wytyczne_dla_liniowych

1. ZAŁO

ENIA

Przepisy gry (przepis 27.2) reguluj

funkcjonowanie s

dziów liniowych, ich miejsce i

ich obowi

zki. Ponadto przepis 28.2 przedstawia stosowan

przez nich sygnalizacj

chor

giewkami jak pokazano na Rysunku 12 przepisów gry.

2. USYTUOWANIE S

DZIÓW LINIOWYCH

PRZED MECZEM

dziowie liniowi musz

stawi

co najmniej godzin

przed meczem na obiekcie,

w którym rozgrywane s

zawody, a przy stoliku sekretarza co najmniej 30 minut

przed rozpocz

ciem meczu.

Przed rozpocz

ciem meczu ka

dy s

dzia liniowy zajmuje miejsce przy

jednym z czterech rogów boiska, oznaczonych na rysunku L1 – L2 – L3 – L4. Je

eli

jest dwóch s

dziów liniowych zajmuj

oni miejsca odpowiednio L1 i L3.

PODCZAS MECZU

dziowie liniowi stoj

w wolnej strefie, w odległo

ci od 1 do 3 m od ka

dego

naro

nika boiska, na umownym przedłu

eniu linii, któr

obserwuj

•

L1 - stoi po prawej stronie s

dziego pierwszego (R1) i kontroluje lini

boczn

;

•

L2 - stoi po lewej stronie s

dziego drugiego (R2) i kontroluje lini

cowa

i zawodników zagrywaj

cych;

•

L3 - stoi po prawej stronie s

dziego i drugiego kontroluje lini

boczn

;

•

L4 - stoi po lewej stronie s

dziego pierwszego i kontroluje lini

cow

i zawodników zagrywaj

cych.

eli w obsadzie jest tylko dwóch s

dziów liniowych, stoj

oni przy rogach boiska po

prawej stronie ka

dego z s

dziów (pierwszego i drugiego), po przek

tnej w

odległo

ci 1 do 2 m od rogu boiska i ka

dy z nich obserwuje lini

cow

i lini

boczn

po swojej stronie.

Takie ustawienie jest zachowywane przez cały mecz.

PO MECZU

dziowie liniowi nie ustawiaj

przy stanowisku s

dziego pierwszego wraz z

dziami prowadz

cymi, powinni oni bezpo

rednio podej

ść

do stolika sekretarza.

Podczas zawodów krajowych s

dziowie liniowi podchodz

do stanowiska s

dziego

pierwszego i uczestnicz

w ceremoniale zako

czenia meczu, a nast

pnie podchodz

do stolika sekretarza w celu podpisania protokołu.

3. OBOWI

ZKI

dziowie liniowi współpracuj

z s

dzi

pierwszym, któremu przekazuj

informacje

dotycz

ce bł

dów le

Ŝą

cych w zakresie ich kompetencji (przepis 27.2).

dzia pierwszy mo

e wykorzystywa

informacje przekazane przez s

dziów

liniowych do podejmowania decyzji o bł

dach.

Oficjalna sygnalizacja musi by

pewna i czytelna. S

dziowie liniowi musz

zapewni

by ich sygnalizacja została zauwa

ona przez s

dziego pierwszego, który w

przypadku w

tpliwo

ci mo

e poprosi

o powtórzenie sygnalizacji.

Gdy s

dzia pierwszy nie zgadza si

z sygnalizacj

dziego liniowego mo

zdecydowa

inaczej, wówczas s

dziemu liniowemu nie wolno nadal upiera

przy

swojej decyzji lecz spokojnie musi zaprzesta

sygnalizacji bez eksponowania ró

nicy

zda

i przyj

ąć

pozycj

neutraln

Gdy s

dziowie liniowi podejm

sprzeczne ze sob

decyzje, s

dzia pierwszy ma

prawo podj

ąć

ostateczn

decyzj

dziowie liniowi posługuj

jednolitymi chor

giewkami o wymiarze 40 cm x 40 cm

i kolorze kontrastuj

cym z kolorem boiska, za pomoc

których sygnalizuj

sytuacje:

a) piłka w boisku (sygnalizacja 1)

Gdy piłka dotyka powierzchni boiska, wł

czaj

c w to linie

ograniczaj

ce boisko.

