background image

11 grudnia 2010r.

Opis do tabeli:

1. w wywiadzie wyciągamy co kto ma w głowie, np. można się dowiedzieć jaki stosunek ma jednostka do kary i  

nagrody, ale nie wiemy czy to samo będzie stosował w życiu. Jednostka może mówić, że jest tolerancyjna w 

stosunku do czarnoskórych, ale badacz nie może wiedzieć czy ta sama jednostka będzie tolerancyjna w życiu.  

2. W społeczeństwie są jakieś kanwy, na których mogę się oprzeć – jeżeli używam w wywiadzie słowa miłość, to 

w danym kręgu kultorowym miłość oznacza to samo, jeśli używam słowa agresja, to na wszystkich oznacza to 

samo. Czyli najpierw trzeba sobie zrobić kategoryzację rzeczy, których używamy – słownictwa, zdefiniować 

czy na pewno dla tej samej grupy dane słowo oznacza to samo.  

3. Jak dane doświadczenie wpłynęło na moje życie. W jaki sposób to, co zaszło w moim życiu miało znaczenie w 

późniejszym moim życiu.  

4.

-

5. Robiąc wywiad analizuje się dany przypadek, ale porównuje się dane przypadki pomiędzy sobą. 

6. Czyli generalizuje się w obrębie tych przypadków, które przeanalizowano. 

7. /wg   wykładowcy/   nie   ma   dobrych   badań   jakościowych   prowadzonych   metodą   wywiadu   jeżeli   nie   ma 

obserwacji. Trzeba bowiem zaobserwować np. jak dana osoba reaguje na dane treści, bop zupełnie czymś 

innym jest, jeśli badacz później prezentuje badania i mówi np. "dziesięciolatek uśmiechał się, gdy mówił, że 

był bity przez swojego ojca", a "dziesięciolatek podczas rozmowy o biciu go przez ojca miał nieobecną twarz" 

– pomiędzy jednym a drugim zachowaniem jest ogromna różnica. Z badaniami fokusowymi łaczy się po to, że 

jeśli jest jakaś niespójność w wywiadzie i badacz ma wrażenie, że badany tylko tak mówi, a zupełnie inaczej  

się zachowuje, to ma okazję sprawdzić swoje przypuszczenia w badaniach fokusowych. Natomiast badania 

sondażowe dają możliwość porówniania jak na ten dany temat wypowiada sie społeczeństwo.  

8. Badani kontrolują nas, ale my również kontrolujemy badanych / jeśli kobieta opowiada, ze mąż biję ją od 18 

lat , a później okazuje się, że znają się od 13 – o pewne rzeczy nalezy się dopytać, nad pewnymi rzeczami 

trzeba mieć cały czas kontrolę/.

9. Badacz tworzy grupę / tworzy jakąś interakcję/ i powoduje, że jednostki w tej grupie dyskutują na jakiś dany 

temat / mobingu, wykorzystywania seksualnego w pracy, nierówności w pracy/. Badacz tworzy daną sytuację 

po to, żeby grupa porozmawiała na temat, który interesuje badacza. O ile w wywiadach wychodzi pewna  

część, to w tych wywiadach fokusowych może wyjść zupełnie coś innego – np. w wywiadzie jednostka mówi:  

jestem  tolerancyjna,     w dyskusji  w  badaniach  fokusowych:   przychodzi   osoba  z AIDS,  a  jednostka  która  

wcześniej głosiła, że jest tolerancyjna – wybucha oburzeniem.

10. TEORIA  DYSKURSU   –   mówi   o   tym   w   jaki   sposób   stworzyć   sytuację   taką,   żeby  jednostki   chciały  się 

otworzyć, a jednocześnie jak zanalizować dyskusję, która się wydarzy. 

11. Dopóki nie wejdzie się w środowisko nie wiadomo jaki temat jest tematem drażliwym np. wydawało by się, że 

tematem drażliwym dla dzieci z domów dziecka jest życie seksualne, tym czasem okazuje się, że tematem  

drażliwym jest kwestia: mama – tata.  

12.

