierwszego wypo-
sażenia, których wartość początkowa jest wyższa od kwoty określonej w art. 16f ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. 
o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 851, z późn. zm.).”

Zmiana o charakterze doprecyzowu-
jącym, a także wynikająca z obecnie 
obowiązujących przepisów.

Sfera budżetowa

D2

Dziennik  Gazeta  Prawna,  2  lutego  2015  nr  21  (3914) 

gazetaprawna.pl

Magdalena Sobczak 
magdalena.sobczak@infor.pl 

Zgodnie z obietnicą omawiamy kolejne zmia-

ny w klasyfikacji. Przypominamy, że poprzed-

nią część dotyczacą załączników nr 2 i 3 do roz-

porządzenia z 2 marca 2010 r. zamieściliśmy 

w nr 11 z 19 stycznia 2015 r. W tym numerze 

skoncentrujemy się na zmianach obowiązu-

jących od początku tego roku w załączniku nr 

4. Miały głównie charakter doprecyzowują-

cy oraz porządkujący. Warto jednak zwrócić 

uwagę na dwie zmiany ułatwiające zdecy-

dowanie klasyfikację. Pierwsza z nich doty-

czy usług dostępu do sieci internet. Nareszcie 

połączono dotychczas odrębnie klasyfikowane 

wydatki na telefony stacjonarne, komórkowe 

oraz internet. Wcześniej pojawiały się problemy 

z ich wyodrębnieniem (zarówno na etapie pla-

nowania, jak i wykonywania budżetu). A często 

są przecież świadczone kompleksowo przez 

jednego operatora. Uchylono więc paragrafy 

„435 Zakup usług dostępu do sieci Internet” 

i „437 Opłaty z tytułu zakupu usług telekomu-

nikacyjnych świadczonych w stacjonarnej pu-

blicznej sieci telefonicznej”.  Zaś paragraf 436 

wraz z dodanymi objaśnieniami otrzymał nowe 

brzmienie. Obecnie obejmuje on zakup usług 

telekomunikacyjnych, w tym usług dostępu 

do sieci Internet. 

Druga zmiana dotyczy nagród. Z dotych-

czasowego paragrafu „304 Nagrody o charak-

terze szczególnym niezaliczone do wynagro-

dzeń” wyodrębniono nagrody konkursowe. 

Uzupełniono objaśnienia do paragrafu 304 

i dodano paragraf „419 Nagrody konkursowe”. 

Właśnie ten paragraf obejmuje nagrody dla 

osób fizycznych, osób prawnych lub innych 

jednostek organizacyjnych. Zmiana miała na 

celu umożliwienie jednolitego klasyfikowa-

nia nagród konkursowych bez względu na 

status prawny laureatów, czy to będą osoby 

fizyczne, czy prawne. Dotychczas pojawiały 

się wątpliwości interpretacyjne w tym zakre-

sie. Doprecyzowanie objaśnień powinno po-

zwolić na unikanie niewłaściwego klasyfiko-

wania nagród przyznawanych pracownikom 

przez pracodawców, co było przedmiotem 

zarzutów formułowanych przez Najwyższą 

Izbę Kontroli. Pozostały jeszcze zmiany, któ-

re weszły w życie 1 stycznia 2015 r. w załącz-

niku nr 7 do rozporządzenia – Szczegółowa 

klasyfikacja wydatków dla zadań z zakresu 

bezpieczeństwa zewnętrznego. W nim nowe 

brzmienie otrzymały paragrafy: 421, 422, 423, 

427. W paragrafie „606 Wydatki na zakupy 

inwestycyjne jednostek budżetowych” pozy-

cja 606013 otrzymała  zaś brzmienie „606013 

Modernizacja i modyfikacja sprzętu wojsko-

wego”.

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra finansów z 16 grudnia 2014 r. zmie-

niające rozporządzenie w sprawie szczegółowej klasyfikacji 

dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środ-

ków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz.U. poz. 1952).

Rozporządzenie ministra finansów z 2 marca 2010 r. 

w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydat-

ków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących 

ze źródeł zagranicznych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1053 ze zm.).

Zmiany w klasyfikacji budżetowej – ciąg dalszy

Obecnie zakup usług telekomunikacyjnych, w tym dostępu do sieci,

 zaliczamy do paragrafu 436.

Nie stosuje się już, tak jak to było dotychczas, paragrafów 435 i 437

Tabela. Zmiany, które weszły w życie 1 stycznia 2015 r., w załączniku nr 4 do rozporządzenia – Klasyfikacja paragrafów wydatków 

i środków (z objaśnieniami)

Czynność 

Gdzie 

Nowe brzmienie

Komentarz 

Zmieniono

Grupa wydatków „Dotacje i subwencje 
200 do 204, 211 do 213, 220 do 229, 231 do 
233, 236, 237, 239 do 241, 243 do 259, 261 do 
265, 268 do 277, 279 do 294, 296 do 301” 
otrzymały brzmienie:

„Dotacje i subwencje
200 do 205, 211 do 213, 220 do 229, 231 do 233, 236, 237, 239 do 241, 243 do 259, 261 do 265, 268 do 277, 279 do 294, 
296 do 301, 482”

Zmiana wynika z dodania do 
załącznika nr 4 od 1 stycznia 2015 r. 
paragrafów 205 i 482.

Grupa wydatków „Wydatki bieżące jedno-
stek budżetowych 401 do 418, 420 do 430, 
432 do 470, 472, 474 do 478, 481, 482, 488 
do 490 i 493 do 498” otrzymały brzmienie:

 „Wydatki bieżące jednostek budżetowych
401 do 430, 432 do 434, 436, 438 do 470, 472, 474 do 478, 481, 488 do 490 i 493 do 498”

Zmiana w zakresie grup paragrafów 
o charakterze porządkującym.

Grupa wydatków „Wydatki majątkowe 
601, 602, 605 do 608, 611 do 614, 616 do 
624, 626 do 633, 641 do 643, 651 do 658, 661 
do 667 i 680” otrzymały brzmienie:

„Wydatki majątkowe
601, 602, 605 do 608, 611 do 614, 616 do 633, 641 do 643, 651 do 658, 661 do 667 i 680”

Zmiana w zakresie grup paragrafów 
o charakterze doprecyzowującym 
i wynikająca z dodania w załączniku 
nr 4 od 1 stycznia 2015 r. paragrafu 625.

Zdanie „Do wydatków majątkowych 
jednostki samorządu terytorialnego, 
o których mowa w art. 236 ust. 4 ustawy, 
zalicza się paragrafy: 601, 605, 606, 613, 
614, 617, 619–623, 630, 656–658, 661–666 
i 680.” otrzymało brzmienie:

„Do wydatków majątkowych jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 236 ust. 4 ustawy, 
zalicza się paragrafy: 601, 605, 606, 613, 614, 617, 619–623, 625, 630, 656–658, 661–666 i 680.”

Zmiana wynika z konieczności 
uwzględnienia dodanego od 1 stycznia 
br. paragrafu 626. Jest to więc zmiana 
porządkująca.

Cyfry 8 i 9 wraz z objaśnieniami otrzymały 
brzmienie:

„8 Finansowanie programów i projektów ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, z wyłączeniem 
środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, pkt 5 lit. c i d oraz pkt 6 ustawy, oraz z wyłączeniem budżetu 
środków europejskich
Symbol ten stosuje się do oznaczenia wszystkich wydatków ponoszonych w trakcie realizacji przedsięwzięć 
w ramach danego programu lub projektu finansowanego ze środków pochodzących z budżetu UE, o których 
mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, z wyłączeniem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, pkt 5 lit. c i d oraz 
pkt 6 ustawy (do których stosowana jest czwarta cyfra 5 lub 1) oraz z wyłączeniem budżetu środków euro-
pejskich, a także z wyjątkiem wydatków oznaczonych cyfrą 9. Symbol ten stosuje się również do oznaczenia 
wydatków ponoszonych na finansowanie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Wspólnej Polityki 
Rolnej, z udziałem funduszy unijnych finansujących Wspólną Politykę Rolną. Stosuje się go również do wydatków, 
których źródłem finansowania jest pożyczka na prefinansowanie z budżetu państwa.
9 Współfinansowanie programów i projektów realizowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, 
z wyłączeniem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, pkt 5 lit. c i d oraz pkt 6 ustawy
Symbol ten stosuje się do oznaczenia wydatków ponoszonych w trakcie realizacji przedsięwzięć finansowa-
nych ze środków pochodzących z budżetu UE, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, z wyłączeniem środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, pkt 5 lit. c i d oraz pkt 6 ustawy (do których stosowana jest czwarta cyfra 
6 lub 2), stanowiących krajowy wkład publiczny w realizację programu lub projektu. Źródłem finansowania tych 
wydatków mogą być na przykład środki pochodzące z budżetu państwa (z wyłączeniem środków otrzymanych 
z tytułu pożyczki na prefinansowanie) bądź środki własne jednostek sektora finansów publicznych.”,

 Obecnie nie stosuje się nazwy 
„Wspólna Polityka Rolna i Rybacka” 
tylko „Wspólna Polityka Rolna”, stąd 
zmiana nazwy i objaśnień. Uwzględ-
niają one także nową perspektywę 
finansową 2014–2020.