Sygnalizacja musi by

wykonana przez s

dziego

liniowego, który jest odpowiedzialny za lini

Ŝą

najbli

ej miejsca upadku piłki na podłog

. Je

li piłka

spada dokładnie w naro

nik boiska, utworzony przez

lini

boczn

i lini

cow

, sygnalizacja musi by

wykonana przez s

dziego liniowego stoj

cego najbli

tego naro

nika.

b) piłka autowa (sygnalizacja 2)

Gdy piłka dotyka podło

a całkowicie poza liniami

ograniczaj

cymi boisko, ale w pobli

u linii.

Sygnalizacja musi by

wykonana przez s

dziego

liniowego, który obserwuje lini

Ŝą

najbli

ej miejsca

upadku piłki na podłog

c) piłka dotkni

ta (sygnalizacja 3)

Gdy piłka została dotkni

ta przez zawodnika blokuj

cego

lub innego zawodnika zespołu odbieraj

cego, a

nast

pnie upadła na podło

e poza liniami ograniczaj

cymi boisko po stronie

zespołu, który dotkn

ł piłk

Sygnalizacja musi by

wykonana przez s

dziego liniowego, który obserwuje

lini

Ŝą

najbli

ej miejsca upadku piłki na podło

Gdy blok dotkn

ł piłk

, która nast

pnie upadła poza boiskiem po stronie bloku,

dotkni

cie piłki sygnalizuje s

dzia liniowy, który jest ustawiony po stronie

zespołu blokuj

cego.

d) piłka poza przestrzeni

przej

cia (sygnalizacja 4)

1) Gdy piłka, lec

ca w kierunku boiska

przeciwnika,

przekracza

pionow

płaszczyzn

siatki poza przestrzeni

przej

cia albo, gdy piłka dotyka antenki, linki,

słupka lub siatki poza ta

mami bocznymi.

2) Gdy po przej

ciu pionowej płaszczyzny siatki

całkowicie lub cz

ęś

ciowo przez przestrze

zewn

trzn

, piłka lec

ca w kierunku wolnej

strefy przeciwnika upada na podłog

lub zawodnik tego samego zespołu nie

cofnie piłki w sposób wła

ciwy, czyli całkowicie lub cz

ęś

ciowo poza

przestrzeni

przej

cia po tej samej stronie boiska.

3) Gdy piłka dotknie przedmiotu poza boiskiem, sufitu lub osoby nie

uczestnicz

cej w grze.

Bł

d powinien sygnalizowa

dzia liniowy obserwuj

cy lini

boczn

, przy

której miała miejsce omówiona akcja.

e) bł

d stóp zawodnika zagrywaj

cego (sygnalizacja 4)

Gdy zawodnik zagrywaj

cy, w momencie uderzenia piłki lub podczas odbicia

przy zagrywce z wyskoku, dotyka boiska (linii ko

cowej, która jest integraln

ęś

boiska) lub dotyka podło

Ŝą

poza liniami ograniczaj

cymi pole

zagrywki.

Sygnalizacja musi by

wykonana przez s

dziego liniowego, który obserwuje

odpowiedni

lini

f) zawodnik poza boiskiem w momencie zagrywki (sygnalizacja 4)

Gdy którykolwiek z graj

cych zawodników obu zespołów (poza zagrywaj

cym)

wykracza poza swoje boisko w momencie wykonania zagrywki.

Bł

d powinien sygnalizowa

dzia liniowy odpowiadaj

cy za dan

lini

wskazuj

c na obserwowan

lini

, przy której nast

pił bł

Nale

y podkre

e bł

d ma miejsce gdy, nawet tylko cz

ęść

stopy dotyka

powierzchni poza liniami ograniczaj

cymi boisko.

g) ocena niemo

liwa (sygnalizacja 5)

Gdy s

dzia liniowy nie jest w stanie oceni

bł

du,

który le

y w jego kompetencjach.

Sygnalizacja musi by

wykonana przez s

dziego

liniowego bez opó

nienia, natychmiast gdy zda sobie

spraw

e zaistniałe wydarzenie mimo i

y w jego

kompetencjach, nie mo

e zosta

ocenione.