-

13. Można stworzyć dwie grupy i porównać w jaką stronę pójdą, ale można również poznać opinie i te rzeczy, 

które sa w obrębie tej grupy. 

14. Wywiad stosuje się jako uzupełnienie albo jako drugą metodę. 

15. MODERACJA – badacz moderuje dyskuscję,która zachodzi czyli kiedy dyskusja nie idzie w takim kierunku 

jak chce badacz /grupa zaczyna uciekać od tematu ponieważ jest on dla niej niewygodny/, to badacz moderując 

rozmowę jest w stanie wrócić do tematu, który go interesuje. 

16. Zanim przystąpi  się do analizy etnograficznej, trzeba dobrze poznać sytuację społeczną, ale jednocześnie 

background image

uwarunkowania kulturowe i historyczne danej sytuacji społecznej.

17. POSTMODERNIZM – dlatego, ponieważ mówi, ze świat ciągle się zmienia, że należy go na nowo odkrywać, 

że za każdym razem trzeba patrzeć na świat z nowej perspektywy / wystarczy, ze coś się zdarzy w 

społeczeństwie i ten sam temat będzie inaczej odbierany/. Czyli za każdym razem trzeba dokonywać 

oddzielnej analizy kulturowej, społecznej i historycznej. 

18.

-

19. Dobór   próby   zależy   od   tego,   co   chcemy   badać.   /probram   –   "TAŃCZĄCY  CHŁOPCY"   –   dokument   o 

problemie wykorzystywania seksualnego chłopców w Afganistanie. W kraju tym kobiety są niedostępne – 

córek się bardzo mocno pilnuje, żon również – mężczyźni znaleźli sobie substytut w postaci chłoców, którzy 

są ogólniedostępni, a ponadto posiadają takie walory jak: nie sprawdza się im dziewictwa i nie zachodzą w 

ciążę. Bogaci mężczyźni wykupują sobie 10 letnich chłopców od rodziców, uczą ich tańczyć, przebierają za 

kobiety. Następnie ci chłopcy tańczą przed około 40 mężczyznami, a po takim tańcu erotycznym udaje się na 

zaplecze   lub   do   samochodu   i   jest   gwałcone   przez   tych   mężczyzn.   -   ten   dokument   jest   badaniem  

etnograficznym: 

pokazuje   uwarunkowania   historyczne   /dlaczego   tak   się   stało?/,   uwarunkowania   ekonomiczne,   a 

jednoczesnie bada dlaczego ta kultura poszła w taką a nie inną stronę. Pokazuje rownież bardzo dużo 

problemów:wiadomo, że ofiary przemocy seksulanej będą sprawcami przemocy,  więc 1 chłopiec 

zgwałcony to następnych 10 w przyszłym pokoleniu; 

40 mężczyzn w ciągu kilu godzin wykorzystuje seksualnie małego chłopca – rozszerzanie chorób 

wenerycznych i HIV /później wracają do swoich domów i współżyją ze swoimi żonami/.

Badania   etnograficzne   pokazują   dlaczego   ten   precedens   jest   tam   kulturowo   akceptowany   /bo   jest   on 

akceptowany – posiadanie takiego chłopca jest tak samo normalne jak posiadanie dobrego samochodu i czy 

innej rzeczy. Żony o tym wiedzą i tolerują to/. W Polsce takich badań się raczej nie prowadzi, ponieważ mamy 

zbyt słabo rozwiniętą etnografię w szkołach i na studiach.

20. Ludzi – np. 40 latka, ojca w Polsce i 40 latka ,ojca w Afganistanie;  

21. Łaczenie niejawne – badacz nie mówi, ze będzie korzystał jeszcze z jakiś źródeł, czyli grupa badanych nie 

musi   wiedziec   o   tym,   ze   zamim   ja   /jako   badacz/   pojechałam   do  Afganistanu   zbadać   tych   tańczących 

chłopców / o których mowa w 19 punkcie/ najpierw przeczytałam raport UNICEFu o tym, że tam jest takie 

zjawisko. 

22.