Paragraf „200 Dotacje celowe w ramach 
programów finansowanych z udziałem 
środków europejskich oraz środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 
oraz ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy, lub płatności 
w ramach budżetu środków europejskich” 
wraz z objaśnieniami otrzymał brzmienie:

„200 Dotacje celowe w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy, lub płatności w ramach budżetu środków euro-
pejskich, z wyłączeniem wydatków klasyfikowanych w paragrafie 205
Paragraf ten stosuje się również do rozliczeń dotacji rozwojowej otrzymanej przed 31 grudnia 2009 r., w tym 
zwrotów środków tej dotacji, oraz do zwrotów środków, o których mowa powyżej. Paragrafu tego nie stosuje się 
w przypadku środków uzyskanych przez państwowe jednostki budżetowe na wydatki ponoszone bezpośrednio 
przez te jednostki.”,

Zmiana ma charakter techniczny, a jej 
celem jest ułatwienie prac anali-
tycznych związanych z realizacją 
i finansowaniem projektów. Zmiana 
wynika z dodania do załącznika nr 4 
od 1 stycznia 2015 r. paragrafu 205.

Objaśnienia do paragrafu „269 Środki 
Funduszu Pracy przekazane powiatom 
z przeznaczeniem na finansowanie 
kosztów wynagrodzenia i składek na 
ubezpieczenia społeczne pracowników 
powiatowego urzędu pracy” otrzymały 
brzmienie:

„Paragraf ten obejmuje środki przekazane powiatom z Funduszu Pracy, na podstawie art. 9 ust. 2a–2c oraz 
art. 108 ust. 1g–1i ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.”,

Zmiana o charakterze doprecyzowu-
jącym a także wynikająca z obecnie 
obowiązujących przepisów.

Objaśnienia do paragrafu „304 Nagrody 
o charakterze szczególnym niezaliczone 
do wynagrodzeń” otrzymały brzmienie

„Paragraf ten obejmuje w szczególności:
– nagrody resortowe, w tym nagrody ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania dla nauczycieli za 
osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze oraz nagrody ministrów dla nauczycieli akademickich za osiągnięcia 
naukowe, dydaktyczne lub organizacyjne albo za całokształt dorobku,
– nagrody za szczególne osiągnięcia w zakresie prac badawczych oraz zastosowanie ich wyników w praktyce,
– nagrody Prezesa Rady Ministrów za wyróżnione rozprawy doktorskie i habilitacyjne oraz za osiągnięcia 
naukowe, naukowo-techniczne lub artystyczne,
– nagrody kuratora oświaty dla nauczycieli za osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze,
– nagrody za ratownictwo morskie,
– nagrody dla krwiodawców,
– nagrody za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechniania i ochrony kultury,
– nagrody za wybitne osiągnięcia sportowe,
– nagrody dla żołnierzy wynikające z ustawy z dnia 9 października 2009 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz. U. Nr 
190, poz. 1474, z późn. zm.).
Paragraf ten nie obejmuje nagród przyznawanych przez pracodawców dla pracowników.”

Z dotychczasowego paragrafu 304 
wyodrębniono nagrody konkursowe. 
Wprowadzono paragraf 419. Dlatego 
uzupełniono objaśnienia do paragra-
fu 304. Objaśnienia mają charakter 
wyłącznie doprecyzowujący i technicz-
ny. Zakres objęty paragrafem (poza 
wyłączonymi nagrodami konkursowymi) 
pozostaje bez zmian. Doprecyzowanie 
objaśnień powinno pozwolić na unikanie 
niewłaściwego klasyfikowania w tym 
paragrafie nagród przyznawanych 
pracownikom przez pracodawców, co 
było przedmiotem zarzutów formuło-
wanych przez Najwyższą Izbę Kontroli.

Objaśnienia do paragrafu „425 Zakup 
sprzętu i uzbrojenia” otrzymały brzmienie:

„Paragraf ten służy do wyodrębnienia wydatków ponoszonych na zakup specjalistycznego sprzętu i uzbrojenia 
wykorzystywanego na potrzeby obronności i bezpieczeństwa publicznego i występuje w Ministerstwie Spraw 
Wewnętrznych, w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w Agencji Wywiadu, w Centralnym Biurze Antyko-
rupcyjnym i w budżetach wojewodów – w dziale 754 Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa, 
w Ministerstwie Sprawiedliwości – w dziale 755 Wymiar sprawiedliwości i w Ministerstwie Finansów oraz 
w urzędach kontroli skarbowej i w izbach celnych – w dziale 750 Administracja publiczna.
Do paragrafu tego nie zalicza się wydatków na zakup środków trwałych niezaliczonych do pierwszego wypo-
sażenia, których wartość początkowa jest wyższa od kwoty określonej w art. 16f ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. 
o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 851, z późn. zm.).”

Zmiana o charakterze doprecyzowu-
jącym, a także wynikająca z obecnie 
obowiązujących przepisów.

Wygenerowano dnia 2015-02-20 dla loginu: johnprctorbob@gmail.com

                               2 / 4

background image

 

Sfera budżetowa, Sprawozdania

D3

Dziennik  Gazeta  Prawna,  2  lutego  2015  nr  21  (3914) 

 

gazetaprawna.pl

Zmieniono

W objaśnieniach do paragrafu „430 Zakup 
usług pozostałych” tiret szóste otrzymało 
brzmienie:

„– usługi kominiarskie, utrzymanie parków i zieleńców,”

Z objaśnień do paragrafu wydatko-
wego 430 usunięto zakupy usług 
dotyczących wywozu śmieci. Miało to 
na celu ujednolicenie zasad klasyfi-
kowania opłat za gospodarowanie 
odpadami. Zmiana w powiązaniu 
z dodaniem objaśnień do rozdzia-
łu 90002 i objaśnień do paragrafu 
dochodowego 049 pozwala na efek-
tywne monitorowanie przez JST 
realizacji zadań związanych z gospo-
darowaniem odpadami.

pPragraf „436 Opłaty z tytułu zakupu 
usług telekomunikacyjnych świadczonych 
w ruchomej publicznej sieci telefonicznej” 
wraz z dodawanymi objaśnieniami otrzy-
mał brzmienie:

„436 Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych
Paragraf ten obejmuje zakup usług telekomunikacyjnych, w tym usług dostępu do sieci Internet.”,

Zmiana spowodowana połączeniem 
dotychczas odrębnie klasyfikowanych 
wydatków na telefony stacjonar-
ne, komórkowe oraz internet. Ma 
ona na celu uproszczenie ewidencji 
tych wydatków, które dotychczas 
często są świadczone kompleksowo 
przez jednego operatora i trudno 
je wyodrębnić – zarówno na etapie 
planowania, jak i wykonywania 
budżetu. Związana jest z uchyleniem 
paragrafów 435 i 437.

