Układ ruchowy

Cechy uszkodzenia nerwu

obwodowego



Porażenie wiotkie



Zaburzenia czucia (wszystkie rodzaje; dotyczą

anatomicznego obszaru unerwienia skóry)



Ewentualne parestezje

i ból



Zmniejszenie wydzielania potu lub brak

potliwości



Bolesność uciskowa w miejscu uszkodzenia
(uszkodzenie mechaniczne)



Bolesność zajętego nerwu przy jego

naciąganiu

Porażenie wiotkie



Obszar anatomiczny zaopatrywany przez dany
nerw obwodowy (ruchowy lub mieszany)



Osłabienie siły mięśniowej



Obniżenie lub zniesienie napięcia mięśniowego



Osłabienie lub zniesienie odpowiednich

odruchów



Zanik mięśni (widoczny po ok. 3 tyg.)



Drżenia pęczkowe (bardzo rzadko- raczej przy
rogach przednich)

Badania pomocnicze w

uszkodzeniach nerwów

obwodowych



Podstawą jest dokładne badanie
kliniczne



Elektromiografia



Elektroneurografia



Test potliwości (rzadziej wykonywany)

Rodzaje uszkodzenia nerwu

obwodowego

(2)



Neuropraxis



Zaburzenie czynności bez przerwania

elementów przewodzących



Ustępuje całkowicie w ciągu kilku dni



Czucie niezaburzone lub tylko upośledzenie
czucia dotyku



Nie ma zaniku mięśni ani potencjałów
fibrylacyjnych w EMG



Np. w wyniku ucisku nerwu podczas snu

Rodzaje uszkodzenia nerwu

obwodowego

(3)



Axonotmesis



Przerwanie ciągłości aksonów bez

przerwania osłonki



Pełnoobjawowe uszkodzenie nerwu

obwodowego (porażenie i zanik mięśni,
zaburzenia czucia)



Regeneracja nerwu przy korzystnych
warunkach anatomicznych



Np. w zespole cieśni nadgarstka

Rodzaje uszkodzenia nerwu

obwodowego

(4)



Neurotmesis



Przerwanie aksonów i osłonek nerwów



Tworzą się nerwiaki (nieuporządkowany rozrost
regenerujących aksonów przy braku odpowiedniej
struktury przewodzącej)  dolegliwości bólowe



W wyniku ostrego przerwania lub naderwania
nerwów obwodowych oraz przy ciężkim
naciągnięciu splotu



Leczenie chirurgiczne

Uszkodzenie splotu

ramiennego



Najczęściej w
mechanizmie urazowym



Bezpośredni uraz barku



Motocykliści



Gwałtowne silne

naciągnięcie splotu



Snowboard i inne sporty



Urazy okołoporodowe



Dystocja barkowa



Poród kleszczowy i pomoc

ręczna



Przewlekły ucisk z

zewnątrz



Zespół górnego otworu
klatki piersiowej



Żebro szyjne



Guz szczytu płuca

(zespół Pancoasta)



Uszkodzenie po
radioterapii

Uszkodzenie górnej części

splotu ramiennego

(Erba-Duchenne’a)



Włókna korzeni C5-C6



Uraz okołoporodowy



Głównie mięśnie ramienia

i obręczy (dwugłowy
ramienia, naramienny,

okołołopatkowe)



Możliwa niedoczulica

powyżej łopatki, po

zewnętrznej stronie
ramienia i przy
promieniowym brzegu
przedramienia

Uszkodzenie dolnej części

splotu ramiennego

(Klumpke-Dejerine’a)



Głównie włókna korzeni C8 lub Th1



Gwałtowne pociągnięcie za
kończynę, guz Pancoasta



Drobne mięśnie ręki, mięśnie
przedramienia (większe
upośledzenie zginaczy niż
prostowników)



Zaburzenia czucia dłoni i
przedramienia po stronie łokciowej



Może współistnieć zespół Hornera
(proksymalne uszkodzenie Th1)

Nerw promieniowy



Włókna z korzeni C5-C8



Przy wysokim uszkodzeniu

ręka

opadająca



Zaburzenie czucia na grzbiecie

ręki nad pierwszą przestrzenią

międzykostną



Przyczyny uszkodzenia:



Urazowe (np. złamanie trzonu kości
ramiennej)



Ucisk (chodzenie o kulach,

porażenie „kajdankowe”, zespół

mięśnia odwracacza)

Nerw pośrodkowy



Włókna korzeni C5-Th1



Wysokie uszkodzenie-

ręka

błogosławiąca



Niedostateczne odwodzenie
(objaw butelki) i
przeciwstawianie kciuka



Zanik bocznej części kłębu



Przyczyny uszkodzenia:



Uraz (głównie po stronie dłoniowej
w stawie nadgarstka)



Ucisk zewnętrzny („paralysie des
amoreux

”, opaski uciskowe w

trakcie zabiegów, długa jazda
rowerem)

Nerw pośrodkowy

(3)



Zespół cieśni nadgarstka



Ucisk w kanale nadgarstka



Nerw biegnie razem ze ścięgnami
długich zginaczy palców pod
troczkiem zginaczy



Częściej u kobiet



Początek- dolegliwości
subiektywne: wybudzanie się w
nocy z uczuciem sztywności i
obrzmienia ręki oraz bólem



Po wielu latach (długotrwały
ucisk)-

niedowład i zanik mięśni

kłębu, możliwe zaburzenia czucia



Test prowokacji Phalena



Nieprawidłowe badanie ENG

Nerw łokciowy



Włókna korzeni C8-Th1



Ręka szponiasta- zanik mięśni
międzykostnych, nadmierny
wyprost w stawie podstawnym,
lekkie zgięcie w stawach
międzypaliczkowych



Dodatni objaw Fromenta
(porażenie mięśnia
przywodziciela kciuka)



Przyczyny uszkodzenia:



Urazy



Ucisk w rowku nerwu łokciowego

Splot lędźwiowo-krzyżowy



Korzenie L1 - S3



W przestrzeni
zaotrzewnowej



2 duże nerwy: kulszowy i
udowy



Przyczyny uszkodzeń:



Procesy zaotrzewnowe
(przerzuty,

chłoniaki,

endometrioza, nowotwory)



Krwiaki



Tętniaki



Naświetlanie i chemioterapia

Nerw udowy



Segmenty L2-L4



Uszkodzenie: zaburzenie

czynności prostowników
stawu kolanowego

(trudność z wchodzeniem
po schodach), ograniczenie
zginania uda



Zaburzenia czucia 



Przyczyny uszkodzenia:



Krwiak mięśnia lędźwiowego



Zabiegi operacyjne

Nerw skórny boczny uda



Włókna korzeni L2-L3



Wyłącznie czuciowy



Zaburzenia czucia na przednio-

zewnętrznej

powierzchni uda



Zespół przewlekły- „meralgia paraesthetica”



Trzykrotnie częściej u mężczyzn



Parestezje

i bóle o charakterze ciągnącym i palącym



Nasilenie przy prostowaniu, złagodzenie przy zgięciu uda w
stawie biodrowym



Przyczyny uszkodzeń:



Ucisk więzadła pachwinowego (nasilają ciasne ubrania, paski,

zwisający brzuch)



Zabiegi operacyjne

Nerw kulszowy



Korzenie L4

– S3



Najdłuższy i największy nerw obwodowy



Objawy uszkodzenia wynikają z porażenia

nerwu strzałkowego i piszczelowego



Główne przyczyny uszkodzeń:



Uraz bezpośredni (rana cięta, postrzał)



Złamanie kości miednicy



Złamanie lub zwichnięcie w obrębie stawu
biodrowego



Niedokrwienie (miażdżyca, zespół Leriche’a)



Porażenie poiniekcyjne

Nerw strzałkowy / Nerw piszczelowy



Włókna korzeni L2-L4



Chód koguci-

niedowład zginaczy
grzbietowych stopy i

palców  opadanie
stopy



Przyczyny uszkodzeń:



Urazy (złamanie główki

strzałki, zwichnięcie stawu
kolanowego)