-

23. Tutaj jest kwesia tego co chemy badać i za pomocą jakich technik – to będzie wyznaczać tą perspektywę 

badawczą. Metody wizualne, to JA oglądam, albo JA tworzę obrazy, czyli to może być pokazanie komuś  

zdjęcia, pokazanie komuś filmu, ale to może być danie komuś kamery i powiedzenie nakręć swój film, albo 

danie aparatu i powiedzenie pokaż swoje dzieciństwo – czyli to jest kwestia wykorzystania danej techniki, ale 

głównie bazuje się na obrazie. 

24.

-

25. Były prowadzone badania, które wykazały, że jeśli dzieci od któregoś roku życia pracują, to później lepiej 

radzą sobie w życiu . Ciekawe badania były prowadzone w Anglii w latach '90, gdzie dzieciom pracującym 

dano aparaty i kazano pokazać swój świat. Wcześniej przechodziły różne badania /bez wizualizacji/ gdzie 

wyniki   pokazywały,   że   dzieci   czują   się   bardziej   odpowiedzialne,   ogólnie   wychodziły   optymistyczne. 

Natomiast kiedy dzieci dostały zadanie pokazania swojego świata, to okazało się, że w ich zyciu nie ma 

zabawy i rówieśników – czyli tak naprawdę mamy dorosłych. 

26. Albo może my badać same obrazy, albo ich twórców – kwestia tego na co się decydujemy w doborze próby. 

27. Publiczność – bada się sposób reakcji na dane rzeczy / na drastyczne zdjęcia itp./. Ważny jest również kontekst 

background image

użycia – gdzie używam danego przedmiotu, danego obrazu, w jakim konteksie dany obraz czy folm jest 

umiejscowiony.   

28. Badacz musi badać więź z kontekstem – nie może badać obrazu czy wizualizacji bez kontekstu. Zawsze trzeba 

podać   kontekst,  bo   to  zupełnie  co   innego   jeśli   np.   pokaże   się   zdjęcie   dziecka   wyjętego   podczas   aborcji 

osobom, którym od 10 lat starają się o dziecko,  a zupełnie co innego osobom, ktore tej aborcji dokonały –  

reakcje jednych i drugich będą zupełnie odmienne. 

29.

-

30.

-

31.

-

32.

-

33.

-

34.

-

35. Wchodzi się w dany przypadek w danej kategorii i analizuje się go w ich obrębie. 

36. Np. badacz bierze wszystkie blogi, które są na onecie i tam analizuje daną próbę, albo np. analizuje dany  

problem w obrębie danej grupy, np. 15 latków.

37. Zależy od podstawy teoretycznej badacza – od tego co u mnie, w jakiej dziedzinie się specjalizuje.

38. Najczęściej w tych badaniach jest tak, że nie dokonuje ich jeden badacz, a wielu badaczy i wtdy sprawdzają 

oni swoją rzetelność. 

39. Przy czym procesy komunikacji nie należy mylić tylko i wyłacznie z komunikacją werbalną. To mogą być 

również programy telewizyjne, polemika w gazecie, seria atykułów nt. jakiegoś problemu społecznego.  

40.

41. Czyli w jaki sposób dana grupa prezentuje dane treści, w jaki sposób komunikuje je.

42. Kwestia tego, że my analizując dyskurs, to sami tworzymy jakby swoje archiwum analizu danego dyskursu. 

43. Badacz wchodzi do budowania pewnych modeli, schematów rozmowy, prowadzenia dyskursu czy analizy 

danego dyskursu.

WAŻNE!!! Gdy ktoś zadaje pytanie: Jakie mamy metody badań? odpowiedź brzmi:

Metody mamy ILOŚCIOWY i JAKOŚCIOWE. Metody ilościowe są stałe, natomiast aby podać metody  

JAKOŚCIOWE należy spojrzeć do literatury. Czyli jeśli ktoś zada pytanie: Jakie mamy wpółcześnie metody 

badań społecznych? Należy odpowiedzieć: ILOŚCIOWE czy JAKOŚCIOWE? Za jakim autorem? Tak więc 

pytanie o metody, sformułowane jak wyżej, jest pytaniem sformułowanym niepoprawnie.