Paragraf „620 Dotacje celowe w ramach 
programów finansowanych z udziałem 
środków europejskich oraz środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 
oraz ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy, lub płatności 
w ramach budżetu środków europejskich” 
wraz z objaśnieniami otrzymał brzmienie:

„620 Dotacje celowe w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy, lub płatności w ramach budżetu środków euro-
pejskich, z wyłączeniem wydatków klasyfikowanych w paragrafie 625
Paragraf ten stosuje się również do rozliczeń dotacji rozwojowej otrzymanej przed 31 grudnia 2009 r., w tym 
zwrotów środków tej dotacji, oraz do zwrotów środków, o których mowa powyżej. Paragrafu tego nie stosuje się 
w przypadku środków uzyskanych przez państwowe jednostki budżetowe na wydatki ponoszone bezpośrednio 
przez te jednostki.”,

Zmiana wynika z dodania do załączni-
ka nr 4 od 1 stycznia 2015 r. paragrafu 
225. Ma charakter techniczny, a jej 
celem jest ułatwienie prac anali-
tycznych związanych z realizacją 
i finansowaniem projektów.

Po paragrafie „624 Środki przekazywane 
z budżetu państwa na Fundusz Rozwoju 
Inwestycji Komunalnych” dodano paragraf 
625 wraz z objaśnieniami w brzmieniu

„625 Dotacje celowe w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. a i b ustawy, lub płatności w ramach budżetu środków europejskich, 
realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
Paragraf ten dotyczy środków dotacji i płatności przekazywanych na realizację projektów i programów z ww. 
środków dla jednostek samorządu terytorialnego występujących w charakterze beneficjenta tylko w zakresie 
programów realizowanych w ramach Perspektywy Finansowej 2014–2020.”

Wprowadzenie paragrafu 625 
ułatwi klasyfikowanie środków 
dotacji i płatności przekazywanych 
na realizację projektów i progra-
mów z ww. środków dla jednostek 
samorządu terytorialnego występu-
jących w charakterze beneficjenta. 
Celem zmiany jest ułatwienie prac 
analitycznych związanych z realizacją 
i finansowaniem projektów.

Uchylono

Co

Komentarz 

paragraf „435 Zakup usług dostępu do sieci Internet”

Zmiany spowodowane połączeniem 
dotychczas odrębnie klasyfikowanych 
wydatków na telefony stacjonarne, 
komórkowe oraz internet.

paragraf „437 Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej”

objaśnienia do paragrafu „462 Umorzenie należności agencji płatniczych”

Uchylono paragrafy dotyczące pożyczek 
dla agencji płatniczych na realizację 
zadań Wspólnej Polityki Rolnej. Dosto-
sowano klasyfikację do aktualnego 
mechanizmu finansowania.

objaśnienia do paragrafu „463 Rozliczenie wydatków agencji płatniczych związanych z interwencją rynkową w ramach Wspólnej Polityki Rolnej”

objaśnienia do paragrafu „495 Różnice kursowe”

Dodano

Gdzie

Nowa pozycja

Komentarz

Po paragrafie „204 Dotacje przekazane 
z budżetu państwa na realizację zadań 
bieżących gmin z zakresu edukacyjnej 
opieki wychowawczej finansowanych 
w całości przez budżet państwa w ramach 
programów rządowych” dodano paragraf 
205 wraz z objaśnieniami w brzmieniu:

„205 Dotacje celowe w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. a i b ustawy, lub płatności w ramach budżetu środków europejskich, 
realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
Paragraf ten dotyczy środków dotacji i płatności przekazywanych na realizację projektów i programów z ww. 
środków dla jednostek samorządu terytorialnego występujących w charakterze beneficjenta tylko w zakresie 
programów realizowanych w ramach Perspektywy Finansowej 2014–2020.”

Celem zmiany jest ułatwienie prac 
analitycznych związanych z realizacją 
i finansowaniem projektów.

Po paragrafie „418 Równoważniki 
pieniężne i ekwiwalenty dla żołnierzy 
i funkcjonariuszy” dodano paragraf 419 
wraz z objaśnieniami w brzmieniu

„419 Nagrody konkursowe
Paragraf ten obejmuje nagrody dla osób fizycznych, osób prawnych lub innych jednostek organizacyjnych.”

Z dotychczasowego paragrafu 304 
wyodrębniono nagrody konkursowe. 
Zmiana ma na celu umożliwienie 
jednolitego klasyfikowania nagród 
konkursowych bez względu na status 
prawny laureatów, czy to będą osoby 
fizyczne, czy prawne. Dotychczas 
pojawiały się wątpliwości interpreta-
cyjne w tym zakresie.

Będzie można sprawdzić, czy kontrahent złożył 

sprawozdanie finansowe

Rozmowa z 

Arkadiuszem Opalą,

 sędzią Sądu Okręgowego w Zielonej Górze

Od 15 stycznia 2015 r. obowiązuje ustawa 
z 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy 
– Kodeks spółek handlowych oraz niektórych 
innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 4). Nowe-
lizacja wprowadziła zmiany m.in. dla tych 
przedsiębiorców, który prowadzą księgi 
rachunkowe.

Tak. W Krajowym Rejestrze Sądowym wpi-

sywana będzie informacja o dniu kończącym 

rok obrotowy. Oprócz wzmianki o złożeniu 

sprawozdania finansowego spółki już wpi-

sane do KRS będą musiały zgłosić tę infor-

mację wraz z wnioskiem o wpis wzmianki 

o złożeniu sprawozdania. Jeśli tego nie zro-

bią, sąd rejestrowy ma obowiązek wpisać tę 

informację z urzędu.

W przeważającej większości spółek rok 

obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzo-

wym. W takim wypadku spółka musi złożyć 

informację i wzmiankę do 15 lipca 2015 r. 

(roczne sprawozdanie składa się do sądu 

w 15 dni od zatwierdzenia, które musi na-

stąpić w sześć miesięcy od dnia bilansowego).

Jeżeli przedsiębiorca będzie składał te in-

formacje razem, płaci tylko za sprawozdanie 

finansowe. Jeśli chce wpisać tylko wzmiankę, 

nie będzie ponosił opłat, a postanowienie 

nie będzie doręczane. Jest to bardzo dobre 

rozwiązanie.

Czy taka zmiana będzie miała znaczenie dla 
innych przedsiębiorców? Dzięki temu będą 
mogli oni dowiedzieć się czegoś o kontra-
hencie?

Jeżeli w dziale III rejestru będzie wpisana 

wzmianka o dniu kończącym rok obroto-

wy, kontrahent z odpisu z rejestru uzyska 

informację, czy spółka terminowo złoży-

ła sprawozdanie, czy też pomimo upływu 

terminu do złożenia takiego sprawozdania 

finansowego za dany rok obrotowy nie wy-

wiązała się z obowiązku. Z punktu widze-

nia pewności obrotu gospodarczego jest to 

korzystne dla przedsiębiorcy. Informacja ta 

będzie przydatna, bo samo wejście do Cen-

tralnej Informacji da kontrahentowi odpo-

wiedź, czy spółka za dany rok obrotowy zło-

żyła sprawozdanie, czy nie.

Niestety dla wydziałów KRS w całym kraju 

będzie to dużo więcej pracy, bo jeżeli przed-

siębiorca nie zgłosi tej wzmianki sam, to po 

roku od wejścia w życie ustawy KRS musi 

prowadzić postępowanie w celu przymu-

szenia spółki do złożenia wniosku o wpis 

tej wzmianki.

Jeżeli zostanie stworzone narzędzie w sys-

temie, to żywię nadzieję, że będzie można 

wyszukiwać spółki, które terminowo nie zło-

żyły sprawozdań finansowych. Oczywiście 

kierownikowi sekretariatu KRS bardzo ułatwi 

to pracę, bo będzie wiadomo, które akta reje-

strowe przedłożyć sędziom i referendarzom 

do postępowań przymuszających.

Jednak nowe obowiązki nie dotyczą tylko 
tych, którzy prowadzą pełne księgi, lecz 
także tych, którzy tego nie będą robić...

Spółki jawne i partnerskie – jeżeli nie prze-

kroczyły przychodu 1,2 mln euro za dany rok 

obrotowy i nie prowadzą rachunkowości – do 

30 czerwca 2015 r. będą musiały złożyć do 

sądu rejestrowego oświadczenia o braku obo-

wiązku sporządzenia i złożenia sprawozda-

nia finansowego. Wzmianka ta będzie wpisy-

wana do KRS. Wpis tej wzmianki będzie bez 

opłat, postanowienie nie będzie doręczane 

wnioskodawcy.  