Ucisk (zakładanie nogi na

nogę, opatrunek gipsowy,

nieprawidłowe obuwie,
buty narciarskie, praca na
kolanach)



Iniekcje (szczyt objawów
24-48 godz. po iniekcji)



Włókna korzeni L4-S3



Upośledzenie funkcji
zginaczy podeszwowych

stopy i palców



Osłabienie odruchu
skokowego



Zaburzenie czucia na
podeszwie stopy



Przyczyny uszkodzenia:



Zespół kanału stępu
(ucisk przez troczek

mięśni zginaczy; okolica

kostki przyśrodkowej)



Złamania kości
piszczelowej

Zespoły rdzeniowe



Najczęściej w wywiadzie:



Zaburzenia chodu (powoli narastające)



Zaburzenia mikcji



Zaburzenia czucia kończyn dolnych lub
dolnej połowy ciała



Bóle opasujące, uczucie zaciskania tułowia



Ograniczone bóle pleców



Objaw

Lhermitte’a

Zespół całkowitej poprzecznej

przerwy rdzenia



Przyczyny: urazy, zapalenia



Wstrz

ąs rdzeniowy: porażenie wiotkie, zniesienie

wszystkich rodzaj

ów czucia, zahamowanie czynności

ęcherza moczowego i jelita grubego, zniesienie

potencji, zaburzenia troficzne, zahamowanie
wydzielania potu



Pas przeczulicy na granicy uszkodzenia



Automatyzmy rdzeniowe



Spastyczny niedow

ład z ustawieniem zgięciowym

ńczyn



Powr

ót czynności pęcherza i odbytnicy (automatyczne

opr

óżnianie)

Zespół połowiczego uszkodzenia

rdzenia (Brown-Sequarda)



Przyczyny: uraz mechaniczny (np. rana kłuta)



Po stronie uszkodzenia i poni

żej: niedowład

spastyczny, zniesienie wszystkich rodzaj

ów czucia

(sznury tylne)



Po stronie uszkodzenia na jego wysoko

ści:wąski

pas przeczulicy (korze

ń czuciowy)



Po stronie przeciwnej i poni

żej: zniesienie czucia

ólu i temperatury (skrzyżowana droga rdzeniowo-

wzg

órzowa)

Zespół istoty szarej



Przyczyny: jamisto

ść

rdzenia, wybroczyny

śródrdzeniowe, guzy
wewn

ątrzrdzeniowe



Objawy: obustronne
rozszczepienne zaburzenia
czucia na poziomie
uszkodzenia,



Niedow

ład wiotki na

poziomie uszkodzenia przy
zaj

ęciu rogów przednich



Niedow

ład spastyczny

poni

żej poziomu

uszkodzenia przy zaj

ęciu

óg piramidowych

Zespół złożonych zmian

chorobowych powrózków tylnych i

dróg piramidowych



Przyczyny: zwyrodnienie powr

ózków

bocznych (myelosis funicularis) w
przebiegu niedokrwisto

ści złośliwej



Objawy: niedoczulica typu sznurowego
poni

żej poziomu uszkodzenia.



Zaburzenia czucia u

łożenia w

ńczynach dolnych z ataksją



Niedow

ład spastyczny kończyn dolnych

Zespół stożka rdzeniowego



Uszkodzenie segmentow rdzenia S3 - Co



Przyczyny: guzy wewn

ątrzrdzeniowe pierwotne

i przerzutowe, zaburzenia kr

ążenia krwi



Objawy: wiotkie pora

żenie pęcherza

moczowego (sta

łe wyciekanie moczu

kroplami), nietrzymanie ka

łu, impotencja,

zaburzenia czucia powierzchniowego o typie
spodni do jazdy konnej (S3-S5), brak
odruch

ów odbytniczych

Zespół ogona końskiego



Uszkodzenie nici korzeniowych
poni

żej stożka rdzeniowego (od L4)



Przyczyny: guzy wewn

ątrzkanałowe

(wysci

ółczaki, tłuszczaki, centralna

protruzja j

ądra miażdżystego)