 

Jak będziemy pisali pracę / będziemy diagnozować na podstawie badań jakościowych/, to zawsze nalezy zadaćsobie 

pytanie:   Co   ja   chcę   zrobić?   Jeśli   już   będziemy  wiedzieli,   to   wtedy   będzie   wiadomo   jaką   metodą   będzie   się 

prowadzić badania. Metoda /też/ jest istotna  - jesli chcemy sie dowiedzieć, co badana jednostka ma w głowie, a 

zajdzie się w etnografię, to nie dowiem się co jednostka ma w głowie, bo w etnografi bada się jak się zmienia  

stuacja społeczna i kulturowa, czy też wzorce społeczno-kulturowe. Jak chcemy wiedziec co ma w głowie stosuje 

się wywiad.

background image

Badania jakościowe powinny:

1. badać,   odkrywać   i   demaskować   ukryte   zaznaczenia   i   interpretacje  –   badacz   wchodzi   w   badania 

jakościowe, po to, żeby zobaczyć jakie są ukryte znaczenia takich a nie innych zachowań ;

2. wspierać   zmiany   społeczne,   budować   warunki   społeczno-kulturowe   służące   racjonalizacji   procesów 

edukacyjnych i podniszeniu jakości życia – co z tego, że wiemy, że w Polsce są tysiące osób chorych na 

HIV? Ale jak w badaniach jakościowych przytoczymy odczucia jednostki, że czuje się dyskryminowana, że 

czuje się tak a nie inaczej, przedstawi się perspektywę poszczególnych osób /zbada się ich tylko 5-10, ale  

zaprezentuje się ich odczucia/ to wpływa na świadomość, na zmianę perspektywy i spojrzenia społeczeństwa 

na pewne aspekty. Badania jakościowe są pożyteczne w spieraniu świadomości społecznej pod kontem innej 

perspektywy – dopóki badacz nie przeczytał rapostu z badań nt. mężczyzn maltretujących swoje żony, dopóki 

nie dowiedział się jak wyglądało ich dzieciństwo, że zamykano go w komórce, że ojciec go głodził, że kazał 

szczekać   pod   stołem   itd.,     dopóty   nie   wychodził   z   założenia   "niech   gnije   w   tym   więzeiniu".   Badania 

jakościowe mimo, iż nie budują teroi mogą wpłynąć na to, że ktoś zacznie tak a nie inaczej potrzegać daną  

rzeczywistość /dany problem, który dotychczas był np. niedostatecznie zauważany lub inaczej postrzegany/;

3. występować   w   obronie   praw   i   godności   jednostek   oraz   grup   społecznych   zmarginalizowanych, 

naznaczonych i wykluczonych;

Sformułowanie pytań badawczych:

wyraźne definiowanie i precyzowanie celu badań, następnie dążenie przez wszystkie etapy badań, by na końcu 

znaleźć odpowiedź na postawione pytanie;

rozpoczęcie od ogólnych obserwacji, następnie stopniowe dookreślanie pytania badawczego – nie wskazane 

dla niedoświadczonych badaczy;

W badaniach ilościowych, inaczej niż w badaniach jakościowych, pytania badawcze formułuje się dopiero 

będąc w danych środowiskach /nie przed, ale w trakcie/. Badacz wie, co chce badać, ale konkretnie co chce badać bada, 

kiedy już jest w środku grupy. 

Dobór próby – można wyróżnić 7 metod doboru celowego za M. Pattonem: 

1. Połączenie w próbie celowej przypadków ekstremalnych.

2. Poszukiwanie przypadków bardzo typowych.

3. Zapewnienie maksymalnej zmienności w grupie, zbieramy kilka przypadków, ale takich, które są najbardziej 

różnorodne.

4. Dobieranie wg stopnia intensywaności (np. tylko największa intensywność).

5. Przypadki   kluczowe,   w   których   badane   procesy   czy   doświadczenia   ujawniają   się   w   sposób   szczególnie 

przejrzysty.

6. Przypadki obrazowe, które najlepiej obrazują rezultaty badań.

7. Przypadki dostępne (te, które są najłatwiej dostępne).