 

 

Rozmawiała 

Agnieszka Pokojska

ARKADIUSZ OPAlA

sędzia Sądu Okręgowego w Zielonej Górze

Sfera budżetowa, Sprawozdania

D3

Dziennik  Gazeta  Prawna,  2  lutego  2015  nr  21  (3914) 

gazetaprawna.pl

Zmieniono

W objaśnieniach do paragrafu „430 Zakup 
usług pozostałych” tiret szóste otrzymało 
brzmienie:

„– usługi kominiarskie, utrzymanie parków i zieleńców,”

Z objaśnień do paragrafu wydatko-
wego 430 usunięto zakupy usług 
dotyczących wywozu śmieci. Miało to 
na celu ujednolicenie zasad klasyfi-
kowania opłat za gospodarowanie 
odpadami. Zmiana w powiązaniu 
z dodaniem objaśnień do rozdzia-
łu 90002 i objaśnień do paragrafu 
dochodowego 049 pozwala na efek-
tywne monitorowanie przez JST 
realizacji zadań związanych z gospo-
darowaniem odpadami.

pPragraf „436 Opłaty z tytułu zakupu 
usług telekomunikacyjnych świadczonych 
w ruchomej publicznej sieci telefonicznej” 
wraz z dodawanymi objaśnieniami otrzy-
mał brzmienie:

„436 Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych
Paragraf ten obejmuje zakup usług telekomunikacyjnych, w tym usług dostępu do sieci Internet.”,

Zmiana spowodowana połączeniem 
dotychczas odrębnie klasyfikowanych 
wydatków na telefony stacjonar-
ne, komórkowe oraz internet. Ma 
ona na celu uproszczenie ewidencji 
tych wydatków, które dotychczas 
często są świadczone kompleksowo 
przez jednego operatora i trudno 
je wyodrębnić – zarówno na etapie 
planowania, jak i wykonywania 
budżetu. Związana jest z uchyleniem 
paragrafów 435 i 437.

Paragraf „620 Dotacje celowe w ramach 
programów finansowanych z udziałem 
środków europejskich oraz środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 
oraz ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy, lub płatności 
w ramach budżetu środków europejskich” 
wraz z objaśnieniami otrzymał brzmienie:

„620 Dotacje celowe w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy, lub płatności w ramach budżetu środków euro-
pejskich, z wyłączeniem wydatków klasyfikowanych w paragrafie 625
Paragraf ten stosuje się również do rozliczeń dotacji rozwojowej otrzymanej przed 31 grudnia 2009 r., w tym 
zwrotów środków tej dotacji, oraz do zwrotów środków, o których mowa powyżej. Paragrafu tego nie stosuje się 
w przypadku środków uzyskanych przez państwowe jednostki budżetowe na wydatki ponoszone bezpośrednio 
przez te jednostki.”,

Zmiana wynika z dodania do załączni-
ka nr 4 od 1 stycznia 2015 r. paragrafu 
225. Ma charakter techniczny, a jej 
celem jest ułatwienie prac anali-
tycznych związanych z realizacją 
i finansowaniem projektów.

Po paragrafie „624 Środki przekazywane 
z budżetu państwa na Fundusz Rozwoju 
Inwestycji Komunalnych” dodano paragraf 
625 wraz z objaśnieniami w brzmieniu

„625 Dotacje celowe w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. a i b ustawy, lub płatności w ramach budżetu środków europejskich, 
realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
Paragraf ten dotyczy środków dotacji i płatności przekazywanych na realizację projektów i programów z ww. 
środków dla jednostek samorządu terytorialnego występujących w charakterze beneficjenta tylko w zakresie 
programów realizowanych w ramach Perspektywy Finansowej 2014–2020.”

Wprowadzenie paragrafu 625 
ułatwi klasyfikowanie środków 
dotacji i płatności przekazywanych 
na realizację projektów i progra-
mów z ww. środków dla jednostek 
samorządu terytorialnego występu-
jących w charakterze beneficjenta. 
Celem zmiany jest ułatwienie prac 
analitycznych związanych z realizacją 
i finansowaniem projektów.

Uchylono

Co

Komentarz 

paragraf „435 Zakup usług dostępu do sieci Internet”

Zmiany spowodowane połączeniem 
dotychczas odrębnie klasyfikowanych 
wydatków na telefony stacjonarne, 
komórkowe oraz internet.

paragraf „437 Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej”

objaśnienia do paragrafu „462 Umorzenie należności agencji płatniczych”

Uchylono paragrafy dotyczące pożyczek 
dla agencji płatniczych na realizację 
zadań Wspólnej Polityki Rolnej. Dosto-
sowano klasyfikację do aktualnego 
mechanizmu finansowania.

objaśnienia do paragrafu „463 Rozliczenie wydatków agencji płatniczych związanych z interwencją rynkową w ramach Wspólnej Polityki Rolnej”

objaśnienia do paragrafu „495 Różnice kursowe”

Dodano

Gdzie

Nowa pozycja

Komentarz

Po paragrafie „204 Dotacje przekazane 
z budżetu państwa na realizację zadań 
bieżących gmin z zakresu edukacyjnej 
opieki wychowawczej finansowanych 
w całości przez budżet państwa w ramach 
programów rządowych” dodano paragraf 
205 wraz z objaśnieniami w brzmieniu:

„205 Dotacje celowe w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz środków, 
o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5 lit. a i b ustawy, lub płatności w ramach budżetu środków europejskich, 
realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
Paragraf ten dotyczy środków dotacji i płatności przekazywanych na realizację projektów i programów z ww. 
środków dla jednostek samorządu terytorialnego występujących w charakterze beneficjenta tylko w zakresie 
programów realizowanych w ramach Perspektywy Finansowej 2014–2020.”

Celem zmiany jest ułatwienie prac 
analitycznych związanych z realizacją 
i finansowaniem projektów.

Po paragrafie „418 Równoważniki 
pieniężne i ekwiwalenty dla żołnierzy 
i funkcjonariuszy” dodano paragraf 419 
wraz z objaśnieniami w brzmieniu

„419 Nagrody konkursowe
Paragraf ten obejmuje nagrody dla osób fizycznych, osób prawnych lub innych jednostek organizacyjnych.”

Z dotychczasowego paragrafu 304 
wyodrębniono nagrody konkursowe. 
Zmiana ma na celu umożliwienie 
jednolitego klasyfikowania nagród 
konkursowych bez względu na status 
prawny laureatów, czy to będą osoby 
fizyczne, czy prawne. Dotychczas 
pojawiały się wątpliwości interpreta-
cyjne w tym zakresie.

Będzie można sprawdzić, czy kontrahent złożył 

sprawozdanie finansowe

Rozmowa z 

Arkadiuszem Opalą,

 sędzią Sądu Okręgowego w Zielonej Górze

Od 15 stycznia 2015 r. obowiązuje ustawa 
z 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy 
– Kodeks spółek handlowych oraz niektórych 
innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 4). Nowe-
lizacja wprowadziła zmiany m.in. dla tych 
przedsiębiorców, który prowadzą księgi 
rachunkowe.

Tak. W Krajowym Rejestrze Sądowym wpi-

sywana będzie informacja o dniu kończącym 

rok obrotowy. Oprócz wzmianki o złożeniu 

sprawozdania finansowego spółki już wpi-

sane do KRS będą musiały zgłosić tę infor-

mację wraz z wnioskiem o wpis wzmianki 

o złożeniu sprawozdania. Jeśli tego nie zro-

bią, sąd rejestrowy ma obowiązek wpisać tę 

informację z urzędu.

W przeważającej większości spółek rok 

obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzo-

wym. W takim wypadku spółka musi złożyć 

informację i wzmiankę do 15 lipca 2015 r. 

(roczne sprawozdanie składa się do sądu 

w 15 dni od zatwierdzenia, które musi na-

stąpić w sześć miesięcy od dnia bilansowego).

Jeżeli przedsiębiorca będzie składał te in-

formacje razem, płaci tylko za sprawozdanie 

finansowe. Jeśli chce wpisać tylko wzmiankę, 

nie będzie ponosił opłat, a postanowienie 

nie będzie doręczane. Jest to bardzo dobre 

rozwiązanie.