Ponadto do obowi

zków s

dziego liniowego nale

kontrolowanie ta

m bocznych i antenek. Na pocz

tku spotkania i ka

dego seta, a

tak

e podczas gry, s

dziowie liniowi musz

sprawdza

, czy ta

my boczne znajduj

dokładnie nad liniami bocznymi boiska oraz czy antenki s

wła

ciwie umocowane

na zewn

trznych kraw

dziach ta

m bocznych. Gdy s

jakie

nieprawidłowo

ci,

powinny by

natychmiast usuni

te.

4. TECHNIKA

Tak samo jak w przypadku s

dziów prowadz

cych, s

dziowie liniowi powinni przed

meczem przygotowa

, by osi

ąć

najwy

szy poziom koncentracji i odpowiedni

stan ducha w celu prawidłowego przeprowadzenia meczu.

Podczas meczu s

dziowie liniowi musz

sta

w pozycji, która umo

liwi prawidłow

ocen

wydarze

w zakresie ich kompetencji; je

li to konieczne s

dzia liniowy mo

zmienia

pozycj

. Je

li podczas zagrywki lub podczas akcji s

dzia liniowy

przeszkadza zawodnikowi, musi szybko i odpowiednio wcze

nie odsun

ąć

, by

unikn

ąć

przeszkadzania.

Pozycja ciała

W piłce siatkowej mo

emy wyró

trzy sytuacje, w których s

dziowie liniowi musza

przyjmowa

ró

ne pozycje: a) w czasie gry , b) w czasie przerw w grze, c) w czasie

pozostałych przerw, do których zalicza si

: przerwy mi

dzy setami, przerwy na

odpoczynek, przerwy na dokonanie zmiany zawodników, wyj

tkowe przerwy w grze.

a) podczas gry

Jest to najwa

niejsza faza działalno

ci s

dziego liniowego; jako

ść

dziowania

zale

y od koncentracji, umiej

tno

ci kierowania uwagi w kontrolowane miejsce

poprzez stosowanie małych odpowiednich ruchów.

Przed gwizdkiem s

dziego pierwszego zezwalaj

cym na wykonanie zagrywki s

dzia

liniowy powinien przyj

ąć

pozycj

neutraln

. Chor

giewka jest uło

ona wzdłu

jednej

z minimalnie rozstawionych nóg. Kiedy zabrzmi gwizdek na zagrywk

dy s

dzia

liniowy przybiera wła

ciw

pozycj

ciała, (w wykroku z lew

nog

z przodu), która

umo

liwia skoncentrowanie pełnej uwagi na wydarzeniach, które dotycz

pełnionych

obowi

zków:

•

dzia liniowy, który kontroluje lini

cow

zespołu zagrywaj

cego powinien

zweryfikowa

poprawno

ść

wykonania zagrywki, obserwuj

c uwa

nie pozycje

stóp na podłodze zawodnika zagrywaj

cego podczas wykonywania przez

niego zagrywki;

•

pozostali s

dziowie liniowi oceniaj

inne wydarzenia b

ce w ich

kompetencjach.

eby prawidłowo oceni

wydarzenia s

dzia liniowy musi najpierw pod

ąŜ

wzrokiem

za torem lotu piłki a nast

pnie przewidzie

miejsce jej l

dowania. To ułatwi dokonanie

wła

ciwej oceny: czy piłka jest w boisku, czy poza boiskiem, czy piłka jest poza

przestrzeni

przej

cia, czy dotkn

ła antenki).

Podczas akcji ka

dy s

dzia liniowy musi utrzymywa

pozycj

jak

zaj

ł podczas

zagrywki, ale je

li to konieczne powinien odrobin

zmieni

i ustawi

tak, aby

jak najlepiej oceni

sytuacj

, szczególnie w przypadku ewentualnych dotkni

ęć

piłki

przez blokuj

cych. W przypadku gdy jest dwóch s

dziów liniowych, którzy z nich

obserwuje dwie linie (ko

cow

i boczn

). Musz

szybko i do

ść

znacznie zmienia

swoje pozycje tak, by zawsze sta

na przedłu

eniu linii, przy której upada piłka, w

celu wła

ciwej oceny miejsca zetkni

cia piłki z podło

em.