Objawy: obutronne b

óle o typie rwy

kulszowej, zaburzenia czucia
powierzchniowego od L4,
niedow

łady wiotkie odpowiednich

ęśni, zniesienie odruchów

kolanowych i skokowych,
nietrzymanie moczu i stolca,
zaburzenia potencji

Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa

(dyskopatia, spondyloza)



Odpowiadają za 90% zespołów bólowych kręgosłupa



Przyczyny:



Starzenie



Przeciążenie



Brak aktywności fizycznej



Wady postawy



Wady rozwojowe kręgów (kręgi przejściowe, kręgozmyk)



Zab. hormonalne z zab. gosp. wapniowej



Urazy



3 fazy zmian:



Utrata sprężystości, spadek elastyczności krążka



Wypuklina



Zwółknienie krążka międzykręgowego

Objawy kliniczne zmian

zwyrodnieniowych kręgosłupa



Ból miejscowy



Ból mięśniowy



Ból korzeniowy



Zmniejszenie ruchomości kręgosłupa, ograniczenie ruchu w

określonym kierunku



Przyjmowanie przymusowej postawy



Ubytkowe objawy czuciowe i ruchowe



Zespoły rdzeniowe



Dolegliwości nasila:

ruch (rozpoczęcie, zmiana pozycji)

- pochylenie
- przeprost
-

działanie tłoczni brzusznej



Dolegliwości łagodzi: pozycja leżąca

Podział lokalizacyjny dyskopatii



Lędźwiowa – 63%



Szyjna

– 35% (częściej spondyloza)



Piersiowa

– 2%

Cechy dyskopatii odcinka

lędźwiowego kręgosłupa



L3-L4

– 2%; L4-L5 – 40%; L5-S1 – 50%



Ostry ból w okolicy krzyżowej



Spłycenie lordozy lędźwiowej, obniżenie

ruchomości tego odcinka



Wzrost napięcia mięśni przykręgosłupowych



Odruchowe przyjmowanie pozycji odciążającej



Objawy korzeniowe (rwa udowa, rwa kulszowa

)

Cechy dyskopatii odcinka

lędźwiowego kręgosłupa

(2)

Korzeń

Ból i zab.
czucia

niedowłady Zniesien.

odr. głęb

Obj. rozciąg.

Przedn-
przysr pow.
uda

Czworogłow
uda (prost.
podudzia)

odruch

kolanowy

Objaw
Mackiewicza

Tyln-bocz
pow uda,
grzbiet
stopy

Prostowniki
stopy(zg.
grzbietowe)

Objaw
Lasegue’a

Tylna pow
uda, pięta,
zew. brzeg
stopy

Zginacze
stopy
(zgięc.
podeszwow)

odruch
skokowy

Objaw
Lasegue’a

Cechy zwyrodnienia odcinka

szyjnego kręgosłupa



C5-4,1%; C6-36,1%; C7-34,6%; C8-25,5%



Częściej spondyloza niż dyskopatia



Brak lordozy szyjnej



Przymusowa pozycja głowy



Miejscowa bolesność opukowa i uciskowa



Ból promieniujący do okolicy

międzyłopatkowej lub brachialgia

Cechy dyskopatii odcinka

szyjnego kręgosłupa

Korzeń

Obszar bólu
i zab. czucia

Niedowłady Zniesienie

odr. głębok.

Przednio-
przyśrodkow
pow. ram. do
kciuka i wsk.

m. dwugłowy
(zginanie
przedramien)

o. z mięśnia
dwugłowego

Przysr pow.
ramien. do
palca środk.

m. trójgłowy
(prost.przedra
m) zanik mm
kłębu

o. z mięśnia
trójgłowego

Tyln-boczn.
pow. ram. do
palca małego

Zginacze
palców, zanik
kłębika

o. z mięśnia
trójgłowego

Mielopatia szyjna



Objawy dotyczą kilku korzonków



Niedowład mieszany kończyn górnych



Niedowład spastyczny kończyn dolnych



Późno zaburzenia zwieraczy



Ew. objawy niewydolności kręgowo-
podstawnej

Zespół niewydolności tętnic

kręgowych

Objawy:



Zawroty i bóle głowy



Zaburzenia widzenia



Omdlenia



Dysfagia