Czy taka zmiana będzie miała znaczenie dla 
innych przedsiębiorców? Dzięki temu będą 
mogli oni dowiedzieć się czegoś o kontra-
hencie?

Jeżeli w dziale III rejestru będzie wpisana 

wzmianka o dniu kończącym rok obroto-

wy, kontrahent z odpisu z rejestru uzyska 

informację, czy spółka terminowo złoży-

ła sprawozdanie, czy też pomimo upływu 

terminu do złożenia takiego sprawozdania 

finansowego za dany rok obrotowy nie wy-

wiązała się z obowiązku. Z punktu widze-

nia pewności obrotu gospodarczego jest to 

korzystne dla przedsiębiorcy. Informacja ta 

będzie przydatna, bo samo wejście do Cen-

tralnej Informacji da kontrahentowi odpo-

wiedź, czy spółka za dany rok obrotowy zło-

żyła sprawozdanie, czy nie.

Niestety dla wydziałów KRS w całym kraju 

będzie to dużo więcej pracy, bo jeżeli przed-

siębiorca nie zgłosi tej wzmianki sam, to po 

roku od wejścia w życie ustawy KRS musi 

prowadzić postępowanie w celu przymu-

szenia spółki do złożenia wniosku o wpis 

tej wzmianki.

Jeżeli zostanie stworzone narzędzie w sys-

temie, to żywię nadzieję, że będzie można 

wyszukiwać spółki, które terminowo nie zło-

żyły sprawozdań finansowych. Oczywiście 

kierownikowi sekretariatu KRS bardzo ułatwi 

to pracę, bo będzie wiadomo, które akta reje-

strowe przedłożyć sędziom i referendarzom 

do postępowań przymuszających.

Jednak nowe obowiązki nie dotyczą tylko 
tych, którzy prowadzą pełne księgi, lecz 
także tych, którzy tego nie będą robić...

Spółki jawne i partnerskie – jeżeli nie prze-

kroczyły przychodu 1,2 mln euro za dany rok 

obrotowy i nie prowadzą rachunkowości – do 

30 czerwca 2015 r. będą musiały złożyć do 

sądu rejestrowego oświadczenia o braku obo-

wiązku sporządzenia i złożenia sprawozda-

nia finansowego. Wzmianka ta będzie wpisy-

wana do KRS. Wpis tej wzmianki będzie bez 

opłat, postanowienie nie będzie doręczane 

wnioskodawcy. 

Rozmawiała 

Agnieszka Pokojska

ARKADIUSZ OPAlA

sędzia Sądu Okręgowego w Zielonej Górze

Wygenerowano dnia 2015-02-20 dla loginu: johnprctorbob@gmail.com

                               3 / 4

background image

 

EwidEncja 

D4

Dziennik  Gazeta  Prawna,  2  lutego  2015  nr  21  (3914) 

 

gazetaprawna.pl

W 2014 r. zakończyło się postępowanie upa-

dłościowe wobec naszego zagranicznego kon-

trahenta. Dokumentację otrzymaliśmy jed-

nak dopiero w 2015 r. Kiedy możemy ująć 

odpisy aktualizacyjne od należności jako 

koszty w księgach naszej spółki akcyjnej? 

Czy będzie to miało skutki dla odroczonego 

podatku dochodowego?

Karolina Pawlak 
specjalistka z zakresu rachunkowości

Zasady dokonywania odpisów aktualizacyj-

nych wynikają przede wszystkim z art. 35b 

ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości. 

Przepis ten wskazuje, że zawsze wtedy, gdy 

istnieje prawdopodobieństwo nieodzyskania 

całości lub części należności, należy dokonać 

odpisu z tytułu utraty wartości. Prawo bi-

lansowe nie uzależnia dokonania odpisu od 

posiadania dokumentacji czy innych z góry 

określonych dowodów. Ważne jest, aby jed-

nostka była w stanie w sposób wiarygodny, 

adekwatny do sytuacji wykazać wartość i oko-

liczności dokonania odpisu zmniejszającego 

wartość należności. W sytuacji wskazanej 

w pytaniu może to być np. potwierdzenie 

w języku obcym, że prowadzony jest proces 

upadłościowy kontrahenta, analiza sytuacji 

finansowej tego podmiotu, z których wynika, 

iż spółka akcyjna nie odzyska należności itp.

Odpisy aktualizacyjne należności z tytułu 

dostaw i usług ujmuje się zgodnie z art. 35b 

ust 2 i 3 ustawy o rachunkowości jako ob-

ciążenie pozostałych kosztów operacyjnych, 

a odpisy od odsetek jako koszty finansowe. 

Jeśli należność będzie nieściągalna, należy 

dokonać jej wyłączenia w korespondencji 

z kontem odpisów, jeśli były one uprzednio 

dokonane. Jeśli nie dokonywano odpisów, 

wyłączenia nieściągalnej należności dokonu-

je się w korespondencji z kontem Pozostałe 

koszty operacyjne (kwota główna) i Koszty 

finansowe (odsetki).

Istnieje także możliwość zaliczenia odpi-

su aktualizacyjnego do kosztów uzyskania 

przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy 

z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od 

osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze 

zm.). Konstrukcja przepisu dotyczącego kosz-

tów uzyskania przychodów daje podatnikowi 

możliwość odliczenia dla celów podatkowych 

kosztów niewymienionych w art. 16 ust. 1 

ustawy o CIT, pod warunkiem że wykaże ich 

bezpośredni bądź pośredni związek z prowa-

dzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub 

może mieć wpływ na wielkość osiągniętego 

przychodu. 

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 26a ustawy o CIT 

nie  uważa  się  za  koszty  uzyskania  przy-

chodów odpisów aktualizujących, z tym, że 

kosztem uzyskania przychodów są odpisy 

aktualizujące wartość należności, określone 

w ustawie o rachunkowości, od tej części na-

leżności, która była uprzednio zaliczona na 

podstawie art. 12 ust. 3 do przychodów należ-

nych, a ich nieściągalność została uprawdo-

podobniona na podstawie ust. 2a pkt 1. 

Co do zasady, ustawodawca wyłącza zatem 

odpisy aktualizujące z kategorii kosztów po-

datkowych. Ale wyjątkiem są odpisy spełnia-

jące łącznie następujące warunki: 

 

dotyczą należności bądź jej części uprzed-

nio zaliczonej do przychodów należnych, 

na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o CIT,

 

nieściągalność należności została upraw-

dopodobniona zgodnie z art. 16 ust. 2a pkt 

1 ustawy o CIT,

 

wierzytelność, której odpis dotyczy, nie 

uległa przedawnieniu (art. 16 ust. 1 pkt 20 

ustawy o CIT). 

Z kolei przepis art. 16 ust. 2a pkt 1 ustawy 

o CIT stanowi, że nieściągalność wierzytelno-

ści uznaje się za uprawdopodobnioną w przy-

padku określonym w ust. 1 pkt 26a, jeżeli:

a) dłużnik zmarł, został wykreślony z ewi-

dencji działalności gospodarczej, postawiony 

w stan likwidacji lub została ogłoszona jego 

upadłość obejmująca likwidację majątku albo

b) zostało wszczęte postępowanie upa-

dłościowe z możliwością zawarcia układu 

w rozumieniu przepisów prawa upadło-

ściowego i naprawczego lub na wniosek 

dłużnika zostało wszczęte postępowanie 

ugodowe w rozumieniu przepisów o re-

strukturyzacji finansowej przedsiębiorstw 

i banków, albo

c) wierzytelność została potwierdzona pra-

womocnym orzeczeniem sądu i skierowana 

na drogę postępowania egzekucyjnego albo

d) wierzytelność jest kwestionowana przez 

dłużnika na drodze powództwa sądowego. 

Należy dodać, że prawidłowe ujęcie od-

pisów aktualizujących wartość należności 

w księgach rachunkowych jest niezbędne 

w celu zaliczenia ich w momencie upraw-

dopodobnienia do kosztów uzyskania przy-

chodów. Koszt podatkowy nie wystąpi w sy-

tuacji uprawdopodobnienia nieściągalności 

należności, jeżeli nie został dokonany odpis 

aktualizujący tę należność. Kosztem tym jest 

bowiem odpis aktualizujący, a nie wierzy-

telność czy należność, której nieściągalność 

została uprawdopodobniona. 