By s

dziowanie było prawidłowe niezb

dne jest przewidywanie akcji, jednak z

powodu szybkich wydarze

, które nast

puj

po sobie w bardzo krótkim czasie przy

olbrzymiej pr

dko

ci piłki, s

dzia liniowy musi zwraca

uwag

na miejsce

rozgrywania akcji.

Istotny dla prawidłowego s

dziowania, poza konieczno

fizycznego i

psychicznego treningu, jest wybór techniki s

dziowania. S

dziowie liniowi powinni

przyjmowa

tak

technik

, która według nich umo

liwia ci

gł

kontrol

obszaru

Ŝą

cego w ich kompetencjach:

•

Gdy akcja jest rozgrywana na stronie przeciwnika s

dzia liniowy, który

obserwuje lini

cow

powinien wzrokowo bada

lini

cow

i ruchem

swoich oczu kilkakrotnie obserwowa

poruszaj

piłk

. To pozwala

automatycznie oszacowa

odległo

ść

linii ko

cowej od miejsca rozgrywania

akcji, tak

e gdy zostanie wykonany atak, po zweryfikowaniu czy nast

pił

kontakt piłki z blokuj

cym(i) , wzrok s

dziego liniowego powinien znale

ść

na linii ko

cowej, zanim piłka dotrze do tej linii. Dzieje si

to automatycznie

bez

adnej potrzeby szukania wła

ciwej ostro

ci wzroku w miejscu upadku

piłki. Trudno

ść

w ustawianiu ostro

ci wzroku jest wa

nym problemem dla

dziów liniowych z powodu konieczno

ci cz

stych ruchów głowy i oczu

podczas gdy przenosz

swój wzrok z akcji na lini

cow

•

Dla s

dziów, którzy kontroluj

linie boczne, potrzebny jest równie

ten sam

automatyczny mechanizm do pomiaru odległo

ci. Jednak w tym przypadku

obserwowanie akcji jest łatwiejsze, gdy

ma to miejsce na wprost l

dowania

piłki i dlatego nie wymaga znacznych ruchów oczu czy głowy. Dla tych

dziów istotn

trudno

jest stwierdzenie czy piłka została dotkni

ta przez

blokuj

cych lub czy piłka przekroczyła pionow

płaszczyzn

siatki poza

przestrzeni

przej

cia, szczególnie gdy ma to miejsce cz

ęś

ciowo nad

umownym przedłu

eniu antenki w gór

. Niestety gdy w obsadzie jest tylko

dwóch s

dziów liniowych dodatkowa trudno

, oprócz ruchów oczu i głowy,

jest szybkie przemieszczanie si

dzy przedłu

eniem linii ko

cowej a

przedłu

eniem linii bocznej w zale

ci od sytuacji na boisku.

b) przerwy mi

dzy dwoma akcjami

Po zako

czeniu akcji s

dzia liniowy, po cofni

ciu lewej nogi wykrocznej lub

dostawieniu prawej nogi do lewej, stosuj

c oficjaln

sygnalizacj

musi wskaza

rodzaj popełnianego bł

du i utrzyma

sygnał przez moment oraz popatrze

kierunku s

dziego pierwszego. W momencie wskazania przez s

dziego pierwszego,

który zespół zagrywa musi powróci

do pozycji neutralnej

eby skoncentrowa

do nast

pnej akcji.

dziowie liniowi, którzy nie brali udziału w ocenie wła

nie zako

czonej akcji powinni

zmieni

pozycj

z aktywnej na neutraln

; oni tak

e musz

skoncentrowa

nast

pnej akcji.

c) przerwy pozostałe

Podczas przerw mi

dzy setami s

dziowie liniowi cofaj

na koniec wolnej strefy za

lini

cow

gromadz

c si

dwójkami, tak

eby nie przeszkadza

rozgrzewaj

cym

zawodnikom. Gdy jest dwóch s

dziów liniowych ka

dy z nich cofa si

na koniec

swojej wolnej strefy za lini

cow

boiska. Podczas przerw na odpoczynek, zmian

zawodników i pró

b kapitana s

dziowie liniowi powinni utrzymywa

pozycj

neutraln

W przypadku gdy mecz jest tymczasowo przerwany s

dzia liniowy zachowuje si

jak

podczas przerw mi

dzy setami. Je

li s

dziowie prowadz

cy decyduj

wróci

szatni, s

dziowie liniowi powinni tak

e wróci

do szatani.