Wskazać należy, że na gruncie art. 16 

ust. 2a pkt 1 ustawy o CIT decyzja zagra-

nicznego sądu o otwarciu procesu upadło-

ści wobec kontrahentów spółki stanowi 

wystarczającą przesłankę do uznania nie-

ściągalności tych wierzytelności za upraw-

dopodobnione. Nie ma bowiem znacze-

nia, czy decyzja ta została wydana przez 

sąd polski, czy zagraniczny. Spółka jednak 

dla celów dowodowych powinna dyspono-

wać oryginalnym dokumentem wydanym 

przez właściwy sąd, przetłumaczonym na 

język polski. 

A zatem odpis aktualizujący wartość wie-

rzytelności może zostać zaliczony do kosz-

tów uzyskania przychodów w dacie łącznego 

spełnienia następujących warunków: 

 

dokonania odpisu aktualizującego war-

tość należności (w ujęciu rachunkowym),

 

udokumentowania  prawdopodobień-

stwa nieściągalności wierzytelności (nie-

przedawnionej, uprzednio zaliczonej do 

przychodów należnych). 

Gdy warunki te zostaną spełnione w róż-

nych latach podatkowych, zaliczenie należ-

ności do kosztów uzyskania przychodów bę-

dzie możliwe w roku podatkowym, w którym 

spełniony zostanie drugi z warunków. 

Potwierdzają to m.in. interpretacja indywi-

dualna dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu 

z 1 października 2014 r. nr ILPB3/423-315/14-2/

EK czy interpretacja indywidualna z 5 stycznia 

2011 r. wydana przez dyrektora Izby Skarbowej 

w Katowicach (nr IBPBI/2/423-1314/10/CzP).

W przypadku spółek akcyjnych (które 

obowiązkowo muszą poddać swoje spra-

wozdania badaniu przez biegłego rewiden-

ta) rozbieżność w czasie uznania kosztów 

w rachunkowości i CIT powoduje koniecz-

ność rozpoznania odroczonego podatku 

dochodowego.

Wartość księgowa należności po dokonaniu 

odpisu aktualizującego w 2014 roku będzie 

niższa niż wartość podatkowa tego aktywa. 

Odpis aktualizujący będzie uznany za koszt 

podatkowy dopiero w przyszłości. Powstanie 

zatem ujemna różnica przejściowa i należy 

ująć aktywa z tytułu odroczonego podatku 

dochodowego w korespondencji z kontem 

obciążeń wyniku finansowego.  

 

Podstawa prawna 

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U 

z 2013 r. poz. 330 ze zm.).

Firma  dokonuje  wypłaty  wynagrodzeń 

10. dnia następnego miesiąca kalendarzo-

wego zgodnie z zapisem w regulaminie wy-

nagradzania. Za grudzień 2014 r. zapłaciła 

pracownikom 10 stycznia 2015 r. W księgach 

którego roku należy ująć koszty z tytułu wy-

nagrodzeń należnych za grudzień 2014 r., 

lecz wypłaconych w styczniu 2015 r.?

Halina Zabrocka 
specjalistka z zakresu rachunkowości

Terminowo wypłacane wynagrodzenia pra-

codawcy mogą zaliczyć w ciężar kosztów 

podatkowych już w miesiącu, za który są 

należne. Wypłata lub postawienie do dys-

pozycji pracownika tych należności muszą 

nastąpić w terminie wynikającym z prze-

pisów prawa pracy, umowy lub innego sto-

sunku prawnego łączącego obie strony.

Również składki na ubezpieczenia spo-

łeczne, w części finansowanej przez płat-

nika składek, składki na Fundusz Pracy 

oraz Fundusz Gwarantowanych Świad-

czeń Pracowniczych są kosztem podatko-

wym w miesiącu, za który są należne, pod 

warunkiem że składki zostaną opłacone:

1) z tytułu należności wypłacanych lub 

postawionych do dyspozycji w miesiącu, 

za który są należne – w terminie wyni-

kającym z odrębnych przepisów,

2) z tytułu należności wypłacanych lub 

postawionych do dyspozycji w miesią-

cu następnym, w terminie wynikającym 

z przepisów prawa pracy, umowy lub in-

nego stosunku prawnego łączącego strony 

– nie później niż do 15. dnia tego miesiąca.

Pierwszą zasadę stosują pracodawcy, 

którzy wynagrodzenia ze stosunku pra-

cy wypłacają w miesiącu, za który są one 

należne (np. w ostatnim dniu miesiąca 

którego dotyczą). Drugą ci, którzy wypła-

cają wynagrodzenia ze stosunku pracy po 

zakończeniu miesiąca.

Gdy wynagrodzenia za dany miesiąc 

terminowo są wypłacane (postawione do 

dyspozycji) w miesiącu następującym po 

miesiącu, za który są należne, możliwość 

memoriałowego rozliczenia składek ZUS 

(w części finansowanej przez pracodawcę) 

w kosztach podatkowych jest uzależnio-

na od tego, czy zostaną zapłacone o mie-

siąc wcześniej, niż przewiduje to ustawa 

z 13 października 1998 r. o systemie ubez-

pieczeń społecznych (nie później niż do 

15. dnia tego miesiąca).

Wynagrodzenia należne za grudzień 

2014 r. wypłacone w styczniu 2015 r. wy-

kazuje się w pasywach bilansu w pozycji 

B.III.2 lit. h „Zobowiązania krótkotermi-

nowe wobec pozostałych jednostek z ty-

tułu wynagrodzeń”.

Składki ZUS – zarówno obciążające pra-

codawcę, jak i pracowników – oraz zaliczki 

na podatek dochodowy naliczone od wy-

nagrodzeń za grudzień 2014 r. wypłaca-

nych w styczniu 2015 r. nie stanowią na 

dzień bilansowy wymagalnych prawnie 

zobowiązań. Mają charakter przyszłych 

zobowiązań, dlatego wykazuje się je w pa-

sywach bilansu w pozycji B.I.3. „Pozosta-

łe rezerwy krótkoterminowe”. Niemniej 

jednak, jeśli nie zniekształca to obrazu 

sytuacji finansowej jednostki, a przyjęta 

zasada będzie stosowana przez jednost-

kę w sposób ciągły, to zobowiązania ta-

kie można wykazać w pasywach bilansu 

w pozycji B.III.2. lit. g „Zobowiązania krót-

koterminowe wobec pozostałych jedno-

stek z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń 

i innych świadczeń”. 

 

Podstawa prawna 

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. 

z 2013 r. poz. 330 ze zm.). 

Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń 

społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.).

Odpis może zostać zaliczony do kosztów uzyskania 

przychodów w dacie łącznego spełnienia dwóch warunków

Jak ująć wartość wynagrodzenia wypłaconego  

w następnym roku

PrZyKłaD

Dokumentacja w 2015 roku 

W 2014 r. rozpoczęło się postępowanie upadłościowe wobec zagranicznego kontrahenta, który 
winny był spółce ABC SA 45 000 zł, w tym 3500 zł naliczonych odsetek. Dokumentację przetłuma-
czoną na język polski spółka otrzyma w 2015 r. Na 31 grudnia 2014 r. należy dokonać następujących 
księgowań:

 

Pozostałe 

Odpisy  

 

koszty operacyjne 

aktualizujące należności 

Koszty finansowe

 

1) 41 500 

 

 

41 500 (1 

2) 3500 

 

 

 

 

3500 (2 

 

 

 

 

 aktywa z tytułu odroczonego  

Obciążenia wyniku finansowego

 

podatku dochodowego 

– odroczony podatek dochodowy

 

3) 7885 

 

 

7885 (3

 

 

 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. Odpis z tytułu utraty wartości kwoty głównej w kwocie 41 500 zł: strona Wn konta Pozostałe koszty 
operacyjne, strona Ma konta Odpisy aktualizujące należności,
2. Odpis z tytułu utraty wartości odsetek w kwocie 3500 zł: strona Wn konta Koszty finansowe, strona 
Ma konta Odpisy aktualizujące należności;
3. Ujęcie aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego WK należności 0 zł. Wartość podatko-
wa 41 500 zł, zatem różnica przejściowa to 41 500 zł. Aktywa z tytułu odroczonego podatku wyniosą 
7885 zł (19 proc. z 41 500 zł): strona Wn konta Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, 
strona Ma konta Obciążenia wyniku finansowego – odroczony podatek dochodowy.

PrZyKłaD

Zgodnie z regulaminem

Spółka wypłaca wynagrodzenia zgodnie z zapisem w regulaminie wynagradzania, tj. do 10. dnia 
następnego miesiąca. Wynagrodzenia za grudzień 2014 r. zostały wypłacone w terminie, 10 stycz-
nia 2015 r. W tym przypadku wartość wynagrodzeń będzie kosztem zarówno w rachunkowości, jak 
i w podatku dochodowym za 2014 r. Należy je ująć:

n

 Wn konto Wynagrodzenia – koszty stanowiące KUP,

n

 Ma konto Rozrachunki z pracownikami z tytułu wynagrodzeń.

Składki ZUS obciążające pracodawcę w księgach rachunkowych będą stanowiły koszt 2014 r. 
Natomiast podatkowo będą mogły być uznane za koszt 2014 r., jeśli zostały przekazane na konta 
ZUS do 15 stycznia 2015 r. W przeciwnym wypadku będą już stanowiły koszty uzyskania przycho-
dów 2015 r.

EwidEncja 

D4

Dziennik  Gazeta  Prawna,  2  lutego  2015  nr  21  (3914) 

gazetaprawna.pl

W 2014 r. zakończyło się postępowanie upa-

dłościowe wobec naszego zagranicznego kon-

trahenta. Dokumentację otrzymaliśmy jed-

nak dopiero w 2015 r. Kiedy możemy ująć 

odpisy aktualizacyjne od należności jako 

koszty w księgach naszej spółki akcyjnej? 

Czy będzie to miało skutki dla odroczonego 

podatku dochodowego?

Karolina Pawlak
specjalistka z zakresu rachunkowości

Zasady dokonywania odpisów aktualizacyj-

nych wynikają przede wszystkim z art. 35b 

ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości. 

Przepis ten wskazuje, że zawsze wtedy, gdy 

istnieje prawdopodobieństwo nieodzyskania 

całości lub części należności, należy dokonać 

odpisu z tytułu utraty wartości. Prawo bi-

lansowe nie uzależnia dokonania odpisu od 

posiadania dokumentacji czy innych z góry 

określonych dowodów. Ważne jest, aby jed-

nostka była w stanie w sposób wiarygodny, 

adekwatny do sytuacji wykazać wartość i oko-

liczności dokonania odpisu zmniejszającego 

wartość należności. W sytuacji wskazanej 

w pytaniu może to być np. potwierdzenie 

w języku obcym, że prowadzony jest proces 

upadłościowy kontrahenta, analiza sytuacji 

finansowej tego podmiotu, z których wynika, 

iż spółka akcyjna nie odzyska należności itp.

Odpisy aktualizacyjne należności z tytułu 

dostaw i usług ujmuje się zgodnie z art. 35b 

ust 2 i 3 ustawy o rachunkowości jako ob-

ciążenie pozostałych kosztów operacyjnych, 

a odpisy od odsetek jako koszty finansowe. 

Jeśli należność będzie nieściągalna, należy 

dokonać jej wyłączenia w korespondencji 

z kontem odpisów, jeśli były one uprzednio 

dokonane. Jeśli nie dokonywano odpisów, 

wyłączenia nieściągalnej należności dokonu-

je się w korespondencji z kontem Pozostałe 

koszty operacyjne (kwota główna) i Koszty 

finansowe (odsetki).

Istnieje także możliwość zaliczenia odpi-

su aktualizacyjnego do kosztów uzyskania 

przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy 

z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od 

osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze 

zm.). Konstrukcja przepisu dotyczącego kosz-

tów uzyskania przychodów daje podatnikowi 

możliwość odliczenia dla celów podatkowych 

kosztów niewymienionych w art. 16 ust. 1 

ustawy o CIT, pod warunkiem że wykaże ich 

bezpośredni bądź pośredni związek z prowa-

dzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub 

może mieć wpływ na wielkość osiągniętego 

przychodu. 

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 26a ustawy o CIT 

nie  uważa  się  za  koszty  uzyskania  przy-

chodów odpisów aktualizujących, z tym, że 

kosztem uzyskania przychodów są odpisy 

aktualizujące wartość należności, określone 

w ustawie o rachunkowości, od tej części na-

leżności, która była uprzednio zaliczona na 

podstawie art. 12 ust. 3 do przychodów należ-

nych, a ich nieściągalność została uprawdo-

podobniona na podstawie ust. 2a pkt 1. 

Co do zasady, ustawodawca wyłącza zatem 

odpisy aktualizujące z kategorii kosztów po-

datkowych. Ale wyjątkiem są odpisy spełnia-

jące łącznie następujące warunki: 

dotyczą należności bądź jej części uprzed-

nio zaliczonej do przychodów należnych, 

na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o CIT,

nieściągalność należności została upraw-

dopodobniona zgodnie z art. 16 ust. 2a pkt 

1 ustawy o CIT,

wierzytelność, której odpis dotyczy, nie 

uległa przedawnieniu (art. 16 ust. 1 pkt 20 

ustawy o CIT). 

Z kolei przepis art. 16 ust. 2a pkt 1 ustawy 

o CIT stanowi, że nieściągalność wierzytelno-

ści uznaje się za uprawdopodobnioną w przy-

padku określonym w ust. 1 pkt 26a, jeżeli:

a) dłużnik zmarł, został wykreślony z ewi-

dencji działalności gospodarczej, postawiony 

w stan likwidacji lub została ogłoszona jego 

upadłość obejmująca likwidację majątku albo

b) zostało wszczęte postępowanie upa-

dłościowe z możliwością zawarcia układu 

w rozumieniu przepisów prawa upadło-

ściowego i naprawczego lub na wniosek 

dłużnika zostało wszczęte postępowanie 

ugodowe w rozumieniu przepisów o re-

strukturyzacji finansowej przedsiębiorstw 

i banków, albo

c) wierzytelność została potwierdzona pra-

womocnym orzeczeniem sądu i skierowana 

na drogę postępowania egzekucyjnego albo

d) wierzytelność jest kwestionowana przez 

dłużnika na drodze powództwa sądowego. 

Należy dodać, że prawidłowe ujęcie od-

pisów aktualizujących wartość należności 

w księgach rachunkowych jest niezbędne 

w celu zaliczenia ich w momencie upraw-

dopodobnienia do kosztów uzyskania przy-

chodów. Koszt podatkowy nie wystąpi w sy-

tuacji uprawdopodobnienia nieściągalności 

należności, jeżeli nie został dokonany odpis 

aktualizujący tę należność. Kosztem tym jest 

bowiem odpis aktualizujący, a nie wierzy-

telność czy należność, której nieściągalność 

została uprawdopodobniona. 

Wskazać należy, że na gruncie art. 16 

ust. 2a pkt 1 ustawy o CIT decyzja zagra-

nicznego sądu o otwarciu procesu upadło-

ści wobec kontrahentów spółki stanowi 

wystarczającą przesłankę do uznania nie-

ściągalności tych wierzytelności za upraw-

dopodobnione. Nie ma bowiem znacze-

nia, czy decyzja ta została wydana przez 

sąd polski, czy zagraniczny. Spółka jednak 

dla celów dowodowych powinna dyspono-

wać oryginalnym dokumentem wydanym 

przez właściwy sąd, przetłumaczonym na 

język polski. 

A zatem odpis aktualizujący wartość wie-

rzytelności może zostać zaliczony do kosz-

tów uzyskania przychodów w dacie łącznego 

spełnienia następujących warunków: 

dokonania odpisu aktualizującego war-

tość należności (w ujęciu rachunkowym),

udokumentowania  prawdopodobień-

stwa nieściągalności wierzytelności (nie-

przedawnionej, uprzednio zaliczonej do 

przychodów należnych). 

Gdy warunki te zostaną spełnione w róż-

nych latach podatkowych, zaliczenie należ-

ności do kosztów uzyskania przychodów bę-

dzie możliwe w roku podatkowym, w którym 

spełniony zostanie drugi z warunków. 

Potwierdzają to m.in. interpretacja indywi-

dualna dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu 

z 1 października 2014 r. nr ILPB3/423-315/14-2/

EK czy interpretacja indywidualna z 5 stycznia 

2011 r. wydana przez dyrektora Izby Skarbowej 

w Katowicach (nr IBPBI/2/423-1314/10/CzP).

W przypadku spółek akcyjnych (które 

obowiązkowo muszą poddać swoje spra-

wozdania badaniu przez biegłego rewiden-

ta) rozbieżność w czasie uznania kosztów 

w rachunkowości i CIT powoduje koniecz-

ność rozpoznania odroczonego podatku 

dochodowego.

Wartość księgowa należności po dokonaniu 

odpisu aktualizującego w 2014 roku będzie 

niższa niż wartość podatkowa tego aktywa. 

Odpis aktualizujący będzie uznany za koszt 

podatkowy dopiero w przyszłości. Powstanie 

zatem ujemna różnica przejściowa i należy 

ująć aktywa z tytułu odroczonego podatku 

dochodowego w korespondencji z kontem 

obciążeń wyniku finansowego. 

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U 

z 2013 r. poz. 330 ze zm.).

Firma  dokonuje  wypłaty  wynagrodzeń 

10. dnia następnego miesiąca kalendarzo-

wego zgodnie z zapisem w regulaminie wy-

nagradzania. Za grudzień 2014 r. zapłaciła 

pracownikom 10 stycznia 2015 r. W księgach 

którego roku należy ująć koszty z tytułu wy-

nagrodzeń należnych za grudzień 2014 r., 

lecz wypłaconych w styczniu 2015 r.?

Halina Zabrocka
specjalistka z zakresu rachunkowości

Terminowo wypłacane wynagrodzenia pra-

codawcy mogą zaliczyć w ciężar kosztów 

podatkowych już w miesiącu, za który są 

należne. Wypłata lub postawienie do dys-

pozycji pracownika tych należności muszą 

nastąpić w terminie wynikającym z prze-

pisów prawa pracy, umowy lub innego sto-

sunku prawnego łączącego obie strony.

Również składki na ubezpieczenia spo-

łeczne, w części finansowanej przez płat-

nika składek, składki na Fundusz Pracy 

oraz Fundusz Gwarantowanych Świad-

czeń Pracowniczych są kosztem podatko-

wym w miesiącu, za który są należne, pod 

warunkiem że składki zostaną opłacone:

1) z tytułu należności wypłacanych lub 

postawionych do dyspozycji w miesiącu, 

za który są należne – w terminie wyni-

kającym z odrębnych przepisów,

2) z tytułu należności wypłacanych lub 

postawionych do dyspozycji w miesią-

cu następnym, w terminie wynikającym 

z przepisów prawa pracy, umowy lub in-

nego stosunku prawnego łączącego strony 

– nie później niż do 15. dnia tego miesiąca.

Pierwszą zasadę stosują pracodawcy, 

którzy wynagrodzenia ze stosunku pra-

cy wypłacają w miesiącu, za który są one 

należne (np. w ostatnim dniu miesiąca 

którego dotyczą). Drugą ci, którzy wypła-

cają wynagrodzenia ze stosunku pracy po 

zakończeniu miesiąca.

Gdy wynagrodzenia za dany miesiąc 

terminowo są wypłacane (postawione do 

dyspozycji) w miesiącu następującym po 

miesiącu, za który są należne, możliwość 

memoriałowego rozliczenia składek ZUS 

(w części finansowanej przez pracodawcę) 

w kosztach podatkowych jest uzależnio-

na od tego, czy zostaną zapłacone o mie-

siąc wcześniej, niż przewiduje to ustawa 

z 13 października 1998 r. o systemie ubez-

pieczeń społecznych (nie później niż do 

15. dnia tego miesiąca).

Wynagrodzenia należne za grudzień 

2014 r. wypłacone w styczniu 2015 r. wy-

kazuje się w pasywach bilansu w pozycji 

B.III.2 lit. h „Zobowiązania krótkotermi-

nowe wobec pozostałych jednostek z ty-

tułu wynagrodzeń”.

Składki ZUS – zarówno obciążające pra-

codawcę, jak i pracowników – oraz zaliczki 

na podatek dochodowy naliczone od wy-

nagrodzeń za grudzień 2014 r. wypłaca-

nych w styczniu 2015 r. nie stanowią na 

dzień bilansowy wymagalnych prawnie 

zobowiązań. Mają charakter przyszłych 

zobowiązań, dlatego wykazuje się je w pa-

sywach bilansu w pozycji B.I.3. „Pozosta-

łe rezerwy krótkoterminowe”. Niemniej 

jednak, jeśli nie zniekształca to obrazu 

sytuacji finansowej jednostki, a przyjęta 

zasada będzie stosowana przez jednost-

kę w sposób ciągły, to zobowiązania ta-

kie można wykazać w pasywach bilansu 

w pozycji B.III.2. lit. g „Zobowiązania krót-

koterminowe wobec pozostałych jedno-

stek z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń 

i innych świadczeń”.

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. 

z 2013 r. poz. 330 ze zm.).

Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń 

społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.).

Odpis może zostać zaliczony do kosztów uzyskania 

przychodów w dacie łącznego spełnienia dwóch warunków

Jak ująć wartość wynagrodzenia wypłaconego 

w następnym roku

PrZyKłaD

Dokumentacja w 2015 roku 

W 2014 r. rozpoczęło się postępowanie upadłościowe wobec zagranicznego kontrahenta, który 
winny był spółce ABC SA 45 000 zł, w tym 3500 zł naliczonych odsetek. Dokumentację przetłuma-
czoną na język polski spółka otrzyma w 2015 r. Na 31 grudnia 2014 r. należy dokonać następujących 
księgowań:

Pozostałe

Odpisy 

koszty operacyjne

aktualizujące należności

Koszty finansowe

1) 41 500 

 

41 500 (1

2) 3500

3500 (2

 

 

 aktywa z tytułu odroczonego 

Obciążenia wyniku finansowego

podatku dochodowego

– odroczony podatek dochodowy

3) 7885 

 

7885 (3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. Odpis z tytułu utraty wartości kwoty głównej w kwocie 41 500 zł: strona Wn konta Pozostałe koszty 
operacyjne, strona Ma konta Odpisy aktualizujące należności,
2. Odpis z tytułu utraty wartości odsetek w kwocie 3500 zł: strona Wn konta Koszty finansowe, strona 
Ma konta Odpisy aktualizujące należności;
3. Ujęcie aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego WK należności 0 zł. Wartość podatko-
wa 41 500 zł, zatem różnica przejściowa to 41 500 zł. Aktywa z tytułu odroczonego podatku wyniosą 
7885 zł (19 proc. z 41 500 zł): strona Wn konta Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, 
strona Ma konta Obciążenia wyniku finansowego – odroczony podatek dochodowy.

PrZyKłaD

Zgodnie z regulaminem

Spółka wypłaca wynagrodzenia zgodnie z zapisem w regulaminie wynagradzania, tj. do 10. dnia 
następnego miesiąca. Wynagrodzenia za grudzień 2014 r. zostały wypłacone w terminie, 10 stycz-
nia 2015 r. W tym przypadku wartość wynagrodzeń będzie kosztem zarówno w rachunkowości, jak 
i w podatku dochodowym za 2014 r. Należy je ująć:

n

 Wn konto Wynagrodzenia – koszty stanowiące KUP,

n

 Ma konto Rozrachunki z pracownikami z tytułu wynagrodzeń.

Składki ZUS obciążające pracodawcę w księgach rachunkowych będą stanowiły koszt 2014 r. 
Natomiast podatkowo będą mogły być uznane za koszt 2014 r., jeśli zostały przekazane na konta 
ZUS do 15 stycznia 2015 r. W przeciwnym wypadku będą już stanowiły koszty uzyskania przycho-
dów 2015 r.

Wygenerowano dnia 2015-02-20 dla loginu: johnprctorbob@gmail.com

                               4 / 4